« July 2005 | Main | September 2005 »

August 31, 2005

ترك سل تفاهم نامه را امضا كند تا حذف نشود

طرف ترك اپراتور دوم تا سيزدهم شهريورماه فرصت امضاي تفاهم نامه را دارد .
مهندس مسعود داوري نژاد رئيس سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاري موج گفت :در صورتيكه ترك سل به هر دليلي تا سيزدهم شهريورماه امسال تفاهم نامه سهامداران را امضا نكند ، خود به خود حذف مي شود .
وي افزود : به جز 51 درصد سهام ايران سل ، 49 درصد سهام طرف خارجي بصورت بي نام در اداره ثبت شركت ها ثبت شده و جزو شرايط وزارت خانه است كه با همان اولويت مزايده ، حق اول با ترك سل است كه اين سهام را بگيرد .
در صورتيكه ترك سل چنين اقدامي براي سهام انجام ندهد ، اپراتور دوم خارجي مي تواند اين سهم را به نام خود بگيرد كه اين اپراتور (MTN ) تا يك ماه و نيم فرصت دارد كه اعلام آمادگي كند و مبلغ تعيين شده را به خزانه بريزد و بعد متمم پروانه اجرايي مي شود .
وي تصريح كرد :مصوبه شوراي اقتصاد براي نفر اول و دوم اپراتور خارجي را داريم و در صورتيكه به اپراتور سوم برسد مصوبه شوراي اقتصاد را كم داريم كه اميدواريم كار با طرف ترك به نتيجه برسد .
وي در پايان با بيان اينكه بانك ملي و پست بانك به عنوان امين سهام اپراتور دوم هستند ، گفت : پست بانك و بانك ملي بايد ظرف سه سال 21 درصد را وارد بازار سهام كنند .

گزارش دويچوله از وبلاگ نويسى در ايران

روزنامه نگارى الكترونى از جمله مباحثى است كه تقريبا همزمان با آغاز فعاليت جهانى شبكه اينترنت در سال ۱۹۹۲ در جوامع گسترش يافت. به عقيده بسيارى كارشناسان،پخش همزمان صدا و تصوير و دسترسى آسان وسريع به اخبار كه ارمغان اين شيوه از روزنامه نگارى است، سبب نوعى ”رسانه كشى” خواهد شد.
به گزارش خبرگزاري موج ، جهان در دهه اخير شاهد توسعه فناورى اطلاعات در دنيا و تاثيرآن بر بخش هاى مختلف جوامع و شيوه هاى جديدى در ارتباطات انسانى بوده است. كارشناسان حوزه ارتباطات، عصر كنونى را عصر دانايى و تبادل اطلاعات ميدانند. بانكدارى يا تجارت الكترونيك در حوزه اقتصاد، دولت الكترونيك در عرصه سياست وروزنامه نگارى الكترونى درعرصه ارتباطات از آن جمله اند.
روزنامه نگارى الكترونى از جمله مباحثى است كه تقريبا همزمان با آغاو فعاليت جهانى شبكه اينترنت در سال ۹۲ در جوامع گسترش يافت. به عقيده بسيارى كارشناسان، پخش همزمان صدا و تصوير و دسترسى آسان و سريع به اخبار كه ارمغان اين شيوه از روزنامه نگارى است، سبب نوعى رسانه كشى خواهد شد.
به عبارت ديگر در گذشته پيدايش كاغذ وكشف جوهر منجر به گسترش مطبوعات شد و بعد ها ساير امكانات ارتباطى رواج يافت و در عصر حاضر پيدايش كامپيوتر، گسترش اينترنت از سال ۱۹۸۰ و گسترش ” پى سى” ها يا كامپيوتر هاىشخصى،روزنامه نگارى اكترونى را در جوامع توسعه داد. البته بايد ياد آور شد كه در سال ۶۷ اينترنت با مقصودى نظامى درآمريكا شكل گرفته بود، اما توسعه آن در دنيا عملا يك دهه قبل اتفاق افتاد و جامعه ايرانى نيز از هشت سال پيش به اين طرف به آن دسترسى پيدا كرده است.
با اين همه در ايران هنوز تجهيزات فنى و امكانات كافى وجود ندارد و استفاده از شبكه ديجيتال و تركيبات آن با محدوديت هاى بسيار مواجه است. مثلا هنوز مانند سالهاى اوليه استفاده از اينترنت در دنيا هنگام اتصال ديجيتالى، خط تلفن مشغول ميماند و ارتباط ها نيز سريع نيستند. بطور كلى بسترهاى فنى مناسب در ايران وجود ندارند.
اما با همين زمينه محدود، اينترنت براى بسيارى ايرانيان به ويژه جوانان و زنان وسيله اى ايده آل براى معرفى شخصى خود، ارائه هويت فردى فارع از قيد و بند هاى موجود در جامعه، خانواده و فرهنگ است و اين همان چيزى است كه منجر به استقبال فراوان از پديده وبلاگ نويسى ميشود. در اين زمينه بايد به ” اوركات” سايتى با كاركرد دوستيابى اشاره كرد كه البته در ميان جوانان ايرانى كاركردهاى ديگرى هم يافته و هم اكنون بسيارى كاربران روزانه اين سايت را مانند صندوق پستى خود چك ميكنند. اين سايت به دنبال تحقيق آكادميك يكى از كارمندان سايت گوگل به نام ” اوركات“ ايجاد شد و به واسظه امكانات خاص خويش به يكى ازپايگاه هاى بزرگ دوستيابى اينترنتى مبدل گشت. ايرانيان مانند موارد مشابه ديگر از جمله ” چت” و ” وبلاگ” نويسـى تمايل زيادى به استفاده از آن نشان داده اند بطوريكه هم اكنون در رتبه سوم عضويت اين سايت قرار دارند.
تنوع گروههاى موجود در سايت اوركات بسيار زياد است. گروه هاى ادبى، گروه هاى جوانانى كه به نويسنده اى خاص علاقمندند، گروه هاى هم دانشگاهى، هم دبيرستانى، همشهرى ها، گروه هواداران يك خواننده بخصوص، گروه طرفداران سايت ها يا شخصيت ها، گروههاى متولد ماهى معين و حتى گروه هاي علاقمند به كارتون هاى دوران كودكى از آن جمله اند. البته ”اوركات ” در مسير آغازين خود در ايران است و هنوز بسيارى قابليت ها مانند ارتباط همزمان بين كاربران و تايپ فارسى را ندارد.
طبق آخرين آمار، سايت اوركات بالغ بر دو ميليون و ۳۰۰ هزار عضو در سراسر جهان دارد كه به ترتيب برزيليها، آمريكاييها و ايرانيها در صدر فهرست اعضايش قرار دارند.
به موضوع وبلاك نويسى بازگرديم. بر اساس نتايج آخرين نظر سنجى سازمان ملى جوانان ايران با موضوع ” وبلاگ نويسان جوان“ اكثر پاسخگويان، وبلاك نويسى را تمرين خوبى براى دمكراسي دانسته اند. آنها اعلام كرده اند كه در بيان افكار خود آزاد بوده و قدرت پذيرش افكار مخالف را داشته اند.
اكثر پاسخگويان به منظور ابراز وجود، ايجاد ارتباط با ديگران و رهايى از تنهايى به وبلاگ نويسى روى آورده اند و تمام آنها معتقدند كه فضاى وبلاگ موقعيتى براى بيان خواست ها و مكنونات درونى شان فراهم مياورد. بر اساس اين نظر سنجى آنچه در ميان تمام پاسخگويان مشترك بوده اين است كه وبلاك در نهايت بخش جديدى ازهويت آنهاست كه تا پيش از اين ناشناخته بود.
از سوى ديگر سرعت رشد وبلاگ ها طى سالهاى اخير به حدى سريع بوده كه زنگ خطر رسانه هاى سنتى را مدتهاست به صدا در آورده است. برخي معتقدند وبلاك ها حتى اگر نتوانند جاى رسانه هاى سنتى را پر كنند، عملا آنهاارا با تغييرات يا چالش هاـي متعددى روبه رو خواهند كرد.
وبلاگ ها در آغاز توسط كسانى به كار گرفته ميشدند كه رسانه يا تريبوني در اختيار نداشتند اما به تدريج تا به امروز حتى كسانى كه به رسانه هاى قوي دسترسي دارند نيز تمايل خود رابه داشتن وبلاگ پنهان نميكنند. چنانكه وبلاك هاى بسياري امروز توسط روزنامه نگاران نوشته ميشود و يا حتي برخي رسانه هاى قدرتمد از وبلاگ براي پوشش بهتر اخبار و گزارش هاى خود بهره ميگيرند.
با اين وجود روزنامه نگاران زيادى وبلاگ نويسى را از نظر تاثير بر اين شغل چندان جدى نميگيرند. اين گروه معتقدند وبلاگ نويس ها اساسا بدون آموختن روش هاي ارائه اخبار و اطلاعات تنها به روش هاي من درآوردى روى مياورند و از همه مهمتر آن كه زبان مشخص و استوارى ندارند و همين گزارش ها و ديده هاى آنها را فاقد تاثير كافى ميكند. مدافعان وبلاگ نويسى اجتماعى معتقدند كوچكترين اتفاق در هر گوشه جهان ميتواند در نزديكي يك وبلاگ نويس اتفاق بيفتد و اين در حاليست كه رسانه ها به رغم تداركات فراوان و قوى اى كه دارند هنوز نمى توانند سراسر جهان راپوشش دهند. از ديگر تفاوت هاى وبلاگ ورسانه موضوع يكپارچگى و وحدت مطالب است. يك رسانه هر قدر هم كارمندان اندكى داشته باشد، نتيجه كار آنها را به صورتى مشخص و يكپارچه به مخاطب تحويل ميدهد حال آنكه وقايع از ديد وبلاگ نويس ها كه افراد گوناگوني هستند به شكلى غير منسجم و پراكنده ارائه ميشود.
در اينجا بايد از حضور وسيع زنانى كه به انگيزه هاى متفاوت، در گروههاى سنى يا اجتماعى، طبقاتى مختلف وارد دنياى اينترنت و وبلاگ نويسى شده اند، ياد كرد. نتيحه يك تحقيق نشان ميدهد كه آنها مينويسند تا بگويند ما هستيم، حاضر نيستيم سكوت كنيم و در اين دنياى مجازى فرصتى داريم تا از مرز تابوها، ناگفته ها و سنت ها بگذريم.

متوسط واگذاري تلفن در تهران شش ماه است

مدير كل روابط عمومي شركت مخابرات استان تهران گفت: متوسط زمان انتظار براي دريافت تلفن ثابت در استان، شش ماه است.
محمد خجسته‌نيا درمورد اظهار نظر عضو هيات مديره مخابرات استان تهران كه مدت زمان انتظار براي دريافت تلفن ثابت را هفت ماه اعلام كرده بود، گفت: احتمالا وي اشتباه كرده است.
"اصلان نجفي عضو هيات مديره مخابرات استان تهران در گفت وگو با يكي از روزنامه‌ها اعلام كرده بود كه مدت زمان انتظار براي تلفن ثابت در استان در آينده به چهار ماه كاهش مي‌يابد."
مدير كل روابط عمومي مخابرات تهران گفت: قرار است تا پايان سال آينده، واگذاري تلفن ثابت به روز شود.
وي درعين حال درباره متوسط مدت زمان انتظار تا پايان سال جاري، افزود:
ممكن است اين مدت زمان به سه ماه و يا چهار ماه كاهش يابد.
خجسته‌نيا، تعداد تلفن‌هاي ثابت داير در استان تهران تا پايان مرداد ماه سال جاري را پنج ميليون شماره ذكر كرد و گفت: هم‌اكنون ضريب نفوذ تلفن در استان تهران ‪ ۴۱/۲۹‬درصد و در شهر تهران ‪ ۵۰‬درصد است.
وي اضافه كرد: تعداد تلفن‌هاي منصوبه در استان تهران شش ميليون شماره است كه بتدريج وارد شبكه خواهد شد.
به گفته خجسته‌نيا، در پنج ماهه ابتداي سال جاري، ‪ ۲۳۵‬هزار شماره تلفن داير شده است.
اين درحالي است كه بنا به گفته مديران مخابرات استان تهران، با هشت رقمي شدن شماره تلفن‌هاي شهر تهران، ظرفيت مراكز تلفن اين شهر به ‪۷۰‬ ميليون شماره افزايش يافته است.
انتظار مي‌رفت با افزايش ظرفيت شماره تلفن‌ها، مشكل انتظار براي دريافت تلفن ثابت حل شود، اما مدير عامل مخابرات استان تهران در اين مورد گفت:
هشت رقمي شدن، شرط لازم بود، ولي براي واگذاري به روز، كافي نيست.
محمود خسروي در اين خصوص به خبرنگار ايرنا گفته بود: واگذاري به روز شماره تلفن‌ثابت درتهران نيازمند انجام عمليات توسعه و زيرساخت‌ها در مراكز مخابراتي است كه بتدريج درحال انجام است.
وي اظهار داشت كه در زمان حاضر واگذاري تلفن ثابت در ‪ ۵۰‬درصد مراكز مخابراتي تهران به‌روز شده است.

مقامات "ترك سل" براي آخرين مذاكرات وارد تهران شدند

يك منبع نزديك به "ترك سل" (برنده مناقصه اپراتور دوم تلفن همراه)، خبر از ورود مقامهاي اين شركت در شب گذشته(سه‌شنبه‌شب) به ايران ، براي انجام آخرين مذاكرات با شركاي ايراني خود در كنسرسيوم "ايران سل" داد.
ايرنا - شركت ترك سل حدود دو سال پيش براساس مناقصه‌اي از سوي دولت ايران ، اين پروژه را برد و قرارداد آن را با دولت وقت به امضا رساند اما اواخر پارسال، مجلس شوراي اسلامي طي طرحي اين قرارداد را مجددا بازنگري كرد و سهم تركها در پروژه را از ‪ ۷۰‬درصد به ‪ ۴۹‬درصد كاهش داد.
از آن زمان تاكنون ، ترك سل با شركاي ايراني حاضر در كنسرسيوم موسوم به ايران سل، بر سر نحوه مديريت پروژه ، مذاكره مي‌كند.
پروژه اپراتور دوم تلفن همراه قرار است ، ‪ ۱۶‬ميليون سيم‌كارت ارزان و مطابق بااستانداردهاي بين‌المللي بدون قطعي مكالمات در ايران داير كند.

ديتا: اشتباه فيلتر نخواهيم كرد

رضا رشيدي مدير عامل ارتباطات داده‌‏ها گفت: بانك اطلاعاتي ملي به ISP‌‏ها كمك مي‌‏كند كه اطلاعاتشان را در خصوص شناسايي سايت‌‏هاي مختلف به روز كرده و سايت‌‏هاي غيراخلاقي را مشخص كنند.
رضا رشيدي مدير عامل ارتباطات داده‌‏ها با اعلام اين خبر به ايلنا اظهار داشت: فيلترينگ يعني بستن و مسدود كردن سايت‌‏هاي غيراخلاقي و مستهجن كه در اين رابطه يكي از كارهاي شركت ديتا، بومي كردن فيلترينگ است.
وي افزود: طبق مصوبات شوراي عالي فرهنگي هر ISP كه اينترنت ارائه مي‌‏دهد بايد جلوي سايت‌‏هاي غيراخلاقي را نيز بگيرد.
مدير عامل ارتباطات داده‌‏ها، با بيان اينكه پيش از اين نرم‌افزارهايISP ها يكنواخت نبود، تصريح كرد: اين كار باعث مي‌‏شد تا هرISP براساس سليقه خود به فيلترينگ بپردازند؛ اما در فاز اول كاري ديتا اين مشكل رفع شده و نرم‌افزارهايي به ISP‌‏ها داده شد كه يكنواخت و داخلي است؛ چرا كه در گذشته فيلترينگ سايت‌‏ها توسط ISP ها تجانس نداشت.
رشيدي، در ادامه گفت: در فاز دوم اين كار بانك اطلاعاتي ملي درحال شكل‌‏گيري است كه هزينه‌‏ آن توسط شركت ديتا پرداخت مي‌‏شود.
وي افزود: با اجراي برنامه بانك اطلاعاتي ملي و حتي والدين ديگر نگراني نسبت به ورود فرزندان خود به سايت‌‏هاي غيراخلاقي ندارند.
مديرعامل ارتباطات داده‌‏ها، گفت: با اين سيستم نرم‌‏افزارهايي داريم كه سايت‌‏هاي غيراخلاقي را تشخيص مي‌‏دهد.
وي يادآور شد: كميته تعيين مصاديق قوه قضاييه سايت‌‏هاي شك و شبهه‌‏دار را فيلتر مي‌‏كند؛ اما تمام سايت‌‏هاي موجود در اينترنت تنها از طريق بانك اطلاعاتي ملي قابل بررسي است.
رشيدي، افزود: با راه‌‏اندازي بانك اطلاعاتي ملي در كل كشور ديگر اشتباهي در فيلتر كردن سايت‌‏ها صورت نمي‌‏گيرد.

رواج شوخی در اطلاعیه های رسمی

محمد رجبي - بعضی اوقات، رسانه ها خبری را میدهند و یا اطلاعیه ایی را منتشر می کنند که اگر هیچ سودی نداشته باشد مانند جوکهای بی مزه، کمی تا قسمتی موجب خنده می شود. مانند همین اطلاعیه اخیر یک شرکت خصوصی (قبلاً دولتی) که علاقه دارد فضاحت جریان هدیه لپ تاپ های خبرنگاران کماکان زنده بماند و الطاف!!! این پیمانکار طرف قرارداد انجمن صنفی روزنامه نگاران فراموش نشود!
در اطلاعیه آمده است" تحویل لپ تاپ های مربوطه را طبق روال طبیعی به عمل خواهد آورد..."
نتیجه اخلاقی: روال طبیعی یعنی همین که پس از ماهها با اخذ یک میلیون دلار اعتبار هدیه، لپ تاپ ها را تحویل ندهی سرت را بالا بگیری و "حق شکایت و استیفای حقوق" را محفوظ بداری.
نتیجه تجاری: شرکتهای غیرطبیعی، روال طبیعی را کنار بگذارید، با پول مشتری ماهها و اصلاً سالها حال کنید و بدانید و آگاه باشید که هم سودش بیشتر است هم مشهور می شوید!!
نتیجه سیاسی: آقای رئیس جمهور، شما را به خدا زودتر پسرخاله مان، ببخشید رئیسمان و به طبعش ما را عوض کنید که کار خیلی خرابتر از این حرفها ست، گندش بیشتر در نیاید. الهی ما نباشیم که ببینیم!
نتیجه انقلابی: مرگ بر آمریکا که همه مشکلات ما زیر سر آمریکا ست.
نتیجه مدیریتی: آقایان مدیر، ترجیحاً مدیر حراست را مدیر روابط عمومی هم بنمائید خیلی بهتر است و صدالبته اگر مدیر روابط خصوصی هم بنمائید بهترتر است.
نتیجه جناحی: همه اش زیر سر این روزنامه کیهان است.
نتیجه بهداشتی: حرص نخورید، رگهای قلب و عروقتان گرفتگی پیدا می کند، یک چیز گفتیم که بخندید!
نتیجه خبرنگاری: پرتقال فروش را یافتم!
نتیجه پلیسی: متهم به زودی از كشور خارج می شود.

برنامه كامل وزير ارتباطات و فن آوري اطلاعات

متن برنامه دكتر سليماني وزير ارتباطات و فن آوري اطلاعات به شرح زير اعلام شد.
اگر بتوانيم فرهنگ عمومي جامعه را با مفاهيم و کاربردهاي صحيح و گسترده فناوري ارتباطات و اطلاعات آشنا کنيم و تسهيلات را بحدي گسترش دهيم و استفاده از آنرا در جامعه نهادينه نمائيم تا آحاد مردم اين فناوري را همچون استفاده از برق و تجهيزات حمل و نقل در زندگي روزمره بکارگيرند, نه تنها موجب صرفه جوئي هاي فراوان در مقياس ملي مي گردد, بلکه آرامش و آسايش جامعه و دقت, صحت و سرعت امور و عدالت و رفاه اجتماعي را بدنبال خواهد داشت. عصر حاضر عصر دانائي نام گرفته و اگر اختراع ماشين چاپ تحول شگرفي در توليد و انتشار علم پديد آورد, امروز فناوري ارتباطات و اطلاعات توانسته است توليد علم را در هر دوره چهارساله به دو برابر برساند. فناوري ارتباطات و اطلاعات شيوه و فضاي زندگي را بکلي دگرگون ساخته و فاصله زماني و مکاني را از ميان برداشته است. قدرت ذهني و عملياتي بشر را تا فراسوي مرزها و اقصي نقاط عالم کشانده است. امروز تحصيل در يک دانشگاه معتبر و کارکردن در بنگاه هاي اقتصادي و صنعتي جهان و يا برخورداري از يک کسب و کار با ارزش افزوده بالا و حضور در بازار جهاني و يا تجارت و خريد و فروش کالا حتي براي يک نوجوان با هوش ايراني دور از ذهن نيست. سوار بر مرکب ارتباطات و اطلاعات مي توان در چشم بهم زدني در هرکجاي جهان حضور داشت. دسترسي به يک کتاب آسان تر از آنست که آنرا از قفسه کتاب مجاور خودمان برداريم و نگاه از آسمان به زمين ديگر يک رؤيا نيست.

دستيابي به رشد اقتصادي مورد نظر برنامه چهارم توسعه به گونه اي كه مشاركت خواهي ناشي از رشد و تحرك اجتماعي جوانان را دربرگيرد، نوگرائي ناشي از جواني جمعيت را پاسح گويد و اشتغال آنان را با اين شرايط ميسر سازد، مستلزم رويكرد جديدي در توسعه اقتصادي است. از آن جمله توسعه تكنولوژي و دستيابي به فناوري هاي برتر و ايجاد صنايع مربوط و بهره برداري از محصولات آن است كه نه تنها زمينه رشد اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي را در داخل بوجود مي آورد بلكه فرصت هاي تازه اي را در تعاملات جهاني فراهم خواهد ساخت. آنچه امروز در چشم انداز تحولات جهاني كاملا مشهود است، توسعه فناوري ارتباطات و اطلاعات است. اين فناوري زير ساخت اصلي توسعه به شمار مي رود و موجب توسعه بسياري از فناوري ها و صنايع جديد ديگر شده است. فناوري ارتباطات و اطلاعات موجب افزايش سرعت، صحت و دقت در همه امور گرديده است. به همين دليل است كه كشورهاي توسعه يافته و يا در حال توسعه، توجه اصلي خود را به اين بخش از صنعت معطوف داشته اند. همه مديران نوگرا در اين مورد اتفاق نظر دارند که اداره موفقيت آميز سازمانهاي بزرگ در محيط پويا و رقابتي جهان امروز، توان خلاقيت و نوآوري در همه زمينه ها و استفاده مطلوب از فناوري ارتباطات و اطلاعات است.

در جمهوري اسلامي ايران پس از انقلاب شكوهمند اسلامي، با همت و تلاش مسئولين مربوطه با اجراي برنامه‌هاي اول، دوم و سوم توسعه شاهد رشد خوبي در بخش ارتباطات و فناوري اطلاعات بوده‌ايم. در برنامة توسعه چهارم اهداف بلندي براي مخابرات و ارتباطات و فن‌آوري اطلاعات كشور در نظر گرفته شده است. طوريكه در پايان برنامه بايد ضريب نفوذ تلفن ثابت از 7/26 درصد كنوني به 50 درصد و ضريب نفوذ تلفن همراه از 5/7 به 35 درصد و ضريب نفوذ اينترنت به 30 درصد برسد ايجاد ارتباطات پرظرفيت و چند رسانه‌اي در شهرهاي بالاي پنجاه‌ هزار نفر و افزايش ظرفيت خدمات پستي و همچنين تهيه لايحه قانون جامع ارتباطات از اهم وظايفي است كه در اين برنامه برعهده مسئولين وزارت ارتباطات و فن‌آوري اطلاعات گذاشته شده است.

ملاحظه مي‌شود كه جهش بسيار عظيمي در بخش مخابرات در برنامه توسعه چهارم ديده شده است كه نيازمند برنامه‌ريزي و اقدامهاي جهشي است.

لذا رسالت دولت فراهم نمودن امکان دستيابي آحاد جامعه به فناوري جديد ارتباطات و اطلاعات است تا هر ايراني با هر ظرفيت ذهني قادر باشد مهارتهاي خوب انديشيدن, خوب ياد گرفتن و خوب ارتباط بر قرار نمودن را فراگيرد و خلاقيت, مسئوليت پذيري و سجاياي اخلاقي را در خود توسعه دهد تا به عنوان يک عضو فعال در جامعه جهاني حضور داشته و براي روياروئي با چالشهاي عصر حاضر آماده باشد. و اين ممکن نيست مگر با همت و همراهي همة نهادها, سازمان ها, مديران, کارگزاران و مربيان جامعه. ياد گيري و ياد دهي مبتني بر فناوري اطلاعات يکي از راهبرد هاي اساسي ما براي تجهيز جوانان به اين مهارتهاست.

بکارگيري ارتباطات و فناوري اطلاعات به منظور خدمت رسانی بهتر به مردم، ايجاد اشتغال, ايجاد رفاه اجتماعي, توسعه روابط اجتماعي - اقتصادی و بهره گيري از مزاياي فناوري اطلاعات براي تسهيل درامور علمي، فرهنگی، اقتصادي و اجتماعي، با ديدگاهای زيردنبال مي شود:

-خدمت رساني بيشتر به مردم و بالا بردن کيفيت خدمات و تنوع بخشيدن به آن
-تقويت شبکه ملي ديتا و افزايش ظرفيت انتقال داده در سطح شهرها و روستاهاي کشور
-توسعه و پرورش منابع انساني براي بالا بردن کيفيت خدمات
-تهيه, تدوين و اجراي طرح هاي ترويجي براي استفاده گسترده سازمان ها و ادارات از فناوري ارتباطات و اطلاعات در جهت توسعه عدالت و رفاه اجتماعي
-فراهم نمودن زمينه استفاده از فناوري هاي جديد براي گسترش خدمات
-همکاري در اجراي زير ساخت هاي لازم براي طرح هاي دولت الکترونيک, تجارت الکترونيک, آموزش الکترونيک, بهداشت الکترونيک و ...
-توسعة تحقيقات فضائي براي استفاده مطلوب و صلح آميز از فضا و تثبيت حقوق جمهوري اسلامي ايران در استفاده از فضا و بسيج استعدادها و ظرفيت هاي علمي و صنعتي کشور و جلب مشارکت مراکز علمي و تحقيقاتي جهان براي ساخت ماهواره هاي مورد نياز جمهوري اسلامي ايران
-سالم سازي و گسترش خدمات اينترنت و استفاده بهينه از اين فناوري براي توسعه اقتصادي, اجتماعي، سياسي و فرهنگي
-فراهم نمودن زمينه ايجاد شغل هاي نو با ارزش افزوده بيشتر در فضاي فناوري ارتباطات و اطلاعات.
-حضور فعال و مؤثر در مجامع بين المللي مرتبط با ارتباطات و فناوري اطلاعات.

اينجانب بر اين باور هستم که با توکل به خداوند متعال، با رهنمودها و دستورات رهبر فرزانه حضرت آيت اله خامنه ای و مديريت جناب آقاي دکتر احمدي نژاد رئيس جمهور محترم و محبوب و دانشمند، حمايت و پشتيباني نمايندگان محترم مجلس شوراي اسلامي، و با اتکاء به مدبران مخلص و کارآمد و کارمندان پر تلاش اين وزارت و همچنين ياري و توجه اساتيد و دانش پژوهان و جوانان کشور و اعتماد مردم شريف و آگاه ايران، ميتوانيم به اين مهم دست يابيم. لذا برنامه‌هاي اين وزارتخانه در عنوان‌هاي ذيل تقديم مي‌گردد:

- سياستهاي مورد ملاحظه در تنظيم برنامه
- اهداف كلان
- راهبردها
– برنامه هاي اجرائي

همچنين در خاتمه مشخصات فردي و علمي و تجربي اينجانب آمده است.
انشاا... بتوانيم به حول و قوه الهي در راه خدمتگزاري به ملت عزيز ايران اسلامي موفق و مؤيد باشيم.

سياستهاي مورد ملاحظه در تنظيم برنامه :

-برنامه ها بايد داراي اهداف با معنا در راستاي پاسخگويي موثر تر به نيازهاي مردم وجامعه باشد
- برنامه ها بايد داراي اهداف متوازن كوتاه مدت و بلند مدت باشد
-تمركز برنامه ها بر روي جند محور اساسي باشد
-برنامه ها بايد در راستا و محقق كننده چشم انداز كشور باشد

اهداف كلان:

-پاسخگويي موثرتر به نيازهاي مردم در زمينه ارتباطات و فناوري اطلاعات
-پاسخگويي موثرتر به نيازهاي جامعه و توسعه كمي و كيفي خدمات استاندارد موردنياز متقاضيان بخش‌هاي مختلف كشور.
-نقش افريني موثرتر و استفاده بهتر از فرصتهاي جهاني و منطقه اي
-توانمند سازي وزارت و شركتهاي وابسته در راستاي تحقق اهداف 1و2و3

راهبردها :

- آزاد سازي فعاليتها پايين دستي به منظور:
• مشاركت بيشتر مردم در فعاليتهاي اقتصادي
• ايجاد اشتغال
• افزايش بهره وري
• كوچك سازي بدنه دولت و كاهش تصدي

- پويا سازي و كيفي سازي وزارت و شركتهاي وابسته به منظور:

• كاهش هزينه ها
• مولد سازي داراييها
• اصلاح ساختار تشكيلاتي و منابع انساني
• توانمند سازي سازماني

- عرضه سهام شركتها در بازار بورس به منظور:

• شفاف سازي فعاليتها
• افزايش بهره وري در انجام فعاليتها
• مشاركت بيشتر مردم در فعاليتهاي اقتصادي

-استفاده از فناوريهاي نوين به منظور:

• توسعه كيفيت و تنوع خدمات متناسب با نياز مردم
• توسعه بنيه اقتصادي کشور
• ايجاد ساختار زير بنايي موثر تر براي بخشهايصنعتي، تحقيقاتي، اقتصادي و...

برنامه هاي اجرايي:

با توجه به برنامه چهارم توسعه، چشم انداز 20 ساله، و سياستهاي كلي نظام ، سند ملي توسعه ارتباطات و فنآوري اطلاعات نهائي خواهد شد كه در آن برنامه هاي زير به اجا در مي آيد:

- سازمان و مديريت:

مديريت اجرايي كشور مشكلات فراواني دارد. تاخير در اجراها و عدم پاسخگويي مناسب به مسؤوليت‌ها از مشكلاتي است كه بايد به آن توجه جدي داشته باشيم. ارتقاء راندمان مديريتها، ساده و روان کردن سيستمها، توسعه و بهره‌گيري بهينه در سطح مديريت ICT يک راه حل اساسي رفع معضلات مذكور است که بايد مورد توجه قرار ميگيرد.

جلوگيري از رانت‌هاي موجود در صنعت ارتباطات و فنآوري اطلاعات باعث بهبود صنعت و جايگاه آن در جامعه مي‌شود. افراد متعهد و با سواد در كشور ما در اين صنعت ‏ فراوان هستند، آنها بايد در جايگاه واقعي خود قرار گيرند. همچنين افزايش قدرت هماهنگي ميان بخشي در تحقق سياست‌هاي وزارتخانه از ديگر برنامه هاي وزير ارتباطات و فنآوري اطلاعات خواهد بود. به روحيه‌ي تعامل و همفكري با اهل نظر، روحيه‌ي همكاري با ديگر ارگان‌ها و سازمان‌هاي مرتبط و ايجاد روحيه‌ي مديريت كارآمد بها داده خواهد شد.

مديران ارتباطات و فنآوري اطلاعات بايد كساني باشند كه با اشراف به مخابرات از مقوله‌ي ارتباطات و فنآوري اطلاعات و توسعه‌ي اقتصادي و اجتماعي شناخت خوبي داشته باشند و بايد اعتقاد داشته باشند كه «ايراني مي‌تواند».

انتخاب و بکارگيري مديران شايسته, موضوع مهمي است که با کمک آنان مي‌توان ساير موارد را تحقق بخشيد. همچنين مشاركت مردم با رعايت عدالت اجتماعي و استفاده از متخصصان داخلي در راستاي استفاده از فناوري‌هاي ‌روز و دور كردن مخابرات كشور از سياست‌زدگي از جمله مواردي است كه بايد مدنظر واقع شوند.

براي تحقق برنامه خود در وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات و دستيابي به جايگاه ممتاز در اين بخش, لازم است نظام مديريتي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات مبتني بر اين فناوري که خود متولي آنست مهندسي مجدد شود و خود به الگو و نمونة قابل قبولي براي ساير دستگاهها تبديل گردد. و بدور از جنجال سياسي با تکيه بر دانش و پژوهش و مديران خردمند و کارکنان ماهر که دغدغه آنها خدمت به مردم و رشد و تعالي نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران است کارها را به پيش ببريم.

توجه به حقوق مشتري و مشتري مداري و عرضه خدمات به مشتركين مخابراتي به صورت مكانيزه با رعايت كيفيت سرويس در حد استانداردهاي جهاني و فراهم‌نمودن امكان دريافت سرويس‌هاي مخابراتي از طريق شبكه‌هاي ارتباطي نظير پست‌الكترونيك, تلفن و غيره اجتناب ناپذير است.

ـ نظامات ، قوانين و مقررات :

نياز جدي و روز افزون جامعه به خدمات ارتباطات و فناوري ارتباطات از يک طرف و پيچيدگي امور و تعدد مؤلفه هاي مؤثر در اين حوزه از قبيل تحولات فناوري که بصورت روزانه تغيير مي کند, تنوع خدمات, نياز به نيروهاي متخصص و کارآزموده, سرعت عمل در اجراي امور و در ارتباط بودن ميليون ها کاربر و صدها شرکت خدمات دهنده و خدمات گيرنده, حقوق مادي و معنوي اشخاص حقيقي و حقوقي, ايجاد مي نمايد کليه فعاليت هاي مرتبط در اين حوزه تنها در پرتو نظامات و قوانين و مقررات شفاف و قابل اجرا و مترقي صورت گيرد و مدام به روز شوند. تلاش خواهد شد در چارچوب سياست‌گزاري و قوانين مربوط, اصلاح امور صورت گرفته و نظامات لازم طراحي و قوانين و مقررات مناسب تدوين و اجرا گردد. بعضي از اين موارد بشرح زير خواهد بود:

• تدوين برنامة جامع توسعه زيرساخت ارتباطات مخابراتي و پستي

• ايجاد و تقويت نظام حقوقي و قضايي متناسب با توسعه‌ي شبكه‌هاي اطلاع‌رساني بويژه در جهت مقابله‌ي كارآمد با جرائم سازمان يافته‌ي الكترونيكي

• ايجاد نظام جامع ارتباطات مخابراتي و پستي هماهنگ با نظام فنّاوري اطلاعات با توجه به تحولات ساختاري شبكه‌هاي ارتباطي دنيا و رعايت طبقه‌بندي اطلاعات و ضوابط فرهنگي، سياسي، دفاعي و امنيتي در زيرساخت‌ها.

• اصلاح نظام قيمت‌گذاري خدمات ارتباطي و فنّاوري اطلاعات جهت ارتقاي نرخ بازدهي سرمايه‌گذاري در بخش با رعايت حقوق مشتريان و شرايط بازار توسط كميسيون تنظيم مقرراتِ ارتباطات

• تدوين مقررات و آيين‌نامه‌هاي اجرايي براي آزادسازي و خصوصي‌سازي و رفع انحصار دولتي از فعاليت‌هاي مخابراتي با هدف تحقق فضاي رقابتي

• تدوين و اعمال مقررات، استانداردها و ضوابط در سرويس‌هاي راديويي در مراحل صدور مجوز، نظارت و استفاده از طيف فرکانسي.

• تدوين قانون جامع ارتباطات کشور

• تدوين و روزآمد كردن قوانين و مقررات مناسب براي تسهيل سرمايه‌گذاري داخلي و خارجي در زمينه خدمات ارتباطي و فنّاوري اطلاعات

• بازنگري در قوانين، آئين‌نامه‌ها، دستورالعمل‌ها و رويه‌هاي پستي در راستاي اجراي الزامات برنامه چهارم

• اصلاح قوانين موجود و تدوين قوانين جديد براي انطباق با نيازهاي فنّاوري اطلاعات.

• طراحي نظام تعرفه‌هاي خدمات ارتباطي.

- منابع انساني، آموزش، تحقيقات و تكنولوژي :

مخابرات در چند سال اخير از بعد كمي توسعه‌ي خوبي داشته، ولي از بعد كيفي و كيفيت سرويس‌ها با مشكلاتي روبرو بوده است. اين مشكل در درجه‌ي اول به دليل رشد سريع تكنولوژي مخابرات و عدم تسلط كامل بر تمام جنبه‌هاي آن است. داشتن نيروي انساني و دانش كافي براي طراحي مناسب بخش‌هاي مخابراتي شبكه‌ي مخابراتي يكي از عوامل كليدي براي داشتن سرويس مناسب است. سرمايه‌گذاري در زمينه‌ي آموزش و پژوهش يكي از مهم‌ترين عوامل توسعه‌ي علمي در اين زمينه است. براي توسعه‌ي علمي مخابرات بايد علاوه بر آموزش‌هاي كلاسيك دانشگاهي آموزش‌هاي تخصصي اين حوزه پيش‌بيني شود.

نقش تحقيق و پژوهش در امر توسعه, کاهش هزينه ها و بالا بردن کيفيت بر کسي پوشيده نيست. اختصاص بودجه‌ي دو درصد درآمد وزارت و شركت‌هاي تابعه به امر تحقيقات نيز موضوعي است كه به عنوان منبع مالي قابل توجه ساختار اجراي پروژه هاي تحقيقاتي و تربيت نيروي انساني را دگرگون خواهد ساخت. سياست برون‌ سپاري پروژه‌هاي تحقيقاتي منطبق با برنامه‌ي توسعه نيز در دستور كار قرار خواهد گرفت. در اين راستا، با تکيه بر تجارب فردي گذشته در مديريت تحقيقات کلان و اجراي پروژه هاي ملي و توسعه تکنولوژي رويکرد کاملا جديد و پويايي در ارتباط با دانشگاهها و مراکز آموزشي و تحقيقاتي اتخاذ خواهد شد که محور آن تشکيل و توسعه کانونهاي ماموريت گرا با ترکيب کارشناس صنعتي، استاد و دانشجو خواهد بود.

توسعه مبتني بر دانائي نيازمند توسعه پايگاههاي اطلاع رساني است. توسعه‌ي علمي مخابرات مستلزم انجام كارهاي تحقيقاتي است و انجام تحقيقات نيازمند حمايت و صرف هزينه مي‌باشد.

در چارچوب برنامه‌ي چهارم در حوزه‌ي ارتباطات و مخابرات به موضوعاتي نظير بومي‌سازي و انتقال تكنولوژي شبكه‌هاي مخابراتي پرداخته خواهد شد و در نتيجه‌ به سمت دسترسي به تكنولوژي‌هاي جديد فناوري اطلاعات بر اساس توسعه‌ي فنآوري اطلاعات و ارتباطات و دولت الكترونيك، شامل كاربردهاي خاص و عام گام برداشته خواهد شد. بومي‌سازي در عرصه‌ي توسعه و تحقيق و توجه به توليد داخل در اين بخش‌ از اولويت‌هاي برنامه ا‌ي است تا به اين ترتيب سهم اساسي از مساله اشتغال نيز فراهم شود.

براي توسعه و تحکيم زير ساخت هاي اساسي و مهم ارتباطات و فناوري اطلاعات و بومي سازي فناوري هاي استراتژيک در اين حوزه, تمهيداتي انديشيده مي شود، از جمله:

• اولويت‌دهي به انجام تحقيقات كاربردي و راهبردي و توجه به تحقيقات بنيادي در زمينه فنّاوري اطلاعات و ارتباطات در كشور .
• برنامه‌ريزي و اجراي آموزش‌هاي تخصصي بدو و حين خدمت با استفاده از فنّاوري‌هاي نوين.
• تقويت ارتباطات بين المللي از طريق گسترش همکاري‌هاي دوجانبه, منطقه‌اي و بين‌المللي.
• بستر سازي براي نگهداشت نخبگان علمي كشور كه عمدتا در حوزه مخابرات هستند.
• توسعه و پرورش منابع انساني براي بالا بردن کيفيت خدمات.
• حمايت از ارتقاي دانش تخصصي و حرفه‌اي منابع انساني ارتباطات و فنّاوري اطلاعات.
• گسترش سطح فرهنگ و سواد عمومي فنّاوري اطلاعات براي عموم جامعه به‌ويژه در بدنه اجرايي كشور
• جذب، حفظ و حمايت از نيروهاي مخابراتي متخصص داخلي و متخصصين ايراني خارج از كشور.

ـ کيفيت و بهره وري :

در زمينه توسعه کيفيت و ارتقاء بهره وري در مجموعه وزارت و در زمينه خدمات اقدامات زير صورت مي گيرد:

• جلب مشارکت مردمي براي شناخت مشکلات و ناهنجاري هاي خدمات دهي در بخش ارتباطات و فناوري اطلاعات و سازماندهي مناسب براي رفع مشکلات در کوتاه ترين زمان ممکن.
• بازنگري و بهينه‌سازي رويه‌ها، دستورالعمل‌ها و آيين‌نامه‌ها در راستاي اجراي الزامات سيستم مديريت کيفيت
• پاسخگويي و اطلاع‌رساني به مشتريان پستي با بهره‌برداري از فنّاوري‌هاي نوين و سامانه‌هاي اينترنتي.
• ايجاد نظام كد و استانداردهاي فنّاوري اطلاعات
• تهيه و تدوين استانداردهاي ملي در حوزه كاربردها و فنّاوري اطلاعات.

- اخلاق و فرهنگ :

توسعه‌ي تكنولوژي‌هاي اطلاعات و ارتباطات در جهان سبب شده حوزه‌هاي مختلف سياسي، فرهنگي، اقتصادي را تحت تاثير خود قرار دهد. هرگاه هدف‌هاي اخلاقي در فناوري اطلاعات تغيير كند بر مبناي آن نيز ماهيت آن فناوري تغيير خواهد كرد بنابراين مباحث اخلاقي در حوزه‌هاي فناوري اطلاعات تاثيرگذار است. در ايران كمتر به مقوله‌ي اخلاق در فناوري اطلاعات پرداخته شده در حالي كه ضرورت دارد برنامه ها و الگوهاي مختلف و متنوعي در اين حوزه تدوين شود. زمينه‌هاي مهم‌ اخلاقي در ارتباطات و فناوري اطلاعات نظير جرايم رايانه‌يي، حقوق مالكيت معنوي، حريم خصوصي، محتواي غيراخلاقي، بازي‌ها و سرگرمي‌هاي رايانه‌يي ،..... وجود دارد که بايد به آنها پرداخته شود.

در هر جامعه‌اي فرآيندهاي اخلاقي حاكم بر فرآيندهاي توسعه‌يي تاثير گذار است. بنابراين اگر در جامعه‌ي موسوم به جامعه‌ي اطلاعاتي مباحث اخلاقي مورد توجه قرار نگيرد آن جامعه در مسير توسعه‌يي خود با مشكلات فراواني مواجه مي‌شود. در اين زمينه سعي خواهد شد با جلب مشارکت نهادها و دستگاههاي ذيربط براي پيشگيري از موارد نامطلوب تمهيدات لازم انديشيده شود.

- اقتصادي و تجاري :

بازار خدمات مخابراتي بازاري چند صد ميليارد توماني است كه متناسب با اين حجم بايد خصوصي‌سازي انجام شود و شركت‌هايي كه وارد اين بازار مي‌شوند بايد توانايي كافي و ساز و کار مناسب را داشته باشند و در عين جلوگيري از تخلفات احتمالي بايد حمايتهاي لازم جهت رشد آنها انجام شود.بايد تلاش شود تا با توجه به امكانات موجود، كشور را به يک قطب ارتباطات مخابراتي و پستي منطقه تبديل كنيم چون افزايش و تقويت ارتباطات بين‌الملل نيز به همين مقوله برمي‌گردد، به اين معنا كه كشور بتواند مركز ترانزيت ارتباطات مخابراتي و پستي منطقه باشد. ايران با توجه به جايگاه ويژه خود در مسير بسياري از كشورها قرار گرفته و اين امر مي‌تواند به فعال شدن و تقويت نقش ايران بيانجامد.

توسعه‌ي علمي و توسعه‌ي تجاري مخابرات بايد همراه با هم صورت گيرد تا موثر واقع شود. بايد شرايطي فراهم شود كه هر واجد شرايطي در اين حوزه‌ بتواند آزادانه وارد اين حركت شود، و از انحصارگرايي جلوگيري شود.

در توسعه‌ي مخابرات، رضايت و نفع مصرف كننده و مشتريان بايد در نظر گرفته شوداست. با اعمال و ايجاد رقابت سالم ميتوان انتظار داشت که كاهش قيمت‌ها، افزايش خدمات و كيفيت و مشتري مداري صورت ‌گيرد.

نيروي انساني، فناوري و قابليت‌هاي تكنولوژيكي و مديريت از جمله مقولاتي است كه در راستاي توسعه‌ي مخابرات كشور بايد مدنظر قرار داده شود.

براي توسعه دولت الكترونيك و تجارت الكترونيك لازم است که جابه‌جايي مسائل مالي كشور از طريق اينترنت پذيرفته شود. براي رسيدن به اين هدف دگرگوني و تحول در قوانين كشور و همکاري با مراجع ذيربط لازم است.

ارتباطات و فنآوري اطلاعات بستر وسيعي براي ايجاد فرصت شغلي و گسترده‌تر كردن فعاليت‌هاي چند بعدي است. امروز ارتباطات و فنآوري اطلاعات به عنوان زير ساخت همه‌ي روابط اقتصادي و اجتماعي است و حتي ساير روابط را در سيستم زندگي امروزي تعريف مي‌كند يا تحت تاثير مي گذارد.

سرمايه‌گزاري در حوزه‌ي مخابرات حساس است و قطعا بايد در فعاليت خود از تكنولوژي‌هاي روز دنيا استفاده كرد و كار را با مطالعه و تحقيق، با تطبيق با شرايط اقليمي، جغرافيايي و فرهنگي جلو برد و همين نكته عاملي براي توسعه‌ي علمي مخابرات خواهد بود.

براي تحقق برنامه بخش ارتباطات و فناوري اطلاعات, توجه به موارد زير ضروري است:

• كاهش تصدي‌گري مخابراتي و پستي دولت در زمينه‌هايي كه بخش خصوصي و تعاوني توان عرضه آن را دارند.
• آماده‌سازي شركت‌هاي مخابراتي استان‌ها، شركت ارتباطات سيار و شركت ارتباطات داده‌ها براي واگذاري سهام آنها در بورس
• تدوين و روزآمد كردن قوانين و مقررات مناسب براي تسهيل سرمايه‌گذاري داخلي و خارجي در زمينه خدمات ارتباطي و فنّاوري اطلاعات .
• همكاري در تدوين سياست‌ها و ايجاد سازوكارهاي حمايتي و هدايتي توليدكنندگان تجهيزات مخابراتي براي ارتقاي دانش فني و قابليت رقابت محصولات آنان در بازار .
• تدوين و اجرا مكانيسمهاي كنترل و بهبود اقتصادي در كليه شركتها.

ـ شبکه هاي ارتباطي :

شبکه ديتا يکي از اساسي‌ترين بخش‌هاي مخابرات است كه در راستاي توسعه‌ي آن، ايجاد زيرساخت‌هاي فيبرنوري و توسعه‌ي شبكه‌ي IP به شبكه‌هاي پر ظرفيت ارتباطي، اجرا و يا تکميل شبكه ها‌ي ديتا و توسعه‌ي مراكز ديتا در سطح كشور را طلب ميکند. برنامه‌ريزي و توسعه زيرساختهاي اصلي و جهت‌گيري ديتا براي توسعه و گسترش و بهبود آن در همه‌ي شهرها و توسعه‌ي سرويس‌هاي ارزش افزوده انجام خواهد شد. در اين بخش لازم است اقدامات زير صورت پذيرد:

• توسعه شبکه موجود و پيش‌بيني شبكه‌هاي پشتيبان براي مواقع بحراني و حوادث.
• فراهم نمودن ارتباطات پرسرعت با شبکه هاي جهاني به منظور توسعه و صادرات خدمات مبنتي بر شبکه اينترنت.
• اجراي طرح‌هاي توسعه شبكه‌هاي مخابراتي ملي و استاني، بويژه شبكه زيرساخت، در چارچوب طرح‌هاي جامع و مصوب.
• طراحي شبكه‌هاي مخابراتي با رويكرد عرضه گسترده‌ خدمات ‌فنّاوري ‌اطلاعات.
• اتصال شبكه مخابراتي كشور به كشورهاي همجوار با استفاده از فيبرنوري، به منظور ترانزيت ترافيك و برقراري ارتباطات منطقه اي و بين‌المللي و ايجاد هابِ مخابراتي در كشور
• توسعه و تجهيز شبكه‌هاي هوشمند مخابراتي و عرضه سرويس‌هاي جديد.
• توجه به مخابرات استان‌هاي كمتر توسعه‌يافته و عرضه خدمات پايه در سطح كشور.

ـ شبکه هاي تلفن همراه :

تلفن‌همراه از يک طرف از معضلات اساسي كشور است، و از طرف ديگر بيشترين درآمد و هزينه‌ي ارتباطات از اين عرصه تامين مي‌شوند، لذا پرداختن موثر به اين بخش از طريق تربيت نيروي انساني ماهر و صاحب دانش در اين زمينه، راه اندازي آزمايشگاهاي تخصصي، ايجاد و توسعه نهضت نرم افزاري و توليد دانش و به‌كارگيري مشاوران مجرب بين‌المللي و داخلي از بحث‌هاي جدي است كه بايد به آن پرداخت. توجه به نسل‌هاي جديد تلفن‌همراه و ايجاد يکپارچگي اين شبکه با شبکه اينترنت، و سرويس‌هاي ارزش افزوده در حوزه ها‌ي پست بانك و پست پيشتاز، بانكداري از ديگر مقولات قابل توجه براي دولت است . همه اين عوامل از لحاظ اقتصادي نقش به سزايي ايفا مي‌كنند. در رابطه با شبکه تلفن اقدامات زير صورت خواهد گرفت:

• افزايش ضريب نفوذ
• افزايش پوشش استاندارد شبكه
• افزايش جاده‌‌هاي اصلي تحت پوشش
• افزايش متوسط ميزان موفقيت مكالمات در شبكه تلفن همراه
• همچنين فعال نمودن اپراتور دوم براساس قوانين و مقررات و تامين انتظارات مجلس محترم شوراي اسلامي و فراهم نمودن زمينه راه اندازي اپراتور سوم از ديگر فعاليت هاي اين وزارت در دورة جديد خواهد بود.

ـ شبکه هاي تلفن ثابت :

اين شبکه در حال حاضر از نظر کميت و کيفيت در وضع نسبتا مناسبي قرار دارد و براي توسعه آن تمهيدات زير انديشيده مي شود:

• افزايش ضريب نفوذ تلفن ثابت
• تأمين تلفن ثابت براي حداقل درصد عمده اي از خانوارهاي روستاهاي با بيش از 250 نفر جمعيت.
• افزايش متوسط ميزان موفقيت مكالمات در شبكه تلفن ثابت
• افزايش كارت‌هاي الكترونيكي

- تقويت نظام ارتباطات و فناوري اطلاعات :

با توجه به اينکه نظام فناوري اطلاعات در دولت قبلي تدوين و تصويب شده است. و لازم است اين نظام در اسرع وقت اجرائي شود و بدين ترتيب نقش کليه سازمانها و‌ حيطه‌ي فعاليت‌ها و تقسيم‌بندي حوزه‌ي IT كشور مشخص خواهد شد. در اين نظام زيرساخت‌ها و عوامل پيشنهادي فناوري اطلاعات مطرح شده است. از جمله زيرساخت‌هاي هشت‌گانه‌ي نظام فناوري اطلاعات شامل شبكه‌هاي ارتباطي، عوامل فرهنگي و انساني، نوآوري، پژوهش و تحقيق، سياستگذاري قوانين و مقررات، امنيت، صنايع، تجارت و اقتصاد فناوري اطلاعات، محتوا و نظام شبيه‌سازي و كد ملي مي‌باشد.

كاربردهاي عمومي فناوري اطلاعات شامل دولت الكترونيك، بهداشت الكترونيك، تجارت الكترونيك، آموزش الكترونيك، اطلاع‌رساني و رسانه‌هاي ارتباطي الكترونيك نيز از ديگر كاربردهايي هستند كه در چارچوب نظام فناوري اطلاعات به تصويب رسيده است و طبيعي است كه براي هر يك از اين كاربردهاي عمومي برنامه‌ريزي ملي در هر فصل مشترك در اين صنعت مورد بررسي قرار گيرد.

كاربردهاي خاص فناوري اطلاعات نيز با اجزاء مختلف در چارچوب نظام ملي فناوري اطلاعات براي توسعه‌ي فناوري اطلاعات و كشور و زمينه‌هاي بهره‌گيري از IT در پيشرفت كشور، فعاليت‌ها و نهادهاي عمومي فناوري اطلاعات در مجموعه‌ي رويكرد ملي در توسعه‌ي IT نيز مد نظر قرار ميگيرد.

سعي مي‌ شود در زمينه‌ي فناوري اطلاعات به مباحث نرم‌افزاري اهميت بيشتري داده شود. مباحث نرم‌افزاري يكي از مهم‌ترين مقولات فناوري اطلاعات و ارتباطات به شمار مي‌رود و يكي از سياست‌هاي كلان ما تقويت اين بخش از IT است. در نظر است در اين زمينه از تمامي شركت‌هاي فعال حمايت گردد. اميدواريم با آمدن مديران توانمند در دولت آينده، صنعت IT كشور رشد چشمگيري كند و زمينه براي اشتغال و به كارگيري بيشتر جوانان فراهم شود.

ز جمله تمهيداتي که در اين بخش انديشيده شده است بشرح زير مي باشد:

• بكارگيري فنّاوري‌هاي نوين به منظور بهبود فرآيندها و توسعه خدمات.
• توسعة مراكز عمومي دسترسي به خدمات فنّاوري اطلاعات.
• تمركز در سياست‌گزاري و نظارت ملي و عدم تمركز در مديريت اجرايي و اجرا فنّاوري اطلاعات.
• حمايت از ارتقاي دانش تخصصي و حرفه‌اي منابع انساني فنّاوري اطلاعات.
• اصلاح قوانين موجود و تدوين قوانين جديد براي انطباق با نيازهاي فنّاوري اطلاعات.
• گسترش سطح فرهنگ و سواد عمومي فنّاوري اطلاعات براي عموم جامعه به‌ويژه در بدنه اجرايي كشور
• حمايت از ايجاد انجمن‌هاي صنفي و تخصصي غيردولتي براي توسعة كاربردهاي فنّاوري اطلاعات (تجارت الكترونيك، بهداشت الكترونيك، آموزش الكترونيك و دولت الکترونيک)
• افزايش ظرفيت و ارتقاي كيفيت مراكز آموزش فنّاوري اطلاعات.
• حمايت از حقوق مالكيت معنوي و حمايت از صدور خدمات فني و مهندسي فنّاوري اطلاعات.

ـ اينترنت :

قيمت اينترنت در كشور با توجه به سطح درآمد خانواده بالاست و بايد براي کاهش آن تلاش کرد. بايد در اين عرصه رقابت بيشتري ايجاد شود، بگونه‌اي حركت شود كه با افزايش نياز مصرف در بازار توانمندي ارائه‌ي چند ميليون پورت فراهم گردد. توسعه‌ي شركتها و موسسات ديتا، توسعه‌ي اينترنت و توسعه‌ي مراکز خدماتي خصوصي، مي تواند موثر باشد.

در حال حاضر عمده‌ي ارتباطات كشور، بر بستر فيبرنوري واقع شده و بايد فيبرنوري كشور از سه يا چهار مسير توسعه يابد، توزيع عادلانه و يكسان امكانات و فرصت‌ها براي ايجاد بستر رقابتي برابر و سالم بين فعالان اين عرصه براي بالابردن كيفيت و سطح ارائه‌ي خدمات به مردم از جمله وظايف اين وزارت در حوزه‌ي اينترنت است. در اين راستا اقدامات زير صورت خواهد گرفت:

• سالم سازي و گسترش خدمات اينترنت و استفاده بهينه از اين فناوري براي توسعه اقتصادي, اجتماعي، سياسي و فرهنگي
• متصل‌كردن مراكز درماني به اينترنت
• برخوردار نمودن مراكز درماني به سايت اينترنتي
• افزايش ظرفيت اينترنت كشور به حد مورد نياز
• افزايش ضريب نفوذ كاربران داده‌ها.
• افزايش تعداد پورتهاي پرسرعت واگذار شده.

ـ ارتباطات راديوئي و فضاي فرکانسي :

فضاي فركانس در بسياري از كشورها به عنوان يك سرمايه ملي, اقتصادي، درآمدي و در عين‌حال خدماتي همانند حمل و نقل هوائي است. ابلاغيه جديد اصل 44 قانون اساسي و قانون برنامه‌ي چهارم، مي‌تواند فرصت مناسبي براي وزارت ارتباطات تلقي شود و برنامه ريزي و اتخاذ تدابير لازم براي استفاده مفيد و بهينه از اين سرمايه ملي و مديريت و سياستگذاري فضاي فركانس در دستور کار قرار گيرد. بدين جهت اقدامات زير انجام خواهد گرفت:

• افزايش ارتقاي سطح بهره‌وري از طيف راديويي
• اعمال سياست صدور مجوز فركانس به عرضه كنندگان سرويس به جاي بهره‌برداران نهايي.
• لحاظ نمودن توجيهات اقتصادي در فرآيند صدور مجوز فركانس.
• تدوين ضوابط و معيارهاي فني به منظور ضابطه‌مند كردن فرآيند صدور مجوز فركانس در تمامي سرويس‌هاي راديويي.
• بهنگام‌سازي جدول ملي تخصيص طيف امواج راديويي كشور.
• استفاده بهينه از فضاي فركانسي كشور براساس اهداف، منافع و امنيت ملي به عنوان سرمايه و ابزار حاكميت و ايجاد نظام جامع هماهنگي و مديريت و نظارت بر طيف فركانسي.

- تكنولوژي فضائي :

تكنولوژي فضايي امروزه به عنوان ابزاري جهت گسترش رفاه، صلح، توسعه علمي- فرهنگي و پيشرفت اقتصادي در جوامع بشري مورد توجه قرار گرفته است. ملل مختلف جهان بر اساس ظرفيت، قابليتها و تلاشي كه از خود نشان داده‌اند به نوعي از اين تكنولوژي بهره‌برداري مي‌نمايند.

ظرفيت هاي فضائي يکي از موهبت هاي الهي است که کشور ما تا کنون نتوانسته است از آن بهره وافي و کافي ببرد و از حقوق حقه خود بهره خند گردد. استفاده مطلوب و صلح آميز از فضا و تثبيت حقوق جمهوري اسلامي ايران در استفاده از فضا از اهداف و فعاليت هاي اي وزارت خواهد بود و موارد زير دنبال مي گردد:

كشورهاي پيشرفته صنعتي با نهادينه نمودن كاربرد تكنولوژي فضايي در زندگي روزانه، عرصه‌هاي مختلف كاربرد اين تكنولوژي را به حوزه‌هايي مانند مخابرات، سنجش از دور، شبكه‌هاي اطلاع‌رساني، حفاظت از محيط زيست، حمل و نقل و .... گسترش داده‌اند. در اين ميان كشورهاي در حال توسعه براي ارتقا سطح زندگي و فن‌آوري خود اقدام به سرمايه‌گذاري در عرصه فضا جهت بسترسازي كاربرد فن‌آوري فضايي و دست‌يابي به تكنولوژي فضايي نموده‌اند. امروزه كشورهاي كاملا عقب‌افتاده نيز به عنوان مصرف‌كننده اين تكنولوژي در انتهاي صف تكنولوژي فضا قرار گرفته‌اند.

رشد صنايع فضايي و سازمانهاي علمي و خدمات مرتبط با آنها، نيازمند وجود جريان مداومي از دانشمندان و مهندسان جوان، شايسته، آموزش ديده و علاقه‌مند است كه قادر به روياروئي با مسايل آينده باشند. با پديدار شدن صنايع فضايي ملي، كه علاقه‌مند به برداشتن اولين قدمها بسوي فضا هستند، لازم است همزمان با تاسيس سازمان فضايي ملي و حضور در فضا، مجموعه‌اي از افراد آموزش ديده فراهم گردد و تجارب ديگر استفاده‌كننده‌هاي مجرب فضا فرا گرفته شود. امروز كشورهاي جهان بر اساس فن‌آوريهايي كه دارند و صاحب هستند، تقسيم‌بندي مي‌شوند و هر كشوري كه صاحب فن‌آوري برتر است، ادعاي قدرت برتري را دارد. لذا به وضوح معلوم است كه كشورهاي اسلامي و در راس آنها جمهوري اسلامي ايران تا زمانيكه به فن‌آوري روز و در مرز دانش دسترسي پيدا نكنند، آسيب‌پذيرند. امروزه صرفا مرزهاي جغرافيايي همسايگان را معين نمي‌كنند. بلكه علاوه بر همسايگان زميني، هر كشوري داراي همسايگان ديگري است كه از طريق فضا با آن كشور همسايه هستند. با پيشرفت امور فضايي به جرات مي‌توان گفت كه اهميت همسايه فضايي بسيار زياد است.

در كشور ما ضرورت دارد كه مسئولين امر هرچه بيشتر و سريعتر به اين امر بپردازند و در اين ارتباط نهضتي علمي و فني را بوجود آورند. دليل عمده‌اي كه مانع از ورود كشورها در اين جرگه تكنولوژيكي مي‌شود، هزينه بسيار بالاي فعاليتهاي فضايي است. لذا ضرورت حركت بر اساس بررسيهاي جامع و تدوين برنامه قبل از اقدام عملي در اين حوزه جدي‌تر است.

توسعه فعاليتهاي فضايي بيشتر از هر توسعه علمي ديگر نياز به سياستگذاري و برنامه‌ريزي با چشم‌انداز روشن دارد.

نظر به چشم‌انداز بيست ساله كشور و اهداف برنامه چهارم توسعه، عزم مسئولان براي ورود و حركت كشور به سمت فعاليتهاي فضايي مشهود مي‌باشد. در اين راستا اقدامات زير مد نظر قرار خواهد گرفت

• ايجاد و توسعه زيربناهاي لازم براي توسعه فضايي در كشور.
• استفاده از امكانات، فرصتها و منابع منطقه‌اي و بين‌المللي (فعاليتهاي فضائي)
• بكارگيري فنّاوري‌هاي فضايي در مراكز علمي و تحقيقاتي و پژوهشي كشور.
• حضور فعال در مجامع و نشست‌هاي منطقه‌اي و بين‌المللي همكاري با مراكز تحقيقاتي و دانشگاهي براي تحقق اهداف مذكور.
• طراحي ماهواره‌هاي تحقيقاتي و عملياتي متناسب با نيازهاي علمي و كاربردي كشور.
• توسعه و تجهيز آزمايشگاههاي تخصصي ملي موردنياز فعاليتهاي فضايي با اولويت آزمايشگاههاي موجود دانشگاه‌ها و مراكز تحقيقاتي.

ـ خدمات پستي و پست بانک :

يکي از ارکان مکمل توسعه فناوري اطلاعات, موضوع حمل و نقل محموله هاي کوچک و خرده بانکداري است. اين بخش مهم و اساسي که از نيازهاي اوليه جامعه مي باشد, نيز مي بايد همگام با ساير بخش ها توسعه يابد. در اين جهت موارد زير بايد پيگيري و دنبال شود:

• تهيه طرح جامع توسعه پست كشور تا پايان سال اول برنامه.
• اصلاح ساختار سازماني بخش پست و مطالعه و بررسي موضوع ايجاد شركتهاي منطقه‌اي و يا تخصصي.
• راه‌اندازي و شكل‌گيري نهاد تنظيم مقررات پستي در چارچوب سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي تا پايان سال اول برنامه.
• تدوين و اجراي ساز و كار مناسب به منظور استقرار پست در مبادي ورودي و خروجي كشور از جمله فرودگاه‌ها، بنادر و مناطق آزادتجاري با هماهنگي ساير دستگاههاي ذيربط.
• ارتقاء سرانه مرسوله پستي.
• بهبود پوشش مساحتي واحدهاي پستي
• كاهش زمان سير مرسولات پستي عادي بين مراكز استان‌ها
• افزايش نسبت سرمايه‌گذاري بخش غيردولتي به كل سرمايه‌گذاري بخش
• توجه به مناطق غيربرخوردار و روستايي و تضمين عرضه خدمات پايه پستي.
• پشتيباني از بخش خصوصي و تعاوني در عرضه خدمات پستي و پست‌بانكي.
• تقويت ارتباطات پستي بين المللي از طريق گسترش همکاري‌هاي دوجانبه, منطقه‌اي و بين‌المللي.
• ايجاد تنوع در خدمات پستي حسب نياز مشتري با تأکيد بر نگرش اقتصادي فعاليت‌هاي پستي.
• بهبود بهره‌وري، اثربخشي و كارآيي در عرضه خدمات پستي.
• بهره‌برداري از فنّاوري اطلاعات و خدمات الكترونيكي در عرضه خدمات پستي .
• ايجاد هاب پستي منطقه در كشور.

ـ تعاملات بين المللي :

حضور مؤثر در اتحاديه‌هاي منطقه‌اي و بين‌المللي براي ارتقاء نقش كشور در تصميم‌گيري‌هاي جهاني و نيز تقويت همكاري‌هاي علمي و فني و اقتصادي بين‌المللي و بالابردن سهم كشور در بازار جهاني ارتباطات و تلاش در صدور کالا و خدمات مهندسي متکي بر توانمندي هاي داخلي.

soleimani.gif

تعريف نانوتكنولوژي و آشنايي با آن

نانوتكنولوژي، فناوري جديد است كه تمام دنيا را فرا گرفته است و به تعبير دقيق تر «نانو تكنولوژي بخشي از آينده نيست بلكه همه آينده است» . در اين نوشتار سايتnano بعد از تعريف نانوتكنولوژي و بيان كاربردهاي آن دلايل و ضرورت هاي توجه به اين فناوري را آورده است:

•••

• تعريف نانوتكنولوژي و آشنايي با آن

نانوتكنولوژي، توانمندي توليد مواد، ابزارها و سيستم هاي جديد با در دست گرفتن كنترل در سطوح ملكولي و اتمي و استفاده از خواص است كه در آن سطوح ظاهر مي شود. از همين تعريف ساده بر مي آيد كه نانوتكنولوژي يك رشته جديد نيست، بلكه رويكردي جديد در تمام رشته هاست. براي نانوتكنولوژي كاربردهايي را در حوزه هاي مختلف از غذا، دارو، تشخيص پزشكي و بيوتكنولوژي تا الكترونيك، كامپيوتر، ارتباطات، حمل و نقل، انرژي، محيط زيست، مواد، هوافضا و امنيت ملي برشمرده اند.

كاربردهاي وسيع اين عرصه به همراه پيامدهاي اجتماعي، سياسي و حقوقي آن، اين فناوري را به عنوان يك زمينه فرا رشته اي و فرابخش مطرح نموده است. هر چند آزمايش ها و تحقيقات پيرامون نانوتكنولوژي از ابتداي دهه 80 قرن بيستم به طور جدي پيگيري شد، اما اثرات تحول آفرين، معجزه آسا و باورنكردني نانوتكنولوژي در روند تحقيق و توسعه باعث گرديد كه نظر تمامي كشورهاي بزرگ به اين موضوع جلب گردد و فناوري نانو را به عنوان يكي از مهم ترين اولويت هاي تحقيقاتي خويش طي دهه اول قرن بيست و يكم محسوب نمايند .

استفاده از اين فناوري در كليه علوم پزشكي، پتروشيمي، علوم مواد، صنايع دفاعي، الكترونيك، كامپوترهاي كوانتومي و ... باعث شده كه تحقيقات در زمينه نانو به عنوان يك چالش اصلي علمي و صنعتي پيش روي جهانيان باشد. لذا محققين، اساتيد و صنعتگران ايراني نيز بايد در يك بسيج همگاني، جايگاه، موقعيت و وضعيت خويش را در خصوص اين موضوع مشخص نمايند و با يك برنامه ريزي علمي دقيق و كارشناسانه به حضوري فعال و حتي رقابتي سالم در اين جايگاه، عرض اندام و ابراز وجود نمايند و براي چنين كاري طراحي يك برنامه منسجم، فراگير و همه جانبه اجتناب ناپذير است.

• نانوتكنولوژي و كاربردهاي آن

علوم و فناوري نانو، عنصري اساسي در درك بهتر طبيعت در دهه هاي آتي خواهد بود. از جمله موارد مهم در آ ينده، همكاري هاي تحقيقاتي ميان رشته ا ي، آموزش خاص و انتقال ايده ها و افراد به صنعت خواهد بود. بخشي از تاثيرات و كاربردهاي نانوتكنولوژي به شرح زير مي باشد:

_ توليد، مواد و محصولات صنعتي: نانوتكنولوژي تغيير بنياني مسيري است كه در آينده، موجب ساخت مواد و ابزارها خواهد شد. امكان سنتز بلوك هاي ساختماني نانو با اندازه و تركيب به دقت كنترل شده و سپس چيدن آنها در ساختارهاي بزرگ تر، كه داراي خواص و كاركرد منحصربه فرد باشند، انقلابي در مواد و فرآيندهاي توليد آنها، ايجاد مي كند. محققين قادر به ايجاد ساختارهايي از مواد خواهند شد كه در طبيعت نبوده و شيمي مرسوم نيز قادر به ايجادشان نبوده است. برخي از مزاياي نانوساختارها عبارتست از: مواد سبك تر، قوي تر و قابل برنامه ريزي، كاهش هزينه عمر كاري از طريق كاهش دفعات نقص فني، ابزارهايي نوين بر پايه اصول و معماري جديد، بكارگيري كارخانجات مولكولي يا خوشه ا ي كه مزيت مونتاژ مواد در سطح نانو را دارند.

- پزشكي و بدن انسان: رفتار مولكولي در مقياس نانومتر، سيستم هاي زنده را اداره مي كند. يعني مقياسي كه شيمي، فيزيك، زيست شناسي و شبيه سازي كامپيوتري، همگي به آن سمت درحال گرايش هستند.

ـ فراتر از سهل شدن استفاده بهينه از دارو، نانوتكنولوژي مي تواند فرمولاسيون و مسيرهايي براي رهايش دارو ( Drug Delivery) تهيه كند، كه به نحو حيرت انگيزي توان درماني داروها را افزايش مي دهد.

ـ مواد زيست سازگار با كارايي بالا: از توانايي بشر در كنترل نانوساختارها حاصل خواهدشد. نانومواد سنتزي معدني و آلي را مثل اجزاي فعال، مي توان براي اعمال نقش تشخيصي (مثل ذرات كوانتومي كه براي مرئي سازي بكار مي رود) درون سلول ها وارد نمود.

ـ افزايش توان محاسباتي به وسيله نانوتكنولوژي: ترسيم وضعيت شبكه هاي ماكرومولكولي را در محيط هاي واقعي ممكن مي سازد. اينگونه شبيه سازي ها براي بهبود قطعات كاشته شده زيست سازگار در بدن و جهت فرآيند كشف دارو، الزامي خواهد بود.

ـ دوام پذيري منابع: كشاورزي، آب، انرژي، مواد و محيط زيست پاك

نانوتكنولوژي چنان چه ذكر شد، منجر به تغييراتي شگرف در استفاده از منابع طبيعي، انرژي و آب خواهد شد و پس ا ب و آلودگي را كاهش خواهد داد. همچنين فناوري هاي جديد، امكان بازيافت و استفاده مجدد از مواد، انرژي و آب را فراهم خواهند كرد. در زمينه محيط زيست، علوم و مهندسي نانو، مي تواند تاثير قابل ملاحظه ا ي، در درك مولكولي فرآيندهاي مقياس نانو كه در طبيعت رخ مي دهد، در ايجاد و درمان مسايل زيست محيطي از طريق كنترل انتشار آلاينده ها، در توسعه فناوري هاي «سبز» جديد كه محصولات جانبي ناخواسته كمتري دارند و ي ا در جريانات و مناطق حاوي فاضلاب، داشته باشد. لازم به ذكراست، نانوتكنولوژي توان حذف آلودگي هاي كوچك از منابع آبي (كمتر از 200 نانومتر) و هوا (زير 20 نانومتر) و اندازه گيري و تخفيف مداوم آلودگي در مناطق بزرگ تر را دارد. در زمينه انرژي، نانوتكنولوژي مي تواند به طور قابل ملاحظه ا ي كارآيي، ذخيره سازي و توليد انرژي را تحت تاثير قرار د ا د ه مصرف انرژي را پايين بياورد .

به عنوان مثال، شركت هاي مواد شيميايي، مواد پليمري تقويت شده با نانو ذرات را ساخته اند كه مي تواند جايگزين اجزاي فلزي بدنه اتومبيل ها شود. استفاده گسترد ه از اين نانوكامپوزيت ها مي تواند ساليانه 5/1 ميليارد ليتر صرفه جويي مصرف بنزين به همراه داشته باشد . يا انتظار مي رود تغييرات عمده ا ي در فناوري روشنايي در 10 سال آينده رخ دهد. مي توان نيمه هادي هاي مورد استفاده در ديودهاي نوراني (LEDها) را به مقدار زياد در ابعاد نانو توليد كرد. در آمريكا، تقريبا «20درصد كل برق توليدي، صرف روشنايي (چه لامپ هاي التهابي معمولي و چه فلوئورسنت) مي شود. مطابق پيش بيني ها در 10 تا 15 سال آينده، پيشرفت هايي از اين دست مي تواند مصرف جهاني را بيش از 10درصد كاهش دهد كه 100 ميليارد دلار در سال صرفه جويي و 200 ميليون تن كاهش انتشار كربن را به همراه خواهدداشت .

ـ هوا و فضا: محدوديت هاي شديد سوخت براي حمل بار به مدار زمين و ماوراي آن، و علاقه به فرستادن فضاپيما براي ماموريت هاي طولاني به مناطق دور از خورشيد، كاهش مداوم اندازه، وزن و توان مصرفي را اجتناب ناپذير مي سازد. مواد و ابزارآلات نانوساختاري، اميد حل اين مشكل را به وجود آورده است.» نانوساختن «( Nanofabrication ) همچنين در طراحي و ساخت مواد سبك وزن، پرقدرت و مقاوم در برابر حرارت، مورد نياز براي هواپيماها، راكت ها، ايستگاه هاي فضايي و سكوهاي اكتشافي سياره ا ي يا خورشيدي، تعيين كننده است. همچنين استفاده روزافزون از سيستم هاي كوچك شده تمام خودكار، منجر به پيشرفت هاي شگرفي در فناوري ساخت و توليد خواهد شد. اين مسئله با توجه به اينكه محيط فضا، نيروي جاذبه كم و خلأ بالا دارد، موجب توسعه نانوساختارها و سيستم هاي نانو _ كه ساخت آنها در زمين ممكن نيست- در فضا خواهدشد.

ـ امنيت ملي: برخي كاربردهاي دفاعي نانوتكنولوژي عبارتند از: تسلط اطلاعاتي از طريق نانوالكترونيك پيشرفته بعنوان يك قابليت مهم نظامي، امكان آموزش موثرتر نيرو، به كمك سيستم هاي واقعيت مجازي پيچيده تر حاصله از الكترونيك نانوساختاري، استفاده بيشتر از اتوماسيون و رباتيك پيشرفته براي جبران كاهش نيروي انساني نظامي، كاهش خطر براي سربازان و بهبود كارآيي خودروهاي نظامي، دستيابي به كارايي بالاتر (وزن كمتر و قدرت بيشتر) موردنياز در صحنه هاي نظامي و در عين حال تعداد دفعات نقص فني كمتر و هزينه كمتر در عمر كاري تجهيزات نظامي، پيشرفت در امر شناسايي و در نتيجه مراقبت عوامل شيميايي، زيستي و هسته ا ي، بهبود طراحي در سيستم هاي مورد استفاده در كنترل و مديريت عدم تكثير سلاح هاي هسته ا ي، تلفيق ابزارهاي نانو و ميكرومكانيكي جهت كنترل سيستم هاي دفاع هسته ا ي. در بسياري موارد، فرصت هاي اقتصادي و نظامي مكمل هم هستند. كاربردهاي درازمدت نانوتكنولوژي در زمينه هاي ديگر، پشتيباني كننده امنيت ملي است و بالعكس.

- كاربرد نانوتكنولوژي در صنعت الكترونيك: ذخيره سازي اطلاعات در مقياس فوق العاده كوچك، با استفاده از اين فناوري مي توان ظرفيت ذخيره سازي اطلاعات را در حد يكهزار برابر يا بيشتر افزايش دهد و نهايتا به ساخت ابزارهاي ابرمحاسباتي به كوچكي يك ساعت مچي منتهي شود.

ظرفيت نهايي ذخيره اطلاعات به حدود يك ترابيت در هر اينچ ربع برسد، و اين امر موجب مي شود كه ذخيره سازي 50 عدد DVD يا بيشتر در يك هارد ديسك با ابعاد يك كارت اعتباري شود. ساخت تراشه ها در اندازه هاي فوق العاده كوچك به عنوان مثال در اندازه هاي 32 تا 90 نانو متر، توليد ديسك هاي نوري 100 گيگا بايتي در اندازه هاي كوچك نيز مي باشد.

• تاريخچه فناوري نانو در جهان

چهل سال پيش Richard Feynman، متخصص كوانتوم نظري و دارنده جايزه نوبل، درسخنراني معروف خود در سال 1959 با عنوان» آن پايين فضاي بسياري هست «( Ther is plenty of room in the bottom ) به بررسي بعد رشد نيافته علم مواد پرداخت. وي درآن زمان اظهار داشت :» اصول فيزيك، تا آنجايي كه من توانايي فهمش را دارم، بر خلاف امكان ساختن اتم به اتم چيزها حرفي نمي زنند. «او فرض را بر اين قرار داد كه اگر دانشمندان فرا گرفته اند كه چگونه ترانزيستورها و ديگر سازه ها را با مقياس هاي كوچك بسازند، پس ما خواهيم توانست كه آنها را كوچك و كوچك تر كنيم. در واقع آنها به مرزهاي حقيقي شان در لبه هاي نامعلوم كوانتوم نزديك خواهند بود به طوري كه يك اتم را در مقابل ديگري به گونه اي قرار دهيم كه بتوانيم كوچكترين محصول مصنوعي و ساختگي ممكن را ايجاد كنيم.

• با استفاده از اين فرم هاي بسيار كوچك چه وسايلي مي توانيم ايجاد كنيم؟

Feynman در ذهن خود يك» دكتر مولكولي «تصور كرد كه صدها بار از يك سلول منحصربفرد كوچك تر است و مي تواند به بدن انسان تزريق شود و درون بدن براي انجام كاري يا مطالعه و تاييد سلامتي سلول ها و يا انجام اعمال ترميمي و به طور كلي براي نگهداري بدن در سلامت كامل به سير بپردازد. در بحبوبه سالهاي صنعتي كلمه» بزرگ از «اهميت ويژه اي برخوردار بود. مثل علوم بزرگ، پروژه هاي مهندسي بزرگ و غيره حتي كامپيوترها در دهه 1950 تمام طبقات ساختمان را اشغال مي كردند. ولي از وقتي Feynman نظرات و منطق خود را بازگو كرد، جهان روندي به سوي كوچك شدن در پيش گرفت. Marvin Minsky تفكرات بسيار باروري داشت كه مي توانست به انديشه هاي Feynman قوت ببخشد. Minsky پدر يابنده هوش هاي مصنوعي دهه 70-1960 جهان را در تفكراتي كه مربوط به آينده مي شد، رهبري مي كرد. در اواسط دهه 70، Eric Drexler كه يك دانشجوي فارغتالتحصيل بود، Minskey را به عنوان استاد راهنما جهت تكميل پايان نامه اش انتخاب كرد و او نيز اين مسئوليت را بر عهده گرفت. Drexler سبت به وسايل بسيار كوچك Feynman علاقه مند شده بود و قصد داشت تا در مورد توانايي هاي آنها به كاوش بپردازد. Minskey نيز با وي موافقت كرد. Drexler در اوايل دهه 80، درجه استادي خود را در رشته علوم كامپيوتر دريافت كرده بود و گروهي از دانشجويان را به صورت انجمني به دور خود جمع نموده بود. او افكار جوانترها را با يك سري ايده ها كه خودش نانوتكنولوژي» نامگذاري كرده، مشغول مي داشت. Drexler اولين مقاله علمي خود را در مورد نانوتكنولوژي مولكولي (MNT) در سال 1981 ارايه داد. او كتاب Engin of Creation:The Coming Era of Nanotechnology را در سال 1986 به چاپ رساند. Drexler تنها درجه دكتري در نانوتكنولوژي را در سال 1991 از دانشگاه MIT دريافت داشت. او يك پيشرو در طرح نانوتكنولوژي است و هم اكنون رييس استيتو Foresight و Research Fellow مي باشد.

• تعيين بودجه هاي كلان در كشورهاي صنعتي براي تحقيقات در زمينه نانوتكنولوژي

بسياري از كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه (در حدود 30 كشور)، برنامه هايي را در سطح ملي براي پشتيباني از فعاليت هاي تحقيقاتي و صنعتي نانوتكنولوژي تدوين و اجرا مي نمايند. زيرا نانوتكنولوژي به عنوان انقلابي در شرف وقوع، آينده اقتصادي كشورها و جايگاه آنها در جهان را تحت تاثير جدي قرار خواهد داد و اين مسئله در اين كشورها توسط صاحب نظران و محققان تبيين شده و براي مديران اجرايي به صورت يك امر شفاف و قطعي درآمده است. در بخشي از اين كشورها، در يكي دو سال اخير تحركات شديدي از طرف دولت ها براي سرعت بخشيدن به توسعه نانوتكنولوژي صورت گرفته و فعاليتهايي كه تا قبل از اين به صورت خودجوش توسط محققان انجام مي گرفته است، با تشويق و حمايت هاي مستقيم دولت ادامه يافته اند كه در اين قسمت نمودار ستوني ميزان سرمايه گذاري دولت ها آورده شده است:

• اهميت مطرح شدن طرح

همانگونه كه اشاره شد بسياري از كشورهاي پيشرفته و در حال پيشرفت، برنامه هايي را براي پشتيباني از فعاليت هاي تحقيقاتي و صنعتي نانوتكنولوژي تدوين و اجرا مي نمايند. اما يك سئوال مهم براي كشور ما و بسياري از كشورها كه هنوز به نانوتكنولوژي به عنوان تمدن آينده علمي توجه كافي نكرده اند، اين است كه آيا بايد با اين روند همراه شد يا نه؟ توجه به فضاي بسيار بزرگ و در حال ايجاد نانوتكنولوژي و حجم وسيع فعاليت هاي مربوط به آن در دنيا، اين باور را به انسان القاء مي كند كه دير يا زود بايد آينده را ديد و براي ورود به آن اقدام نمود.

• ورود كشورها به عرصه نانوتكنولوژي اجتناب ناپذير است

بسياري از صاحب نظران و محققان، نانوتكنولوژي را مساوي آينده دانسته اند. به عنوان نمونه كميته مشاوران رييس جمهور آمريكا در علوم و فناوري در تاييد برنامه ملي نانوتكنولوژي براي سال 2001، از نانوتكنولوژي به عنوان محور آينده جهان ياد مي كند. به دليل تاثيرات اين فناوري بر اكثر فناوري هاي موجود، عقيده صاحب نظران اين است كه متخصصان رشته هاي مختلف بدون گرايش به مباحث مقياس نانو در دهه هاي آينده فرصتي براي رشد نخواهند داشت و شكوفايي بسياري از فناوري هاي مهم ازجمله فناوري اطلاعات و بيوتكنولوژي به عنوان دو دستاورد بسيار عظيم قرن بيستم بدون بهره گيري از نانوتكنولوژي دچار اختلال خواهند شد. از اين جهت اين مسئله براي دانشگاهيان، محققان و مسئولان هر كشور امري حياتي است.

ـ دلايل اساسي ضرورت ورود كشور به عرصه نانوتكنولوژي

علاوه بر موضوع فوق، مي توان دلايل زير را براي اجتناب ناپذيري ورود كشورهايي چون ايران اقامه نمود:

ـ تاثير اساسي نانوتكنولوژي در رشد و پيشرفت بسياري از فناوري ها

ماهيت فرارشته اي علوم و فناوري نانو به عنوان توانمندي توليد مواد، ابزارها و سيستم هاي جديد با دقت اتم و مولكول، موجب تعريف كاربردهاي بسيار زيادي در عرصه هاي مختلف علمي و صنعتي شده است. براي نانوتكنولوژي كاربردهاي بسياري را در حوزه هاي دارو و غذا و بهداشت، درمان بيماري ها، محيط زيست، انرژي، الكترونيك، كامپيوتر و اطلاعات، مواد، ساخت و توليد، هوافضا، بيوتكنولوژي و كشاورزي و امنيت ملي و دفاع برشمرده اند. به همين دليل بر تمام فناوري ها تاثير گذاشته و دير يا زود بايد شاهد محصولات آنها بود. به عنوان نمونه در بخش پزشكي و بهداشت، يك زمينه كاري بسيار مهم، سيستم توزيع دارو در داخل بدن مي باشد. مصرف دارو در حال حاضر به صورت حجمي است در حالي كه سلول هاي خاصي از بدن نيازمند آن مي باشند. در روش جديد دارو با وسايل ترزيق متفاوت با امروزه به صورت مستقيم به سمت سلول هاي مشخص جهت گيري شده و دارو به محل نياز تحويل داده مي شود. با همين مكانيزم، بيماري هاي بزرگ و كوچك در آغاز شكل گيري قابل تشخيص و درمان خواهند بود. يا در بخش مواد، پروژه هايي در دست كار مي باشد كه موادي با وزن بسيار كم و خواص بسيار مناسب توليد شوند. كاربرد اين مواد در ساختمان، خودرو، هواپيما و بسياري از ملزومات زندگي انسان ها ديده خواهد شد. بنابراين عرصه بسيار وسيع نانوتكنولوژي كه زندگي انسان ها را نيز در برخواهد گرفت، خود القاءكننده اين نتيجه خواهد بود كه نمي توان به روي آن چشم بست.

ـ تاثير نانوتكنولوژي بر امنيت جهاني

از نظر دفاعي، نانوتكنولوژي براي كشورها، هم فرصت است هم تهديد. به لحاظ كاربردهاي بسيار زيادي كه اين فناوري مي تواند در امور نظامي داشته باشد، گرايش زيادي در بخش دفاعي كشورها به تحقيق و توسعه نانوتكنولوژي صورت گرفته است. اين كاربردها از لباس هاي مانع خطر تا پرنده هاي بسيار كوچك، تجهيزات اطلاعاتي و بسياري موارد ديگر است كه هم اكنون با حمايت وزارتخانه هاي دفاع كشورهايي چون آمريكا، ژاپن و برخي كشورهاي اروپايي به صورت پروژه هاي تحقيقاتي در حال انجام هستند. از اين جهت اين فناوري براي كشورها يك تهديد محسوب مي شود. اما براي كشورهايي كه بتوانند با استفاده از روند موجود، جايگاهي را در آينده امنيت جهاني براي خود در نظر بگيرند، يك فرصت خواهد بود. با توجه به اينكه اين كاربردها بسيار متنوع هستند، هر كشوري مي تواند زمينه اي را براي پيشگامي در جهان سهم خود نمايد و در آينده رقابت هاي بين المللي نقشي داشته باشد.

ـ شكل گيري بازارهاي بسيار بزرگ

شواهد موجود نشان مي دهد كه درصد بالايي از بازارهاي محصولات مختلف متكي بر نانوتكنولوژي خواهد بود و به همين دليل دولت ها و شركت هاي بزرگ و كوچك به دنبال كسب جايگاهي براي خود در اين بازارها هستند. ميهيل روكو، رييس كميته علوم و فناوري نانو در رياست جمهوري آمريكا طي مقاله اي در ماه مي سال 2001، پتانسيل نانوتكنولوژي براي تغيير چشمگير در اقتصاد جهاني را يادآوري نموده است. بر مبناي پيش بيني وي و بخش ديگري از صاحب نظران در ده الي 15 سال آينده نانوتكنولوژي بازار نيمه هادي را به طور كامل تحت تاثير قرار خواهد داد. خبرهايي نيز كه اخيرا از شركت هاي اصلي سازنده پردازنده هاي كامپيوتر در آمريكا و ژاپن منتشر شده است، از ورود پردازنده هاي حاوي يك ميليارد نانوترانزيستور تا قبل از 10 سال آينده حكايت دارد. به عنوان مثال شركت اينتل اعلام نموده است كه در سال 2007 پردازنده هاي متكي بر نانوترانزيستور را با قدرت و سرعت بسيار بيشتر و مصرف كمتر نسبت به آخرين دستاوردهاي امروزي نيمه هادي ها وارد بازار خواهد كرد. در بخش دارو نيز پيش بيني شده است تا 10 الي 15 سال آينده نيمي از اين صنعت متكي بر نانوتكنولوژي خواهد بود كه خود نياز به وسايل تزريق جديد و آموزش هاي پزشكي روزآمد خواهد داشت يا در مورد موادشيميايي، فقط ذكر بازار 100 ميليارد دلاري كاتاليست ها كه تا 10 سال آينده به طور كامل متكي بر كاتاليست هاي نانوساختاري خواهد بود براي نشان دادن اهميت بحث كافي است.

از هم اكنون بازار بزرگي براي بكارگيري مواد جديد در محصولات فعلي در حال شكل گيري است. موادي كه مي توانند خواص جديد و فوق العاده اي به محصولات موجود بخشيده و موجب كاهش قيمت آنها شوند. به عنوان نمونه نانولوله هاي كربني ( Carbon Nanotubes ) با وزن بسيار كمتر و استحكام بسيار بيشتر نسبت به موادي چون فولاد، بخش زيادي از صنايع را در آينده تحت تاثير قرار خواهد داد. در كنار اين پيش بيني ها، اين سئوال بايد مطرح شود كه جايگاه كشورهايي كه به نانوتكنولوژي دسترسي ندارند، در بازارهاي آينده و اقتصاد جهاني چه خواهد بود. با توجه به اينكه سهم هر كشور يا بنگاه در زمان شكل گيري يك بازار تثبيت مي شود، زمان سرمايه گذاري براي رسيدن به جايگاه مناسب، همين امروز است.

اينترنت و نقش آن در زندگي اجتماعي

شفيع شفيعي* - در دسامبر2003 در ژنو اجلاس جهاني سران براي جامعه اطلاعاتي (wsis) با حضور دبير كل سازمان ملل تشكيل يافت در اين اجلاس كوفي عنان اظهار داشت؛ «موضوع هاي مربوط به حاكميت بر اينترنت بسيار زياد و پيچيده است. اما علاقه مشترك همه جهانيان اين است كه امنيت اينترنت تضمين شود وقابل اعتماد باشد. براي حاكميت بر اينترنت بايد مدلهاي مشاركتي و دربرگيرنده همه ايجاد شود .اين محيط ارتباطي بايد در دسترس مردم جهان و پاسخگوي نيازهاي آنان باشد.برد وكشش كنوني آن بشدت ناعادلانه است واكثريت عظيم مردم جهان هنوز از آن بي بهره اند».
امروزه فن آوري اطلاعات به مدد فناوري ارتباطات فراگيرشده و جهان را دگرگون ساخته است. گسترش ارتباطات و تكنولوژي رايانه اي با همگرايي و وحدت اين دو فرايند پرتكاپو و پويا شتابي مضاعف يافته و جامعه اطلاعاتي حاصل اين همراهي است.
مهمترين تغييراتي كه اين فناوري در جهان بوجود آورده بوسيله مارشال مك لوهان در يك عبارت خلاصه شده است و آن تبديل جهان به يك دهكده جهاني است. بدين معنا كه مردم نقاط مختلف در كشورهاي سراسر كره زمين به مثابه ساكنان يك دهكده امكان برقراري ارتباط با يكديگر و اطلاع از اخبار و رويدادهاي جهاني را دارند.
پيشرفت هاي حاصله در فن آوريهاي ارتباطاتي و تكنولوژيهاي مخابراتي در تقاطع خود يك فرايند كلان آفريد كه از دل آن پديده اي محيرالعقول بنام اينترنت بوجود آمد. ظهور اينترنت به عنوان يك ابزار جديد سريع و ارزان ارتباطي عرصه هاي مختلف زندگي بشر را دچار دگرگوني كرد و از بسياري جهات معنا و مفهوم جديدي به ابعاد آن بخشيد. اينترنت با درنورديدن فاصله هاي زماني و مكاني جهان را براي همه به عرصه حضور تبديل كرد.
با اين مقدمه امروزه نقش اينترنت در زندگي اجتماعي و در عرصه هاي علمي و فني انكار ناپذير بوده و در برنامه ريزي هاي توسعه اجتماعي ، فرهنگي و اقتصادي جايگاه ويژه اي به فناوري اطلاعات و ارتباطات داده مي شود ، استفاده از تكنولوژي ارتباطات و اطلاعات و در راس آن اينترنت موجب كاهش فاصله طبقاتي شده و در فضاي مجازي پايگاه اجتماعي جديد به كاربران اعطا مي كند و حتي تفاوت هاي جنسيتي را نيز كاهش مي دهد(مرتن و لازارسفلد). افزايش توانايي اعمال قدرت (تيم جردن) ، همگن سازي سليقه ها ، نزديكي خواست ها و انتظارات افراد (ژان كازنو)، افزايش مشاركت اجتماعي (ژان استوتزل) ، گذران اوقات فراغت و ورود مفاهيم جديد در زندگي روزمره (دانيل بل) ، امكان برقراري سريع ارتباط ، اطلاع از اخبار و رويدادهاي جهاني (مك لوهان ) ،تبادل فرهنگي، دستيابي سريع به يافته هاي علمي جديد، كاهش هزينه هاي ارتباطي ،آزادي در تبادل اطلاعات ، افزايش ميزان آگاهي عمومي و … از مزاياي عمده و كاركردهاي قابل توجه گسترش استفاده از ارتباطات اينترنتي بشمار ميروند.
آمار و ارقام نشان مي دهد كه طي چند سال اخير تعداد استفاده كنندگان از شبكه اينترنت در كشورهاي مختلف كسترش فوق العاده اي يافته بطوريكه اين رقم در سه سال اخير در تركيه به بيش از10 برابر يعني حدود 5 ميليون نفر رسيده است. همين آمار نشان ميدهد كه ايران از نظر ميزان بهره مندي از اينترنت در بين178 كشور جهان رتبه هشتادوهفتم را دارد كه بر اساس طبقه بندي اتحاديه جهاني مخابرات جزو كشورهاي متوسط بشمار ميرود.
بر اين اساس به برخي از نتايج مطالعاتي كه در ارتباط با جايگاه اينترنت در زندگي و گسترش آن در جامعه انجام گرفته اشاره مي گردد:
- تحقيقي توسط سميه كارگرنژاد (1383) در ميان دانشجويان پزشكي اروميه به روش پيمايشي انجام گرفته است. نتايج اين تحقيق نشان مي دهد كه 4/56درصد دانشجويان با اينترنت آشنايي ندارند و يا اصلاّ كار نمي كنند و حدود 4/54درصد را دختران شامل ميشوند و 3/26درصد از دانشجويان داراي كامبيوتر شخصي هستند.
- تحقيق ديگر كه توسط سازمان ملي جوانان انجام گرفته نشان مي دهد كه تعداد كاربران اينترنتي در ايران در سال 1381 حدود 2/3ميليون نفر مي باشد كه پيش بيني ميشود اين تعداد با توجه به افزايش نفوذ اينترنت در ايران به 15 ميليون نفر برسد. براساس نتايج اين مطالعه بيش از 35درصد استفاده كنندگان از اينترنت را قشر جوان تشكيل ميدهند و ميانگين وقت صرف شده براي استفاده اينترنت 52 دقيقه در هفته بوده است.
- مطالعه اي ديگر توسط خانم تهمينه شاوردي پژوهشگر پژوهشكده علوم انساني جهاد دانشگاهي با عنوان بررسي ميزان و نحوه استفاده از اينترنت در ميان دانش آموزان دبيرستاني شهر تهران انجام گرفته است . بر اساس نتايج اوليه اين بررسي به طور متوسط 200 كاربر به طور شبانه روزي در اتاق گفتگو حضور دارند اهداف اين مطالعه آگاهي به ويژگيهاي فردي - اجتماعي و خانوادگي كاربران اينترنت ميزان و زمان استفاده كاربران اينترنت نحوه استفاده كاربران اينترنت و ميزان وابستگي به اينترنت در ميان كاربران مي باشند كه به روش پيمايشي با استفاده از برسشنامه صورت مي گيرد و تعداد نمونه آن 240 نفر است .
- مطالعه اي ديگر در كشور تركيه نشان مي دهد كه تعداد استفاده كنندگان از اينترنت در تركيه طي دوره 2002-1999 ميلادي از450 هزار نفر به 9/4 ميليون نفر افزايش يافته است و حدود 7درصد جمعيت تركيه از اينترنت استفاده مي كنند ميزان رايانه هاي شخصي در دست مردم 45در هزار و بيشتر استفاده كنندگان را جوانان و 73 درصد را مردان تشكيل مي دهند.
همانطور كه ملاحظه گرديد اينترنت امروزه مي رود كه جايگاه ويژه اي در ساختار زندگي خانواده ها پيدا كند و كامپيوتر بعنوان تكنولوژي اطلاعات و ارتباطات همانند تلويزيون بعنوان يك وسيله اما با كاركردي متفاوت تر، متنوع تر و تخصصي تر وارد خانه شده و عرصه زندگي اجتماعي را دچار تغيير و تحول نموده و روابط اجتماعي جديدي با ويژگيهاي نوين در جامعه حاكم مي سازد.
در كشور ما نيز در چند سال اخير استفاده از اينترنت گسترش چشمگيري يافته و هم اكنون در بسياري از خانواده ها، سازمانها و شركتهاي خصوصي در دسترس عمومي قرار گرفته و مورد استفاده قرار مي گيرد. طي5-4 سال اخير تعداد موسسات ارائه دهنده خدمات اينترنتي افزايش قابل توجهي داشته و به بيش از15 برابر رسيده است. كافي نت ها در نقاط مختلف شهر توسعه يافته و روز بروز توسعه مي يابند و جوانان بخشي از نيازهاي ارتباطي خود را از طريق كافي نت ها برآورده مي كنند . در بسياري از خانواده ها كامپيوتر مورد استفاده قرار مي گيرد و بسياري ديگر به جهت ضرورتي كه بوجود آمده در صدد تهيه آن هستند.
با در نظر گرفتن اهميت اينترنت و استفاده از آن در زندگي امروز و ورود آن به خانه ها و با توجه به نيازي كه در عرصه زندگي اجتماعي بوجود آمده ميزان آگاهي مردم از اينترنت وكاركردهاي آن و همچنين نگرش ها و تمايلات و سوگيريها در مورد اينترنت بعنوان مسائل اساسي در جامعه شهري بشمار ميروند كه اين سوگيريها و نگرشها با توجه به ويژگيهاي فرهنگي حاكم بر جامعه ما، قابل تامل به نظر ميرسد.
*دانشجوي كارشناسي ارشد پژوهش علوم اجتماعي

فضاي سايبرآرمان شهر کيست ؟

ممكن است از فضاي سايبر به عنوان نوعي آرمان شهر ياد كنند كه در آن هر نوع درخواست ارتباطي امكان پذير باشد. اما پرسش اين است كه چه كسي قرار است بر اين آرمان شهر حكومت كند؟ ما كاربران اينترنت تصور مي كنيم كه با حركتي موزون و آرام به درون اين آرمان شهر وارد خواهيم شد تا به مقاصد خلاقانه مان صورت واقع ببخشيم. درست همانطور كه به اينترنت وارد شديم. اما ديگراني هم هستند كه اين آرمان شهر را طراحي كرده اند. براي ورود به اين آرمان شهر، ديگران نيز خود را آماده كرده اند.

كاربران فعلي براي هر ساعت استفاده از اينترنت مبلغ كمي پرداخت مي كنند و از هر هزينه ديگر كاربري گله مندند و انتظار هم دارند براي هر كاربر، پهناي باند وسيع مورد نياز فراهم باشد. از سوي ديگر، صنعت رسانه اي مي تواند ترافيك ارسال و دريافت موجود را وارد اينترنت كند، ترافيكي باارزش ارسال و دريافتي بسيار بيشتر از پست الكترونيكي و مراجعه به سايت ها كه پهناي باند زيادي را طلب مي كند، كاربران فعلي تمايل دارند قيمت هاي معمولي را براي مراسلات بپردازند، در حاليكه صنعت رسانه اي هر چقدر لازم باشد پرداخت مي كند و البته هزينه ها را نيز از طريق مصرف كنندگان جبران مي كند.

از ديدگاه صرفا اقتصادي، انتظار مي رود منافع صنعت رسانه اي، قوانين خود را در مسير دستيابي به فضاي سايبر حاكم كند، درست مانند مالك زميني كه با سرمايه گذاري خود انتظار دارد كسي كه روي زمينش كار مي كند مبلغ بيشتري بپردازد، حال چه صحبت از خريد طيف ماهواره اي باشد يا قانون گذاران لابي كنند. (جيب هاي بدون ته مسير خود را پيدا مي كنند). با اين حال، ملاحظات اقتصادي، تعيين كننده ترين عامل وضع مقررات فضاي سايبر نيستند، بلكه ممكن است جنبه هاي سياسي مهم تر باشند. سلطه مداوم رسانه هاي جمعي بر نظام هاي توزيع اطلاعات، براي ايفاي نقش هميشگي رسانه ها به عنوان هدايت گر افكار عمومي، ضروري است. اين نقش، همان طور كه ديده شد، ماموريتي خطير در تداوم فرايند جهاني شدن و كنترل اجتماعي نخبگان به صورت عام است.

مرور تاريخ صنعت راديو در دهه 1920 آمريكا آموزنده است: در دهه 20، جنگي در گرفت. راديو در راه بود و همه مي دانستند كه راديو كالايي همچون كفش نبود كه بازار خوبي داشته باشد، مي بايست برايش مقرراتي وضع كرد و سئوال اساسي اين بود كه چه كسي بايد مسئوليت اين كار را به عهده داشته باشد. گروه هاي ضعيف و مجزايي مانند كليسا، اتحاديه هاي كارگري و برخي گروه هاي دانشجويي وجود داشتند كه سعي مي كردند براي تبديل راديو به يك پديده منفعت عمومي، سازمان دهي كنند. اما كاملا ناكام ماندند و راديو كاملا تجاري شد.ملل ديگر راه ديگري برگزيدند (براي مثال بي.بي.سي در انگلستان) اما همان گونه كه ذكر شد، اين بار نيز الگوي آمريكايي بود كه غلبه يافت.

دو عامل پيش برنده قرينه در فرايند انحصاري كردن تجاري، يكي ضرورت اقتصادي (مبارزه براي ساكت كردن نمايندگان مستقل كه قصد جلب توجه مخاطبان را دارند) و ديگري ضرورت سياسي (حفظ كنترل بر افكار عمومي) هستند. سازوكار سلطه شامل مالكيت متمركز زيرساخت ها بروكراسي هاي دريافت مجوز، حقوق مالكيت اطلاعات، قوانين هتك حرمت، ساختار هاي قيمت گذاري، ايجاد كمبود توزيع مصنوعي و قوانين سانسور مي شود. اين تاكتيك ها در تمام دوره حيات فناوري رسانه اي الكتروني كه با راديو شروع مي شود، مورد استفاده قرار گرفته اند و اين بهره برداري را مي توان بخشي از فرايند تجاري كردن فضاي سايبر دانست.درواقع، اولين علايم بهره برداري از اين تكنيك هاي كاملا آشكار محور اصلي اينترنت آمريكايي خصوصي شده است: تثبيت مالكيت در تله كام و شركت هاي ارايه دهنده خدمات اينترنتي شروع شده است. سازمان جهاني مالكيت اطلاعات (WIPO)، مقررات محدودكننده حق مولف جهاني را وضع مي كند كه آمريكا با آب و تاب، تنبيه هاي شديد كيفري را براي آن تعيين كرده است. تبليغات ضداينترنتي جاري در سراسر جهان، ممنوعيت و محدوديت هاي محتوايي آن را بيشتر كرده است. در مواقعي كه فعاليت هاي غارتگرانه سنتي امكان پذير باشد، قيمت گذاري به طور فزاينده به «نيروهاي بازار» سپرده مي شود، رويه هاي هتك حرمت عجيب به وجود مي آيند و با تلاش براي متمركز كردن ثبت نام هاي سايت ها، حركت در جهت دريافت مجوز شركت هاي ارايه دهنده خدمات اينترنتي سريع مي شود و همه اينها مراحل ابتدايي فرايند تجاري شدن هستند.

قانون اصلاحات تله كام آمريكا در سال 1996 را در نظر بگيرد، فرض بر اين است كه اين قانون به «رقابت فزاينده» منتهي شود. ولي رقابت فزاينده به چه معني است؟ مرحله گذري وجود دارد كه در آن به اين نتيجه مي رسيم كه «رقابت در حال وقوع است.» پس از اين مرحله، رقابت به بازي اقتصاد آزاد تبديل مي شود، مخصوصا اگر فضاي فعلي حذف نظارت دولت و اقتصاد آزاد و نبود اقدامات ضدانحصاري پابرجا باشد. راه بازگشتي وجود ندارد و تضميني هم نيست كه اگر رقابت از بين برود، نظارت مجدد دولت برقرار خواهد شد.تحكيم به صورت عمومي و افقي مجاز است. يك شركت مخابراتي مي تواند فضايش را توسعه دهد، بفروشد يا با شركت هاي رسانه اي ادغام شود. قيمت ها و تعريف خدمات به وسيله «بازار» تعيين مي شوند. اين مسئله را بايد در نظر داشت كه قانون تله كام از طريق تلاش هاي تله كام و بزرگان رسانه اي و براي تفسير مناسب «رقابت فزاينده» ارايه شد. همچنين بايد توجه داشت كه فرايند جهاني شدن سعي دارد الگوي رسانه هاي آمريكايي را تبليغ كند.

همان گونه كه صنعت رسانه اي به طور فزاينده عمودي ادغام مي شود (و مالك زيرساخت هاي توزيع مانند ماهواره ها، كابل ها و امثال آن مي شود) و شبكه ديجيتال به سمت اجرايي شدن سوق مي يابد، صنعت رسانه اي به دنبال تلفيق و تملك تله كام بر مي آيد.

مسير نهايي يك تك ابر صنعت رسانه اي _ مخابراتي، زير نفوذ يك گروه شركت هاي بزرگ ادغام شده عمودي، دنبال كردن نيروهاي حيرت آور بين مجموعه شركت هاي مشترك براي ادغام شدن است. درحقيقت نظارت بر فضاي سايبر حكم فرما خواهد شد. اما خبر زير گوياي اين است كه مطابق الگوي جهاني گرا، نظارت به وسيله و براي شركت هاي بزرگ اعمال مي شود: بروكسل (رويتر)- يكي از مقامات عالي رتبه مخابراتي اتحاديه اروپايي، خواستار تدوين منشور بين المللي كنترل اينترنت و ساير شبكه هاي الكتروني شد. وي گفت: نقش اين منشور، تحميل مقررات جزئي نيست مگر در مواقع خاص (صور غيراخلاقي كودكان و شبكه هاي تروريستي).

اين مقام اتحاديه اروپايي افزود كه اين منشور توافقنامه هاي موجود و مورد مذاكره در سازمان جهاني تجارت و سازمان جهاني مالكيت هاي معنوي و اصول مورد توافق ساير طرف ها از قبيل گروه هفت كشور صنعتي را به رسميت مي شناسد.از ديدگاه اقتصادي، هدف اصلي انحصاري كردن، ايجاد بازار و فضاي «هرچه تيغمان بريد» است. بازاري كه در آن كالاها بدون در نظر گرفتن كالاهاي رقيب و با قيمت پايين تر، فقط بر اين مبنا كه «مصرف كنندگان انبوه براي اين كالا چقدر مي پردازند؟» تعيين قيمت مي شوند و اين الگوي بازاري است كه امروزه وجود دارد. براي مثال، در سينما و ويدئوكلوپ ها كه در آنها فيلم ها بر مبناي علاقه مصرف كنندگان و نه بر مبناي قيمت رقابت مي كنند، حق مولف بنيان اين شيوه عمل است و سازمان جهاني مالكيت هاي معنوي به سختي مشغول تهيه يك نسخه صنعتي از حق مولف براي فضاي سايبر است.شركت هاي بزرگ با يكديگر رقابت خواهند كرد، ولي رقابت آنان در حوزه هاي كسب محتوا، يعني ارايه موفق توليدات، سطح پوشش و گسترش قلمرو بازارشان خواهد بود. اين رقابت سرگرمي هاي تحريك كننده تري را براي مصرف كنندگان به دنبال دارد ولي به عنوان يك شهروند، خدمات كم ارزش تري به آنها ارايه مي شود، زيرا حوزه و پيام سرگرمي هاي آنها (و اطلاعات) محدود و در قالب منافع شركت هاي صنفي است.

قوانين سختگيرانه سازمان جهاني مالكيت هاي معنوي اصولا دلالت بر اين دارد كه هر مصرف كننده بايد به ازاي دريافت هر يا همه توليدات رسانه اي، پول بپردازد، ضبط برنامه ها روي نوار يا سي دي يا ارسال آن به ديگري غيرقانوني است و سازوكاري (شامل نظارت و تدارك فني وسايل ارتباط جمعي) براي اجراي موثر اين قوانين وجود خواهد داشت.

مقررات مربوط به هتك حرمت، حق مولف و تصاوير غيراخلاقي با هم تركيب شده و فرهنگ اينترنت را در نهايت غيرقابل قبول مي سازند. براي مثال، تابلوي اعلانات به شكل باز وجود ندارد و نياز است ماهيتا كاركنان حرفه اي، موارد رسيده را از فيلتر بگذرانند تا احتمال تعقيب قانوني را از بين ببرند، درست مانند ويراستاران، دارندگان فهرست، ناخواسته تبديل به سانسورچي هايي مي شوند تا صحت و سقم اظهارات فرستندگان مطلب را تعيين كنند. به نظر مي رسد تقدير اين است كه در جهان باز غير اقتصادي امروز اينترنت مانند راديو شهروند آمريكا يا راديو و تلويزيون منافع عمومي در حاشيه قرار بگيرد و بدين ترتيب سلطه تجاري فضاي سايبر و سلطه صنفي جامعه را كامل كند.

قدرت مالكيت انحصاري، در محيطي بدون دخالت دولت، تبديل به قدرتي مي شود كه مقوله هاي خدمات را تعيين مي كند و قيمت گذاري ها را مطابق با اهداف سياسي يا اقتصادي مالكين انجام مي دهد.توانايي توزيع توليدات رسانه اي به ميزان منطقي در سطح مخاطبان فراوان كه هنوز جمع محسوب مي شوند، تبديل به توانايي تاسيس يك شركت رسانه اي رقيب مي شوند كه همانند سرمايه گذاري هاي بزرگ، فقط هزينه توليد داشته باشد. اين دقيقا همان وضعيتي است كه كارتل هاي رسانه اي از آن پرهيز مي كنند و جلوگيري از راه اندازي توزيع را همان كنترل توزيع مي دانند كه در مورد تلويزيون، پهناي باند كم به معني مجوزهاي پرهزينه است. در مورد فضاي سايبر، كارتل مي تواند كنترل سنتي توزيع را با تعيين خدمات و قيمت گذاري به گونه اي به دست آورد كه توزيع رسانه اي به طور مصنوعي پرهزينه شود و فقط در مقياس بزرگ با سرمايه گذاري بزرگ، به صرفه باشد.

در مورد شبكه هاي گروهي غيرتجاري صحبت از فهرست هاي كوچك با كمتر از يكهزار نفر است. فكر مي كنيد هزينه ارسال يك پيام به يك نفر در فضاي سايبر چقدر است؟ من تصور مي كنم كه اگر تيغشان ببرد، به اندازه ارسال يك پيام از طريق نامه سفارشي است. ممكن است براي شما خيلي گران به نظر برسد ،ولي چه مي توانيد بكنيد؟ در دنياي نيروهاي بازار انحصاري همين است كه هست. بروشور تبليغاتي هنوز مي تواند به اين شعار ببالد كه «پيامتان را بلافاصله، به هر كس، در هر كجاي اين جهان كه باشد، ارسال كند. آن هم با نرخي نازل به اندازه قيمت يك تمبر پست شهري.»

با 25 سنت به ازاي هر دريافت كننده خواهيم ديد اين پديده فهرست پستي اينترنتي چه خواهد شد: براي يك فهرست پانصد نفري مبلغ 125 دلار مستقيم عايد شركت مخابراتي مي شود. مي توان با عددها بازي كرد. صحبت از پرداخت توسط دريافت كننده كرد و يادآور شد كه كاربران شركتي براي شبكه سازي با هزينه قابل پرداخت تاكيد دارند، ولي بايد گفت كه با وجود اين، قيمت گذاري كنترل شده انحصاري، اين قدرت را دارد كه نهادها را از الگوهاي كاربري اينترنتي خارج كند، زمان زيادي طول نخواهد كشيد كه به وضعيتي باز گرديم كه گروه ها و ناشران كوچك به فكر روش هاي پرداخت هزينه ماهيانه مراسلات پستي خود باشند. صنعت شركت هاي رسانه اي با ارسال پيام هاي فرد به فرد و همچنين توزيع توليدات تجاري خود، پول زيادي به جيب مي زنند، مطابق نتيجه اي كه اين شركت ها از تحليل كارآمدي هزينه- فايده خود مي گيرند، تعيين خواهند كرد كه آيا شبكه اي شدن شهروندان به صورت وسيع را ترويج كنند يا نه. اگر مايل نباشند، ترغيبي صورت نمي گيرد مگر به روش حاشيه اي كه راديو هاي شخصي(Radio HAM) عمل مي كنند (راديويي براي آنان كه وقت و پول اضافي دارند و بيشتر درباره راديوي شخصي گفت و گو مي كنند). ممكن است تصور كنيد كه نوعي صنعت چت روم هاي تجاري يا گروه هاي گفت و گو به وجود خواهد آمد و منحصر به نوعي برنامه هاي راديويي بحث و گفت و گوي آنلاين با عناويني همچون «اپرا وينفري» ، «تد كوپل» و «لري كينگ» معروف خواهد شد كه در آنها مهماناني كه به گونه تصادفي انتخاب شده اند، حضور خواهند داشت. بحث آنلاين نيز مي تواند يكي از توليدات جديد رسانه اي و جنبه اقتصادي توزيع آن، باب ميل كارتل ها باشد.

دورنماي دموكراسي و فضاي سايبر تيره است و به نظر مي رسد همانند همه فناوري ها، فضاي سايبر خودش بيشتر به يك مشكل تبديل مي شود تا يك راه حل، سعي من اين خواهد بود پاسخ سئوال: «ما چه كاري از دستمان بر مي آيد؟ را بدهم، ولي ابتدا اجازه دهيد مجدد سري بزنيم به موضوع اصلي اين مجموعه يعني دموكراسي الكتروني» .

• وسايل ارتباطي انحصاري

صنعت رسانه هاي جمعي نيز مانند اينترنت، شبكه جهاني وسايل ارتباطي است و دستيابي به اطلاعات بي پايان را امكان پذير مي كند. هرچند، در وراي اين تشابهات، اين دو تفاوت هاي بسياري نيز دارند.

مبادلات اينترنتي، غيراقتصادي است ولي رسانه هاي جمعي به طور فزاينده اي تجاري هستند. در اينترنت هر كسي مي تواند انتشار دهد در حالي كه نشر از طريق رسانه هاي جمعي در كنترل مالكين آنهاست. طيف وسيعي از تفكرات عمومي در اينترنت يافت مي شود، اما بحث و گفت و گو در رسانه هاي جمعي محدود و به طور حساب شده اي انعكاس جهان بيني مالكين آنهاست. در رسانه هاي جمعي به غير از مشاركت هاي داوطلبانه، «مالكين محتوا» و «توليدكنندگان محتوا» وجود دارند. به جاي فهرست پستي رايگان، لينك هاي وب و كارگزاران داوطلب ارسال در اينترنت، توزيع كنندگان محتوا شامل شبكه هاي پخش، اپراتورهاي كابلي، اپراتورهاي ماهواره اي، سينماهاي زنجيره اي و ويدئوكلوپ ها و به جاي مجموعه مخاطبان مشاركت كننده يا شبكه وندها، مصرف كنندگان رسانه هاي جمعي وجود دارند.

در هر دو شبكه، محتواي اطلاعات، نشان دهنده منافع و علايق مالكين آنهاست. اين موضوع در اينترنت به معني اين است كه محتوا به وسعت جامعه است، اما در رسانه هاي جمعي، ديدگاه باريكي از محتوا نشان دهنده اين حقيقت است كه مالكيت رسانه هاي جمعي در بعد جهاني به صورت روز افزون به سوي متمركز شدن در يك باند بزرگ از شركت هاي در هم ادغام شده، پيش مي رود.

رسانه هاي جمعي در خدمت گفتمان، آموزش و دموكراسي مشاركتي نيستند و در عوض به گونه اي طراحي مي شوند كه توليدات مورد نظر شركت ها را به «مصرف كنندگان» برسانند و از پس افكار عمومي برآيند.صنايع رسانه اي و مخابراتي آمريكا مدت هاست خصوصي شده اند، با اين حال، شكل شركتي شده رسانه هاي جمعي به طور كلي در ايالات متحده ظهور يافته است. عمدتا اين مدل آمريكايي است كه در حال تبديل شدن به يك ارزش جهاني است، بخشي به دليل اينكه آمريكا يك روش اقتصاد خرد را ارايه كرده كه در حال تبديل شدن به شرايط جهاني است (اقتصاد تحت تاثير شركت) و بخشي نيز به اين دليل كه آمريكا به طور موثر سياست هاي حمايت از شركت هاي خود را در مجامع بين المللي ترويج مي كند.

نظام هاي راديو تلويزيوني دولتي به سرعت در فرايند جهاني شدن، خصوصي مي شوند و گردانندگان رسانه هاي شركتي با جيب هاي بدون ته خود، آنها را به چنگ مي آورند و بدين ترتيب، الگوي رسانه هاي آمريكايي را در جهان تبليغ مي كنند، هر چند اين گردانندگان آمريكايي خود تنها خريداران بازار نباشند. الگوي آمريكايي الگويي انحصاري است: درست مانند گروه هفت خواهران كه بر بازار جهاني نفت تسلط دارند، بر صنعت رسانه ها نيز دسته اي از سركردگان مسلطند. نشريه نيشن، در سوم ژوئن 1996 نقشه راه صنعت اخبار و سرگرمي آمريكا را بسيار خوب ارايه داد و هژموني مشترك جنرال الكتريك، تايم _ وارنر، ديزني كپ سيتيز، و وستينگهاوس را به تصوير كشيد. اين سركردگان به صورت عمومي ادغام شده اند، يعني نه تنها داراي محتوا و وسايل توليدند، بلكه نظام هاي توزيع ايستگا هاي پخش راديو و تلويزيوني، ماهواره ها، سيستم كابلي و سينماهاي زنجيره اي را نيز در اختيار دارند. ممكن است در وهله اول تايم وارنر و ديزني را شركت هاي رسانه اي بدانيم اما براي جنرال الكتريك و ويستينگهاوس، رسانه ها جنبه فرعي دارند.

آنها در هر زمينه اي فعال هستند، از نيروگاه هاي هسته اي گرفته تا هواپيماهاي جنگي، بيمه و وسايل پزشكي. سياست هاي راديو تلويزيوني آنها نه تنها انگيزه سودهاي شركت هاي رسانه اي خود، بلكه به همان اندازه منافع كلي مجموعه هاي تحت مالكيت خود را نيز منعكس مي كنند. براي مثال به نظر نمي رسد ان.بي.سي (NBC) دخالتي در جريانات پشت پرده مربوط به مسايل ايمني راكتورهاي هسته اي جنرال الكتريك يا فساد موجود در قراردادهاي جنرال الكتريك با دولت آمريكا، داشته باشند. وقتي سخن از مالكيت رسانه هاي جمعي و تاثير بيشتر آگهي دهندگان شركت ها به ميان مي آيد، تعجبي نخواهد داشت كه محتواي رسانه هاي جمعي، نه فقط اخبار بلكه برنامه هاي سرگرم كننده نيز انعكاس دهنده يك ديدگاه جهاني دوستدار منافع شركتي به طور عام است. با ظهور جهاني شدن، اين چهار مجموعه به همراه روپنت مرداك و ديگران، براي خريد وسايل توليد و توزيع در مقياس جهاني، با هم به رقابت مي پردازند. روند آشكار پس از مرحله تعديل نيرو به سوي صنعت رسانه هاي جمعي جهاني زير سلطه دسته اي از شركت هاي فراملي است.

جهاني شدن صنعت رسانه اي به معني تسلط شركتي جريان هاي جهاني اطلاعات و مديريت متمركز افكار عمومي جهاني است. در حاليكه رويه اينترنت بر امكان بالقوه فضاي سايبر براي اتصال شهروندان به يكديگر به صورت مشاركتي استوار است. صنعت رسانه اي جمعي زيرسلطه شركت ها، فضاي سايبر را به مثابه يك نظام توزيع توليدات و وسيله اي براي كنترل افكار مي انگارد. ارزيابي كاربرد فضاي سايبر نيازمند بررسي محيط سياسي شكل گيري فضاي سايبر و نگاهي دقيق تر به موضوع دموكراسي است.

August 30, 2005

معیارهای انتخاب صادر کننده نمونه IT تعیین شد

اتحادیه صادر کنندگان نرم افزار ایران با همکاری سازمان توسعه تجارت ایران پس از بررسی های لازم، شاخص های انتخاب صادر کننده نمونه فناوری اطلاعات سال 84 را براساس پنج بخش تعیین کردند.
به گزارش روابط عمومی اتحادیه صادر کنندگان نرم افزار ایران، دارا بودن بیشترین ارزش صادرات، دانش روند صعودی در صادرات سال 83 نسبت به سال 82 و همچنین کیفیت محصول و خدمات صادراتی و رعایت استانداردها از قبیل داشتن مستندات و document های چند زبانه مطابق با استانداردهای تولید نرم افزار، ثبت محصول در خارج از کشور، رعایت قوانین بین المللی کپی رایت جهت نرم افزارهای خارجی مورد استفاده در تولید محصول صادراتی، ثبت نرم افزارها در شورای عالی انفورماتیک و رعایت استانداردهای بین المللی تولید نرم افزار از معیارهای انتخاب صادر کننده نمونه تعیین شده است.
در این گزارش آمده است: بازاریابی و حضور در نمایشگاه های بین المللی و هیات های اقتصادی، گستردگی بازارهای هدف، تنوع محصولات و خدمات صادراتی، دارابودن نمایندگی فروش در خارج از کشور، داشتن کاتالوگ، demo، بسته بندی با کیفیت مناسب، دارابودن دفاتر فروش در خارج از کشور، برخورداری از امکان فروش و خدمات به صورت online، دارا بودن سایت اینترنتی فعال و چند زبانه و همچنین عضویت در تشکل های صادراتی از دیگر شاخص های انتخاب صادر کننده نمونه در سال 84 تعیین شده است.

سليماني:ارتباط مستقيم با مردم را عملي مي‌كنيم

يكي از محورهاي كلي حركت دولت آقاي احمدي‌نژاد ارتباط مستقيم با مردم است كه اين امر را در وزارت ارتباطات عملي مي‌كنيم.
سليماني وزير فناوري اطلاعات و ارتباطات درگفتگو با خبرنگار خبرگزاري شهر با بيان اين مطلب افزود: در وزارت فناوري اطلاعات و ارتباطات، ارتباط مستقيم با مردم را به عنوان يكي از محورهاي كلي حركت دولت عملياتي مي‌شود.
وي درخصوص چگونگي عملي شدن اين وعده گفت: در وزارت ارتباطات يك روز را مشخص مي‌كنيم تا مردم بتوانند به صورت حضوري مشكلات خود را مطرح كنند.

وزير جديد ICT رسماً آغاز به كار كرد

سعيد كريمي- پتانسيل‌هاي نهفته و به حركت درنيامده در وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات فعال خواهد شد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاري شهر، محمد سليماني وزير فناوري اطلاعات و ارتباطات در مراسم معارفه خود گفت: از تمامي مديران مي‌خواهم تا پتانسيل‌هاي نهفته در وزارت ارتباطات را معرفي كنند تا بتوانيم با استفاده از بستر فناوري اطلاعات آنها را فعال كنيم.
وي افزود: از كساني كه در بخش‌هاي توليد داخل يا ورود تجهيزات به داخل كشور فعاليت دارند، خواهش مي‌كنم تنها به فكر سود شخصي نباشند و عرق ملي را زنده كنند.
وي با اشاره به آماري كه در خصوص توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات ارايه مي‌شود گفت: تا كنون فعاليت‌هاي گسترده و بسيار خوبي صورت گرفته است كه اين حركت بايد ادامه پيدا كند.
وي افزود: در برنامه پنج ساله چهارم توسعه ظرفيت تلفن ثابت بايد به دو برابر افزايش يابد و نرخ نفوذ تلفن همراه از زير 10 درصد كنوني بايد به 35 درصد افزايش يابد كه اين امر به همت بالا نياز داشته و بايد تمام پتانسيل‌هاي دروني و بيروني وزارتخانه فعال شود و تحقق اين امور تلاش خستگي ناپذير مي‌طلبد.
وي در بخش ديگري از سخنان خودگفت: دور از شأن ملت ايران است كه در فضا حضور نداشته باشند.
وي افزود: اين مقوله هزينه بر است و همانند تكنولوژي هسته‌اي به عنوان ضرورت ملي و همه جانبه به شمار مي‌رود.
وي خاطر نشان كرد: قدم‌هايي در اين راستا برداشته شده اما بايد به صورت جدي‌تر پيگيري شود كه اين امر به پشتوانه مجلس و عزم ملي نياز دارد و ما آن را به عنوان محور اصلي در دولت پيگيري خواهيم كرد.
براساس اين گزارش پيش از سخنان محمد سليماني وزير ارتباطات، سيد احمد معتمدي وزير پيشين فناوري اطلاعات و ارتباطات طي سخناني گفت: شايد تنها نقطه ضعف ما شبكه تلفن همراه تهران است.
وي با بيان اين مطلب كه در هنگام آغاز به كار خود با اين حوزه آشنايي كامل داشته و تمامي آمار و ارقام لازم را در دو هفته نخست جمع‌آوري و مورد بررسي قرار داده است گفت: تعداد تلفن ثابت در آن زمان 9 ميليون شماره بود كه بعد از گذشت چهار سال و نيم به 18 و نيم ميليون شماره رسيده است.
وي افزود: ظرفيت تلفن ثابت 800 هزار عدد بود كه بعد از اين مدت به 7 ميليون شماره رسيده است و همچنين تعداد كاربران اينترنت از 200 هزار كاربر به بيش از 6 ميليون كاربر رسيده است.
وي با بيان اين مطلب كه ساختار جديد براي محكم‌تر شدن به حمايت نياز دارد خاطر نشان كرد: طرح بحث خصوصي سازي نيز از ديگر اقدامات اساس و زيربنايي انجام شده به شمار مي‌رود كه براساس برنامه سوم توسعه انجام شده است.
وي افزود: اين بخش‌ها ضربه‌پذيرتر از بخش‌هاي دولتي هستند و نياز به پشتيباني دارند. لذا توصيه مي‌كنم اين بخش همچون گذشته مورد تقويت، هدايت و حمايت بيشتر قرار گيرد.
معتمدي در بخش پاياني سخنان خود گفت: اعتقاد دارم دكتر سليماني بهترين انتخاب در دولت جديد به شمار مي‌رود.

تغيير و تحول جديد در انجمن ISP ها

ITanalyze.ir - بر اساس شنيده ها هيات مديره انجمن شركت هاي اينترنتي بازهم دسخوش تغييرات و تحولات جديد شده و اين بار سه عضو هيات مديره اين انجمن به يك باره استعفا كرده اند.
در جلسه هفته قبل،هیئت مدیره رئیس انجمن (مهندس مسعود ریاضیات) را برکنار کرد و بنا شد بدون انعکاس موضوع در رسانه ها رئیس جدید انتخاب شود اما ریاضیات حاضر نشد کرسی ریاست انجمن را رها کند.ریاضیات روز گذشته هم با عنوان رئیس انجمن صنفی شبکه های اینترنتی اقدام به مصاحبه با يكي از رسانه ها با همان سمت رياست انجمن كرد كه اين موضوع اعتراض سه عضو هيات مديره را در پي داشت.
به اين ترتيب احتمال برگزاري مجدد انتخاب اعضاي هيات مديره نيز مطرح است.

اعتياد به فضاى مجازى

مترجمان: دكتر نادر صادقى لواسانى نيا، حنانه زينلى - امروزه بحث داغى در بين روانشناسان درگرفته و شور و شوق بسيار براى اينترنت، برخى افراد را كمى هيجان زده كرده است، برخى افراد زمان زيادى را با آن مى گذرانند. آيا اين شكل ديگرى از اعتياد است كه روح انسان را مورد تاخت و تاز قرار داده است؟
روانشناسان هنوز مطمئن نيستند كه اين پديده را چگونه نامگذارى كنند؟ برخى به آن برچسب «اختلال اعتياد به اينترنت» مى زنند، اما افراد زيادى بسيار زودتر از زمانى كه اينترنت وارد زندگى آنها شود، به كامپيوترهاى خودشان معتاد بوده اند. برخى ديگر به شدت به كامپيوترهايشان وابسته هستند و هيچ تمايلى به اينترنت ندارند. شايد ما بايد اين پديده را «اعتياد به كامپيوتر»بناميم. همچنين نبايد اعتياد پيش پا افتاده و اغلب پذيرفته شده اى را كه برخى افراد به بازيهاى ويديويى دارند، فراموش كنيم. بازيهاى تصويرى نيز كامپيوترند يا كامپيوترهايى هستند كه نيازمند به پشتكار بسيار زياد دارند اما با اين حال كامپيوتر هستند. در مورد تلفن نيز همين طور است، مردم به تلفن هم معتاد مى شوند و اين امر فقط مربوط به كشورهاى غربى نيست. درست مثل كامپيوترها، تلفن ها نيز به لحاظ تكنولوژيكى از ارتباطات گسترش يافته اند و شايد بتوان آنها را در مقوله ارتباطات كامپيوترمحور طبقه بندى كرد (كه با عنوان cmc شناخته مى شوند) و محققان آن را به فعاليتهاى اينترنتى ترجمه كرده اند. در آينده اى نه چندان دور، كامپيوتر، تلفن و تكنولوژى تصويرى ممكن است همگى با هم تركيب شده و شايد به شدت اعتيادآور شوند.
شايد، در يك سطح گسترده، پذيرفتنى است كه در مورد «اعتياد به فضاى مجازى»۵ گفت وگو كرد. برخى از اعتيادهاى فضاى مجازى، بازى و رقابت محورند، برخى ديگر احتياجات اجتماعى را برآورده مى كنند و برخى فقط از اعتياد به كار ناشى مى شوند. پس اين تفاوتها ممكن است ظاهرى باشد.
نه افراد زيادى در مورد اعتياد به بازى و كار، مشتهاى خود را در هوا گره كرده اند و نه روزنامه هاى زيادى نيز در مورد اين مقولات مقاله نوشته اند. اين موضوعات از مد افتاده اند. اينكه رسانه ها توجه خود را به سمت اعتيادهاى اينترنتى و فضاى مجازى برگردانده اند منعكس كننده موضوع داغ و جديدى به نام اينترنت است. اين امر همچنين اضطراب مردمى را نشان مى دهد كه واقعاً نمى دانند اينترنت چيست، هرچند همه درباره اين موضوع حرف مى زنند.
با وجود اين برخى افراد مسلماً با اعتياد به كامپيوترها و فضاى مجازى به خودشان آسيب مى رسانند. گاهى به خاطر اعتياد به اين فضاها افراد شغل خودشان را از دست داده و يا از مدرسه به دليل نمرات بد اخراج مى شوند و يا به اين دليل كه نمى توانند در مقابل وقف كردن تمام وقت خود به فضاهاى مجازى مقاومت كنند، از همسرانشان جدا مى شوند. در اين صورت آنها به لحاظ بيمارى شناسى، معتاد محسوب مى شوند و همانند تمام اعتيادها، مشكل اين است كه كجا بايد خطى ميان شور و شوق «طبيعى» و اشتغال فكرى «نابهنجار» كشيد؟
«اعتيادها» را مى توان به صورت خيلى سطحى «سالم»، «ناسالم» و يا تركيبى از هر دو تعريف كرد. اگر شما شيفته يك سرگرمى شده ايد و احساس مى كنيد وقف آن هستيد و مى خواهيد تا زمانى كه امكان دارد به آن بپردازيد اين مى تواند راهى براى يادگيرى، خلاقيت و يا ابراز وجود باشد. حتى در برخى اعتيادهاى ناسالم شما مى توانيد اين ويژگى هاى مثبت را پيدا كنيد، اما در اعتيادهاى واقعاً بيمارگونه، درجات استفاده به سمت بالا مى روند، معايب بر مزايا مى چربند و منجر به اختلال جدى در توانايى هاى فرد در زندگى «واقعى» مى شوند. تقريباً هر چيزى مى تواند هدف اعتياد بيمارگون باشد، مثل موادمخدر، تمرين ورزشى، قماربازى، رابطه جنسى، ولخرجى، كار و غيره. با نگاهى به اين مشكلات از يك چشم انداز بالينى متوجه مى شويم كه معمولاً اين اعتيادهاى بيمارگو ريشه در زندگى گذشته فرد دارند كه مى توان آنها را از تضادها و محروميت هاى معنادارى در زندگى فرد پيدا كرد. آنها ممكن است تلاشى براى كنترل افسردگى و اضطراب و شايد منعكس كننده ناامنى هاى عميق و احساسى از تهى بودن درونى باشند.
تاكنون، تشخيص روانپزشكى رسمى در مورد اعتياد به «اينترنت» و يا «كامپيوتر» وجود نداشته است. آخرين ويراست (چهارمين) از راهنماى تشخيصى و آمارى اختلال هاى روانى (كه همچنين با عنوان DSM - IV شناخته مى شود) كه استانداردهايى براى طبقه بندى انواع بيماريهاى روانى ارائه مى كنند، هيچ طبقه بندى را براى اعتياد به اينترنت معرفى نكرده است.
بايد منتظر ماند كه آيا اين شكل از اعتياد روزى در اين راهنما گنجانده خواهد شد يا خير. همانند بسيارى از تشخيص هاى رسمى، براى «اختلال اعتياد به اينترنت» و يا هر تشخيص پيشنهادى ديگر، بايد تا بيشتر شدن تحقيقات گسترده ديگر صبر كرد و دو حوزه اساسى را در نظر گرفت. اول اينكه آيا مجموعه اى تشخيصى از نشانه هاى بادوام و قابل اطمينان وجود دارد كه اين اختلال را تشكيل مى دهد؟ دوم، آيا تشخيص با هر چيز ديگر از قبيل عوامل مشابه در گذشته فرد، شخصيت و ويژگى پيش آگهى افرادى كه مورد تشخيص قرار مى گيرند در رابطه است؟ اگر جواب منفى بود، جار و جنجال براى چيست؟ اين تنها يك برچسب بدون اعتبار خارجى است.
تا اينجا، محققان فقط توانسته اند بر حوزه اول متمركز شوند و سعى كنند تا مجموعه اى از نشانه هايى را مشخص كنند كه اعتياد كامپيوترى و يا اينترنتى را تشكيل مى دهند.
خانم كيمرلى، اس . يونگ روانشناس در مركز اعتياد روى خط، افرادى را به عنوان وابسته به اينترنت طبقه بندى مى كند كه طى سال گذشته تعداد چهار يا بيشتر موارد زير را داشته باشند. البته ، وى به طور خاص بر روى اعتياد به اينترنت و نه بر طبقه گسترده ترى از اعتياد به كامپيوتر تمركز كرده است:
آيا شما هنگامى كه خارج از خط هستيد به اينترنت و يا خدمات روى خط فكر كرده و اشتغال ذهنى داريد؟
آيا شما احساس مى كنيد كه احتياج به گذراندن زمان بيشترى روى خط داريد تا همان ميزان از رضايت را به دست آوريد؟
آيا شما قادر نيستيد استفاده روى خط خود را كنترل كنيد؟
آيا شما به هنگام قطع و يا كم كردن استفاده روى خط خود احساس بدخلقى يا ناراحتى مى كنيد؟
آيا شما بيشتر از زمانى كه معمولاً قصد داشتيد روى خط مى مانيد؟
ايوان گولدبرگ بيشتر به عنوان شوخى مجموعه اى از نشانه هايى را معرفى كرده كه وى آن را استفاده «بيمارگون از كامپيوتر» مى ناميد. ساير روانشناسان درباره ساير نشانه هاى احتمالى اعتياد به اينترنت و يا نشانه هايى كه اندكى از معيارهاى يونگ و يامعيارهاى طنزگونه گولدبرگ را داشته باشد، هنوز بحث مى كنند.
اين نشانه ها شامل موارد زير هستند:
تغييرات شديد در سبك زندگى به منظور گذراندن زمان بيشترى در شبكه
كاهش كلى فعاليت هاى بدنى
بى توجهى به سلامت فردى در نتيجه فعاليت اينترنتى
اجتناب از فعاليت هاى مهم زندگى به منظور گذراندن زمان بيشترى در شبكه
كمبود خواب و يا تغيير الگوهاى خواب براى گذراندن زمان بيشترى در شبكه
كاهش معاشرت و در نتيجه از دست دادن دوستان
غفلت از خانواده و دوستان
به هيچ وجه نمى خواهند زمان زيادى را در خارج از شبكه بگذرانند
نياز شديد به گذراندن زمان بيشترى با كامپيوتر
بى توجهى به مسؤوليتهاى شغلى و شخصى خانم لين روبرتز، در يك فهرست راهنما براى روانشناسى مجازى، به تشريح پيامدهاى احتمالى جسمانى ناشى از استفاده بسيار از اينترنت پرداخته است، اگرچه وى اين واكنشها را با اعتياد بيمارگون الزماً يكسان نمى داند.
يك پاسخ شرطى شده (افزايش ضربان قلب و فشارخون) هنگام اتصال مودم
يك «حالت دگرگون شده ازخودآگاهى» درطى مدتهاى طولانى از تعامل گروهى دوطرفه‎/ كوچك (تمركز كامل و خيره شدن به صفحه نمايش، مشابه با حالت خلسه و يا مراقبه)
رؤياهايى كه درمتن طومارى شكل ظاهر مى شوند (مشابه با انجام بازيهاى متنى مثل مو)
زودرنجى بسيار شديد به هنگامى كه فرد در فضاى مجازى غوطه ور است از سوى افراد بامسائل زندگى واقعى.
جان سولر در مقاله خود با عنوان «اعتياد به بازى قلعه» كه يك محيط گپ زنى‎/ مو گرافيكى است به معيارهايى اشاره مى كند كه اغلب روانشناسان در تعريف همه اشكال اعتياد استفاده مى كنند.
واضح است كه تلاش براى تعريف اعتياد به اينترنت و كامپيوتر از اين الگوها مشتق شده است كه شايد براى تمام انواع اعتياد مشترك باشند. به عبارتى ديگر به الگوهايى اشاره مى كنند كه شايد به علتهاى عميق تر و جهانى اعتياد مربوط باشند:
آيا شما به دليل اين رفتار از امور مهم زندگى خود غفلت مى كنند؟
آيا اين رفتار باعث مختل شدن روابط شما يا ايجاد اختلال در روابط شما با نزديكانتان شده است؟
آيا نزديكان شما درمورد اين رفتار شما ناراحت و يا دلخور شده اند؟
آيا هنگامى كه ديگران از اين رفتارانتقاد مى كنند، حالت دفاعى گرفته و يا رنجيده مى شويد؟
آيا شما درمورد آنچه كه انجام مى دهيد احساس گناه يا اضطراب مى كنيد؟
آيا شما تاكنون متوجه شده ايد كه در حال پنهان كارى و يا «مخفى كردن» اين رفتار هستيد؟
آيا تاكنون سعى كرده ايد عكس العمل خود را كاهش داده، اما قادر به انجام آن نشده ايد؟
اگر با خودتان صادق هستيد، آيا احساس مى كنيد كه يك نياز پنهان ديگرى است كه باعث انجام اين رفتار مى شود؟
اگر شما تا اندازه اى از اين سؤالها آشفته شده و يا ازپا درآمده ايد قابل درك است. اين دقيقاً معضلى است كه پيش روى روانشناسان در فرايند تعريف و تأييد يك مقوله شناختى جديد قراردارد.
به شكلى ساده تر، برخى از كوششهاى فكاهى براى تعريف اعتياد به اينترنت را درنظر بگيرد. در پايين، فهرستى از سازمان مركزى معتادان گمنام به اينترنت ارائه شده است. اگرچه بيشتر قصد شوخى دركار بوده است به برخى مشابهت هاى برجسته، بايد برخى موارد با معيارهاى تشخيصى جدى توجه كرد، حتى در يك شوخى نيز ريشه اى از حقيقت وجوددارد.
ده علامتى كه نشان مى دهد شما معتاد به اينترنت هستيد:
۱- شما ساعت ۳ صبح بيدار مى شويد تا به دستشويى برويد، مى ايستيد و پست الكترونيك خود را در راه برگشتن به تختخواب بازرسى مى كنيد.
۲- شما برروى بدن خود اينگونه خالكوبى مى كنيد: «اين هيكل با نرم افزار نت اسكيپ Netscape Navigator
۳- كودكان خود را با نام هاى Eudora، Mozilla يا Doctom صدا مى كنيد.
۴- شما مودم خود را خاموش مى كنيد ويك احساس وحشتناك از تهى بودن به شما دست مى دهد، انگار كه شما از معشوق خود دور مى شويد.
۵ - شما نيمى از زمان مسافرت هوايى خود را درحالى مى گذرانيدكه كامپيوتر لب تاپ خود را روى زانو و فرزندتان را در قفسه بالاى سر گذاشته ايد.
۶ - شما تصميم مى گيريد كه فقط به دليل دسترسى رايگان به اينترنت براى يك يا دوسال بيشتر در دانشگاه بمانيد.
۷- شما با مودم ۲۴۰۰ بايت در ثانيه مردم را تمسخر مى كنيد.
۸ - شما درنامه هاى پستى خود هم از شكلكهاى خنده دار استفاده مى كنيد.
۹ - آخرين رفيقى كه شما داشتيد يك TPEG بوده است.
۱۰ - سخت ديسك شما خراب شده است، شما دو ساعت است كه به اينترنت وصل نشده ايد. شروع به راه رفتن مى كنيد. تلفن را برداشته و شماره دسترسى ISP خود را به صورت دستى مى گيريد. شما سعى مى كنيد تا به شكل انسانى با مودم ارتباط برقراركنيد.
شما موفق شديد.
همچنين يك معضل شناخت شناسى كنجكاوى برانگيز موردتوجه محققانى است كه اعتيادهاى فضاى مجازى را بررسى مى كنند. آيا خود آنها نيز معتادند؟ آيا اگر آنها نيز درواقع تاحدى با كامپيوترهايشان اشتغال ذهنى دارند، آيا اين موضوع آنها را كمتر قادر مى سازد تا عينى باشند و بدين ترتيب نتايج كار آنها دقيق تر است؟ و يا مشغول شدن آنها با كامپيوتر به آنها نگرشهاى ارزشمندى درنتيجه تحقيق مشاهده اى مشاركتى مى دهد؟ به اين سؤال نمى توان براحتى پاسخ داد.
نتيجه: هنگامى كه زندگى واقعى شما از زندگى فضاى مجازى جدامى شود، اين يك مشكل است. هنگامى كه زندگى واقعى شما با زندگى فضاى مجازى شما تركيب مى شود، خوب است.
هنگامى كه مردم به اينترنت معتاد مى شوند و يا به شكلى بيمارگون در فضاى مجازى، هيجان خود را تخليه مى كنند آنها از زندگى واقعى خود جداشده اند. فعاليت فضاى مجازى آنها خودش تبديل به يك دنيا مى شود. آنها با افراد زندگى روزمره خود دراين باره گفت وگو نمى كنند. اين يك جانشين انتخابى و يا گريز از زندگيشان است. فضاى مجازى اغلب يك بخش گسسته از ذهن خود آنهاست. به عبارت ديگر يك ناحيه مسدودشده درون روح آنها كه تضادها و خيال پردازيها درآن تخليه هيجانى مى شوند.
بازسازى اين گسست يك بخش از تكنيكهاى كمك به افرادى است كه معتاد به اينترنت هستند.
ازطرف ديگر، استفاده سالم از اينترنت به معنى تلفيق دنياى روزمره و فضاى مجازى است. شما با دوستان و خانواده در «زندگى واقعى» خود درباره زندگى روى خط حرف مى زنيد. شما هويت، علايق و مهارتهاى واقعى خود را به درون اجتماع روى خط مى آوريد. شما به افرادى كه روى خط مى شناسيد تلفن زده و يا آنها را حضورى ملاقات مى كنيد و ازطرف ديگر شما با افرادى كه در دنياى واقعى مى شناسيد نيز ازطريق پست الكترونيك يا چت تماس برقرارمى كنيد. اصل اساسى براى كمك به كسانى كه به صورت اعتيادآورى در دنياى مجازى گير افتاده اند اين است كه آنها را به «دنياى واقعى» بازگرداند و اين امر همچنين يك ابزار قدرتمند براى مصاحبه با كسانى است كه به سوءرفتار در فضاى مجازى معتادشده اند. (مثل پيشنهادهاى بى شرمانه Snerts). چگونه شما نوجوانى را كه پشت گمنامى فضاى مجازى مخفى شده است مى خواهيد معالجه كنيد؟
۱- او را با نام واقعى اش صداكنيد.
۲- علايق دنياى واقعى وى را كشف كرده، دراين باره با او حرف بزنيد و اگر تمام اين موارد شكست خورد؛
۳ - با والدينش تماس بگيريد.
اكنون اجازه بدهيد كه من به قضيه اصلى برگردم، «هنگامى كه اين موضوع مشكل ساز است كه زندگى شخصى فرد از زندگى مجازى او جداشود.» من فكرمى كنم زيبايى اين قضيه دراين است كه همچنين سناريوى تصوير آينه اى را نيز موردتوجه قرارمى دهد. برخى افراد به اينترنت تهمت مى زنند. آنها نمى خواهند هيچ كارى با آن داشته باشند. اين نيز شكلى از جدايى و ناتوانى در تلفيق اينترنت با زندگى واقعى است كه آن نيز مشكل ساز است.
منبع:ايران

home_06.jpg

ترك سل كنار مي رود

ITanalyze.ir – براساس شنيده ها ظاهراً ترك ها نسبت به وضعيت پيشرفت امور مربوط به پروژه اپراتور دم اعتراض داشته و گفته مي شود ترك ها قصد كناره گيري از كنسرسيوم موسوم به ايرانسل را دارند.
ظاهراً ترك ها به شيوه برخورد انجام شده اعتراض دارند و مدعي شده اند كه اين شركت با توجه به حجم سهام خود هيچ فردي را در هيات مديره كنسرسيوم ايرانسل نداشته و ادامه اين وضعيت به صلاح آنها نيست .
اين در حالي است كه ترك ها براي واريز مبلغ ضمانت نيز تحت فشار هستند. به اين ترتيب و در صورت كناره گيري ترك سل نام MTN آفريقاي جنوبي اين روزها بيشتر از گذشته شنيده مي شود.
از سوي ديگر شنيده شده كه ترك ها در صورت كناره گيري از ايران در مجامع بين المللي شكايت كرده و خواستار غرامت خواهند شد.

آيا شوراي عالي اطلاع رساني از وزارت ارتباطات جدا مي شود؟

ITanalyze.ir – طي روزهاي اخير شايعاتي مبني بر جدايي شوراي عالي اطلاع رساني و انتقال اين شورا به رياست جمهوري شنيده مي شود.
به گفته يك كارشناس سازمان مديريت و برنامه ريزي اين اقدام موضوعي اجرايي محسوب شده ومشكلي بابت اين جابجايي ساختاري وجود نخواهد داشت.
در عين حال نصرا... جهانگرد نيز چنين موضوعي را رد كرده و از اين جابجايي اظهار بي اطلاعي كرد اما برخي از آگاهان احتمال اين جابجايي را كم نمي دانند.

August 29, 2005

به پيشواز تاسيس بانك ملي اطلاعات فيلترينگ سايت‌ها

حميد شريف زاده¬_مهدي شهيدي - در حال حاضر همگام با فراگير شدن اينترنت و رشد روز افزون كاربران در سراسر جهان، مباحث مرتبط با آن نيز مثل فيلترينگ و محدودســـــازي دسترســـــي بـــــه سايت‌هـــــا، به دغدغه بسياري از حكومت‌ها و دولت‌ها اعم از توسعه يافته و در حال توسعه )البته با رويكردهاي مختلف( تبديل شده است. امروزه سازمان‌ها، شركت‌ها و موسسات بسياري در دنيا وجود دارند كه برحسب ماموريت‌ها و حيطه كاري خود به دنبال محدودسازي دسترسي به اينترنت هستند; به عنوان مثال، شركتي براي افزايش بهره‌وري كارمندانش، سايت‌هاي سرگرمي را بلوكه مي‌كنــــــد يا كتابخانه‌ها و مــــــدارس بـــه منظور عدم دسترسي كودكان به مطالب غيراخلاقي، اين گونه وب سايت‌ها را فيلتر مي‌كنند.
پس از حوادث يازدهم سپتامبر 2001، پاي دولت‌ها و حكومت‌هاي فراواني به حيطه فيلترينگ باز شد و در اين ميان، نقش كشورهاي اروپايي و به ويژه ايالات متحده، پر رنگ‌تر از سايرين بود. ايالات متحده به عنوان پيشروترين كشور دنيا هم در زمينه به كارگيري و توسعه تجهيزات اينترنت و هم در زمينه توليد محتواي اينترنتي، پس از حملات 11 سپتامبر، با چالش جدي در مواجهه با اينترنت رو به رو شد و دولت اين كشور، قوانين محكمي را در ايــــــن مورد وضع كرد تا جايي كه حاميان حريم شخصي و آزادي‌هاي مدني به اعتراضات گسترده‌اي عليه دولت بوش دست زدند.
امريكا كه با بيش از 200 ميليون كاربر اينترنتي، از اين حيث در جهان ركورددار است، در تاريخ 24 اكتبر 2001، قانوني تحت عنوان Patriot Act را تصويب كرد كه به موجب آن، كنترل و نظارت بر تبادل داده‌هاي online كاربــــــران، رنگ قانوني به خود مي‌گرفت; اين قانون كه در قالب مبارزه با تروريسم به تصويب رسيده بود، موجي ازمخالفت‌ و اعتراض را هم در ميان جمهوري خواهان و هم در بين دموكرات‌ها برانگيخت. پياده‌سازي Patriot Act كه به شدت از سوي دادستاني امريكا دنباي مي‌شود، در نوامبر 2003 با اعطاي اختيارات بيشتر به پليس امريكا ،(FBI) از اين نيرو خواست تا كليـــــــه اطلاعات مربوط به كاربران اينترنتي را، حتي بـــــــراي تحقيقات غيررسمي، جمع‌آوري كند. از سوي ديگر، برخي ايالت‌هاي امريكا مثل پنسيلوانيا قوانين مخصوص به خود را براي فيلتر كردن محتواي اينترنتي دارند.
علاوه بـــــــر اين، در سال2000 نيز كليه كتابخانه‌هاي امريكا موظف شدند براي انجام فعاليت‌هـــــــاي اينترنتي، فيلترهـــــــاي مربوط به تصاويـــــــر غير اخلاقي را در كامپيوترهاي خود نصب كنند. اجراي نامناسب اين قانون بـــــــا عنوان قانون حفاظت اينترنتي كودكان(CIPA) و فيلتر شدن اشتباهي بعضي از سايت‌ها باعث شد تا برخي گروه‌هاي مدافع حقوق مدني در سال2002 به دولت بوش اعتراض كنند.
اما قصـــــــه فيلترينگ در اروپا و كشورهاي عضـــــــو اتحاديه اروپا، داستان ديگري دارد; فرانسه به عنوان كشوري بــــــا تمدن و فرهنگ كهن، بـــــــراي حفظ ارزش‌هـــــــاي فرهنگي خـــــــود، نتايج موتورهاي جست‌وجوي اينترنتي از جمله گوگل (Google) را دستكاري كرده و به زعم خود، آن را بومي مي كند. علاوه بر اين، با وجودي كه تصميمات اصلي و عمده پيرامون آزادي بيـــــــان در اينترنت و حفظ حريم خصوصي افراد در اين عرصه، توسط اتحاديه اروپا اتخاذ مي‌شود، اما كشور فرانسه يكـــــــي از معــــــدود اعضاي اين اتحاديه است كه در پذيرش آنها مقاومت زيادي كرده و سعـــــــي دارد قوانين خود را اجرا كند
در بحث نظارتي نيز، كشور فرانسه بـــــــا تصويب قانون LSQ در سال2001، كليه ISPهاي اين كشور را موظف كرد تا فعاليت‌هاي اينترنتـــــــي و پيام‌هاي پست‌الكترونيك مشتريان خـــــــود را حداقل به مدت يك ساي، ذخيره و نگهداري كنند. همچنين اين قانـــــــون به قضات و پليس ايـــــــن كشور اجازه مي‌داد تا در پيام‌هاي شخصي كاربران به منظور كشف يا اثبات جرم، به تفحص بپردازند.
اما حيطه فيلترينگ، تنهـــــــا به مـــــوارد فوق خلاصه نمي‌شـــــــود; چه بسيار كشورهايي وجود دارند كه براي دستيابي به منافع سياسي خود و حفظ قدرت، با كمك ابزارهاي فيلترينگ، جلوي جريان آزاد اطلاعات را مي‌گيرنـــــــد و نه تنها به محدودسازي اينترنت مي‌پردازند، بلكه حتي در بعضي موارد با بهره‌گيري از قوانين مبهم و ناكارآمد، به برخورد قضايي و بازداشت فعالان اينترنتي مبادرت مي‌كنند.

اين قياس، مع‌الفارق نيست
فرض كنيد آقاي (...( مسئول مبـــــــارزه با فروشندگان مـــــــواد مخدر است، كاسب‌هايي كـــــــه پاتوقشان در سراسر كشور، عمدتا در پارك‌ها است. در اين صورت اصلا جاي تعجب نداشت كه ايشان دستور بدهند، براي آلوده نشدن بچه‌هاي مردم، دور تمام پارك‌ها ديوار بكشنـــــــد و درشان را تخته كنند تا ديگر كسي به مواد مخدر دسترسي نداشته باشد.
اين همان اتفاقي است كه در فضاي مجازي افتاده است. براي آنكه نوجوانان، جوانان، ميانسالان، بزرگسالان و سالمندان از <فساد> و <كفـــــــر> در امان بماننـــــــد و البته از اخبار، مطالب و تحليل‌هـــــــاي سياســـــــي <ضاله،> بهترين و پيشرفته‌ترين ابزار فيلترينگ به كار گرفته شده است تا عملا اينترنت چيزي در مايه‌هاي صدا و سيماي خودمـــــــان شود. پس به احترام بـــــــانك اطلاعات ملـــــــي فيلترينگ سايت‌ها برمي‌خيزيـــــــم، كلاه از سر برمي‌داريم، و گزارش خود را ايستاده مي‌نويسيم.

بانك اطلاعات ملي تشكيل مي‌شود
اين تيتر خبري بود كه روز دوشنبه 27 تير ماه روي خروجي ايرنا مشاهده شد. خواندن اين تيتـــــــر موجي از شوق ايجاد كـــــــرد كه بالاخـــــــره قرار است يك بانك اطلاعاتي ملي در كشور ايجاد شود; منبعي بسيار ارزشمند كه لابد حجم بزرگ و متنوعـــــــي از اطلاعات اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي و سياسي را در خود دارد و محققان، روزنامه‌نگاران، مديران و حتي مردم عادي را خوراك خواهد داد.
متن خبر اما <شاد پشيمانم> كرد. دريافتم كه اين بانك اطلاعات ملي پديده‌اي ايجابي نيست و قرار است به عنوان مرجع فيلترينگ گسترده و فراگير عمل كند. بانكي كه يك نقض غرض آشكار است: جمع‌آوري اطلاعات براي مقابله و سانسور اطلاعات.
خبر اين بود كه مدير عامل شركت ارتباطات داده‌ها (ديتاي سابق( جناب آقاي رشيدي مهر آبادي در اصفهان به ايرنا گفته بود: <يك بانك اطلاعات ملي به منظور بومي‌سازي و هماهنگي بهتر و بيشتر در امر فيلترنيگ تا 3 هفته ديگر راه‌اندازي مي‌شود. به گزارش ايرنا، رشيدي افزود: با راه‌اندازي بانك اطلاعات ملي فيلترينگ و اتصال تمام مراكز ارا‚ه دهنـــــــده خدمات اينترنتي به آن، ديگر با مشكل ناهماهنگي از فيلترينگ سايت‌هاي غيراخلاقي و معاند با اسلام و نظام ، مواجه نخواهيم بود. وي با اشاره به برنامه‌هاي شركت ارتباطات داده‌ها در زمينه فيلترينگ اظهار داشت: <ما دو برنامه كلي در اين راستا داريم كه <بومي‌سازي> و <ايراني كردن> فيلترينگ به منظور در دست داشتن منبع ((source آن براي اعمال تغييرات و تقويت صنعت فليترينگ در داخل كشور را شامل مي‌شود.
چنانكه به صراحت مشاهده مي‌كنيد، آقـــــــاي رشيدي مي‌خواهد با يك تير دو نشان بزند: اوي اعمال فيلترينگ يكپارچه و غيرقابل نفوذ در كشور و دوم پايه‌گذاري يك صنعت جديد; شايد حداقل با توسعه صنعت فيلترينگ و ارزآوري حاصل از آن بتوان به اقتصاد كشور كمك كرد و اشتغاي ايجاد كرد و ارزش افزوده ساخت! و البته همانطور كه نام <خيامـــــــي> به عنوان پدر صنعت خودرو در تاريخ بـــــــه ثبت رسيده است، نام ايشان نيـــــــز سال‌ها بعد به عنوان پايه‌گذار صنعت فيلترينگ در تاريخ ثبت شود.
اما ببينيم شيوه عمل اين بانك اطلاعات ملي چگونه است. به گفته مدير عامل شركت ديتا، سيستم بانك اطلاعات ملي فيلترينگ در شركت ارتباطات داده‌ها مستقر مي‌شود و شركت‌هاي ارايه دهنده خدمات اينترنتي با وصل شدن به اين سيستم مركزي، برنامه‌هاي فيلترينگ خود را با اطلاعات اين بانك، تطابق داده و به روز مي‌كنند.
از آنجـــــــا كه مراكز ICP و خود ديتا به اين مركـــــــز متصل است و شركت‌هـــــــاي ISP پهناي باند خود را از يكـــــــي از اين دو دريافت مي‌كنند، خود به خود برنامه بانك اطلاعات ملي براي همه به طور يكسان اعمال مي‌شـــــــود. بدين ترتيب عملا يك سيستم يكپارچه و فراگير در كل كشور پديـــــــد مي‌آيد كه گريـــــــز از آن ممكن نيست، مگر آنكه يك ISP بخواهد از ديش ماهواره براي دريافت پهناي باند استفاده كند كه اين خود، كاري غيرمجاز دانسته مي‌شود و موجب برخورد قضايي.
يك مسئلـــــــه در اين ميان باقـــــــي مي‌مانـــــد و آن نحوه تعامل مراكز ديگري به جز ديتـــــــا است كه در عرصه تعيين مصاديق فيلترينگ فعاليت مي‌كنند.
بررســـي تاريخي اعمال فيلترينگ در ايران نشان مي‌‌دهد كه حداقل دو ستاد در اين زمينه فعاليت داشته‌اند.
اول كميته 3 نفره تعيين مصاديق فيلترينگ كه تحت نظارت شوراي عالي انقلاب فرهنگي فعاليت مي‌كند و اعضاي آن را نمايندگاني از وزارت ارشـــــــاد، وزارت اطلاعات و سازمان صدا و سيمــــا تشكيل مي‌دهند. اين كميته در 3 سال گذشتـــــــه هيچ گونه اطلاع‌رساني از نحوه و ماهيت كار خود نداشته است.
همزمان با فعاليت كميته 3 نفره و به سبب اختلاف نظرهايي كه ميان آن و بخش‌هاي ديگـــــــر حاكميت، خصوصا بر سر مسدود ساختن سايت‌هاي خبري و تحليلي بـــــــه وجود آمد، مركز ديگري نيز فعال شد كه ستـــــــاد آن در قوه قضابيه و به طوري كه شايع است دفتر دادستاني تهران قرار داشت. اين دفتر به رغم شدت عملي كه در برخورد با ISPها نشان داد، در سايه قرار داشت و تنها اخيرا يكي دو مقام دولتي از دفتر اينترنتي قوه قضابيه اسم برده‌اند.
بسياري از ISPها علاوه بر رعايت دستورات كميته 3 نفره از سوي دفتر اينترنتي قوه قضاييه نيز براي مسدود ساختن سايت‌هايـــــــي خاص مورد فشار قرار گرفتند تا جايي كـــه بـــــــه طور غيررسمي مجبور بـــــــه همكاري و مسدود ساختن سايت‌ها شدند. حالا با استقرار بانك اطلاعات ملي فيلترينگ، اين سوال پيش مي‌آيد كه فعاليت دو مركز ديگر چگونه خواهد بود.
تعدد مراكز تصميم‌گير براي فيلترينگ در چند سال اخير، فارغ از اصل فيلترينگ، موجبـــــــات ناامني‌ها و نابسامانــــي در حوزه خدمات اينترنتي را فراهم آورده است. از يك سو شركت‌هاي اراده دهنـــــــده خدمات، تكليف مشخصي نداشتند و همزمان از سوي چند مركز موازي تحت فشار قرار مي‌گرفتنـــــــد، از سوي ديگر كاربران نيز در اين بي‌برنامگي دچار سردرگمي مي‌شدند. همچنين وجود فضاي مبهم در فيلترينگ سايت‌ها به يك رقابت ناسالم در بين برخي ISPها دامن زده است. در چنين شرايطي هيچ يك از مراكز موازي تعيين مصاديق، پاسخگوي اقدامات خود نبودند و مسئله را به يكديگر پاس مي دادند. از اين رو استقرار يك مركز واحد در شركت ديتا مي‌تواند حداقل تكليف شركت‌ها و كاربران را مشخص كند و به اين موازي كارها پايان دهد.
با اين همه جاي چند سوال اساسي در زمينه بانك اطلاعات ملي فيلترينگ وجود دارد. البته قبل از طرح اين پرسش‌ها، لازم است تا به رغم بديهي بودن،‌ برادري خود را ثابت كنيم.
هيچ كس ترديدي ندارد كه فضاي مجازي اينترنت، حاوي صفحات بي شماري از موضوعات و تصاوير غيراخلاقي است. همچنين سايت‌هايي كه محتواي آنها حاوي توهين به مقدسات و باورهاي ديني جامعه ايران اسلامي است.
در اين دو مورد اختلاف نظـــــــري بر سر اعمال فيلترينگ كامل وجود ندارد; اختلاف نظر از آنجا پديد مي‌آيد كه بـــــــه جز اين دو حوزه، وارد مباحث و موضوعات عقيدتــــي و سياسي مي‌شويم كه به شدت با سليقه و نگاه افراد گره خورده است.
اما سوال‌هاي مطرح در اين زمينه آن است كه اولا مباني حقوقي براي ايجـــــــاد يك فيلترينگ انحصاري در كشور چيست و توسط كدام مرجع تدوين و تصويب شده است. از سوي ديگـــــــر فرآيند تصميم‌گيري و تعيين مصاديق فيلترينگ،‌چگونه شكل گرفته است؟
ديگر آنكه چه كسي و كدام مرجع قانوني خطوط قرمز سايت‌هاي عقيدتي، سياسي، فرهنگي و اجتماعي را تعيين مي‌كند، خصوصا با توجه به اينكه، اين خطوط برعكس موضوعات غيراخلاقي و توهين، داراي مرزهـــــاي پر نوساني هستند و مي‌توانند تفسير و برداشت‌هاي گوناگوني را به خود بپذيرند.
و بالاخــــــره آيا شركت تحت مديـــــــريت آقاي رشيــــــدي به عنوان <مجري> عمل مي‌كنــــــد كه در اين صورت مرجع تصميم‌گيري كيست و كجاست و اگر صرفا مجــري نيست (كه از ظاهر قضايا و ورود ايشان بــــه بحث، چنين برمي‌آيد)، براساس كدام ماده قانوني، آيين‌نامه يا دستوري چنين شانيتي را يافته است؟
دكتر حري: من آنچه شرط بلاغ است با تو مي‌گويم
دكتر عبـــــــاس حري پژوهشگر و استاد دانشگاه درباره تاسيس بانك ملي اطلاعات كـــــــه خبر آن از سوي مهندس رشيدي اعلام شد، مي‌گويد: متاسفانه بنده پيشنهاد مدير عامل محترم ديتا را نشنيده و نخوانده‌ام كه بتوانـــــــم درباره نظر ايشان داوري كنم. ولي مردم دوست دارنـــــــد خودشان تصميم بگيرنـــــــد، نه اينكه ديگران آنگونه كـــــــه مي‌پسندند تغذيه‌شان كنند. ما تجربه هايي در اين زمينه- چه پيش از انقلاب و چه پس از آن- داشته‌ايم، كه متاسفانه اين تجربه‌ها را در سياستگذاري‌هاي خود مورد توجه قرار نداده‌ايم. چنيـــــــن تصميمي نيز در كنار تصميم هاي مطالعه نشده ديگـــــــري همچون <مقابله با تهاجم فرهنگي> قرار خواهـــــد گرفت كه هزينه‌هـــــــاي آن را مردم تحمل مي‌كنند بدون آنكه به نتيجه‌اي -حتي در حد مطلوبيت براي تصميم‌گيران- منجر شود.
اين استاد دانشگاه در پاسخ به اين سوال كه اعمال يك فيلترينگ كلي كه تمام سطوح را از كودكان تا پژوهشگران و روزنامه‌نگاران در بر مي‌گيرد، تا چه حد مي‌تواند بر روي توسعه IT تاثير مثبت يا منفي بگذارد،‌مي‌گويد: <اعمال فيلترينگ كلي (كه همه اقشار و گروه‌هاي سني را در برگيرد)، فناوري اطلاعات ((ITرا بي‌خاصيت خواهـــــــد كرد. ،IT همچون ساير پديده‌ها، ظرفيتهايي دارد كه بي‌توجهي به آنها موجب عقيم‌شدن توانمندي‌هـــــــاي بالقوه آن است. از سيستم online بـــــــه صورت offline استفاده كردن نقض غـــــــرض توسعه IT است. مادربزرگ يكي از همكاران از يخچال صندوقي منزل به عنوان صندوق لباس‌هاي خود استفاده مي‌كرد! در خيابـــان جمهوري <ماشين‌هاي سواري> تبـــــــديل به وسيله‌اي براي نقل و انتقال پوشاك از توليدي ها به فروشگاه‌ها مي‌شوند، وانت بارهـــــا به مسافركشي مي‌پردازند، و ده‌ها مورد ديگـــــــر. اينها را اصطلاحــا استفاده از اشيا و ابزارهـــــــا <در غير ماوضع له> مي‌گويند. هرگونه غفلت از ظرفيت‌هــا و قابليت‌ها، نگرش ما را به عملكردي مادربزرگانه نزديك خواهد كرد.
تازه معلوم نيست با اين همه تمهيدات قرار است به چه چيز برسيم و آيـــــــا چنين مسيري ما را در جهت مورد نظر سوق خواهد داد؟ كمتر به پاسخ چنين پرسش‌هايي انديشيده‌ايم.
وي در پاسخ به اين سوال كه آيا سياست‌هاي شركت ديتـــــــا در زمينه فيلترينگ با <برنامه عمل> اجلاس WSIS كـــــــه ايران نيز متعهد به آن است، در تناقص است يا خير تاكيد مي‌كند: <كاملا در تناقض است. اساسا هر گونه حبس اطلاعات مغاير با توسعه جامعه اطلاعاتي يا جامعه دانايــــي محور است و WSIS مدافع و پيام‌آور چنين جامعه‌اي است. براي <دانايي> مــــرزي تعريف نشده است. بايد شرايط اوج‌گيري در قلمرو دانايي را فراهم كرد. هر گونه سقف گذاري پر پرواز را مي‌شكند. به جاي مقيد كردن دانايي، بايد بـــــــر <دانايي مجهز به ارزش>هاي خود در آن قلمرو بيفزاييم. يادمان باشد كه در فرهنگ خود در كنار <نهي از منكر>، <امر به معروف> هم داريم و در همه گفتارهـــــــا و نوشتارهاي ما <امر به معروف> مقدم به <نهي از منكر> آمده است. <معروف>هاي خود را آنچنان تقويت كنيـــــــم و با جاذبه‌هاي سالم و مناسب گروه‌هاي سني و اقشار اجتماعي بياراييم تا نه تنها از <منكر>ها نهراسيم بلكه در خارج از مرزها نيز افراد را به ارزش‌هاي خود بخوانيم. >
و بالاخره اين پژوهشگر IT در مورد يك فيلترينگ منطقي مي‌گويد:
<اساســـــــا عبارت فيلترينگ منطقي> با خود در تعارض است. <فيلترينگ> كه در واقع مترادف فناورانه سانسور است نمي‌تواند منطقي باشد، چون مبتني بر هيچ استدلال علمي و حاصل هيچ تتبع و پژوهش روشمنـــــد نيست يـــــــا دست كـــــــم من نديده‌ام كه يافته‌هاي تحقيقي نشان دهد كـــــــه با <منع و نهي>، افراد سالمي پرورش يافته باشنـــــد كه در نبود آن منع و نهي، سلامت افراد دچار مخاطره شده باشد.آنچه به تجربه- نه تحقيق- دريافته‌ايم آن است كـــــه منع و نهي نوعـــــــي عطش و كنجكاوي پديد آورده است كه تاثير آن منهيات را عميق‌تر و ماندگارتر كرده است.
راه مناسب را بنده اين مي‌دانم كه منهيات را آنقدر با پديده ها و عوامل مثبت و معروف احاطه كنيم تا خود به خــــود كمرنگ و كم جاذبه شود. به عبارت ديگر، با جهت دهي افراد به سوي معروف‌ها، ارزش‌آنها را بشناسانيم و بكوشيم فيلترينگ وادارنده را جايگزين فيلترينگ بازدارنده كنيم.
مفصل‌تر از اين حرف‌ها را در عهد رواج مقابله با تهاجم فرهنگي هم عنوان كردم كه كسي در همهمه آن تب و تاب نشنيد. امروز هم مي‌گويم شايد باز هم كسي نشنــــــود. چه باك، من وظيفــــــه دارم شرط بلاغ را بگويم. >

بدون قانون براي فيلترينگ، آش همين آش است
مهندس مصطفي محمدي كارشناس مسائل IT و رئيس سابق انجمن صنفي شبكه‌هاي اينترنتي در پاسخ به اين پرسش كه نظر شما درباره بانك اطلاعات ملي فيلترينگ چيست، مي‌گويد: <طرح تاسيس چنين بانكي را خـــــــود من در سال1382 به هيئت مديره انجمن پيشنهـــــــاد داده بــــودم و همزمان طرح را به كليـــــــه مراجع قانوني ارسال كرديم، كه البته بي‌جواب ماند. > محمدي با تاكيد بر اينكه مبناي چنين طرحي، ايجاد يكپارچگي و وحدت رويـــــــه در حوزه فيلترينگ است، مي‌افزايـــــــد: اگر ما از اصل يكپارچگي فيلترينگ يك قـــــــدم كوتاه بياييـــــــم، با تعدد مراكــــز و ستادهاي تصميم‌گير مواجه مي‌شويم و همچون سالهـــــــاي گذشته هر سازمان و نهادي براساس نظر و سليقه خودش به اين قضيه وارد مي‌شود. يعنـــــــي قوه قضائيه يك نظـــــــر دارد، سازمان‌هاي ديگري نظرات ديگري دارند، شركت‌هاي خصوصي ديدگاه خاص خود را دارند و بدين ترتيب شاهد اعمال ديدگاه‌هاي متفاوت و حتي متناقص در فيلترينگ سايت‌ها خواهيم شد كه در نهايت كاربران را دچار سردرگمي مي‌كند.
وي تصريح مي‌كند: يكپارچگـي كه از بين رفت و به چند بانك و ستاد مختلف تبديل شد، اعمال سليقه‌ها ممكن مي‌شود.
به گفته محمدي بانك اطلاعاتي مربوط به فيلترينگ بايد تــــوسط مراجع قانوني و به صورت واحد ايجاد شود: لذا من به عنـــــــوان كارشناس و كسي كه چنين طرحي را ارا‚ه كرده است، موافق اجراي آن هستم و فكر مي‌كنم كه يكدست شدن فيلترينگ به نفع بخش خصوصي و دولتي است.
رئيس سابق انجمن ISPها در ادامه گفت‌وگو و در پاسخ به اين پرسش كه ايجاد چنين بانكي و اعمال فيلترينگ فراگير تا چه حد بر روند توسعه IT تاثير منفي يا مثبت مي‌گذارد، مي‌گويد:بارها در مورد فيلترينگ و اينكه مثبت يا منفي است صحبت شده است. شركت‌هاي ISP به دلايل متعدد با اصل فيلترينگ مخالف نيستند. آنچـــــــه مهم است اين است كه اين فيلتـــــــرينگ مي‌خواهد در زمينه فرهنگـــــــي يا مسائل سياسي و امثال اينها اعمال شود يا در مورد مسائل ضد اخلاقي؟ اگر قرار است اين فيلترينگ با سليقه‌هاي مختلف صـــــــورت گيرد ما مخالفيم، اما اگر مسئله فقط در مورد موضوعات ضدفرهنگي و در چارچوب قانون باشد، همه موافقند. طي اين چند سالبه تجربه دريافته‌ايم كه تمام كاربران، مسئـــــــولان و مقامات مثلا با فيلتـــــــر مسائل غيراخلاقي موافقند و همـــــــه مي‌گويند كه فرهنگ ما نبايد دچار خدشه شود. اما اگر فيلترينگ به حيطه‌هاي سياسي، شخصي و انديشه وارد شود، مورد اعتراض ماست.
يعني شخصي كـــه مي‌خواهد در حيطه مسائل شخصي خودش اطلاعاتي را بيابـــــــد، نبايد محدود شود. اينكه بخواهيم كسي را محـــــــروم كنيم تنها بـــــــه ايـــــــن دليل كـــــــه انديشه و حرف‌هاي سياسي‌اش به مذاق عده‌اي كه اكنون قدرت دارند، خوش نيايد، اين راه غلطي است كه جواب هم نمي‌دهد و مورد اعتراض كاربرانISP ،ها و حتي قانون است. لذا اگر اين تفكيك صورت گيرد كه محدوده فيلترينگ بـــــــه چه ترتيب است،‌مي‌تـــــــوان تاثير مثبت يا منفي آن را بر كاربران فهميد.
اگر بخواهيم مانع جريان آزاد اطلاعات شويم، طبعا مانع توسعه IT در كشور خواهيـــــــم شد. پس بايد در ايـــــــن قضيه خط قرمز‌ها مشخص شود و نبايد از اهرم‌هايي استفاده كنيم كه نتيجه عكس داشته باشند.
مهندس محمـــــــدي در مورد مباني حقوقـــــــي و قانوني ايجاد بانك اطلاعات ملـــــــي فيلترينگ مي‌گويد: هنوز هيچ قانوني به غير از لايحه جرايم اينترنتي كه اخيرا تصويب شده، نداريم. تنها مستند قانوني كه مي‌تواند مبناي عمل مراجع فعلي قرار گيرد، دستورالعملي ‌است كه براساس آن <كميته 3 نفره تعيين مصاديق فيلترينگ> تشكيل شده است كه آن هم البته مصوب مجلس نيست و تنها به عنوان يك مستند مـــــــورد پذيرش قرار گرفته است. متاسفانه در اجراي مفاد همين مستند هم اعمال سليقه شده است. مثلا برخي شركت‌ها، برخي سايت‌ها را فيلتر كردند و بعضي نكردند. موارد متعددي ا زاين دست اتفاق افتاده كه حاكي از اعمال سليقه است. اين نقطه ضعفي است كـــــــه باعث مي‌شود ايـــــــن تنوع فيلترينگ صورت بگيرد.
در خصوص مباني حقوقي اينكه چه سايت‌هايي بايد بسته شود، ما پيشنهاد داديم مسائل غير اخلاقي و سايت‌هايي كه حاوي اهانت مشخص به مقدسات مذهبي و ديني است، براســـــــاس ملاك‌هاي شفافي در اين مستند قانوني تعيين شوند.
بـــــــديهي است تـــــــا زماني كه چنين لايحـــــه‌اي در مجلس تصويب نشود و از تاييد شوراي نگهبان بيرون نيايـــــــد، نقاط ضعف باقي خواهد ماند.

فاكس نيوز مدعي شد: شركت‌هاي امريكايي براي فيلترينگ از سوي جمهوري اسلامي اجير شده‌اند
شبكه امريكايي فاكس نيوز در گزارشي، از اين امر كه فيلتر كردن سايت‌هاي اينترنتي در چين و ايران، با استفاده از توانايي‌هاي شركت‌هاي بزرگ امريكايي انجام مي‌شود، به شدت انتقاد كرده است.
فاكس نيوز به نقل از فعالان حقوق بشر، مواضع رسمي امريكا مبني بر محكوميت فيلترينگ و محدوديت دسترسي به اينترنت را در تناقص با همكاري گسترده شركت‌هاي امريكايي براي فيلتر كردن سايت‌هاي اينترنتي توسط جمهوري اسلامي ارزيابي كرده است.
اين شبكه با اعلام اينكه برنامه اصلي فيلترينگ در ايران smart filter(فيلتر هوشمند( نام دارد، احتمال فروش آن از ســـــــوي امريكا از طريق واسطه به ايران را مطرح كرده است.
به گزارش سرويس بين‌المللي <بازتاب> به نقل از فاكس نيوز، شركت‌هاي فني- تكنولوژيكي امريكايي، براي سانسور اينترنت، به دولت‌ها كمك مي‌كنند.
بـــــــه گزارش فاكس نيـــــــوز، تريبون‌هـــــــاي آزاد، از كار گروهي از شركت‌هاي امريكايـــي كه گفته‌اند با دولت‌هايي نظير چين، ايران و عربستان سعودي براي اعمال فيلترينگ مشاركت و همكاري خواهند داشت تا اين كشورها را در فيلتر كردن و كنترل فعاليت‌هاي اينترنتي شهروندانشان ياري دهند، اظهار نارضايتي كرده‌اند.
در سال‌هاي اخير، شركت‌هاي بزرگي همچون مايكروسافت، ياهو و سيسكوسيستم كه در عرصه تكنولوژيك مطرح هستند، به دليل فراهم كردن ابزار لازم براي دولت‌هاي خارجي كه مي‌خواهند در كاربري اينترنت، خلل ايجاد كنند، مورد انتقادات شديد قرار گرفته‌اند، اما منتقدان مي‌گويند كه نمي‌توانند كاري جز شكايت انجام دهند.
ماه گذشته، منتقـــــــدان، مايكروسافت را كـــــــه بزرگ‌ترين شركت نرم‌افزاري دنياست به باد انتقاد و سرزنش گرفتند; اين كار زماني صورت گرفت كه اخبار مربوط به همكاري اين شركت با دولت چين براي سانسور شبكه اينترنتي چيني زبان و ابزار وبلاگي جديد اين كشور و همچنين فضاي ،MSN انتشار يافت.
با توجه به فيلترينگ خودكار محتواي انتقاي يافته از راه سايت‌هاي اينترنتي، پست الكترونيكي، اتاق‌هاي گفت‌وگو و وبلاگ‌ها، دولت چيـــــــن در ماه ژوئن اعلام كرد: هر كس در چين وبلاگي منتشر سازد، بايد تا پايان ماه، نامش در فهرست دولتي قرار گيرد.
امروز در چين بايد نام هرفردي كه سايت اينترنتي باز مي‌كند، در فهرست پليس ثبت شود; بنا بر شواهد، اين كار با مشاركت دانشگاه تورنتو، هاروارد و كمبريج انجام پذيرفته است.
به گزارش فاكس نيوز روش فيلترينگ اينترنتي چين، پيچيده‌ترين تلاش در نوع خود در جهان به شمار مي‌آيد.
ONI همچنين گزارش داده است كه ايران از نرم‌افزار فيلترينگي استفاده مي‌كند كه توسط شركت كامپيوتري امنيتـــي مستقر در امريكا موسوم به Smart Filter طراحي شده است. اين شركت در راستاي مسدود كردن طيف وسيعي از كلمات، موضوعات و تصاوير ممنوعه، كار مي‌كند.
برخلاف چين، فروش تكنولــــــــوژي به ايران به واسطه تحريمات امريكا، غيرقانوني است.
ديويد برت، سخنگوي ايــــــــن شركت كامپيوتري امنيتي، اظهار داشت: سرويس‌دهنده‌هاي بزرگ اينترنتي در ايران كــــــــه تحت نظارت دولت هستند به طور غيرقانوني از smart filter استفاده مي‌كنند.

اعمال فيلترينگ را به مردم بسپاريم
خاستگـــــــاه اينترنت، جوامع غربي توسعه يافته‌اي هستند كه توان كنترل اين تكنولوژي نوين را كسب كرده يا مدام در حال كسب آن هستند.
حجم بالاي مطالب غير اخلاقي در شبكه اينترنت، جوامع امريكايي و اروپايي را بر آن داشتـــــــه است تا براي حفظ سلامت اخلاق، كمك به تداوم خانواده و رعايت هنجار و عرف‌هـــــــاي جامعه همزمـــــــان با تلاش براي توسعه و بهره‌گيري از اينترنت، بـــــــه فكر مقابلـــــــه با سوي ديگر اين تكنولوژي كه تهديد كننده است، باشند.
چنين تفكري موجب شده تــــــــا اين جــــــــوامع در كنار دسترسي همگاني به جريان آزاد اطلاعات، از انواع نرم افزارهاي فيلترينگ، متناسب با موضوع مورد نظر استفاده كنند.
به عنوان مثال پدر يك خانواده براي مصون ماندن فرزندانش از سايت‌هاي غيراخلاقي، تبعيض نژادي و غيره مي‌تواند نرم‌افزاري تهيه و روي كامپيوتر خانگي خود نصب كند.
اين الگو در سطوح متفاوتي از جامعه قابل اجرا است، مدارس، كتابخانه‌ها، شركـت‌هاي دولتــــــــي و خصوصي و خلاصه تمام كساني كه به نوعي با شبكه اينترنت كار مي‌كنند، مي‌تواننــــــــد با انتخاب فيلتري متناسب با نياز خود، تهديدهاي بالقوه و بالفعل اينترنت را خنثي كنند.
چنين روشي در اعمال فيلترينگ را فيلترگذاري از پايين به بالا مي‌نامند. در واقع در ايـــــن روش، كاربران در انتخاب نرم‌افزار مورد نظر، مختارند.
در كنار اين جوامع كه از فيلترينگ پايين به بالا استفاده مي‌كنند، جوامعي نيز وجود دارند كه به دليل ساختار خاص حكومتي‌شان، براساس مصالح خود در فضاي مجازي و شبكه اينترنت از بالا به پايين اعمال فيلتر كننــــــــد. كشورهايي چون چين، كوبا، كره شمالي، عربستان و به تازگي و ميمنت ايــــــــران خودمــــــان، جزو جوامعي محسوب مي‌شوند كه همچون ساير عرصه‌ها در عرصه اينترنت نيز از روش دستوري بالا به پاييــــــــن بهره مي‌گيرنــــــــد. شيوه‌اي كه براساس قوانين ملي، بين‌المللي و ميثاق‌هاي جهاني، مذموم و حاكي از خدشه‌دار كردن حقوق بشر است.
متاسفانه در كشور ما ساي‌هاست كه به بهانه مسائل اخلاقي و دينــــــــي و تحت عبارات و عناوين كشــــــــدار و لغزنده، دسترسي همگاني بــــــه جريان آزاد اطلاعات مورد تهديد واقع شده است. تازه‌ترين نمونه چنين تهديدي، ايجاد يك فيلترينگ يكپارچــــــــه و سراسري براي كاربران ايراني است. بــــــــا اعمال چنين شيوه‌اي كاربران ايراني تنها امكان دسترسي به سايت‌هايي را دارند كه قبلا توسط حكومت تاييد شده و از فيلتر آنها گذشته است.
در هميــــــــن حال شاهد تلاش كارشناســــــــان ايراني براي توليد نرم‌افزارهايي هستيم كه همچون جوامع توسعه يافته مي‌تواند امكان فيلترينگ انتخابي و از پاييــــــــن به بالا را براي خانواده‌ها، مدارس، كتابخانه‌هــــــــا، مراكز آموزشي و شركت‌هـــــاي دولتي و خصوصي، ضمن احترام به شعور كاربران، فراهم آورند.
يك نمونه از اين توليدات، نرم‌افزاري است كه در مركــــــــز تحقيقات صنايع انفورماتيك طراحي شده و هم اكنون در دستــــــــرس قرار گرفته است.
ابــــــــزار فيلترينگ Intelligent Filter مركــــــــز تحقيقات صنايع انفورماتيك، يك ابزار هوشمند است كه به طور خودكار براساس يك الگوريتم قابل تنظيم، پايگاه داده خود را مرتبا به روز مي‌كند و به اين ترتيب همزمان با ايجاد سايت‌هاي ممنوعه و ايجاد ترافيك شبكه بر روي آنها در كوتاه‌تريــــــــن زمان ممكن نسبت به فيلتر كردن اين سايت‌ها اقدام مي‌كند.
اي كاش دست‌اندركاران خريد فيلترينگ چند ميليون دلاري از امريكا به اين سوال جواب دهند كــــــــه مگر ملت ايران كه عزم و اراده‌اش جهانيان را به شگفت وا داشته، خود قادر به تصميم‌گيري در آنكه چه ببيند، چـــــــه بخواند و چـــــه بينديشد، نيست و لازم است چند نفر در ستادي نامعلوم براي او تصميم بگيرند. عقل سليم و تجربه حاكــي از آن است كــــــــه بهترين راه حفظ سلامت اخلاقي جامعه و مقاوم شدن در برابر سوي شر اينترنت، توليد نرم‌افزارهاي فيلترينگ با ويژگي‌هاي متنوع و در دسترس قرار دادن آن براي جامعه است. همين

«هوش هيجاني و تقويت كارآيي» مورد بررسي قرار مي گيرد

پانزدهمين سخنراني مشترك گروه شركت‌هاي همكاران سيستم و دانشگاه تهران با عنوان «هوش هيجاني و تقويت كارآيي» شانزدهم شهريور ماه 1384 در دانشكده‌ مديريت دانشگاه تهران برگزار خواهد شد.
سخنران اين مراسم دكتر سيد محسن فاطمي، مدرس دانشگاه British Colombia كانادا است و مهم‌ترين مطالبي كه در اين سخنراني توسط وي ارائه خواهد شد شامل تعريف هوش هيجاني،
تفاوت هوش هيجاني و IQ، آشنايي با مولفه‌هاي هوش هيجاني ، هوش هيجاني و خلاقيت، هوش هيجاني و گفتمان، هوش هيجاني و مديريت و كاربردهاي هوش هيجاني در ارتباطات فردي و اجتماعي است.
اين سخنراني در ساعت 16:30 تا 18:30 در محل دانشكده مديريت برگزار مي شود و علاقه‌مندان براي حضور در اين سخنراني مي‌توانند با تلفن -488550063 تماس بگيرند يا با آدرس info@systemgroup.net در سخنراني ثبت نام كنند.

فاوا مي خوريد يا مي بريد؟

علي شميراني – فرهنگستان زبان و ادب فارسي واژه "فاوا" را به عنوان واژه معادل فناوري اطلاعات و ارتباطات تصويب كرد. اگرچه واژه هاي مورد تصويب فرهنگستان زبان و ادب فارسي بنا به دلايل مختلفي چندان مورد استفاده رسانه ها قرار نمي گيرد و به كارگيري عباراتي همچون فاوا به جاي فناوري اطلاعات و ارتباطات معادل جالب و مناسبي محسوب نمي شود.
علت نيز آن است كه خود عبارت فناوري اطلاعات و ارتباطات با وجود تشكيل شدن از سه لغت هنوز هم براي عموم ناشناخته و ناملموس است و حالا به كارگيري فاوا كار را كمي سخت تر مي كند.
چند وقت پيش فردي به روزنامه زنگ زد و در حالي كه خيلي جدي هم به نظر مي رسيد از من پرسيد "آقا ميشه بفرماييد رابطه نان و تكنولوژي چيست كه مدتي است در روزنامه ها و رسانه ها مطرح مي شود؟"
منظور او نانوتكنولوژي بود. باورش برام كمي سخت بود ولي بعد از كمي صحبت مطمئن شدم طرف شوخي نمي كند. بعد سعي كردم با توضيحاتي بسيار ساده كمي ذهنش را آماده كنم و بعد آدرس سايتي را به او دادم تا بتواند اطلاعات دقيق تر و بيشتري به دست بياورد.
يك بار ديگر نيز خانمي از وزارت ... به من زنگ زد. او با صدايي ضعيف و كالاً مضطرب گفت آقا من ميخواستم درباره موضوعي با شما صحبت كنم. گوش هايم حسابي تيز شده بود با خودم گفتم حتما‌ً بايد سوژه مهمي باشد كه اين خانم اين طوري حرف مي زند.
گفتم بفرماييد. گفت تروخدا به كسي نگوييد كه من به شما زنگ زدم. گفتم خانم من كه شما را نه ديده ام و نه مي شناسم پس جايي براي نگراني نيست، بفرماييد. او كه بعداً فهميدم يك تايپيست است از من پرسيد آقا اين فناوري اطلاعات چيه؟ هنوز درست برايش توضيح نداده بودم كه حرفم را قطع كرد و با استرس پرسيد راست مي گويند كه اگر اين فناوري را به وزارتخانه بياورند كلي از پرسنل را بيرون مي كنند؟
در حقيقت فهميدم كه اضطراب وي از كجا ريشه مي گيرد و پاسخ سوال اول چندان براي او مهم نيست و او اصلاً نمي خواهد بداند IT چه كوفتي است. او فقط مي خواست بداند اگر آقاي آي تي بيايد همه را بيرون مي كند يا نه؟
نفس عميقي كشيدم و براي اينكه آرامش كنم گفتم اصلاً نگران نباشيد IT كسي را بيرون نمي كند.
بعد در حالي كه به نظر مي رسيد كمي آرامتر شده گفت آقا من يك تايپيست قراردادي هستم مي خواستم مطمئن شوم كه با آمدن IT من و همكارانم به كارمان ادامه خواهيم داد يا نه؟ من هم براي اينكه او را راحت و در ضمن حسابي خوشحال كنم گفتم اتفاقاً‌ اگر IT بيايد نان شما تو روغن است چون اون موقع كلي سند و مدرك قديمي است كه بايد تايپ شده و ديجيتالي شود . او كه ظاهراً‌ از اين پاسخ حسابي خوشحال شده بود بلافاصله گوشي را قطع كرد تا احتمالاً ساير تايپيست ها را هم در جريان قرار داده و خوشحال كند.
لذا با چنين وضعي آيا فاوا و كلماتي از اين دست واژه هاي مناسبي محسوب مي شوند؟

پيشنهادات جديد فرهنگستان ادب براي اصطلاحات حوزه فناوري اطلاعات

فرهنگستان زبان و ادب فارسي كلمه " فاوا" را به عنوان جايگزين عبارت " فناوري اطلاعات و ارتباطات " انتخاب و تصويب كرد.
نماينده فرهنگستان زبان و ادب فارسي در گروه " واژه گزيني رايانه و فناوري اطلاعات" روز دوشنبه با اعلام اين خبر به ايرنا گفت: طبق آخرين مصوبات، كلمه " فا" به عنوان جايگزين "فناوري اطلاعات"(‪ (IT‬و كلمه "فاوا" به عنوان جايگزين عبارت " فناوري اطلاعات و ارتباطات "(‪ (ICT‬انتخاب شدند.
" علي مهرامي " بيان داشت: اين كلمات جديد به منظور تلفظ راحت تر و ترويج بهتر اين عبارات در ميان عموم مردم ايجاد شده است.
وي يادآور شد: تاكنون بيش از ‪ ۵۰۰‬عبارت انگليسي حوزه رايانه و فناوري اطلاعات (رافا) توسط فرهنگستان معادل‌سازي فارسي شده است كه آخرين سري معادل‌سازي شده در ماه گذشته شامل ‪ ۶۷‬عبارت و كلمه بود.
وي برخي از معادلات ايجاد شده را "درگاهك" به‌جاي "‪" ، "PORT‬اشكال" به‌جاي "‪" ،"BUG‬پرده‌بان" به‌جاي "‪" ،"SCREEN SAVER‬روز آمد" به جاي "‪،"UPDATE‬ "ارتقاء" به‌جاي "‪" ،"UPGRADING‬نشاني قرارداد اينترنت" به‌جاي "‪"IP ADDRESS‬ ، "آوا-‪ "۳‬به‌جاي "‪" ،"MP3‬نماوا" به‌جاي "‪ "MPEG‬و "نماديس" به جاي "‪"JPEG‬ عنوان كرد.
مهرامي تصريح كرد: فرهنگستان براي برخي از كلمات حوزه فناوري اطلاعات معادل‌سازي فارسي نكرد و همان كلمات انگليسي را به دليل رواج آنها در ميان مردم و نبودن معادل فارسي مناسب تصويب كرد.
وي برخي از اين اصطلاحات ماندگار را "وب"(‪" ،(WEB‬اينترنت"(‪،(INTERNET‬ "بيت"(‪" ، (BIT‬بايت"(‪ (BITE‬و "كد"(‪ (CODE‬دانست.
به گفته وي تا پايان سال نيز براي حدود يك هزار لغت انگليسي در حوزه "تجارت الكترونيكي" و "آموزش الكترونيكي" معادل‌سازي فارسي مي‌شود.
مهرامي مرحله اول معادل‌سازي را "رصد كردن" اعلام كرد و گفت: ما با مطالعه نشريات و روزنامه‌ها لغات انگليسي به كار رفته يا برخي عبارات خاص را جمع‌آوري و سپس آنها را اولويت بندي مي‌كنيم.
وي اين اولويت‌بندي را بر اساس عمومي و پايه‌اي بودن لغات دانست و بيان داشت: لغات "عمومي" ميان مردم رواج يافته‌اند و لغات "پايه‌اي" پيش نياز يادگيري علوم هستند لذا اين دو گروه نسبت به لغات "تخصصي" در اولويت قرار دارند.
وي مرحله بعد را يافتن معادل فارسي براي لغات جمع‌آوري شده توسط كارشناسان دانست و گفت: در اين مرحله امن‌ترين روش ترجمه تحت‌الفظي است.
كارشناس فرهنگستان زبان و ادب فارسي ادامه داد: اما اين روش هميشه پاسخگو نيست چرا كه ممكن است در ترجمه تحت‌الفظي، مفهوم عبارت به خوبي رسانده نشود يا معادل به دست آمده طولاني و داراي هجاهاي زياد باشد.
وي ظاهر، تعداد هجا، كوتاه بودن، شباهت آوايي به كلمه اصلي، رساندن مفهوم اوليه و اصلي، خوش آوايي و خوش ساختي را از پارامترهاي مهم براي يافتن معادل فارسي براي لغات دانست.
وي تصريح كرد: در معادل‌سازي سعي بر اين است كه تعداد هجا و بخشهاي معادل ايجاد شده از كلمه اصلي بيشتر نشود.
نماينده گروه رايانه و فناوري اطلاعات فرهنگستان، مراحل بعدي معادل‌سازي را تصويب معادلات انتخاب شده توسط شوراي واژه گزيني و شوراي فرهنگستان دانست و گفت: در آخرين مرحله مصوبات فرهنگستان توسط رييس جمهوري به تاييد مي‌رسد.
به گفته وي مصوبات فرهنگستان در گروه "رافا" به ارگانها و رسانه‌هاي فعال در اين حوزه از جمله شوراي عالي انفورماتيك، صدا و سيما، دانشگاهها و برخي نشريات تخصصي گزارش مي‌شود.
وي درباره انتقادات وارده نسبت به برخي معادلهاي فارسي ثقيل و نامفهوم گفت: اين معادلها ساخته فرهنگستان نيست.
مهراهي از عدم انتشار مطلوب مصوبات فرهنگستان توسط مطبوعات و صدا و سيما انتقاد كرد و گفت: برغم تاكيدهاي فراوان و ارسال گزارش براي آنها هنوز اهتمام چنداني براي ترويج معادلهاي فارسي صورت نگرفته است.

جهانگرد: تكفا همچنان ادامه مي يابد

دبير شوراي عالي اطلاع رساني، گفت: نحوه‌ي ارزيابي ما از پيشنهادهايي كه از طرف دستگاه‌ها و بخش‌ها داده مي‌شد كاملا فني و بر اساس ارزش‌هاي تكنيكي و اقتصادي بوده و همين شفافيت باعث برقراري اعتماد در تمام بخش‌ها بوده است.
مهندس نصرا... جهانگرد با حضور در محل خبرگزاري ايسنا، با اشاره به تاريخچه‌ي مديريت فناوري اطلاعات در ايران، گفت: موضوع IT به عنوان يك برنامه دربرنامه‌ي توسعه‌ي ايران از برنامه‌ي دوم توسعه آغاز شد كه در آن زمان با عنوان صنعت الكترونيك كار خود را آغاز كرد و در برنامه‌ي سوم توسعه اين بحث اوج گرفت و در تقسيم بندي اين برنامه يك سلسله كميته‌ي فرابخشي ايجاد شد كه موضوع آن‌ها عام‌تر از يك دستگاه بود كه يكي از آن‌ها بحث IT بود.
وي، افزود: نگاهي كه در آن زمان در تدوين برنامه انجام شد نگاه خرد و بيشتر حل و فصل مسائل خرد قلمرو IT بود و هنوز رويكرد توسعه‌يي به آن صورت نگرفته بود كه البته ما در وزارتخانه به ايجاد رويكرد توسعه‌يي اصرار داشتيم.
وي، با بيان اينكه متاسفانه عليرغم مذاكرات انجام شده در تلفيق برنامه‌ي سوم، فصلي به نام IT ديده نشد، گفت: در آن زمان تعدادي از بندهاي مطالعه را در 2 فصل كه يكي مربوط به ارتباطات و ديگري مربوط به آموزش عالي بود آورديم.
وي، اظهار داشت: به ‌طور كلي ديدگاه ما اين بود كه IT توانمندساز بقيه‌ي بخش‌ها در توسعه است لذا از سال 80 مجددا طي مطالعه‌ي مجموعه‌ مباحث جمع‌آوري و به صورت يك برنامه‌ي مستقل به تصويب هيات وزيران رسيد و بعد از تصويب متن آيين نامه‌ي تكفا در دولت اين برنامه كار خود را از تيرماه 81 آغاز كرد.
وي، ادامه داد: براي اولين بار شعار اقتصاد مبتني بر دانايي محوري در اسناد ايران در برنامه‌ي تكفا به تصويب دولت رسيد و سپس در مباحث برنامه‌ريزي بلند مدت 20 ساله و برنامه‌ي چهارم توسعه نيز وارد شد و به تعبيري مي‌توان گفت كه برنامه‌ي چهارم توسعه نقطه‌ي عطف تغيير نظام برنامه ريزي در ايران است.
جهانگرد تاكيد كرد: به كارگيري تكنولوژي و دانش و تلفيق آن با ديگر منابع موجود و تبديل آن به ثروت در دل برنامه‌ي‌ چهارم نهادينه شد كه در اين برنامه نزديك به 40 ماده بر چگونگي به كارگيري IT در بخش‌هاي مختلف تصريح دارد.
وي خاطرنشان كرد: ارائه‌ي برنامه‌ي تكفا در قانون برنامه‌ي چهارم به ‌صورت 19 طرح مستقل پيوست قانون تعريف گرديد و بودجه و دستگاه مسوول آن نيز تعيين شد و همچنين مدل ارتباط متمركز را پخش كرديم.
وي در ادامه با اشاره به اينكه در اين مقطع تجربه‌ي جهاني را در پياده سازي پروژه‌هاي IT نياز داريم، گفت: در مرحله‌ي پياده سازي پروژه‌هاي IT در دنيا تعداد زيادي از آن‌ها به دليل مسائل مديريتي، سازماني، آموزشي، فقدان تجربه و ديد غلط با شكست مواجه مي‌شوند، ولي آن قدر ارزش افزوده بالاست كه باز براي آن سرمايه ‌گذاري مي‌شود، بنابراين كشورمان بهتر است كه از تجربيات آن‌ها استفاده كرده و روش كار و مديريت صحيح را بياموزد.
وي با تاكيد بر اينكه ادامه‌ي برنامه‌ي توسعه‌ي IT در كشور كاملا روشن است و در قانون وجود دارد، ابراز داشت: بايد ساختار سازماني و مديريتي ملي را متناسب با روش جديد اصلاح كنيم، پس چيزي به نام طرح تكفاي دوم كه مصطلح شده وجود خارجي به نام طرح مصوب دولت نداشته و ادامه‌ي تكفا در برنامه‌ي چهارم توسعه ديده شده ومطالعات تكميلي براي مديريت كار نيز انجام شده است.
جهانگرد اظهار داشت: از ابتداي تصويب تكفا روش كار ما اين بود كه نقش خودمان را به عنوان هماهنگ كننده‌ي ملي و معماري كار دنبال كنيم و بقيه‌ي مسير، اعتبارات در سازمان مديريت و برنامه‌ريزي بود كه طبق موافقت نامه توزيع شد و ما در اين زمينه نظر كارشناسي داديم و هر كسي كه توانست از اين سازمان بودجه‌يي دريا فت كند بايد مشخصات طرحش با مصوبه‌ي سال 81 دولت مطابقت داشته باشد.
وي خاطر نشان كرد: آخرين قطعه‌ي پازلي كه پلتفرم حقوقي، اجرايي و چارچوبي براي گذار به سمت اقتصاد دانايي محور فراهم كرد با مصوبه‌ي پول الكترونيكي دولت تكميل شد، بنابراين مشكلاتي كه در اين زمينه و در راستاي رسيدن به اهداف آن به وجود مي‌آيد ناشي از تقصير در اجراست والا در آيين نامه مشكلي وجود ندارد.
وي با اشاره به اينكه قانون تجارت الكترونيك 6 بخش اصلي مسائل دنياي سايبر را حل كرده گفت: پول الكترونيكي به عنوان عامل مبادله‌ي خدمات در فضاي ديجيتال و به عنوان حلقه‌ي گمشده‌اي بود كه امكانات فني و حقوقي آن و آيين نامه‌هاي داخلي بانك مركزي و آيين نامه‌ي نهايي دولت حل و ارايه شده و به تعبيري مقدمات مورد نياز براي گذار به سمت اقتصاد دانايي محور را در كشور تمهيدشده است و در حال حاضر فقط بحث اجرا مطرح است .
وي با تاكيد بر اين كه در حال حاضر با مصوباتي كه وجود دارد دولت مي‌تواند تمام حساب‌هايش را شفاف و متمركز كند گفت: بسياري از پروژه‌هاي استراتژيك ملي بايد زودتر انجام شود، والا خسارت‌هاي كه از فقدان آن‌ها وارد مي‌شود بعضا قابل جبران نيست.
جهانگرد، تاكيد كرد: به اعتقاد من تغيير دولت خود به تنهايي عامل عقب رفت نيست و اگر جابجايي در يك پروژه‌ي عمراني مستندات خوبي نداشته باشد مي‌تواند باعث ايجاد خلل شود.
دبير شوراي عالي اطلاع رساني با بيان اينكه كار مشترك علمي‌ و فني لازمه‌ي پيشرفت مي‌باشد، ابراز داشت: در كشور ما دستيابي به وحدت نظر در حوزه‌هاي اصلي تكنولوژي و در بحث‌هاي اساسي ملي دير موفق مي‌شود، در حالي كه در اين حوزه‌ها بايد مستقل از سليقه‌هاي سياسي كار پخته‌ي علمي‌ و فرهنگي كشور زنجيروار و تحت حمايت لايه‌ي تصميم گيري سياسي قرار گرفته و اجرا شود.
جهانگرد با اشاره به بحث بانكداري الكترونيكي گفت: هر اتفاق فني يك دوره‌ي زماني معيني براي پاسخگويي دارد كه اگر در آن دوره‌ي زماني پاسخي براي آن پيدا نشد به معني وجود مشكل مديريتي براي آن موضوع است .
وي يادآور شد: افزايش بهره وري در راندمان، بدون بر پاي نظام بانكداري الكترونيكي امكان پذير نيست و ارائه‌ي بخش زيادي از خدمات موكول به مكانيزه شدن آنهاست.
جهانگرد، در ادامه به اين موضوع اشاره كرد كه اساسا بودجه از خزانه فقط از طريق رديف اعتبارت مصوب مجلس قابل نقل و انتقال است و هيچ شركت خصوصي نمي‌تواند از بودجه‌ي آن به طور مستقل سهم بگيرد وهمه‌ي عمليات از طريق دستگاه‌ها و عقد قرارداد بين دستگاه و شركت خصوصي بوده است.
جهانگرد تاكيد كرد: از ابتداي برنامه‌ي تكفا بر اين عقيده بوديم كه اين موضوع بحث زيرساختي و استراتژيك كشور است، بنابراين بايد به دور از اختلاف سليقه‌هاي سياسي اداره شود كه خوشبختانه با حمايت آقاي خاتمي‌ نيز اين كار انجام شد.
وي ادامه داد: با ياري خدا و با حمايت اركان نظام توانستيم در همه‌ي بخش‌ها مشاوره و هماهنگي خوبي بين مجلس، دولت، قوه قضاييه و بخش‌هاي اطلاعاتي به وجود آورديم و در بسياري از طرح‌هايي كه مستلزم هماهنگي چند دستگاه بوده به خوبي عمل كرديم، بنابراين ادامه‌ي راه نيز بايد به همين صورت باشد و رييس دولت هم بر روي اين موضوع توجه بيشتري داشته باشد.
دبير شوراي عالي اطلاع رساني با بيان اينكه نقش سازمان مديريت و برنامه‌ريزي در اين حوزه فوق‌العاده استراتژيك بوده و بدون حضور آن در اين مسير موفق نمي‌شديم و در واقع اين كار‌ها شدني نبود گفت: در دنيا مديريت به كارگيري IT در توسعه زير نظر مديريت توسعه انجام شده كه اميدواريم در ايران هم اين گونه كار ادامه يابد.
جهانگرد در ادامه با بيان اينكه شوراي اطلاع رساني مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي بوده و 80 درصد اعضاي آن سمتي هستند گفت:20 درصد عناصر نماينده‌ي مراكز فرهنگي و علمي مانند حوزه هستند و در دوره‌ي جديد رييس جمهوري، آن‌هايي كه بايد به نمايندگي از طرف رييس جمهور مشخص شوند، انتخاب شده و قطعا آن‌هايي كه نماينده‌ي دستگاه‌ها هستند طبيعتا خود دستگاه معرفي خواهد كرد.
وي در ادامه با بيان اينكه انتخاب دبير شوراي اطلاع رساني هر 2 سال يكبار انجام مي‌گيرد، گفت: شوراي عالي اطلاع رساني چارچوب‌ها و خطوط كلي را در اين حوزه تهيه و اعلام كرده كه جزو شرح و وظايفش بوده است و براي حوزه‌ي IT با مطالعاتي كه انجام شد به اين جمع بندي رسيديم كه بايد دبيرخانه زير نظر رييس جمهور اداره شود ولي دوستان ما در وزارتخانه‌ي وقت، در مجلس مذاكراتي انجام دادند كه آراء تغيير كرد و در اين تغيير شرح وظايف دبيرخانه را به داخل وزارتخانه بردند.
وي ادامه داد: بعد از مذاكرات و بحث‌هايي كه انجام شد در نهايت تفاهم نامه‌اي به تصويب رسيد كه امور فني به شوراي عالي انقلاب فرهنگي، و بحث‌هاي محتوايي، امور فرهنگي، سياست ‌گذاري و راهبردي به عهده‌ي شوراي عالي اطلاع رساني گذاشته شد كه در حال حاضر اين تفويض اختيارت صورت گرفته و در پي آن جابجايي اعضا نيز انجام شده كه اين تغييرات به زودي اعلام مي‌شود.
دبير شوراي اطلاع رساني در پايان تاكيد كرد: موثر بودن و تاثيرت اين دو شورا در برنامه‌ي توسعه‌ي IT در ايران بدون حمايت سازمان مديريت و برنامه ريزي بي‌معني است.

jahangard.jpg

آخرين قيمت تعرفه تلفن ثابت

معاون اداره كل مالي شركت مخابرات استان تهران گفت: هنگام برقراري ارتباط بين شهري و همراه بر اثر اضافه گرفتن يك صفر، ارتباط مشترك به ارتباط بين المللي تبديل مي‌شود و با برقراري ارتباط بين شهري اشتباه درصورت حساب مشترك هزينه ارتباط بين‌الملل منظور خواهد شد.
عبدالرضا سيل‌سپور، در گفت‌وگو با ايسنا، آخرين هزينه‌ها و تعرفه‌هاي تلفن ثابت را تشريح كرد و اظهار داشت: هر فرد حقيقي و حقوقي براي اشتراك تلفن ثابت بايد مبلغ 10300 تومان پرداخت كند، كه 95 هزار ريال آن بابت وديعه، 50 هزار ريال بابت هزينه نصب و مبلغ 3 هزار ريال از آن بابت شش درصد ماليات و عوارض شهرداري متعلق به هزينه نصب مي‌باشد.
وي افزود: نرخ آبونمان تلفن ثابت در هر دوره، 630 ريال يعني ماهيانه 315 ريال است و چنانچه يك تلفن ثابت، كاركرد نداشته باشد، معادل هزينه يكصد پالس در هر ماه به عنوان حداقل كاركرد تلفني منظور و از مشترك دريافت خواهد شد.
وي با تصريح بر اين‌كه نرخ تمام خدمات مخابراتي از ابتداي سال 82 مشمول شش درصد ماليات و عوارض شهرداري شده است، يادآور شد: مواردي مانند تغيير نام يا تغيير مكان يا خريد و فروش، قطع و وصل تلفن، استفاده از سرويس‌هاي ويژه مكالمه سه نفره، هزينه‌هاي مجزايي براي مشترك به همراه دارد كه در صورت حساب تلفني وي منظور خواهد شد.
وي در توضيح اين بحث گفت: به عنوان مثال، هزينه تغيير نام تلفن مبلغ 20 هزار ريال، هزينه تغيير مكان، 50 هزارريال است همچنين هزينه استفاده از سرويس مكالمه سه نفره به ميزان 4 برابر آبونمان ثابت تلفن مي‌باشد.
وي يادآور شد: قطع شدن تلفن علاوه بر مواردي كه در خواست مشترك قطع مي‌شود در مواقعي نيز سبب بدهي و يا به درخواست مراجعه قانوني توسط شركت مخابرات انجام مي‌شود.
وي ادامه داد: صورت حساب قطع تلفن به درخواست مشترك، بر مبناي آبونمان ثابت و هزينه حداقل مصرف برابر با 200 پالس در هر دو ماه است كه به نشاني مشترك ارسال مي‌شود.
وي افزود: تلفن مشترك در صورت عدم پرداخت، مشمول شرايط تلفن‌هاي بدهكار شده و روند كار پس از طي مراحل قانوني به جمع آوري مصوبات تلفن وسلب امتياز منجر خواهد شد. همچنين هزينه وصل مجدد تلفن نيز 5 هزار ريال است.
وي تصريح كرد: هزينه قطع تلفن به در خواست مشترك مبلغ 5 هزار ريال و هزينه وصل مجدد آن نيز همين ميزان خواهد بود كه در اولين صورت‌حساب تلفني منظور خواهد شد .
وي ادامه داد: اين نكته بايد مورد توجه واقع شود، كه هنگام برقراري ارتباط بين شهري و همراه بر اثر اشتباه و اضافه گرفتن يك صفر در ابتداي شماره گيري، ارتباط بين شهري وهمراه مشترك ممكن است به يك ارتباط بين الملل تبديل شود كه درصورت برقراري ارتباط اشتباه هزينه ارتباط بين الملل در صورت حساب مشترك منظور خواهد شد.
وي خاطر نشان كرد: آبونمان استفاده از سرويس‌هاي ويژه انتظار مكالمه، شماره گيري سريع، انتقال مكالمه، سرويس انتقال مكالمه از خط اشغال به خطوط ديگر، سرويس كنتور خانگي و سرويس بيدار باش، رايگان مي‌باشد.
وي در ادامه از مشتركان تلفن ثابت درخواست كرد: صورت‌حساب خود را در مهلت مقرر شده در قبوض پرداخت كنند تا با مشكل قطعي تلفن و پرداخت هزينه‌اي براي وصل مجدد آن رو به رو نشوند.
وي با بيان اين‌كه معمولا ليست قطعي‌ها در مخابرات 10 الي 12 روز پس از اتمام مهلت پرداخت گرفته مي‌شود، يادآور شد: اگر مشترك به موقع صورتحساب خود را پرداخت كند، هيچ تلفني قطع نخواهد شد.

پروژه اتوبوس اينترنتي در حالت طرح باقي مانده است

نماينده ويژه ICT وزارت آموزش و پرورش گفت: پروژه اتوبوس اينترنتي به دليل عدم تخصيص بودجه در حالت طرح باقي مانده است.
«مهدي نويد» در گفتگو با خبرنگار خبرگزاري شهر افزود: پروژه اتوبوس اينترنتي به منظور تسهيل دسترسي دانش آموزان در مناطق محروم و روستاييان به اينترنت در سال 83 طراحي شد.
وي اظهار داشت: سال 83 از نظر اعتباري سال سختي بود زيرا تنها 30 درصد از اعتبارات تكفا در آموزش و پرورش اختصاص يافت.
وي تأكيد كرد: به همين دليل ما طرح‌هايي را كه داراي اولويت بودند اعتبار تخصيص داده و مابقي طرح‌ها را كنار گذاشتيم.
رئيس سازمان پژوهشي و برنامه ريزي وزارت آموزش و پرورش افزود: البته اين طرح از نظر ما مهم است و به محض تخصيص اعتبارات لازم اين طرح اجرا خواهد شد.
از اهداف اين طرح مي‌توان به آشنايي دانش آموزان ابتدايي با مهارت‌هاي اوليه استفاده از رايانه، افزايش اطلاع عموم درباره مزاياي استفاده از رايانه و اينترنت و آشنايي دانش آموزان مناطق محروم با مهارت‌هاي اوليه استفاده از رايانه اشاره كرد.
پروژه اتوبوس اينترنتي بدين صورت است كه اتوبوس داراي 21 دستگاه رايانه، دستگاه‌هاي پرينتر رنگي، اسكنر، ويدئوپروجكشن، پرده LCD،‌دوربين ديجيتالي، دورنگار و تلويزيون رنگي است.
همچنين به طور منظم از روستاها بازديد كرده و در هر روستا به مدت 24 ساعت متوقف مي‌شود.

نخستين master card ايراني به زودي عرضه مي‌شود

نخستين master card ايراني به نام كارت اعتباري مهر حداكثر ظرف 3 ماه آينده به بازار عرضه خواهد شد.
جواد سعيدي رئيس اداره كل خدمات كارت بانك كشاورزي در گفتگو با خبرنگار خبرگزاري شهر با بيان اين مطلب افزودك نخستينmaster card ايراني به نام كارت اعتباري مهر حداكثر ظرف 3 ماه آينده و مطابق با آخرين استانداردهاي بين‌المللي توسط بانك كشاورزي در بازار عرضه خواهد شد.
وي از ارايه توضيحات بيشتر در مورد ويژگي‌هاي اين كارت خودداري كرد و آن را به زمان بهره‌برداري از اين كارت‌ها محول نمود.
سعيدي درخصوص كارت‌هاي اعتباري موجود در بازار گفت: كارت‌هاي اعتباري موجود در بازار كه از طرف بانك كشاورزي در اختيار متقاضيان قرار گرفته است در سطح‌هاي طلايي، نقره‌اي و سبز مي‌باشد كه اعتبارات آنهابه ترتيب 100، 50 و 30 ميليون ريال مي‌باشد و در حقيقت اعتبار بخشي به مشتري است.
وي افزود: پس از اعتبار سنجي توسط شعب، كارت اعتباري صادر مي‌شود و دارندگان مي‌توانند در 2 هزار،، پايانه فروش بدون پرداخت وجه، مايحتاج خود را خريداري و بعد از يك ماه آن را تصفيه نمايند.
وي خاطرنشان كرد: مكانيزم بازپرداخت به صورت قسطي نيز درحال برنامه‌ريزي و انجام است و حداكثر تا 2 ماه آينده به بهره‌برداري مي‌رسد.
رئيس اداره كل خدمات كارت بانك كشاورزي در بخش ديگري از سخنان خود گفت:‌ دارندگان مهركارت، كارت ملي جوان، ايران كارت از ابتداي شهريور ماه سال جاري با اتصال سوئيچ شبكه شتاب به سوئيچ شبكه بانكي كشور بحرين مي‌توانند از امكانات كارت خود در آن كشور نيز استفاده كنند.
وي افزود: حداكثر ظرف 2 ماه ديگر اين امكان به تمام كشورهاي حوزه خليج فارس توسعه پيدا مي‌كند و اين كشورها به دارندگان كارت‌هاي بانك كشاورزي سرويس مي‌دهند.
سعيدي خاطرنشان كرد: كاربران در روز حداكثر 300 دلار و در سال حداكثر 3 هزار دلار از طريق كارت‌هاي بانك‌ كشاورزي در كشورهاي حاشيه خليج، مي‌توانند پول برداشت نمايند.

برنامه جامع توسعه تجارت الكترونيكي كشور ابلاغ شد

برنامه جامع توسعه تجارت الكترونيكي كشور هفته گذشته از سوي هيات دولت ابلاغ شد.
به گزارش خبرگزاري شهر از روابط عمومي معاونت برنامه ريزي وامور اقتصادي وزارت بازرگاني ، اين برنامه بر اساس وظيفه اي كه دولت در سياست نامه تجارت الكترونيكي كشور بر عهده وزارت بازرگاني گذاشته بود توسط اين وزارتخانه و بر اساس مطالعه امكان سنجي تجارت الكترونيكي كشور در 41 ماده و 28 بند تنظيم شده است كه در مورخ5/4/84 به تصويب هيات وزيران رسيد.
در اين برنامه سازمان ها و دستگاه هاي اجرايي ذيربط نظير معاونت امور حقوقي و مجلس رياست جمهوري، وزارت دادگستري، وزارت بازرگاني ، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات ، بانك مركزي ، وزارت كشور، وزارت امور خارجه، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت دفاع و پشتيباني نيرو هاي مسلح، وزارت علوم ، تحقيقات و فناوري، وزارت آموزش و پرورش ، وزارت كار و امور اجتماعي، سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور ، مركز آمار ايران، دبير خانه شوراي عالي اطلاع رسانيف بيمه مركزي ايران، گمرك جمهوري اسلامي ايران، وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت نفت، وزارت راه و ترابري، وزارت صنايع و معادن ووزارت نيرو موظف شدند در زمينه هاي مختلف از جمله:
اصلاح قوانين و مقررات موجود و تدوين قوانين و مقررات جديد مورد نياز براي توسعه تجارت الكترونيكي
تدوين و اجراي نظام پرداخت الكترونيكي
راه اندازي سيستم جامع اتاق پاياپاي وجوه الكترونيكي(ACH) و سيستم تسويه ناخالص آني جامع عمليات بين بانكي(RTGS)
اصلاح استانداردها و توصيه هاي ارائه شده در زمينه تجارت الكترونيكي براساس استانداردهاي سازمان هاي معتبر بين المللي
آماده سازي و ترويج تجارت الكترونيكي و آموزش عمومي وتخصصي تجارت الكترونيكي
تسهيل سرمايه گذاري توسط بخش خصوصي
حمايت از طراحي وپياده سازي ابزارهاي ايمن سازي تجارت الكترونيكي
خودكار سازي سيستم بيمه وراه اندازي پرتال جامع بيمه
مهندسي مجدد فرآيندهاي گمركي
پياده سازي BPR و RFP
ايجاد و راه اندازي بورس الكترونيكي نفت
پياده سازي سيستم هاي خريد الكترونيكي(e-procursment)
ايجاد و راه اندازي پايگاه اطلاعات گردشگري
ايجاد و راه اندازي نظام بانك داري جامع اينترنتي
راه اندازي سيستم الكترونيكي مديريت ارتباط با مشتريان و مراجعين
نوسازي شبكه بازرگاني كشور
گسترش بازارهاي داد وستد الكترونيكي و...
با انجام اقداماتي به عملياتي شدن تجارت الكترونيكي حداكثر تا پايان سال 1385 مبادرت ورزند.
همچنين طي اين برنامه مقرر شده است كليه فعاليت هاي مرتبط با تجارت الكترونيكي مطابق با بند ط ماده 33قانون برنامه چهارم براساس استانداردهاي تجارت الكترونيكي كه توسط وزارت بازرگاني تنظيم واعلام مي شود صورت گيرد.
براساس ماده 42 اين برنامه، اعتبارات مورد نياز براي اجراي تكاليف محوله به دستگاههاي اجرايي در سال جاري از محل بودجه تكفا و براي سال بعد در قالب بودجه پيشنهادي دستگاهها به سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور تامين خواهد شد.
براساس ماده 43 اين برنامه، تمامي وزارتخانه ها ودستگاههاي اجرايي كه طي برنامه تكاليفي بر عهده آنها گذاشته شده مكلفند به صورت 6 ماهه گزارش اقدامات خود را به وزارت بازرگاني ارسال و وزارت بازرگاني با جمع بندي فعاليتها، گزارش جامعي را براي هيات دولت ارائه نمايد.

رگولاتوری ، قانونگذار رقیب کش

علی مولوی - با وجود اينکه به تازگي اساسنامه مربوط به سازمان مقررات راديويي کشور در هيئت وزيران به تصويب رسيد اما اين سازمان پيش از اين فعاليت غير رسمي خود را آغاز کرده بود و بسياري مجوزها و پروانه ها توسط اين سازمان ارائه شد . در اين نوشتار سعي بر اين شده است که عملکرد اين سازمان دررابطه حوزه کاري آن بررسي شود .

با وجود اينکه رگولاتوري در کشور ما سابقه کمي دارد ، اما در بسياري از کشورهاي جهان و بخصوص کشورهاي پيشرفته چنين سازماني براي وضع قوانين و نظارت بر اجراي درست قوانين مخابراتي وجود دارد .

شايد يکي از دلايل عدم وجود چنين سازماني در کشور ما ، اقتصاد دولتي ايران بخصوص در بحث مخابرات بود که با وجود تنها سرويس دهنده مخابراتي کشور نيازي به اين سازمان احساس نمي شد . چنانچه شرکت مخابرات ايران بارها و بارها و در بسياري از مسائل در حوزه هايي وارد شد که در محدوده اختيارات اين شرکت قرارنداشت .( بحثهايي مثل اعطاي پروانه ICP ، شماره گذاري تلفنها و .....) با وجودي که بسياري از مواردي که شرکت مخابرات درباره آنها تصميم گيري مي کرد مسائلي بود که در حوزه کاري يک شرکت نمي گنجيد اما با توجه به بدنه يکسان وزارتخانه و شرکت مخابرات عملا به آنها توجهي نمي شد و شايد يکي از بزرگترين مشکلاتي که در زمينه هاي مختلف چه براي مردم و چه براي شرکتهاي خصوصي به وجود آمد ، چشم پوشي وزارتخانه از تصميم گيريهاي کلان شرکت مخابرات بود .
به هر شکل در اين 2 سال رگولاتوي پروانه ها و مجوزهايي را صادر کرد (1)و همچنين سعي در قانونمند کردن فضاي فرکانسي کشور کرد. از سوي ديگر در بسياري موارد مهم سازمانها و اشخاص موازي با رگولاتوري پروانه هايي صادر کردند که شايد بايد از طرف رگولاتوري درباره آن تصميم گيري مي شد . به هر شکل در اين نوشتار سعي بر آن شده که موارد مهم بررسي شود .

اين PAP هاي پر دردسر :
پيش از همه ذکر اين نکته را لازم مي دانم که قبل از سال 81 که اعطاي پروانه PAP از طرف رگولاتوري مشخص شود در تهران و برخي از مراکز استانها تجهيزات ADSL در برخي از مراکز تلفني توسط برخي شرکتها خصوصي و با همکاري شرکتهاي مخابرات استاني نصب و راه اندازي شد .
پس از فراخوان رگولاتوري براي اعطاي پروانه PAP و از بين بيش از 60 شرکت به 13 شرکت پروانه اعطا شد و اين شرکتها موظف شدند ظرف مدت يک سال حداقل 20000 پورت فعال در کشور ايجاد کنند . مسلما همگي اين 13 شرکت با انديشه هاي تجاري براي دريافت اين پروانه اقدام کردند و در نتيجه همگي به دنبال مناطقي از کشور بودند که داراي بيشترين مشتري و بيشترين سود باشد . مسلما تهران هدف اول تمامي اين شرکتها بود و اينجا بود که شرکتهاي مخابرات استاني بناي ناسازگاري گذاشتند . شرکتهاي PAP براي نصب تجهيزات خود نياز به مکاني در نزديکترين فاصله با سالن MDF مراکز دارند . از سوي ديگر براي مديران شرکت مخابرات وجود تجهيزات 13 شرکت در سالنهاي مراکز مخابراتي اصلا قابل قبول نبود . صرف نظر از مساثل امنيتي ، تامين فضاي کافي براي تجهيزات اين 13 شرکت عملا به معناي از دست دادن فضاي زيادي از سالنهاي مخابراتي بود . شايد نصب تجهيزات 2يا 3 شرکت در يک مرکز منطقي باشد اما بيش از اين به هيچ وجه منطقي نبوده و نيست . از سوي ديگر حتي در شهر تهران نيز شرکتهاي PAP به دنبال مراکز خاصي بودند . در آماري که در ابتداي اعطاي اين پروانه از اين شرکتها توسط نگارنده جمع آوري شد ، تمامي اين شرکتها مايل به راه اندازي سرويس در مناطق 2 و 8 مخابراتي تهران بودند و جالب اينجاست که هيچ کدام مايل به راه اندازي سرويس در منطقه 3 نبودند ! در اين شرايط بود که مديران مخابراتي ترجيح دادند به تمامي شرکتها جواب منفي بدهند تا به اين شکل دچار دردسرهاي بعدي نشوند !
با وجودي که در رسانه ها تمامي مشکلات از ديد شرکت مخابرات بيان مي شد ، اما اعتقاد دارم شايد شرايط پروانه داراي اشکال فراوان بوده است .
زماني که پروانه براي 13 شرکت صادر مي شد ايا به اين موضوع فکر نشده بود که تجهيزات اين 13 شرکت در کجا بايد نصب شود ؟ با توجه به شرايط نامحدود پروانه آيا به اين موضوع توجه نشده بود که ممکن است تنها بخشهاي خاصي از کشور که سود آور هستند تحت پوشش اين سرويس قرار خواهند گرفت؟ چرا شرايط شرکتي که در تهران با هزينه کمتر و سود بيشتر اقدام به راه اندازي سرويس مي کند با شهرستانها يکسان است ؟ و چراهاي ديگر .....
اما مهمترين سوال . مهمترين سرويسي که PAP ارائه خواهند کرد سرويس اينترنت پر سرعت است . در پروانه به اين موضوع اشاره شده که پهناي باند مورد نياز اينترنتي مي بايست از شرکت ارتباطات داده ها و يا ICP ها تامين شود ! کسي که اين پروانه را صادر کرده به اين موضع توجه نکرده که تجهيزات دريافت يک ICP حداکثر 30 هزار دلار قيمت دارند و رگولاتوري براي حسن انجام کار تنها 1.5 ميليارد تومان از اين شرکتها وثيقه دريافت کرده است . کجاي دنيا يک شرکت با سرمايه گذاري بيش از 3 ميليون دلار را محتاج به شرکتي با 30 هزار دلار سرمايه مي کنند ؟
آيا اين امکان وجود نداشت که رگولاتوري تنها صلاحيت شرکتهاي PAP را تاييد مي کرد و در باقي امور دخالتي نداشت . براي مثال اين امکان را به شرکتهاي مخابرات استانها مي داد که بر اساس مناقصه ( يا قرعه کشي که اين روزها براي دريافت برخي پروانه ها باب شده است ) 2 يا 3 شرکت را به عنوان سرويس دهنده در محدوده استان خود انتخاب کنند ؟ هر چند در حال حاضر لايه هاي ديگر وزارتخانه کاملا متوجه عدم کار آمدي اين پروانه شده اند و قصد دارند به نوعي اين پروانه ها را محلي کنند . اما همين اشتباه ساده بيش از 18 ماه زمان و هزينه برده است !
به هر شکل اين پروانه ها صادر شدند و در حال حاضر 11 شرکت درگير اين پروژه هستند و طبق ادعاي رگولاتوري حداقل 180 هزار پورت در کشور نصب شده است . اما اينکه چه تعداد از اين پورتها فعال هستند يا فعال خواهند شد سوالي است که جواب آن چندان مشکل نيست .
ساماندهي به فضاي فرکانسي
مدتهاست که رگولاتوري اخباري در ارتباط با ضبط تلفنهاي بيسيم غير مجاز در رسانه ها منتشر مي کند . گفته مي شود اين تلفنها در محدوده فرکانسي غير مجاز قرار دارند و باعث اختلال در ساير ارتباطات مي شوند . به هر شکل برخورد با متخلفان در هر موردي ضروري است ، اما آيا تنها وظيفه رگولاتوري برخورد با تلفنهاي بيسيم غير مجاز است ؟
سالهاست که شرکت ارتباطات سيار به دليلي اشغال بودن فضاي فرکانسي باند 1800 ( 1710-1785MHz و 1805-1880 MHZ) امکان استفاده از اين باند فرکانسي را ندارند . شايد در صورت فعال شدن اين پهناي باند کيفيت ارتباطات به شکل محسوسي تغيير کند . چرا که اين باند با پهناي باند بالاتري که در اختيار اپراتور قرار مي دهد ، امکان سرويس دهي مطلوبتري نسبت به باند 900 مگاهرتز ( 880-915 Mhz و 925 -960 MHz ) را بخصوص در نقاط پر ترافيک شهرها را ارائه مي دهد .
موضوع ديگر استفاده برخي نهادها از بيسيمهاي با توان بالا بخصوص در مناطق شهري است که آسيبهاي فراوان بهداشتي براي ساکنين شهرها به وجود مي آورد .و مهمتر از همه مراکز پخش پارازيتهاي خاص که با ارسال امواج در فرکانس بالا و با توان در محدوده غير مجاز فعاليت مي کنند ! امواجي که تمامي کارشناسان در ضرر فراوان آنها بر روي سلامت انسانها اتفاق نظر دارند .
اي کاش رگولاتوري درباره اين تخلفات و برخورد احتمالي با آنها گزارش مي داد نه برخورد با مردم عادي که به دليل نياز اقدام به نصب تلفنهاي بيسيم با برد بالا کرده اند .
تغيير شماره ها و سکوت رگولاتوري :
همانطور که گفته شد يکي از مهمترين وظايف رگولاتوري تنظيم مقررات مربوط به ارتباطات و تطبيق آنها با قوانين ITU است . از سوي ديگر به نظر نگارنده همانطور که فضاي فرکانسي کشور ملي خوانده مي شود ( به دليل محدوديت و يکتا بودن ) در نتيجه مي توان ادعا کرد که شماره هاي تلفن نيز جز منابع ملي کشور هستند که بايستي در اختيار دولت باشند و استفاده کنندگان از آنها براي استفاده از شماره هاي تلفني هزينه پرداخت کنند . از سوي ديگر در حال حاضر علاوه بر شرکت مخابرات ايران ، مجوزهايي براي اپراتورهاي خصوصي تلفن ثابت و همراه صادر شده و نياز است که قوانين و مقررات خاصي براي شماره گذاري وضع شود .اما متاسفانه اينگونه نيست و عملا شرکت مخابرات ايران راسا اقدام به شماره گذاري تلفنهاي مربوط به خود مي کند .
در سال 82 شاهد بوديم که شرکت ارتباطات سيار به دليل اشتباه در طراحي سيستم شماره گذاري موبايل ، شماره بيش از 2.5 ميليون مشترک خود را تغيير داد و رگولاتوري حتي به شرکت مخابرات تذکر هم نداد .
امسال نيز شاهد بوديم که شرکت مخابرات استان تهران بدون هماهنگي با رگولاتوري ، طرح 8 رقمي کردن شماره هاي تهران را تاييد و اجرا کرد و رگولاتوري به راحتي با اين مسئله کنار آمد .
با وجودي که طرح 8 رقمي کردن شماره هاي تهران با استاندارد شماره گذاري در ITU مغايرت داشت و با وجودي که راههاي ساده تري براي افزايش ظرفيت شماره گذاري تهران وجود داشت اما رگولاتوري به صورت جدي در برابر اين تغييرات موضع گيري نکرد .
شرکت مخابرات استان تهران با اين تغيير در حال حاضر امکان شماره گذاري 70 ميليون تلفن را دارد . يعني در حقيقت يک ظرفيت 70 ميليوني از ظرفيت شماره گذاري کشور را اشغال کرده است . آيا هزينه اين شماره ها از طرف دولت دريافت شده است ؟ اگر در 2 سال آينده اين شرکت خصوصي شود آيا هزينه اين حجم عظيم از شماره ها دريافت مي گردد يا خير؟ آيا شرکت مخابرات حق دارد که با طرحهاي غير کارشناسي خود به مردم و بيت المال ضرر برساند ؟
چرابراي افزايش ظرفيت شماره گذاري در تهران از کد بين شهري جديد استفاده نشد ؟ چرا با وجودي شماره گذاري پيشين که ظرفيت 7 ميليوني براي شماره گذاري را در اختيار شرکت مخابرات استان تهران قرار مي داد ، نمي توانست دايري 4.5 ميليوني اين شرکت را پاسخ دهد ؟ اگر مسئولان شرکت مخابرات در پاسخ اين سوال بگويند در برخي مناطق اين امکان وجود نداشته ، بايد در باره تغيير پيوسته پيش شماره ها در تهران پاسخ دهند . چرا که آنگاه مشخص مي شود که تغييراتي که پيش از اين تحت عنوان کابل برگردان و .... به مردم تحميل مي کردند بدون طرح کارشناسي و تنها براي حل مشکلات کوتاه مدت در نظر گرفته شده .
به هر شکل رگولاتوري مي توانست در اين زمينه موفق تر عمل کند و به جاي جانبداري از يک شرکت دولتي که در آينده هم دولتي نخواهد بود ، از مصالح مملکتي و ملي دفاع مي کرد .

وقتي رقيب خود قانونگذار مي شود :
اگر در ساختار برخي از مجوزهاي ارائه شده دقيق شويم ، پارادوکسهاي جالبي در آنها پيدا مي کنيم .
شرکت ارتباطات داده ها که به عنوان يکي از ارائه کنندگان خدمات اينترنت در کشور مجوز ICP صادر مي کند ، از آنها هزينه دريافت مي کند و تجهيزاتشان را بررسي مي کند .
صرف نظر از فلسفه وجودي ICP ها ، چطور ممکن است که يک شرکت که خود درگير ارائه خدمات اينترنت است ، بتواند به ساير شرکتها مجوز ارائه کند ؟ آيا با اين روش مي توان ادعا کرد که رقابت بين بخش خصوصي و دولتي وجود دارد ؟ آيا شرکت ارتباطات داده ها هرزمان که خواست نمي تواند قيمت هاي ساير رقبا را با تعرفه هاي اضافي کنترل کند ؟ آيا يک شرکت به صرف دولتي بودن به عنوان نماينده دولت معرفي ميشود ؟ پس وظيفه وزارتخانه در اين بين چيست ؟
در ساليان گذشته به طور متوسط در هر سال دوبار شرکت ارتباطات داده ها به بهانه هاي گوناگون از ISP ها و ICP ها شکايت کرد و برخي را تعطيل و پلمپ کرد . چطور به شرکتي که خود در اين بازار منفعت دارد اين اجازه داده مي شود که درباره صلاحيت رقباي خود اظهار نظر کند و حتي از آنها شکايت کند؟ آيا صرف دولتي بودن اين شرکت اين حق براي آن ايجاد مي شود ؟
اين اتفاق تنها در بخش ديتا اتفاق نيفتاده است . حتي در زمينه تلفن همراه اعتباري نيز شرکت مخابرات ايران راسا اقدام به برگزاري مناقصه نمود ، شرکت مورد نظر را انتخاب کرد و اين شرکت در حال حاضر در حال سرويس دهي به مشترکين است . اقاي مهندس داوري نژاد در مصاحبه اي که داشتند اپراتور تلفن همراه اعتباري را اپراتور ندانستند و آنرا " پيمانکار " شرکت مخابرات دانستند ! شايد برداشت من از لفظ پيمانکار و اپراتور اشتباه است . اما اپراتور تلفن همراه اعتباري شبکه جداگانه اي ايجاد کرده ، تجهيزات متفاوتي خريداري و نصب کرده ، از فرکانس جداگانه اي از شرکت ارتباطات سيار استفاده مي کند و سيم کارت جداگانه اي به مشترکين تحويل مي دهد . حتي اين شرکت با شرکت ارتباطات داده ها قرارداد رومينگ هم ندارد و تنها در محدوده سرويس دهي خود به مشترکين خود سرويس مي دهد . اگر شرايط اين "پيمانکار " را با شرايط" اپراتور" دوم ( ايرانسل ) مقايسه کنيم ، عملا از لحاظ سخت افزاري هيچ تفاوتي ديده نمي شود . درباره مفاد قرار داد تلفن همراه اعتباري برخلاف قرارداد ايرانسل که تمامي اطلاعات آن در رسانه ها منتشر شد ، درباره مفاد قرارداد اپراتور اعتباري اطلاعات چنداني در دست نيست و در نتيجه درباره آن چندان نمي توان اظهار نظر کرد . شايد مفاد قرارد اد بگونه ايست که با وجود اين تفاضيل اين اپراتور " پيمانکار" خوانده مي شود .
درباره پروانه خدمات VOIP هم در چند شماره اخير در همين رسانه بحثهاي زيادي انجام شد و اگر بخث را دنبال کرده ايد حتما متوجه شده ايد که ابتدا شرکت ارتباط داده ها قصد ارائه اين پروانه را داشت که پس از تغييراتي صدور پروانه به عهده رگولاتوري گذاشته شد !
هر چند پروانه هاي ديگري همچون پروانه IDC و همينطور اپراتور دوم نيز اصولا در محدوده اختيارات رگولاتوري بود که توسط بدنه وزارتخانه صادر شدند .
به هر شکل به نظر مي رسد براي قانونمندي حوزه مخابرات کشور لازم است که رگولاتوري به شرکت مخابرات نه به عنوان زير مجموعه خود ، که به عنوان يک شرکت دولتي در کنار ساير شرکتها خصوصي نظر داشته باشد و براي اين شرکت امتياز خاصي قائل نشود . از سوي ديگر يکي از مهمترين وظايف رگولاتوري در دنيا ، نظارت بر حسن انجام کار و تنظيم SLA و نظارت بر اجراي درست آن است . وظيفه اي که متاسفانه تاکنون حداقل در حوزه مخابرات ( به خصوص در بخش تلفن همراه و ارتباطات داده ها ) به آن پرداخته نشده و ضررهاي فراواني را براي کشور و مردم در پي داشته است .
(1) پيش از اينکه رگولاتوري نام سازمان تنظيم مقررات را داشته باشد به عنوان يک اداره کل در وزارتخانه فعاليت مي کرد و پس از اينکه لايحه تغيير نام وزارت پست و تلگراف و تلفن به تصويب رسيد اين سازمان نيز متولد شد .
منبع: مجله دنياي کامپيوتر و ارتباطات

آينده‌ اروپا در زمينه‌ علم‌، فن‌آوري‌ و جامعه‌

مترجم‌: محمداسماعيل‌ رياحي‌ - طي‌ سالهاي‌ 1984 تا 1988، مجموعه‌اي‌ از مطالعات‌ در زمينه‌ آينده‌علم‌ و فن‌آوري‌ در اروپا، از سوي‌ 235 مركز پژوهشي‌ اروپايي‌ انجام‌شد. اين‌ مطالعات‌ به‌ كمك‌ كميسيون‌ اروپايي‌ برنامه‌ موسوم‌ به‌FAST صورت‌ گرفت‌.

هدف‌ اين‌ مطالعات‌، تعيين‌ اولويتهاي‌ جديد براي‌ سياستگذاري‌در زمينه‌ علم‌ و فن‌آوري‌ اتحاديه‌ كشورهاي‌ اروپايي‌، از طريق‌ تجزيه‌و تحليل‌ ضرورتها و پيامدهاي‌ اقتصادي‌ ـ اجتماعي‌ توسعه‌ بلندمدت‌علمي‌ و فني‌ اروپا بود. اين‌ مطالعات‌ بر روي‌ تغيير شكل‌ و دگرگوني‌خدمات‌ و فن‌آوري‌ جديد، كاركرد ارتباطات‌، آينده‌ نظام‌ غذايي‌اروپا، توسعه‌ يكپارچه‌ و هماهنگ‌ منابع‌ تجديد شونده‌ و روابط ميان‌فن‌آوري‌، اشتغال‌ و كار متمركز شده‌ است‌. همچنين‌، مطالعات‌مذكور، تجزيه‌ و تحليلهاي‌ مربوط به‌ اقتصاد كلان‌ وفن‌آوري‌،الگوهاي‌ آينده‌ براي‌ سرمايه‌گذاري‌ بر روي‌ تحقيق‌ وتوسعه (R&D)، جهاني‌ كردن‌ اقتصاد و قراردادهاي‌ همكاري‌ بين‌شركتهاي‌ تجاري‌ نهادينه‌ كردن‌ و كاربرد سنجش‌ فن‌آوري‌ در سطوح‌ملي‌ و اروپايي‌ را در برداشت‌.
دو پيام‌ عمده‌

حاصل‌ اين‌ مطالعات‌ دو پيام‌ عمده‌ و مهم‌ در زمينه‌ آينده‌ علم‌ وفن‌آوري‌ اروپا بود؛ نخست‌ اينكه‌، طي‌ بيست‌ سال‌ گذشته‌، امكانات‌عظيمي‌ در جهت‌ رشد اقتصادي‌ و اجتماعي‌ نوين‌ مرتبط با توسعه‌ وپيشرفتهاي‌ علمي‌ و فني‌ مورد بهره‌برداري‌ قرارنگرفته‌ بود. تأخيرها وتعويقها، ناكاميها و شكستها و موانع‌ ايجاد شده‌، به‌ علت‌ توجه‌ اندك‌به‌ سازوكارهايي‌ بود كه‌ انتشار و كاربرد دانش‌ و فن‌آوري‌ جديد راتحت‌ تسلط و كنترل‌ قرار داده‌ بودند. اين‌ ميزان‌ توجه‌ براي‌ ابداع ‌فرايندها و روشها و توليد محصولات‌ به‌ هيچ‌ روي‌ كافي‌ نيست‌.بنابراين‌، صنايع‌، دانشگاهها و دولتهاي‌ اروپايي‌ بايد به‌ نوآوريهايي‌اولويت‌ دهند كه‌ به‌ كاربرد مفيدتر و يكپارچگي‌ گسترده‌ترفن‌آوريهاي‌ موجود و نوين‌، هم‌ دركشورهاي‌ اتحاديه‌ اروپا و هم‌ درسراسر جهان‌، منجر خواهند شد. اين‌ نوآوريها بايد در ارتباط باقيمت‌، كيفيت‌ و توانايي‌ رقابت‌ با ديگران‌ باشد تا بتواند تقاضاهاي‌اقتصادي‌ و اجتماعي‌ ويژه‌ در سطوح‌ محلي‌، ملي‌، اروپايي‌ وبين‌المللي‌ را برآورده‌ سازد.

دوم‌ اينكه‌، اروپايي‌ كردن‌1 فن‌آوري‌، صنعت‌ و اقتصاد، به‌ طورقابل‌ ملاحظه‌اي‌ تحت‌ تأثير جهاني‌ شدن‌ روزافزون‌ فن‌آوري‌ واقتصاد و نيز يك‌ جنگ‌ ويرانگر بين‌ امريكا، ژاپن‌ و اروپاي‌ غربي‌ به‌منظور در دست‌گرفتن‌ رهبري‌ فني‌ و اقتصادي‌ جهان‌ خواهدبود. براي‌ جلوگيري‌ از تضعيف‌ اروپاي‌ فني‌ در (بازار جهاني‌) با (راهبرد2و اولويتهاي‌ جهاني‌) صرفا سياستگذاري‌ درمحدوده‌ اروپا در زمينه‌علم‌ و فن‌آوري‌ به‌ تنهايي‌ كافي‌ نخواهد بود. اروپاييها بايد خطمشي‌ وسياستگذاري‌ توسعه‌ اقتصادي‌ مشتركي‌ را طراحي‌ كرده‌ تحقق‌بخشند كه‌ برداشت‌ و تصويري‌ واضح‌ از نقشهاي‌ مربوط به‌ قراردادهاي‌ بخش‌ خصوصي‌ در سطح‌ اروپا و جهان‌ وبرنامه‌هاي‌مورد حمايت‌ ـ بويژه‌ در بخشهاي‌ مربوط به‌ فن‌آوري‌ عالي‌ـ را دربرداشته‌ باشد. به‌ طور كلي‌، آينده‌ اروپا به‌ موازنه‌ و تعادل‌ ميان ‌راهبردهاي‌ اروپايي‌ و جهاني‌ و نيز ميزان‌ جهت‌ يافتگي‌ وتعيين‌موقعيت‌ ونيز تحقق‌ اين‌ راهبردها از سوي‌ سازمانهاي‌ خصوصي‌ وعمومي‌، بستگي‌ دارد.

موارد مذكور اگرچه‌ دو پيام‌ عمده‌ اين‌ مطالعات‌ هستند، اما تنهاپيامهاي‌ مطالعات‌ كميسيون‌ اروپايي‌ نيستند. مطالعات‌ مذكور، دامنه ‌گسترده‌اي‌ از نتايج‌ و پيشنهادها را نيز ارائه‌ كرده‌اند. بسياري‌ از نتايج‌در بيست‌ و دو نكته‌ اصلي‌ و برجسته‌ در زمينه‌ آينده‌ علم‌، فن‌آوري‌،اقتصاد و جامعه‌ اروپا جمع‌بندي‌ و تركيب‌ شده‌اند. اين‌ نكات ‌برجسته‌ ـ كه‌ به‌ طور خلاصه‌ در اين‌ مقاله‌ مورد بررسي‌ قرار مي‌گيرندـ بر محور سه‌ موضوع‌ اصلي‌ دسته‌بندي‌ شده‌اند:

الف‌) تاثير متقابل‌ ميان‌ كار انساني3، توليد، توسعه‌خدمات‌ ونظامهاي‌ ارتباطي‌ نوظهور؛

ب‌) توسعه‌ و پيشرفت‌ در زمينه‌ كشاورزي‌، غذا و منابع‌ طبيعي‌؛

ج‌) جست‌وجو براي‌ يافتن‌ قواعد جديد در زمينه‌ علم‌، فن‌آوري‌و جامعه‌، هم‌ در اروپاي‌ سازمان‌ يافته‌ و هم‌ در اقتصاد جهاني‌ در حال‌ظهور.

الف‌) كار، توليد، خدمات‌ و ارتباطات‌

نخستين‌ دسته‌ از نتايج‌ درخصوص‌ آينده‌ كار انساني‌ و توليد، تغييردرماهيت‌ خدمات‌ و ظهور نظامهاي‌ ارتباطي‌ نوين‌ است‌. فرصتهاي‌مغتنمي‌ در جهت‌ توسعه‌ صنعتي‌ و اجتماعي‌ ـ سازماني‌4 خاص‌ اروپاپيدا شده‌ است‌. اعتراضها و مخالفتهاي‌ عمده‌ در اين‌ جامعه‌ بسيارپيشرفته‌ صنعتي‌، تحريك‌ و استفاده‌ از قابليتها و تواناييهاي‌ انساني‌ راموجب‌ شده‌ فرايندهاي‌ سازماني‌ پيچيده‌ و آسيب‌پذير را به‌ كنترل‌ درخواهدآورد.
1ـ تغيير در شالوده‌هاي‌ فني‌ و صنعتي‌

شالوده‌هاي‌ فني‌ و صنعتي‌ اقتصادهاي‌ پيشرفته‌، پس‌ از تغييرات‌ساختاري‌ دهه‌ 1990، دستخوش‌ تغيير و تحول‌ شده‌ امكانات‌جديدي‌ براي‌ رشد اقتصادي‌ و اجتماعي‌ فراهم‌ آورده‌اند. بيوتكنولوژي‌ و فن‌آوريهاي‌ ارتباط دوربرد5، از جمله‌ منابع‌ و عوامل‌اصلي‌ تغيير خواهند بود. اين‌ تغييرات‌ همچنين‌ از خودكاري‌6 تشديدشده‌ و كاربرد اطلاعات‌7، از تركيب‌ روزافزون‌ ميان‌ميكروالكترونيكها، موادجديد و فن‌آوري‌ نوري‌ (حركت‌ به‌ سوي‌اپتوماترونيك‌ها8) و از تقاضاها براي‌ سطوح‌ عاليتري‌ ازاستانداردهاي‌ محيطي‌، كارپژوهي‌9، سلامتي‌ و كيفيت‌ ناشي‌ خواهندشد.

امكانات‌ و قابليتهايي‌ در جهت‌ توسعه‌ و گسترش‌ برخي‌ ازموضوعها، بويژه‌ در چند حوزه‌ مشخص‌ مورد انتظار و قابل‌ پيش‌بيني‌است‌: طراحي‌ بسيار خوب‌ نظامهاي‌ خودكار و متمركز اطلاعات‌ ونظامهايي‌ كه‌ عمدتا به‌ سوي‌ تواناييها و نيازهاي‌ مصرف‌كنندگان ‌جهت‌گيري‌ شده‌اند (فن‌آوريهاي‌ انسان‌ مدارانه‌10)، توسعه‌ و بسطنسل‌ جديدي‌ از عناصر سازنده‌ و تشكيل‌ دهنده‌ (نسل‌اپتوماترونيك‌ها) و معرفي‌ ابزارها و تجهيزات‌، فرايندها و توليدات‌ نويني‌ كه‌ براي‌ مصرف‌كنندگان‌، مشتريان‌، محيط و نسلهاي‌ بعدي‌دوستانه‌تر و كم‌ خطرتر باشد.
2ـ افزايش‌ شدت‌ توجه‌ به‌ علم‌

يك‌ چنين‌ توسعه‌اي‌، بشدت‌ با اهميت‌ روزافزون‌ دانش‌ در ارتباطخواهدبود. شدت‌ علم‌ (ميزان‌ دانش‌ به‌ كارگرفته‌ شده‌ در فرايندها11، توليدات‌ و خدمات‌) نه‌ تنها در صنايع‌ مشتري‌ مدار و متراكم‌ از دانش‌نظير صنايع‌ داروسازي‌ بلكه‌ به‌ طور واقعي‌ و عملي‌ نيز افزايش‌خواهد يافت‌. انعكاس‌ اهميت‌ روزافزون‌ دروندادهاي‌ دانش‌ رامي‌توان‌ در ميزان‌ هزينه‌هاي‌ در تحقيق‌ و توسعه‌ (R&D) توسط مؤسسات‌ صنعتي‌ و در تعداد قابل‌ توجه‌ دانشمندان‌ و مهندسان‌درگير در فعاليتهاي‌ تحقيق‌ و توسعه‌ در كشورهاي‌ پيشرفته‌ ـ كه‌ انتظارمي‌رود از اين‌ ميزان‌ هم‌ بيشترشود ـ مشاهده‌ كرد. برآورد شده‌ كه‌ كاركنان‌ تحقيق‌ و توسعه‌ دركشوري‌ چون‌ آلمان‌ طي‌ سي‌سال‌ آينده‌ از
3/2 درصد از كل‌ جمعيت‌ فعال‌ به‌ 4 درصد افزايش‌ خواهد يافت‌.

درطي‌ بيست‌تاسي‌ سال‌ آينده‌، دانش‌ جديد شالوده‌ بيشترفن‌آوريهاي‌ نوآورانه‌ و مبدعانه‌اي‌ نظير فن‌آوري‌ مغز12،بيوچيپس‌13، پيوند اندامهاي‌ بدن‌، استنتاج‌ و استنباط ماشيني‌، موادغذايي‌ جديد، مواد فوق‌ رسانا، تغيير ژنتيك‌ اندامها و ايستگاههاي‌فضامداري‌14 خواهد بود. در مجموع‌، هزينه‌هاي‌ صرف‌ شده‌ درزمينه‌ علم‌ افزايش‌ يافته‌ اولويتها و انتخابهاي‌ مرتبط با تحقيق‌ و توسعه‌در پرتو نيازها و اهداف‌ جامعه‌ تعيين‌ خواهدشد.

3ـ سازمانها در صف‌ مقدم‌

سازمانها به‌ عنوان‌ يك‌ جنبه‌ كليدي‌ از آينده‌ در حال‌ ظهور هستند، اماعلومي‌ نظير فيزيك‌، شيمي‌ و زيست‌شناسي‌ ـ كه‌ فن‌آوري‌ نوين‌فعلي‌ بر آنها متكي‌ است‌ ـ براي‌ تضمين‌ كارايي‌ بهينه‌ سازمانها بسنده‌نيستند.

مديريت‌ كارامد سازمانهاي‌ توليدي‌ و خدماتي‌، مستلزم‌ تواناييهاو فعاليتهاي‌ جديدي‌ در جهت‌ كنترل‌ كار كردهاي‌ بينابين‌ و ميانجي‌ وروابط بين‌شخصي‌ درون‌ سازمان‌ و بين‌ سازمانهاست‌.

بنابراين‌، قابليت‌ اعتماد، كارايي‌ و اثربخشي‌ و توانايي‌ نظامهاي‌سازماني‌ و پيچيده‌، صرفا به‌ پيشرفت‌ در علوم‌ فيزيكي‌، طبيعي‌،مهندسي‌ و كارداني‌ و مهارت‌ بستگي‌ نداشته‌ و بلكه‌ عملكرد بهينه‌سازمانها، به‌ طور روزافزوني‌ به‌ علومي‌ نظير زبان‌شناسي‌، نشانه‌شناسي‌15، روان‌شناسي‌ شناختي‌، علوم‌رفتاري‌، جامعه‌شناسي‌سازمانها و جامعه‌شناسي‌ صنعتي‌ وابسته‌ خواهند بود. شالوده‌فرارشته‌اي‌16 گسترده‌تري‌ در دانشگاهها، كارخانه‌ها و ادارات‌ موردنياز است‌. يك‌ چنين‌ شالوده‌اي‌ بايد بر روي‌ پيوند از نو تجديدشده‌اي‌ بين‌ فيزيك‌، شيمي‌، زيست‌شناسي‌ و علوم‌ انساني‌ ـ اجتماعي‌پي‌افكنده‌ شود. همچنين‌، علوم‌ انساني‌ و اجتماعي‌ بايد به‌ عنوان‌بخش‌ ضروريتري‌ از سياستگذاري‌ در زمينه‌ علم‌ فن‌آوري‌ براي‌كشورهاي‌ اتحاديه‌ اروپا در نظرگرفته‌ شوند.

4ـ انتقادها و اعتراضهاي‌ چهارگانه‌ نسبت‌ به‌ خدمات‌

تمامي‌ تغييرات‌ و دورنماهاي‌ اشاره‌ شده‌، در جهت‌ يك‌ دگرگوني‌كلان‌ نظام‌ اقتصادي‌، به‌ يكديگر نزديك‌ شده‌ و گردهم‌ مي‌آيند و آن‌عبارت‌ است‌ از: انتقال‌ كشورهاي‌ پيشرفته‌ به‌ اقتصاد مبتني‌ برخدمات‌.هم‌ اكنون‌، فعاليتهاي‌ خدماتي‌ هم‌ بر حسب‌ اشغال‌ و هم‌ بر حسب‌سهم‌ از توليد ناخالص‌ ملي‌ (G.N.P)، تقريبا دو برابر مهمتر ازفعاليتهاي‌ صنعتي‌ هستند. سهم‌ فعاليتهاي‌ خدماتي‌ در سال‌ 2000حدود هفتاد درصد از G.N.P در اكثر كشورهاي‌ توسعه‌ يافته‌ اروپايي‌خواهد بود. اين‌ انتقال‌ و دگرگوني‌ كلان‌، چهارچالش‌ عمده‌ را براي‌اروپا ايجاد خواهد كرد. كشورهاي‌ اروپايي‌ در جهت‌ رودررويي‌ بااين‌ چالشها، ناچارند اقدامات‌ زير را به‌ عمل‌ آورند:

ــ اين‌ كشورها بايد در اشكال‌ جديدي‌ از توليد خدمات‌ مهارت‌پيدا كنند. اين‌ اشكال‌ جديد نيازمند نوآوري‌ درسطح‌ مديريت‌، توجه‌بيشتر به‌ روشهاي‌ مشاركت‌ خدماتي‌ مصرف‌كنندگان‌ درطراحي‌ وتوليد خدمات‌، نوآوريهاي‌ سازماني‌ مهم‌ هم‌ در درون‌ خانواده‌ها وهم‌ درون‌ تشكيلات‌ شغلي‌ و معاملات‌ تجاري‌ و تغييرات‌ در اقتصاد غيررسمي‌ است‌.

ــ بايد بين‌ فن‌آوريهاي‌ اطلاعاتي‌ و ارتباطي‌ با خانواده‌ها پيوندموفقيت‌آميزي‌ ايجاد كنند. به‌ جز در فرانسه‌، در ساير كشورهاي‌اروپايي‌ تله‌ماتيك‌17 خانگي‌ و تله‌ماتيك‌ به‌ عنوان‌ خدمات‌ عمومي‌،دوران‌ طفوليت‌ را پشت‌ سر مي‌گذارد. گرچه‌ خدمات‌ جديد كمياب ‌و نادر هستند اما با اين‌ حال‌ امكانات‌ و استعدادهاي‌ نوآوري‌ قابل‌ملاحظه‌ و چشمگير است‌. تجربيات‌ و آزمايشهايي‌ كه‌ شالوده‌ وپايگاه‌ آنها اروپايي‌ است‌، از جمله‌ ابزارهايي‌ خواهند بود كه‌ از طريق‌آن‌ مي‌توان‌ نوآوري‌ را تحريك‌، تشويق‌ و ترويج‌ كرد.

ــ بايد خطر تشديد نابرابريهاي‌ فني‌ و اقتصادي‌ بين‌ مناطق‌ دركشورهاي‌ اتحاديه‌ اروپا توسط تغييرات‌ ايجاد شده‌ در نظام‌ خدمات‌را ـ بويژه‌ از طريق‌ توسعه‌ و اشاعه‌ خدمات‌ مبتني‌ بر فن‌آوريهاي‌اطلاعاتي‌ و ارتباطي‌ برطرف‌ كنند.

ــ بايد هماهنگي‌ و همكاري‌ مستحكمي‌ در سطح‌ اروپايي‌، ميان‌راهبردهاي‌ ملي‌ درجهت‌ بين‌المللي‌ كردن‌ و جهاني‌ كردن‌ فعاليتهاي‌خدماتي‌ ايجاد نمايند. شكل‌دهي‌ مجدد به‌ اقتصاد جهان‌، ازطريق‌بين‌المللي‌ شدن‌ و جهاني‌ شدن‌ روزافزون‌ خدمات‌ ترغيب‌ مي‌گردد؛به‌ اين‌ معني‌ كه‌ ديگر، رقابتهاي‌ جهاني‌ به‌ شركتها و مؤسسات‌ تجاري‌محدود نخواهد بود و بلكه‌، شامل‌ رقابت‌ مستقيم‌ ميان‌ ملتها نيزخواهد بود. از اين‌ رو، همكاري‌ و مشاركت‌ اتحاديه‌ اروپا در اين‌حوزه‌، اهميت‌ حياتي‌ خواهدداشت‌.

مسأله‌ نهايي‌ اين‌ است‌ كه‌ با وجود انتقال‌ كلان‌ به‌ سوي‌ اقتصادمبتني‌ برخدمات‌، به‌ نظر نمي‌رسد كه‌ آماده‌ و مشتاق‌ براي‌ طراحي‌ وتحقق‌ بخشيدن‌ خطمشي‌ نوآوري‌ خدماتي‌ باشند. فرهنگ‌ تحقيق‌ وتوسعه‌ (R&D) و نوآوري‌، تحت‌ سلطه‌ جهت‌گيري‌ به‌ سوي‌ ابزارهاو تجهيزات‌ قرارگرفته‌ است‌ و هنوز در بيشتر محافل‌ نظام‌ خدمات‌ به‌عنوان‌ خدمتگزاران‌ صنعت‌ در نظرگرفته‌ مي‌شوند. در صورتي‌ كه‌ اين‌نگرش‌ غالب‌ باشد، احتمالا اكثر تلاشها در جهت‌ تمركز بر تحقيق‌ وتوسعه‌ صنعتي‌ ـ و در نظرگرفتن‌ سهم‌ اندكي‌ از تحقيق‌ و توسعه‌درزمينه‌ خدمات‌ ـ خواهد بود. در صورت‌ تداوم‌ اين‌ الگو، ممكن‌است‌ جوامع‌ ما شانس‌ خود را براي‌ بهره‌برداري‌ از امكانات‌ واستعدادهاي‌ موجود به‌ بهاي‌ نوآوري‌ در نظام‌ خدماتي‌ ويژه‌ اروپا ـبخصوص‌ در زمينه‌ آموزش‌ و تربيت‌، مواد غذايي‌، معماري‌ وتندرستي‌ ـ از دست‌ بدهند.

5ـ پيدايش‌ شركتهاي‌ فراصنعتي‌18

شركتها و مؤسسات‌ تجاري‌ در حال‌ تغيير و تحول‌ هستند. بر طبق‌مطالعات‌ FAST، نوع‌ جديدي‌ از شركت‌ ـ شركت‌ فراصنعتي‌ ـ درحال‌ ظهور است‌ و در آينده‌ گسترش‌ پيدا خواهدكرد. شركتهاي‌فراصنعتي‌ تغييرات‌ ساختاري‌ در فعاليتهاي‌ توليدي‌ و خدماتي‌ و نيزپيوند متقابل‌ آنها را منعكس‌ مي‌كنند. شركتهاي‌ فراصنعتي‌ داراي‌ويژگيهاي‌ زير هستند:

ــ سازوكارهاي‌ دروني‌ و بيروني‌ براي‌ رشد (مانند منابع‌ انساني‌ وشبكه‌ ارتباطي‌)؛

ــ شكلهاي‌ قابل‌ انعطافتري‌ از تشكيلات‌؛

ــ شكل‌ جديدي‌ از مديريت‌ با سلسله‌ مراتب‌ كمتر؛

ــ الگوهاي‌ جرح‌ و تعديل‌ نوين‌؛

ــ گرايش‌ به‌ اينكه‌ به‌ عنوان‌ يك‌ شركت‌ جهاني‌ فعال‌ در بازارهاي‌جهاني‌، هم‌ از جنبه‌ توليدات‌ و هم‌ ازجنبه‌ مواد خام‌ مطرح‌ باشند.

الزامات‌ و پيامدهاي‌ ظهور شركتهاي‌ فراصنعتي‌، به‌ طور ويژه‌اي‌به‌ فعاليتهاي‌ تحقيق‌ و توسعه‌ يك‌ سازمان‌ و مديريت‌ فن‌آوري‌ ومنابع‌ انساني‌ آن‌ مربوط مي‌شود. شركتهاي‌ فراصنعتي‌، تمايل‌ دارند تابخش‌ وسيعي‌ از فعاليتهاي‌ خود را در اين‌ زمينه‌ها متمركز سازند.هدف‌ آنها به‌ حداكثر رساندن‌ انعطافپذيري‌ در وضعيت‌ متغيير جهاني‌است‌؛ در همان‌ حالي‌ كه‌ سطح‌ ضروري‌ كنترل‌ روي‌ كاركردهاوفعاليتهاي‌ آشكارشان‌ را دارا هستند. بنابراين‌، شبكه‌هاي‌ متغيير چندناحيه‌اي‌19 و چندبخشي‌20، احتمالا به‌ امور عادي‌ بدل‌ شده‌ به‌صورت‌ قاعده‌ و قانون‌ درمي‌آيند. ساختار و ارتباطات‌ سازماني‌ ابعادكليدي‌ شركتها خواهند بود و از همين‌ روي‌ است‌ كه‌ طراحي‌، توسعه ‌و گسترش‌ و كنترل‌ نظامهاي‌ ارتباطي‌ اروپايي‌ در پانزده‌ تابيست‌ سال‌آينده‌ داراي‌ اهميت‌ راهبردي‌ خواهدبود.
6ـ نظامهاي‌ ارتباطات‌

نظامهاي‌ ارتباطي‌ اروپا طي‌ پانزده‌ تا بيست‌ سال‌ آينده‌، نتيجه‌ تعدادزيادي‌ از منافع‌ و راهبردهاي‌ متضاد ـ ملي‌، خصوصي‌ و بخشي‌ ـ دردرون‌ ساختاري‌ از فرايندهاي‌ شتابان‌ جهاني‌ شدن‌ و بين‌المللي‌ شدن‌و روابط قدرت‌ خواهد بود. اكثر منابع‌ مالي‌ و انساني‌ محدود اروپا به‌مصرف‌ فن‌آوري‌ خواهد رسيد تا در زمينه‌ پيكارها و مبارزات‌ فني‌مربوط به‌ تجهيزات‌، روساختها، توليدات‌ شبكه‌ها، هنجارها واستانداردها موفقيتهايي‌ به‌ دست‌ آيد. با اين‌ حال‌، فن‌آوري‌، تنها يك‌عنصر ـ گرچه‌ يك‌ عنصر حياتي‌ ـ از فرصتها و موقعيتهاي‌ مناسب‌،مسائل‌ و راه‌ حلهاي‌ بعدي‌ است‌. بنابر يك‌ چشم‌انداز مربوط به‌ اروپا،دو حوزه‌ و زمينه‌ اساسي‌ در آينده‌ وجود دارند؛ تعريف‌ نقش‌21 وحوزه‌ منافع‌ عمومي‌ در نظامهاي‌ ارتباطات‌ و تعريف‌ و ترويج‌22منافع‌ عمومي‌ اروپايي‌ در حوزه‌ ارتباطات‌.

در هر دو زمينه‌، اتحاديه‌ اروپا به‌ علت‌ تفاوت‌ روساختها،شبكه‌ها و قوانين‌ ملي‌ نمي‌تواند خطر گسترش‌ يك‌ نظام‌ ارتباطي ‌نامنسجم‌ و ناقص‌ را بپذيرد. بنابراين‌ تلاشهايي‌ در زمينه‌ هماهنگي‌،عادي‌سازي‌23 و يكسان‌سازي‌ موارد مذكور، مي‌تواند راهبرد آني‌مناسبي‌ باشد. همين‌ راهبرد در جهت‌ همكاري‌ ويكپارچگي‌ ميان‌توليدكنندگان‌ تجهيزات‌، تهيه‌كنندگان‌ ملل‌ و مصرف‌كنندگان‌ قابل‌اجراست‌.

در هر حال‌، تعريف‌ و ترويج‌ علايق‌ عمومي‌ و منافع‌ مشترك‌ مربوط به‌ اروپا، از مقولات‌ روساختها، تجهيزات‌ و شبكه‌ها فراترمي‌رود. بايد در نظر داشت‌ كه‌ بين‌المللي‌ كردن‌24 و جهاني‌ شدن‌روزافزون‌ نظامهاي‌ ارتباطي‌، توليدكنندگان‌ و گردانندگان‌ عمده‌ (يعني‌سازندگان‌ و عرضه‌كنندگان‌ خدمات‌) را تحت‌ فشار قرارخواهدداد تادر جهت‌ دستيابي‌ به‌ بازارهاي‌ بزرگ‌ جهاني‌ و بسط راهبردهاي‌گسترده‌تر از راهبردهاي‌ جهت‌ داده‌ شده‌ اروپايي‌، به‌ رقابت‌ بپردازند. در چنين‌ وضعيتي‌، مراجع‌ و مسؤولان‌ اروپايي‌ (دولتها و مجالس‌قانونگذاري‌) بايد اصول‌ الهام‌بخش‌ و ترغيب‌ كننده‌اي‌ را بر مبناي‌دستاوردهاي‌ تجربيات‌ اجتماعي‌ گسترده‌ و متنوع‌ اروپايي‌ تعريف‌ و تشريح‌ نمايند و هنجارها و معيارها و نيز شيوه‌هاي‌عمل‌پذيرفتني‌تري‌ را وضع‌ و تثبيت‌ كنند. تنها از طريق‌ چنين‌ شيوه‌اي‌است‌ كه‌ مي‌توان‌ به‌ اهداف‌ چندگانه‌اي‌ نظير؛ حق‌ برخورداري‌ واستفاده‌ از نوآوري‌، خودمختاري‌ متصديان‌ و گردانندگان‌، قابليت‌دسترسي‌ اجتماعي‌ به‌ نظامهاي‌ جديد، تنوع‌ فرهنگي‌ و جهانشمولي‌ وعموميت‌ خدمات‌ دست‌ يافت‌ و تعريف‌ و ترويج‌ منافع‌ عمومي‌مشترك‌ اروپايي‌ را محقق‌ ساخت‌.
7ـ مصرف‌كننده‌25 به‌ عنوان‌ نوآور26

مقوله‌ مصرف‌كننده‌، در حال‌ شكل‌گيري‌ و پديدارشدن‌ در رأس‌مسائل‌ و موضوعهاي‌ مربوط به‌ نوآوري‌ است‌. تغييرات‌ جاري‌ درنظام‌ توليد و شالوده‌هاي‌ فني‌ و اجتماعي‌ ـ سازماني‌ نظامهاي‌اقتصادي‌ پيشرفته‌ نشانگر آن‌ است‌ كه‌ مصرف‌كننده‌ نه‌ تنها قادر است‌،بلكه‌ در واقع‌ در حال‌ تبديل‌ شدن‌ به‌ يك‌ (نوآور) نيزمي‌باشد.

(مصرف‌كننده‌ به‌ عنوان‌ نوآور) يك‌ مقوله‌ كاملا جديد نيست‌.براي‌ مثال‌، نمونه‌هاي‌ تاريخي‌ نشان‌ مي‌دهند كه‌ در حوزه‌ ارتباطات‌، فن‌آوري‌ ـ تقريبا به‌ طور نظام‌مند ـ به‌ منظوري‌ غير از آنچه‌ از سوي‌پيشگامان‌ و برنامه‌ريزان‌ پيش‌بيني‌ مي‌شد، مورد استفاده‌ قرارمي‌گرفته‌است‌. براي‌ نمونه‌، تلفن‌ با هدف‌پخش‌ كردن‌ موسيقي‌ اپرا ابداع‌ شده‌بود.

احتمالا نقش‌ مصرف‌كننده‌ به‌ عنوان‌نوآور در آينده‌ گسترش‌خواهد يافت‌، چراكه‌ به‌ بركت‌ دانش‌ و فن‌آوري‌ جديد، به‌ طورروزافزوني‌ دستيابي‌ به‌ توسعه‌ و گسترش‌ فرايندها، توليدات‌ وخدمات‌ نوين‌ امكانپذير خواهدبود. در چنين‌ وضعيتي‌، مصرف‌كنندگان‌ و مشتريان‌ سازمانمند و متشكل‌، نقش‌ بسيار مهمي‌را ايفاء خواهند كرد؛ شبيه‌ آنچه‌ در جنبش‌ فضاي‌ سبز و جنبش‌مصرف‌كنندگان‌ ديده‌ شده‌ است‌. اگرچه‌ دشوار است‌ كه‌ بگوييم‌ اين‌پديده‌ به‌ ايجاد تغييري‌ معنادار در فرايند نوآوري‌ منجر مي‌شود اما بااين‌ حال‌ ممكن‌ است‌ انگيزه‌اي‌ را در جهت‌ افزايش‌ كيفيت‌ نوآوري‌ ايجاد نمايد.
8ـ كار انساني‌ در محيط فني‌ پيشرفته‌

كار و فعاليت‌ نيروي‌ انساني‌ در كانون‌ جريانات‌، چشم‌اندازها وموضوعهايي‌ كه‌ تاكنون‌ توصيف‌ شد، قراردارد. مطالعات‌ FASTنشان‌مي‌دهد كه‌ كار انساني‌ مي‌تواند مرز و حدفاصلي‌ براي‌ نوآوري‌در سازمان‌ و تشكيلات‌ فن‌آوري‌، آموزش‌27 و اقتصاد باشد. اندازه‌ وحد كار انساني‌، به‌ طراحي‌ و شيوه‌ اجرا و نيز عملكرد نظامهاي ‌توليدي‌ نوين‌ بستگي‌ خواهدداشت‌. شرايط و مقتضيات‌ مورد نيازبراي‌ اين‌ نوع‌ از نظام‌ توليدي‌، در جهت‌ تقويت‌ آينده‌ رقابت‌ جويانه‌محصولات‌ توليد شده‌ اروپايي‌ در بازار بين‌المللي‌، به‌ شرح‌ مواردزير است‌:

ــ اين‌ نظام‌ توليدي‌ بايد محصولاتش‌ را به‌ صورت‌ مجتمع‌28،متناسب‌ با نيازها و خواسته‌هاي‌ مصرف‌كنندگان‌ و با كيفيت‌ توليدنمايد.

ــ اين‌ نظام‌ توليدي‌ بايد خدمات‌ حفاظتي‌ و نگهداري‌ كارامد وكافي‌ فراهم‌ نمايد.

ــ اين‌ نظام‌ توليدي‌ بايد محصولاتي‌ با انعطافپذيري‌ بالا ومتناسب‌ با زمان‌ توليد كند.

در حال‌ حاضر، عمدتا نظامهاي‌ توليدي‌ از رويكرد (فن‌محوري‌)29 الهام‌ مي‌گيرند. در اين‌ رويكرد، نظامها و نيز مشكلات ‌توليد، صرفا از لحاظ وضعيت‌ و مناسبات‌ فني‌ و مهندسي‌ طراحي‌ وتجزيه‌ و تحليل‌ مي‌شوند. اساسا هدف‌ فن‌آوري‌ نوين‌، افزايش‌يكپارچگي‌ و هماهنگي‌ فرايندهاي‌ توليد به‌ سطوح‌ بالاتر است‌. نقش‌منتسب‌ به‌ نيروي‌ انساني‌ به‌ سادگي‌ نشان‌ مي‌دهد كه‌ چگونه‌ بايدمقتضيات‌ خودكاري‌ و يكپارچگي‌ فن‌آوري‌ را تغيير داده‌ اصلاح‌ وتعديل‌ نماييم‌. مفهوم‌ C.I.M (توليد يكپارچه‌ كامپيوتري‌30)پيشرفته‌ترين‌ توصيف‌ و حالت‌ از رويكرد فن‌محوري‌ است‌
‌1ـ كاملا متناسب‌ توليد در مقياس‌ كوچك‌ و توليد انبوه‌
1ـ كاملا متناسب‌ توليد در مقياس‌ كلان‌ است

2ـ مبتني‌ بر وضعيت‌ و شرايط است‌
2ـ مبتني‌ بر توانايي‌ و امكانات‌ فني‌ است‌

3ـ مشاركت‌وحضور معنادار كار مستقيم‌ و بي‌واسطه‌
3ـ ابزاري‌ است‌ كه‌ به‌ ظاهر شبيه‌ قدرت‌ مطلق‌ و همه‌ جا حاضر است‌

(مشاركت و حضور نسبي كار غيرمستقيم جنبي)

4ـ طراحي‌ از قبل‌ تعيين‌ شده
‌4ـ طراحي‌ مقطعي‌ با مشاركت‌ مصرف‌كننده‌

5ـ توليد از قبل‌ تعيين‌ شده
‌5ـ سازمان‌ و تشكيلات‌ توليدي‌ قابل‌ انعطاف‌ و انطباقپذير

6ـ يكپارچگي‌ كامل‌ فني
‌6ـ يكپارچگي‌ مبتني‌ برچهارچوب‌ تصميم‌گيريهاي‌ غير متمركز خودمختار‌

7ـ خودكاري‌ كاملا سنجيده‌ و اندازه‌گيري‌ شده
7ـ‌ خودكاري‌ متغير مورد استفاده‌ به‌ عنوان‌ يك‌ ابزار

8ـ كنترل‌‌بسيارفراوان‌ و تمام‌ وقت‌ فرايند توليد توسط انسان‌
8ـ كنترل‌ سنجيده‌ و اندازه‌گيري‌ شده‌ فرايند توليد از طريق‌ كامپيوتر

9ـ فلسفه‌ مسلط و حاكم‌:
9ـ فلسفه‌ مسلط و حاكم‌:

‌تقويت‌ تواناييها وامكانات‌ سازماني‌ و انساني‌ از طريق‌ فن‌آوري‌
برتري‌ و تفوق‌ مهندسي‌ فني
در نتيجه‌ رويكرد فن‌ محوري‌، فن‌آوريهاي‌ خودكار اوليه‌، برجايگزين‌ كردن‌ كاركنان‌ و نيروي‌ انساني‌ توسط ماشينها ودستگاههاي‌ فني‌ متكي‌ بودند. در حال‌ حاضر، فن‌آوريهاي‌ اطلاعاتي‌و ارتباطي‌ نوين‌، به‌ خودكاري‌اي‌ منجر شده‌اند كه‌ به‌ عنوان‌ يك‌ ابزارارتباطي‌ براي‌ نظامهاي‌ پيچيده‌ (مؤثر برهم‌) در نظر گرفته‌ مي‌شوند.اين‌ نوع‌ از خودكاري‌، مستلزم‌ اشكال‌ جديدي‌ از يكپارچگي‌فن‌آوريها، مهارتها و عوامل‌ سازماني‌ است‌ ـ يك‌ رويكرد (انسان‌مدارانه‌)31. هدف‌ رويكرد انسان‌ مدارانه‌ (يا انسان‌ محور)، توسعه‌نظامهاي‌ توليدي‌ انسان‌مدار مبتني‌ بر توازن‌ و تعادل‌ بين‌ منابع‌ انساني‌،قابليتها و تواناييها، فن‌آوريها و تشكيلات‌ قابل‌ انطباق‌ و توافقي‌است‌. مفهوم‌ CHIM در حوزه‌ توليد كالاها، طراحي‌ و توليد،منعكس‌ كننده‌ رويكرد انسان‌ مدارانه‌ است‌ (جدول‌ شماره‌ 2)

نظامها و فن‌آوريهاي‌ انسان‌ مدارانه‌، تقريبا در بسياري‌ از شركتها ومؤسسات‌ تجاري‌ ـ بويژه‌ توسط شركتهاي‌ كوچك‌ و متوسط كه‌ يك‌نوع‌ توليد تخصص‌ شده‌ قابل‌ انعطاف‌ را بسط و گسترش‌ داده‌اند ـطراحي‌ و به‌ كارگرفته‌ شده‌اند. اين‌ نوع‌ از توليد تلاش‌ مي‌كند تاحداكثر انعطافپذيري‌ را براي‌ واكنش‌ نشان‌دادن‌ به‌ تغييرات‌ بازار، ازطريق‌ به‌ كارگيري‌ تركيب‌ بهينه‌اي‌ از كار مهارتهاي‌ دستي‌ و ابزارهاي‌ماشيني‌ قابل‌ انعطاف‌ به‌ وجود آورد.

فن‌آوريها و نظامهاي‌ انسان‌ مدارانه‌ علاوه‌ بر مزاياي‌ خود، تأثيرمطلوب‌ و رضايت‌ بخشي‌ بر روي‌ سطح‌ و كيفيت‌ اشتغال‌ نيز خواهندداشت‌. اين‌ گونه‌ تأثيرات‌ بسيار خوشايند و رضايت‌بخش‌ خواهندبود چراكه‌ دورنماي‌ اشتغال‌ دهه‌ آينده‌ در كشورهاي‌ اتحاديه‌ اروپانگران‌ كننده‌ است‌.
9ـ سناريوهاي‌ اشتغال‌ در اروپا

سطح‌ بالاي‌ بيكاري‌ (بيش‌ از هفت‌ درصد جمعيت‌ فعال‌)، احتمالا به‌عنوان‌ مشكل‌ اصلي‌ اروپا در دهه‌ 1990 باقي‌ خواهد ماند. مطالعات‌FAST، برخي‌ از سناريوهاي‌ آزمايشي‌ و احتمالي‌ مربوط به‌ اشتغال‌در اروپا را توصيف‌ و تشريح‌ كرده‌اند. تداوم‌ وضع‌ موجود درسناريويي‌ به‌ نام‌ (اشتغال‌ نامطمئن‌)36 منعكس‌ شده‌ است‌.محتملترين‌ سناريو، يعني‌ (مشاغل‌ براي‌ شايسته‌ترينها)37 بر اصول‌رقابت‌ جهاني‌ مبتني‌ است‌. كم‌ احتمالترين‌ سناريو، يعني‌ (درآمد براي‌همه‌)38 بر تفكيك‌ بين‌ دستمزد كار و درآمد و نيز بر تقسيم‌ و توزيع‌جهاني‌ حداقل‌ درآمد پايه‌ مبتني‌ است‌. به‌ هر حال‌، اگر سناريوي‌(مشاغل‌ براي‌ همه‌)39 يا سناريوي‌ (دولت‌ رفاه‌ بازبيني‌ شده‌)40 موردتوجه‌ قرارگيرند، ممكن‌ است‌ در حوالي‌ سال‌ 2000، مشكل‌ جديدي‌از اشتغال‌ كامل‌ ايجاد شود. در سناريوي‌ مشاغل‌ براي‌ همه‌،مداخله‌دولت‌ و كنترل‌ شديدتر بازار كار از عوامل‌ ضروري‌ هستند و درسناريوي‌ دولت‌ رفاه‌ بازبيني‌ شده‌، اشكال‌ جديدي‌ از اشتغال‌ كامل‌ ازطريق‌ نوآوريهاي‌ مهم‌ در نظامهاي‌ رفاهي‌ فعلي‌ به‌ دست‌ مي‌آيد.

دورنماهاي‌ اشتغال‌ در سال‌ 2000

دورنماهاي‌ ويژه‌ براي‌ اشتغال‌ و نوع‌ مشاغل‌ در سال‌ 2000، ازبخشي‌ به‌ بخش‌ ديگر و نيز در درون‌ گروههاي‌ شغلي‌ مختلف‌،متفاوت‌ خواهدبود.

براي‌ مشاغل‌ مديريت‌، تحقيق‌ و توسعه‌ (R&D)، مراقبت‌41 ونگهداري‌42، فعاليتهاي‌ مربوط به‌ تعميرات‌ و مرمت‌سازي‌ و مشاغل‌مربوط به‌ ارائه‌ خدمات‌ عمومي‌ و خدمات‌رساني‌ به‌ خانواده‌ها،مي‌توان‌ آينده‌ روشن‌ و نويدبخشي‌ را پيش‌بيني‌ كرد. گروههايي‌ ازافراد موسوم‌ به‌ (كارگران‌ مغزي‌)43 يا نوآوران‌ سيستم‌ (نظيرمهندسان‌، طراحان‌ و برنامه‌ريزان‌، تحليل‌گران‌ سيستم‌، كارشناسان‌نرم‌افزار و خودكاري‌، متخصصان‌ حفاظت‌ و نگهداري‌ و مشاوران‌ وكارشناسان‌ حقوقي‌ و مالي‌) دسترسي‌ آسانتري‌ به‌ بازار كار خواهند داشت‌.

همچنين‌، دورنماهاي‌ اميدواركننده‌ و نويدبخشي‌ براي‌ مشاغل‌آموزشي‌، بهداشت‌، خدمات‌ شهري‌ و مشاغل‌ متنوع‌ متعلق‌ به‌ (نقاط مبهم‌)44 خدمات‌ غيررسمي‌ به‌ افراد، خانواده‌ها و شركتهاي‌ تجاري‌پيش‌بيني‌ مي‌شود. ]اصطلاح‌ نقاط مبهم‌ نشانگر جايي‌ است‌ كه‌ در آن‌بيكاري‌ در سطح‌ نسبتا بالايي‌ است‌.م‌[. خدمات‌ مربوط به‌ نقاط مبهم‌طيف‌ گسترده‌اي‌ از خدمات‌ ارتباطي‌ تا مراقبت‌ شخصي‌ و از كمك‌ مالي‌ متقابل‌ و تا نهادها و انجمنهاي‌ داوطلبانه‌ و افتخاري‌ رادربرمي‌گيرند.
جدول‌ 2 برخي‌ از نتيجه‌گيريهاي‌ كلي‌

* چشم‌اندازهاي‌ مثبت‌ كه‌ سياستگذاري‌ علمي‌ و فني‌ اتحاديه‌ اروپا بايد از آن‌ بهره‌برداري‌ كند:

· حوزه‌هاي‌ مربوط به‌ اشكال‌ جديدي‌ از توسعه‌ اقتصادي‌ ـ اجتماعي‌:

ــ كار انساني‌ و طراحي‌ وتوسعه‌ نظامها و فن‌آوريهاي‌ جهت‌داده‌ شده‌ به‌ سوي‌ انسان‌ مداري‌؛

ــ خدمات‌ اجتماعي‌ و ارائه‌ آن‌ به‌ خانواده‌ها؛

ــ نوآوري‌ در (زيست‌ مديريت‌)32 يعني‌ استفاده‌ از منابع‌ طبيعي‌ براي‌ توليد كالاها و خدمات‌ مادي‌33 (غذا و

غير غذا) و غير مادي‌34؛

ــ نوآوري‌ قانوني‌35 و نظم‌ بخش‌.

· حوزه‌هاي‌ مربوط به‌ حفاظت‌ و تقويت‌ آزادي‌ عمل‌ درازمدت‌ اروپاييها در سطح‌ جهاني‌:

ــ توسعه‌ علوم‌ شناختي‌؛

ــ نسل‌ جديدي‌ از ابزارها ودستگاههاي‌ اپتوماترونيك‌؛

ــ رشد نظامهاي‌ خدماتي‌ توليدكننده‌؛

ــ هماهنگي‌ و سازگاري‌ اروپاييها در تجهيزات‌ ارتباطي‌ و ارتباط دوربرد، روساختها و شبكه‌ها.

* نگرانيها وعلايق‌ آينده‌ كه‌ سياستگذاري‌ علمي‌ و فني‌ اتحاديه‌ اروپا بايد براي‌ مواجهه‌ با آنها سهيم‌ گردد:

ــ غلبه‌ و تسلط احتمالي‌ نظامهاي‌ فن‌محوري‌ به‌ عنوان‌ مانعي‌ در گسترش‌ و توسعه‌ رويكرد انسان‌ مدارانه‌؛

ــ پيشرفت‌ ناچيز در زمينه‌ فرارشته‌اي‌ كردن‌ علوم‌ و تفكيك‌ و جدايي‌ روزافزون‌ بين‌ علوم‌ فيزيكي‌ و طبيعي‌ از يك‌ سو و علوم‌انساني‌ و اجتماعي‌ ازسوي‌ ديگر؛

ــ افزايش‌ نابرابريهاي‌ ناحيه‌اي‌ در درون‌ و ميان‌ كشورهاي‌ عضـو اتحاديه‌ اروپا و نيز كشورهاي‌ كوچك‌ كم‌ توسعه‌يافته‌ اروپا طي‌ ده‌ تا پانزده‌ سال‌ آينده‌بر اثر فن‌ آوريهاي‌ نوين‌؛

ــ افزايش‌ روزافزون‌ دستيابي‌ نابرابر به‌ منافع‌ و مزاياي‌ ناشي‌ از هزينه‌هاي‌ علمي‌ و فني‌ نوين‌ برحسب‌ گروههاي‌ اجتماعي‌ متفاوت‌؛

ــ گرايش‌ به‌ سمت‌ كاستن‌ از هزينه‌هاي‌ عمومي‌ تحقيق‌ و توسعه‌ (R&D)؛

ــ كاهش‌ نسبي‌ نقش‌ ملتها در توسعه‌ فنـي‌ در سطح‌ جهاني‌، همـراه‌ با افزايش‌ روزافزون‌ تصميمـات‌ اخـذ شده‌ از سوي‌ شبكه‌هاي‌ جهاني‌ شركتهاي‌

تجاري‌ چندمليتي‌؛ تحت‌ اين‌ شرايط، مشكل‌ روزافزون‌ (تعريف‌ و ترويج‌ منافع‌ عمومي‌ درمضامين‌ علمي‌ و فني‌) ممكن‌است‌ به‌ يك‌ وظيفه‌ دشوارتبديل‌شود؛

ــ تضادهاي‌ احتمالي‌ ميان‌ جست‌وجو براي‌ ايجاد يك‌ فضاي‌ يكپارچه‌ و هماهنگ‌ علمي‌ و صنعتي‌ اروپايي‌ با راهبردهاي‌ جهاني‌ بخش‌ خصوصي‌.
در پايان‌ قرن‌، اتحاديه‌ اروپا مي‌تواند شاهد يك‌ حركت‌ نزولي‌ درمشاغل‌ روستايي‌ (در حدود 5/2 ميليون‌ واحد) باشد. در سال‌ 2000،از ميان‌ 5/4 ميليون‌ نفر كشاورز اتحاديه‌ كشورهايي‌ شامل‌ اسپانيا،پرتغال‌ و يونان‌، احتمالا 50 درصد در ايتاليا و نواحي‌ سه‌گانه‌مديترانه‌اي‌ فرانسه‌ جاي‌ مي‌گيرند. از اين000/250/2 كشاورز، 64درصد تنها به‌ صورت‌ پاره‌وقت‌ و در سطح‌ بخورونمير كار خواهندكرد، 20 درصد ديگر گرچه‌ به‌ صورت‌ تمام‌ وقت‌ كار مي‌كنند، امافقير محسوب‌ مي‌شوند، تنها 6 درصد به‌ گروه‌ كشاورزان‌ غني‌ و دارامتعلق‌ خواهند بود. برعكس‌، تنها 20 درصد از كشاورزان‌ (000/900نفر) در انگلستان‌ (از جمله‌ ايرلند شمالي‌)، دانمارك‌، بلژيك‌،لوگزامبورگ‌، بخش‌ Schlewigholstein آلمان‌ و نواحي‌ از فرانسه‌ غيراز نواحي‌ سه‌ گانه‌ مديترانه‌اي‌ و سه‌ گانه‌ جنوبي‌ فرانسه‌، جاي‌مي‌گيرند. ازاين‌ 000/900 نفر، 60 درصد به‌ صورت‌ تمام‌ وقت‌مشغول‌ به‌ كار بوده‌ تقريبا نصف‌ آنها غني‌ و دارا خواهند بود.

نگرانيها و دلواپسيهاي‌ مشابهي‌ نسبت‌ به‌ دورنماي‌ اشتغال‌ براي‌كارگران‌ غير ماهر بالاي‌ 50 سال‌ نيز بايد ملحوظ نمود. سهم‌ آنها ازكل‌ جمعيت‌ بين‌ سالهاي‌ 1985 تا 2020 به‌ طور متوالي‌ و مداوم‌افزايش‌ خواهد يافت‌ ـ بويژه‌ در آلمان‌، به‌ گونه‌اي‌ كه‌ در اين‌ كشورسهم‌ آنها از 2/37 درصد از كل‌ جمعيت‌ در سال‌ 1985 به‌ 3/49 درصد در سال‌ 2020 افزايش‌ مي‌يابد.

در حال‌ حاضر، تنها نيمي‌ از جمعيت‌ فعال‌ در گروه‌ سني‌ 50 ـ64 ساله‌ شاغل‌ هستند كه‌ اكثريت‌ آنها كارگران‌ پاره‌ وقت‌ يا كارفرماهستند. براي‌ كساني‌ كه‌ در پنجاهمين‌ سال‌ زندگي‌، شغلشان‌ را ازدست‌ مي‌دهند، انطباق‌ و سازگاري‌ براي‌ ورود به‌ درون‌ يك‌ حوزه‌جديد شغلي‌، مهم‌ و دشوار خواهدبود. براثر كمبود احتمالي‌ نيروي‌كار در پايان‌ قرن‌ حاضر، ممكن‌ است‌ فرصتهاي‌ جديدي‌ براي‌ افرادبالاي‌ 50 سال‌ در برخي‌ از كشورهاي‌ اروپايي‌ نظير آلمان‌، دانمارك‌ وبلژيك‌ براي‌ دريافت‌ دستمزد كار (نظام‌ كارمزدي‌) به‌ وجود آيد. بااين‌ حال‌، مطمئنا مشكلاتي‌، حتي‌ براي‌ كاركنان‌ كارآزموده‌ و مجرب‌،در ارتباط با ويژگيها و خصوصيات‌ شغل‌ موردنياز در پايان‌ قرن‌،ايجاد خواهد شد. فن‌آوريها و نظامهاي‌ جهت‌يافته‌ براساس‌ رويكردانسان‌ مدارانه‌، مي‌توانند در كمك‌ به‌ افراد مسنتر براي‌ منطبق‌ شدن‌ بانوع‌ جديدي‌ از كار، نقش‌ مثبتي‌ را ايفاء نمايند.

ارزيابي‌ تأثيرات‌ همه‌ جانبه‌ و كلي‌ فن‌آوري‌ نوين‌ بر حجم‌اشتغال‌، كارپيچيده‌اي‌ است‌. با وجود بررسيها و تحليلهاي‌ جداگانه‌مهمي‌ كه‌ در درون‌ اتحاديه‌ كشورهاي‌ اروپايي‌ (نظير مطالعه‌ صورت‌گرفته‌ در آلمان‌ و بررسي‌ گروه‌ مطالعه‌ مشاغل‌ درانگلستان‌) و خارج‌از اروپا (نظير مطالعه‌ توصيف‌ شده‌ در گزارش‌ لئونتيف‌ ـ واچين‌45) انجام‌ شده‌ است‌، باز هم‌ اختلاف‌نظر وجود داشته‌ و باقي‌خواهد ماند.برداشت‌ و درك‌ كلي‌ اين‌ است‌ كه‌ تاثير ترميمي‌ و سازگارانه‌ در سطح‌ملي‌ ـ اما نه‌ به‌ طور كلي‌ ـ با اهميت‌ و كارساز بوده‌ ناپايداري‌ وبي‌ثباتي‌ در مشاغل‌ و بخشهاي‌ گوناگون‌ وجود خواهدداشت‌. طي‌ده‌تا پانزده‌ سال‌ آينده‌، در حدود ده‌ تا پانزده‌ ميليون‌ نفر از ساكنان‌اتحاديه‌ كشورهاي‌ اروپايي‌، در زمينه‌ اشتغال‌ موقعيتي‌ دشوار ووضعيت‌ بحراني‌ خواهندداشت‌.

ب‌) كشاورزي‌، غذا و منابع‌ طبيعي‌

مجموعه‌ ديگر از دستاوردهاي‌ حاصل‌ از مطالعات‌ FAST، برموضوع‌ آينده‌ منابع‌ كشاورزي‌ و طبيعي‌ متمركز شده‌ است‌. يكي‌ ازحوزه‌هاي‌ اصلي‌ شناخته‌ شده‌ اين‌ مطالعات‌، نياز به‌ رويكرد يكپارچه‌و هماهنگ‌ نسبت‌ به‌ توسعه‌ روستايي‌ است‌. چنين‌ رويكردي‌،مستلزم‌ تقويت‌ سياستگذاري‌ غذايي‌ به‌ منظور جهت‌گيري‌ به‌ سمت‌خواسته‌ها و نيازهاي‌ مصرف‌كننده‌ (مشتري‌مدار) و استفاده‌ بهينه‌ اززمينهاي‌ اروپايي‌، مبتني‌ بر بهترين‌ تركيب‌ ممكن‌ از فرآورده‌هاي‌مادي‌ و غيرمادي‌ خواهدبود.

مجموعه‌ ديگري‌ از دستاوردهاي‌ حاصل‌ از اين‌ مطالعات‌، درارتباط با گشودن‌ دورنماها و چشم‌اندازهايي‌ براي‌ مديريت‌ منابع‌ دراتحاديه‌ اروپا، مديريت‌ منابع‌ در سطح‌ جهان‌ و بويژه‌، مسأله‌ حفاظت‌و بهره‌برداري‌ از تنوع‌ زيستي‌ جهان‌ است‌:

1ـ تنوع‌ و كيفيت‌

در سالهاي‌ آينده‌، تنوع‌ و كيفيت‌ به‌ عنوان‌ نيروهاي‌ محرك‌ وبرانگيزاننده‌ توسعه‌ كشاورزي‌ ـ صنعتي‌ در كشورهاي‌ پيشرفته‌ عمل‌خواهند كرد. طي‌ بيست‌ سال‌ آينده‌ در اروپا، تقاضا براي‌ موادغذايي‌از لحاظ حجم‌ و كميت‌ ثابت‌ خواهد بود و يا حتي‌ ممكن‌ است‌كاهش‌ يابد. اين‌ وضعيت‌ به‌ دلايلي‌ چند از جمله‌: رشد پايين‌جمعيت‌، درصد بالاي‌ سالخوردگان‌ با نيازهاي‌ غذايي‌ اندك‌ و كاهش‌فعاليت‌ جسماني‌ و عضلاني‌ بر اثر استفاده‌ از فن‌آوريهاي‌ كاهش‌دهنده‌ نيروي‌ كارانساني‌، ايجاد خواهدشد. از لحاظ هزينه‌موادغذايي‌، انتظار مي‌رود افزايش‌ ناچيزي‌ در حدود 5/0درصد درهر سال‌ رخ‌ دهد و در كشورهاي‌ فقيرتر اتحاديه‌ اروپا، بازارها درزمينه‌ توليدات‌ دامي‌ رشد خواهند كرد.

با توجه‌ به‌ در حال‌ رشد بودن‌ ميزان‌ توليدات‌ كشاورزي‌ و ثابت‌ماندن‌ سطح‌ تقاضا براي‌ مواد غذايي‌، سرمايه‌گذاري‌ بر روي‌ توليدات‌و محصولات‌ غير خوراكي‌، از سوي‌ بسياري‌ از صاحبنظران‌ به‌ عنوان‌راه‌ حل‌ مشكلات‌ كشاورزي‌ اروپا مطرح‌ شده‌ است‌. اما به‌ طور كلي‌با اين‌ وضعيت‌ بايد با احتياط برخوردكرد. توليد انرژي‌ و موادشيميايي‌ تنها به‌ منزله‌ اين‌ است‌ كه‌ از زميني‌ كه‌ در مقياس‌ وسيع‌مستعد و حاصلخيز است‌، استفاده‌ كنيم‌ و اين‌ امر تحت‌ شرايط فني‌ واقتصادي‌ موجود يا احتمالي‌ در آينده‌، غير مفيد و غير اقتصادي‌خواهدبود. با اين‌ حال‌، (زيست‌ ـ انرژي‌)46 (براي‌ نمونه‌ گاز متان‌ناشي‌ از فراورده‌هاي‌ جانبي‌ يا انرژي‌ حاصل‌ از سوختن‌ چوب‌)تحت‌ شرايط محلي‌ معين‌ دراتحاديه‌ اروپا، داراي‌ دورنمايي‌ روشن‌است‌، بويژه‌ اگر اين‌ امر، به‌ صورت‌ بخشي‌ از يك‌ طرح‌ يكپارچه‌ وهماهنگ‌ توسعه‌ درآيد. توليد زيست‌ ـ انرژي‌ معادل‌ 5 تا 10 درصداز كل‌ تقاضاي‌ انرژي‌ توسط اتحاديه‌ كشورهاي‌ اروپايي‌ است‌ ـ گرچه‌با تفاوتهاي‌ برجسته‌ و آشكار در ميان‌ كشورهاي‌ عضو اتحاديه‌ اروپا.

دورنماها و چشم‌اندازهاي‌ اميدبخش‌ ديگري‌ در اروپا، در زمينه‌بهره‌برداري‌ از زمين‌ در خصوص‌ توليد روغنها47 و چربيها48، موادشيميايي‌ خالص‌ و بويژه‌ محصولاتي‌ نظير پلاستيكهاي‌ قابل‌ تجزيه‌ ازنظر شيميايي‌، الياف‌ نساجي‌ و مشتقات‌ آهار49 براي‌ مواد چسبنده‌ وپلاستيك‌ وجود دارند. برآورد مي‌شود مجموع‌ ظرفيت‌ توليد زيست‌ـ انرژي‌ نزديك‌ به‌6/5 تا 4/6 ميليون‌ تن‌ باشد؛ با در نظرگرفتن‌ اينكه‌(بيواتانل‌)50 به‌ عنوان‌ تقويت‌ كننده‌ اكتان‌51 مورد استفاده‌ قرار نگيرد.اين‌ سطح‌ از توليد تقريبا برابر با سه‌ ميليون‌ هكتار يا 2 تا 3 درصد ازحوزه‌ زمينهاي‌ كشاورزي‌ مورد استفاده‌ دراتحاديه‌ كشورهاي‌اروپايي‌ است‌ و نشاندهنده‌ دو برابر شدن‌ زيست‌انبوهي‌52 مورداستفاده‌ كنوني‌ ازسوي‌ بخشهاي‌ صنعتي‌ است‌.

از جمله‌ نيروهاي‌ مهمي‌ كه‌ حامي‌ و پشتيبان‌ تقاضاي‌ روبه‌ تزايدبراي‌ مواد خام‌ كشاورزي‌ در صنايع‌ غير خوراكي‌ است‌، مقتضيات ‌جديد مربوط به‌ حفاظت‌ از محيطزيست‌، بويژه‌ محصولات‌ مورداستفاده‌ عمومي‌ كه‌ از نظر شيميايي‌ قابل‌ تجزيه‌ شدن‌53 هستند نظيرصابونها و كيسه‌هاي‌ پلاستيك‌ هستند. عامل‌ محرك‌ و برانگيزاننده‌ديگر، دورنماي‌ ارائه‌ شده‌ مربوط به‌ بهره‌برداري‌ و استخراج‌ كامل‌ ازتنوع‌ و تعين‌54 بيومولكولها از طريق‌ بيوتكنولوژي‌ پيشرفته‌ است‌.
2ـ سياستگذاري‌ غذايي‌ جهت‌يافته‌ به‌ سوي‌ مصرف‌كننده‌ يامشتري‌مدار

مطالعات‌ FAST پيش‌بيني‌ مي‌كنند كه‌ در آينده‌، خطمشي‌ وسياستگذاري‌ غذايي‌اي‌ اجرا و محقق‌ خواهد شد كه‌ عمدتادرخدمت‌ منافع‌ مصرف‌كنندگان‌ جهت‌ يافته‌ است‌. اتحاديه‌ اروپا، درحوزه‌ موادغذايي‌، فعاليتهاي‌ زيادي‌ را انجام‌ داده‌ است‌ تا پشتيباني‌ ومصونيت‌ مصرف‌ كننده‌ را تضمين‌ و تأمين‌ نمايد. طي‌ سالهاي‌ آينده‌،مواجهه‌ بين‌ مواد غذايي‌ و مصرف‌كننده‌، در مركز يك‌ سياستگذاري‌غذايي‌ مستحكمتر در سطح‌ اروپا، مشاهده‌ خواهد شد. توفيقات‌ اين‌سياستگذاري‌ بر حسب‌ توانايي‌ آن‌ به‌ پاسخگويي‌ نسبت‌ به‌ تقاضاي‌ روبه‌ تزايد براي‌ غذاي‌ سالمتر با قيمتهاي‌ معقول‌ و متناسب‌، سنجيده‌خواهدشد. دولتها، همواره‌ درگير بررسي‌ و تنظيم‌ و كنترل‌ به‌ منظورتضمين‌ كردن‌ اين‌ نكته‌ بوده‌اند كه‌ مصرف‌كنندگان‌ دريافت‌ كننده‌موادغذايي‌اي‌ باشند كه‌ سالم‌، مغزي‌ و كافي‌ است‌. بنابراين‌، پيش‌بيني‌مي‌شود در طراحي‌ و توسعه‌ محصولات‌ غذايي‌ توجه‌ افزونتري‌ به‌كيفيت‌، سلامتي‌ و مفيد بودن‌ معطوف‌ خواهدشد. علاوه‌براين‌،مراقبتها و نظارتهاي‌ كارامدتري‌ در جهت‌ جلوگيري‌ از انجام‌دادن‌تخلفات‌ غذايي‌ توسط كشاورزان‌ و دامداران‌ (براي‌ مثال‌ سوءاستفاده‌هورموني‌ حيوانات‌)، به‌ عمل‌ آورندگان‌ غذاها (براي‌ مثال‌ آلودگي‌ يافساد روغن‌ خوراكي‌)، دولتها (براي‌ نمونه‌ كنترل‌ موقعيتهايي‌ كه‌ درآن‌ غذا آلوده‌ به‌ مواد راديو اكتيو مي‌شود) به‌ عمل‌ خواهد آمد. منابع‌ وامكانات‌ بيشتري‌ براي‌ تغذيه‌، آموزش‌ و اطلاع‌رساني‌ به‌ مصرف‌كننده ‌اختصاص‌ داده‌ خواهدشد.

در نهايت‌، مطالعات‌ FAST پيش‌بيني‌ مي‌كنند كساني‌ كه‌ تمايل‌دارند شاهد تغييرات‌ بنياديتري‌ در سياستگذاريهاي‌ مربوط به‌دامداري‌ و حيوانات‌ و استفاده‌ از كودهاي‌ شيميايي‌ و سموم‌ دفع‌آفات‌ باشند، فشار شديدي‌ را وارد خواهند كرد تا از مقدار و ميزان‌چربي‌ و نيترات‌ و آلودگي‌ مشتقات‌ بكاهند و مهمتر از آن‌،مصرف‌كنندگان‌ را از قيمتهاي‌ بالاي‌ مواد غذايي‌ برهانند.

3ـ بهره‌برداري‌ بهتر از زمين‌

اگرچه‌ فراورده‌هاي‌ غذايي‌ با حجم‌ وسيع‌، به‌ عنوان‌ محصولات‌اصلي‌ زمينها باقي‌ خواهند ماند، با اين‌ حال‌، در پي‌گرفت‌ كوششهاي‌به‌ عمل‌ آمده‌ در زمينه‌ افزايش‌ بازده‌ در هكتار، در حوالي‌ سال‌ 2000،حدود 10 ميليون‌ هكتار از زمينهاي‌ كشورهاي‌ اتحاديه‌ اروپا اضافي‌خواهندبود، مگر اينكه‌ رويه‌ها و شيوه‌هاي‌ (كشت‌ يكپارچه‌ و مزارع‌پهناور)55 در سطح‌ وسيعي‌ انجام‌ گيرد و يا اينكه‌ راههاي‌ عمده‌ديگري‌ غير از توليد مواد غذايي‌ براي‌ بهره‌برداري‌ از زمينها درپيش‌گرفته‌ شود.

در بسياري‌ از محافل‌، به‌ كشت‌ يكپارچه‌ و مزارع‌ پهناور دركشاورزي‌، با نظر مساعد نگريسته‌ مي‌شود، چراكه‌ اين‌ نوع‌ كشت‌ به‌دنبال‌ خود مزايايي‌ نظير: چشم‌انداز و منظره‌ جذاب‌، آلودگي‌ كمترآب‌ و خاك‌، سلامتي‌ و بهزيستي‌ حيوانات‌، تنوع‌ و گوناگوني‌حيوانات‌ و گياهان‌ وحشي‌ و... را در پي‌ خواهدداشت‌.

با اين‌ حال‌، يكپارچگي‌ اراضي‌56 با فشارها و محدوديتهايي‌مواجه‌ خواهد شد. علاقه‌ و اشتياق‌ كشاورزان‌ در دفاع‌ و حفاظت‌ ازدرآمدهاي‌ خود كاملا واضح‌ است‌. علاوه‌ براين‌، ساخت‌ نسبتاانعطافناپذير مالكيت‌ زمين‌ و ميزان‌ بالاي‌ ماليات‌، مشكلاتي‌ را درجهت‌ گسترش‌ كشت‌ و كار براي‌ جبران‌ بازده‌ پايينتر ايجاد خواهدكرد. درآينده‌، ميزان‌ مصرف‌ روبه‌ كاهش‌ ميانجي‌ها (كودهاي‌شيميايي‌، انرژي‌، خوراك‌ و تغذيه‌) ازطريق‌ سطوح‌ پايينتر يارانه‌ وحمايت‌ مالي‌، تشويق‌ و تقويت‌ خواهدشد. بنابراين‌، پژوهشگران‌ به‌درستي‌ پيشنهاد كرده‌اند كه‌ فن‌آوريهايي‌ براي‌ كشاورزي‌ با بازده‌ كمترو پايينتر مورد توجه‌ قراربگيرند.

4ـ توسعه‌ يكپارچه‌ و هماهنگ‌ روستايي‌

يكپارچگي‌ و هماهنگي‌ توسعه‌ روستايي‌، امري‌ ضروري‌ است‌. دراتحاديه‌ اروپا، چندين‌ هزار روستاي‌ زراعي‌ كوچك‌، بدون‌ آينده‌مشخص‌ و روشن‌، درمعرض‌ تهديد و خطر قرارگرفته‌اند. به‌ بياني‌واضحتر، در صورتي‌ كه‌ حوزه‌هاي‌ روستايي‌ پرت‌ و دور افتاده‌اتحاديه‌ اروپا، به‌ شكل‌ كنوني‌ باقي‌ بمانند، با نقاط ضعف‌ و نقايص ‌روزافزوني‌ مواجه‌ خواهند شد از جمله‌ اينكه‌:

ــ دورافتاده‌ و پراكنده‌ از مراكزپژوهشي‌ هستند و از اين‌ رومكانهاي‌ مناسبي‌ براي‌ اجرا و آغاز نوآوريهاي‌ فني‌ محسوب‌نمي‌شوند.

ــ در بخشهايي‌ كه‌ نيازمند شدت‌ و عمق‌ پايين‌ فني‌ است‌تخصص‌ يافته‌اند و تحت‌ سلطه‌ شركتهاي‌ تجاري‌ كوچك‌ هستند.

ــ دسترسي‌ اندكي‌ به‌ سطوح‌ بالاي‌ كارآموزي‌، آموزش‌ وشبكه‌هاي‌ اطلاع‌رساني‌ دارند.

مسائل‌ و مشكلات‌ مذكور، به‌ وضوح‌ در نواحي‌ كمتر توسعه‌يافته‌ اتحاديه‌ اروپا كه‌ تعدادشان‌ دو برابر شده‌ است‌ به‌ همراه‌ يونان‌،اسپانيا و پرتغال‌ كه‌ 20 درصد از كل‌ جمعيت‌ اتحاديه‌ اروپا را تشكيل‌مي‌دهند، وخيمتر است‌. تقريبا تمامي‌ اين‌ نواحي‌ از ميزان‌ بالاي‌بيكاري‌ و فضاي‌ ناكافي‌ اشتغال‌57 رنج‌ مي‌برند. آينده‌ حوزه‌هاي‌روستايي‌ اتحاديه‌ اروپا، ديگر نمي‌تواند شبيه‌ به‌ گذشته‌شان‌ كه‌ دراطراف‌ توليد محصولات‌ زراعي‌ و دامي‌ متمركز شده‌ بود، در نظرگرفته‌ شود؛ اگرچه‌ كشاورزي‌، جنگلداري‌، به‌ عمل‌آوري‌توليدات‌ دامي‌ و زراعي‌ و مراقبت‌ مناسب‌ از چشم‌اندازها و مناظر ومحيطزيست‌، از اجزاي‌

نسل سوم رسانه ها

على محمد آقازمانى - عنوان رسانه هاى ديجيتال يا digital media در ادبيات ۳ دهه اخير ارتباطات و اطلاع رسانى مطرح شده است. پيش از آن، رسانه هاى سنتى يا Traditional Media كه مجموعه اى از رسانه هاى جمعى و مكتوب به شمار مى آيد، تا اواسط قرن بيستم، قدرت بلامنازع عرصه ارتباطات و اطلاع رسانى جهانى به شمار مى آمد و...
•تغيير در موج سوم
آلوين تافلر محقق معاصر شهير آمريكا در كتاب جنجالى موج سوم خود كه در دهه هفتاد ميلادى نوشته جنبه هاى نوين زندگى خاصى كه بشر در آينده با آن برخورد خواهد كرد، از شيوه هاى خريد كردن تا تغيير در رويكردهاى ارتباطات ملل را تفسير كرده است. اين تفسير از نوع زندگى آدمى در هزاره سوم، در حقيقت تبيين كلى ساختارى بود كه مارشال
مك لوهان كانادايى يكصد سال پيش از تافلر، سرزمين Global Village (دهكده جهانى) را براى انسان ها پيش بينى كرده بود و الان، ما كاربران اينترنت و رسانه هاى ديجيتالى امروزى، در حقيقت ساكنان اين كره جديد هستيم. انقلاب ارتباطاتى كه تافلر از آن به نام موج سوم ياد كرده بود، نسل سوم رسانه ها كه همانا رسانه هاى ديجيتالى بودند را به صورت اجمالى معرفى كرد. عبدالله شهريورى مدير خدمات پس از فروش شركت HiGrade در مورد نقش رسانه هاى ديجيتال در كشورهاى مختلف خصوصاً ايران مى گويد: نقش انكارناپذير رسانه هاى ديجيتال، در توسعه زيرساخت هاى ارتباطى و حتى عمرانى كشورهاى در حال توسعه اى مانند ايران اثر بخش بوده است. هم اكنون مى توان دستگاه هاى ديجيتالى مختلفى مانند: DVD NOTE BOOK _VIDEO _DMS(Digital Media Station) را در خانه هاى خيلى از ايرانيان پيدا كرد كه نتيجه پذيرش سريع فرهنگ ايران نسبت به رسانه هاى ديجيتال بوده است. اما آن چه امروز اتفاق افتاده است، به مراتب شگرف تر از آن چيزى است كه تافلر در كتب خود از آينده ارتباطات دنيا، پيش بينى كرده بود. موفقيت فناورى هاى راهبردى و پيچيده بشر كه تا حد زيادى مديون علوم پايه مانند رياضيات و فيزيك و علم رايانه است، افق هاى جديدى را پيش روى بشر امروزى قرار داد تا نسل تازه اى از ارتباطات بشرى را پيش روى خود قرار دهد. آن چه امروز رسانه هاى ديجيتال براساس كاربرد خود در اختيار ما قرار مى دهند، بيش از آن چيزى است كه در دهه هاى پايانى هزاره دوم ميلادى از آن ياد مى شد.
پاپيروسى كه چينى ها و مصرى ها در هزاران سال پيش، اساس ارتباطات مكتوب خود را بر پاى آن شكل مى دادند، پس از گذشت دو انقلاب يعنى انقلاب كشاورزى و صنعت سنتى، با اختراع ماشين چاپ گوتنبرگ آلمانى صفحه جديدى را در ارتباطات بشرى ايجاد كرد. ساخت راديو و پس از آن انقلاب تلويزيون كه به عنوان گسترده ترين رسانه جمعى تلقى مى شود، مسير برنامه هاى پيشرفت ارتباطى بشر را به سمت و سوى رسانه هاى ديجيتال باز كرد. دايره المعارف هاى بزرگ مانند بريتانيكا رسانه هاى ديجيتال را مجموعه اى از ابزارهاى نرم افزارى و سخت افزارى مى دانند كه حجم زيادى از اطلاعات را در فرمت هاى مختلف در كمترين زمان و با بهترين و بيشترين كيفيت در اختيار حجم وسيعى از كاربران خود قرار مى دهند. اين شاخص ها را در رسانه هاى نسل اول و دوم نمى توان يك جا پيدا كرد. شما هر تلويزيونى كه راه اندازى كنيد تا بر روى ماهواره ها قرار نگيرد، براى همگان قابل مشاهده نيست. هر نشريه اى را نيز كه منتشر كنيد، تا در شبكه هاى اطلاع رسانى جهانى ارائه نشود و يا تيراژ ميليونى نداشته باشد، در اختيار شمار گسترده اى از مخاطبان سازمان شما قرار نخواهد گرفت. تازه اگر موفق به چنين امرى شويد، هزينه هاى گزافى را بايد متقبل شويد. اما رسانه هاى ديجيتال امروزى، در وقت و هزينه ها بسيار صرفه جويى مى كنند. روزنامه اى مانند واشينگتن پست www.washingtonpost.com كه روزانه بيش از ۲ ميليون بازديد دارد، بيش از نسخه چاپى خود خواننده دارد. جالب آن كه درصد بالايى از بيننده هاى آن غيرآمريكايى هستند. خريدى كه از خرده فروشى آمازون www.amazon.com در سال هاى اخير ثبت شده است، بيش از فروش كل فروشگاه هاى زنجيره اى مشهور Harrolds در انگلستان است. آيا اين جز با ظرفيت هاى ممتاز رسانه هاى ديجيتال به دست آمده است؟ نبايد فراموش كرد كه اكنون بيل گيتس، ثروتمندترين مرد جهان، ثروت خود را از راه تقويت رسانه هاى ديجيتال كسب كرده است. آيا به نظر شما، ساكنان خوش شانس دره سيليكون، يعنى مديران گوگل www.google.com، سرمايه ۸۰ ميليارد دلارى خود را كه از ظرف كمتر از يك دهه به دست آورده اند، جز با حضور گسترده و هوشمندانه در رسانه هاى ديجيتال بوده است. در حقيقت بر مبناى آمارهاى رسمى منتشر شده، در سال ۲۰۰۴ ميلادى، از مجموع ۱۶ هزار ميليارد دلار گردش تجارت جهانى، بيش از ۶ هزار ميليارد دلار آن از طريق تجارت مبتنى بر شاخص هاى الكترونيكى و اى تى مدار ايجاد شده است. يعنى ضريب اثربخشى نهايى رسانه هاى ديجيتال در ارتقاى نوع درآمد و شيوه هاى كسب آن، آرام آرام، نقش بى بديل خود را نمايان مى كند. پر واضح است كه حركت در عرصه رسانه هاى ديجيتال نه تنها اشتغال زايى بسيار فراگير و گسترده اى را به همراه خواهد داشت، بلكه با كمترين سرمايه، بيش ترين ارزش افزوده نصيب فعالان خواهد شد. بنابراين ايجاد برنامه هاى كلان دولتى براى گسترش رسانه هاى ديجيتال و تدوين طرح هاى جامع براى حضور دادن اين رسانه ها در امور آموزشى، تحقيقاتى و اطلاع رسانى ضرورى تصور مى شود.
• فرمت هاى رسانه هاى ديجيتال
رسانه هاى ديجيتال، فرمت هاى مختلفى دارند كه در ادامه به شمارى از اين موارد مى پردازيم:
شبكه هاى اطلاع رسانى محلى : اين شبكه ها كه به صورت BBS و LAN با ساده ترين ابزارهاى ارتباطى، فضاى ديجيتالى متنى و صوتى و تصويرى را براى كاربران به ارمغان مى آورد نقطه پرتاب و عطف رسانه هاى ديجيتال را بايد در اين شبكه هاى اوليه جست وجو كرد.شبكه هاى اطلاع رسانى بين المللى: اين شبكه ها كه امروزه شاهراه جهانى وب، مشهورترين آنها است، موثرترين و فراگيرترين رسانه ديجيتال قرن نام گرفته است. حدود ۱ ميليارد نفر مخاطب آن لاين اين شبكه ديجيتال هستند. ساكنان دنياى سايبر، با راه اندازى بيش از ۵۰ ميليون سايت اينترنتى و ميليون ها وبلاگ، ميلياردها گيگابايت ديتا را هر روز به يكديگر منتقل مى كنند. تجارت الكترونيك، نشر الكترونيك، آموزش الكترونيك، بازاريابى الكترونيكى، دولت الكترونيكى، پول الكترونيكى و مسائل اين چنين در قالب اين رسانه ديجيتال ايجاد مى شود. يكى از شاخص هاى تحليل اثربخشى رسانه اى سازمان ها، بررسى نقش تاثيرگذارى اهداف درون سازمانى و برون سازمانى آنها، در اين رسانه به شمار مى آيد كه نشان دهنده عمق بازدهى و توانمندى بلامنازع آن است.
دستگاه هاى ديجيتالى خانگى: دستگاه هاى ديجيتال خانگى، نسل جديدى از رسانه هاى ديجيتال است كه سينماهاى خانگى از آن دسته اند. اين دستگاه ها به كاربران اين امكان را مى دهند تا به ضبط و پخش تصاوير و موسيقى هاى مختلف مورد علاقه خود بپردازند. به گونه اى كه با تنظيم ساده اى، مديريت نيازهاى اطلاعاتى خود را به دستگاه سپرده و در زمان خاص آن را مشاهده كنند.
دستگاه هاى ديجيتالى شهرى: دستگاه هاى ديجيتال شهرى، كه جديداً قرار است در بيش از ۶۰ نقطه تهران نيز راه اندازى شود، دستگاهى است كه توانايى كنترل از راه دور و پخش برنامه هاى خاصى را با كيفيت هايى كه مسئولان آن تعيين مى كنند، بر روى تلويزيون هاى بزرگ نصب شده در شهر، ايجاد مى كند.
وسايل ارتباطى ماهواره اى: نسل فرامليتى رسانه هاى ديجيتال، وسايل ارتباطى ماهواره اى و حتى wireless هستند كه انقلاب رسانه اى، مديون پيشرفت در اين حوزه از وسايل رسانه اى است. بيش از ۳ هزار شبكه تلويزيونى ماهواره اى كه بر روى ده ها ماهواره مستقر در مدار كره زمين قرار گرفته است، كليات رسانه هاى ديجيتال مبتنى بر satellite است.
• حال و آينده رسانه هاى ديجيتال در ايران
حال و آينده رسانه هاى ديجيتال در ايران، افق روشنى دارد. از لحاظ اقتصادى، تحقيقاتى و فنى و دخيل كردن منابع انسانى در امر رسانه هاى ديجيتال، دكترين ممتازى است كه بايد در رفتار سازمانى مطالعاتى كلان دولت در امر رسانه ها و ارتباطات جاى گيرد. بيش از ۳۰ كارخانه بزرگ توليد تجهيزات ديجيتالى در كشور فعال هستند كه هزاران نفر را به صورت مستقيم و غيرمستقيم به كار گماشته اند و چرخ آرام ICT كشور را به گونه اى به حركت درمى آورند. بيش از ۵۰۰ شركت رسمى عضو شوراى عالى انفورماتيك ايران نيز موجود است كه توانايى حركت در جهت اجراى طرح هاى برنامه ريزى و اجراى صنعت رسانه هاى ديجيتال را در اختيار دارند. نسل دوم طرح توسعه و كاربرد فناورى اطلاعات ايران با وام هاى ميلياردى اش، قطعاً بهترين فرصت براى كسانى است كه مى خواهند به فعاليت ديجيتالى بپردازند. قطعاً نقش وزارت فناورى اطلاعات در كنار واحد هاى تحقيقاتى وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى در هدايت مناسب نظام استقرار و توسعه رسانه هاى ديجيتال در كشور اساسى است.
منبع:شرق

اختلافات سازمان تنظيم مقررات و اپراتورتلفن ثابت حل نشده است

سرمايه‌‏گذاري سنديكاي اپراتور خصوصي تلفن ثابت بلاتكليف و طرح ارايه شده از سوي اين سنديكا به سازمان تنظيم مقررات بدون پاسخ مانده است.
مهندس طاهوي , كارشناس فني شركت ضحاكيش, درگفت و گو با خبرنگار ايلنا, ضمن اعلام مطلب فوق اظهار داشت: پس از پي گيري‌‏هاي بسيار سنديكاي اپراتور خصوصي تلفن ثابت, هنوز جواب قطعي به طرح ارايه شده از سوي سازمان تنظيم مقررات داده نشده و امكان برقراري ارتباط با اين سازمان جهت ارايه نظريات سنديكا وجود ندارد.
وي در ادامه افزود: قرارداد منعقد شده ميان سازمان تنظيم مقررات و سنديكاي اپراتور خصوصي تلفن ثابت كاملا يك طرفه و به ضرر سنديكا بوده و هيچ تعهدي براي جبران خسارت سرمايه خوابيده شركت‌‏هاي عضو سنديكا در اين قرار داد لحاظ نشده است.

راه دشوار آموزش مجازى

گفت وگو با احمد غلامى استاد دانشگاه - با آنكه تنها ۷سال از آغاز بحث آموزشهاى مجازى در دنيا مى گذرد اما اين آموزشها خيلى زود و تنها با فاصله ۲سال از كشورهاى پيشرو در اين زمينه، جاى خود را در ايران باز كرد تا به چالشى كه سالها جوانان و خانواده هاى ايرانى با آن دست و پنجه نرم مى كردند و تا اين مدت دانشگاههاى دولتى، پيام نور و حتى آزاد نتوانسته بودند به خوبى از پس آن برآيند؛ پاسخ دهند. موافقان طرح، بر اين عقيده اند كه آموزشهاى مجازى به دليل برخوردارى از امتيازاتى چون قابل دسترس بودن در هر زمان و مكان، پوشش جمعيتى بالا، انتقال سريع دانش و كاهش مهاجرتهاى فصلى ومنطقه اى، سبب خواهد شد نياز جوانان علاقه مند ورود به دانشگاهها و مراكز آموزش عالى در كوتاه مدت برطرف گردد. ولى مخالفان معتقدند كمبود زيرساختهاى قوى ارتباطى، فقدان مهارت و تخصص كافى، عدم ايجاد چهره به چهره بين استاد و دانشجو و نبود فرهنگ استفاده از اين آموزشها، جامعه ايرانى را با چالش هاى جديد رو برو خواهد ساخت. به منظور آگاهى از وضعيت آموزشهاى مجازى در كشورمان و نيز آشنايى با مهمترين چالش هاى پيش راه توسعه اين آموزشها، با دكتر احمد غلامى استاد دانشگاه ورئيس مركز آموزشهاى الكترونيكى دانشگاه علم و صنعت ايران، گفت وگويى انجام شده است كه مى خوانيد.
اخيراً بحث توسعه آموزشهاى مجازى، محور كار وزارت علوم، تحقيقات و فناورى قرار گرفته و برخى دانشگاهها نيز در اين عرصه فعاليتهايى را آغاز كرده اند. با اين حال وضعيت اين آموزشها در كشور چگونه است؟
تا ۵سال پيش، بحث آموزشهاى مجازى در كشور، اصلاً مطرح نبود. كليد اين موضوع در اواسط سال ۱۳۸۰ رقم خورد و رويكرد جامعه به آن نيز به صورت بسيار سريع و جهشى افزايش پيدا كرد. وزارت علوم به عنوان متولى آموزش عالى كشور، دريافت كه بخشى از چالشهاى اين وزارتخانه بويژه در زمينه ارتقاى ظرفيتهاى دانشگاهى با استفاده از اين شيوه قابل حل است. با پيشنهادهايى كه از سوى مراكز دانشگاهى و بعضاً غيرانتفاعى مطرح شد و چند دانشگاه از جمله علم و صنعت نيز عملاً وارد اين عرصه شدند اكنون شاهد مرحله جديدى از آموزشهاى مجازى هستيم؛ به طورى كه در حال حاضر اين آموزشها به عنوان يك رويكرد شناخته شده در كشور مورد پذيرش و آزمايش قرار گرفته است و در آينده نيز به ثبات و پايدارى بيشترى خواهد رسيد.
دقيقاً چه عاملى باعث طرح اين موضوع شد؟
من همواره از نزديك تعداد بالاى متقاضيان و علاقه شديد آنان براى ورود به دانشگاه را شاهد بودم. به همين دليل با دست اندركاران امر، همواره به دنبال راهكارى بوديم تا ظرفيت دانشگاهها به گونه اى افزايش پيدا كند كه باعث تعديل اين ازدحام و تراكم شود. با اطلاع از اينكه ظرفيت دانشگاهها را نمى توان در فاصله زمانى كوتاه يا حتى ميان مدت به صورت حضورى افزايش چشمگير داد و با مطالعاتى كه صورت گرفت؛ به مرور زمينه هاى آشنايى با اين آموزشها در كشور و محيط هاى دانشگاهى جهت اهداف فوق پيدا شد.
خواسته و ديدگاه استراتژيك وزارت علوم نيز دقيقاً اين بود كه با استفاده از فناوريهاى نوين ظرفيت دانشگاهها را به بهترين وجه و در كوتاه ترين زمان ارتقا بخشد كه اين آموزشها مورد توجه جدى قرار گرفت. دليل ديگر آن محقق ساختن شعار ارزشى و اعتقادى «اطلبوا العلم من المهد الى اللحد» بود. به عبارت ديگر اگر قرار است براساس مكتب اسلام، هر فردى در طول زندگى خود مشغول علم آموزى باشد و اگر بناست كه موضوع Life education در كشور نهادينه شود بايستى ابزار آن را هم فراهم كنيم. چون آموزشهاى سنتى نمى توانند پاسخگوى جامعه در اين زمينه باشند لذا ضرورت ايجاد و توسعه آموزشهاى مجازى احساس شد. مسأله ديگر هم اينكه مشاهده شد بسيارى از اشخاص از سد كنكور عبور مى كنند اما در محيطى دور از منطقه بومى خود وارد دانشگاه مى شوند كه اين امر مشكلاتى چون مهاجرت هاى منطقه اى و به تبع آن افزايش هزينه هاى دانشجويان، مواجهه با فرهنگهاى متفاوت، تعارض هاى فرهنگى، عدم احساس امنيت روحى و روانى و مانند آن را به همراه داشت كه اين چالشها به راحتى از طريق آموزشهاى مجازى قابل حل بودند. در مجموع، اين مزايا سبب شد تا دست اندركاران وزارت علوم و مجموعه هاى دانشگاهى براى راه اندازى آموزشهاى مجازى به تكاپو بيفتند.
چون وزارت علوم، خود دست اندر كار توسعه آموزشهاى مجازى است از لحاظ تأييد مدارك مشكلى وجود ندارد ولى آيا رويكرد جامعه به اين آموزشها مثبت است و مراكز استخدامى كشور، دارندگان مدارك دانشگاههاى مجازى را مورد حمايت قرار خواهند داد؟
همانگونه كه عرض شد پيشنهاد اوليه آموزشهاى مجازى از بدنه آموزش عالى يعنى دانشگاهها به وزارت علوم ارائه شد و در همان ابتدا هم با بازخورد مثبت آن روبرو شد كه صدور مجوزهاى گوناگون براى تشكيل مراكز آموزش مجازى گوياى اين امر است. اما اين وزارتخانه به مرور در بحث حمايتهاى مالى و اعتبارى از اين طرح ملى، متأسفانه كم فروغ ظاهر شد كه شايد دليل آن يا محدوديت بودجه يا نبود يك عزم جدى براى نهايى كردن طرح باشد. اما در مورد رويكرد جامعه نسبت به اين آموزشها من آن را صددرصد مثبت ارزيابى مى كنم چون امكاناتى كه آموزشهاى الكترونيكى در اختيار مردم قرار مى دهند بسيار قابل دسترسى و به صرفه هستند. به عنوان مثال اين روش براى مديران صنعت كشور كه قصد ادامه تحصيل دارند يا براى كسانى كه علاقه مند تحصيل در چند مقطع آموزشى هستند بسيار مفيد است. در حال حاضر ظرفيت پذيرش دانشگاهها براى مقطع كارشناسى از هر ۵ داوطلب كنكور يك نفر و در كارشناسى ارشد از هر۲۰داوطلب يك نفر است. طبيعتاً كسانى كه به اين چرخه وارد نمى شوند از هر روزنه اميدى براى ورود به دانشگاه استقبال مى كنند و مهاجرت بسيارى از جوانان به كشورهاى خارجى نيز يكى از پيامدهاى منفى محدوديت ظرفيت دانشگاههاست. اين موارد در آموزشهاى مجازى حل شده است و لذا باعث خواهد شد كه اقبال عمومى از آن افزايش يابد. در مورد اعتبار مدارك دانشگاههاى مجازى هم بايد به اين نكته توجه كنيم كه وقتى دانشگاهى قدم به اين عرصه گذاشت اگر براى دانشجو دلسوزى نداشته باشد حداقل براى خود دارد و لذا هيچگاه شخص بيسواد را روانه جامعه نمى كند و اگر يك دانشگاه غيرانتفاعى هم قصد ارائه چنين آموزشهايى را داشته باشد وزارت علوم تمام شاخصه هاى علمى كه منجر به صدور مجوز معتبر مى شوند را نسبت به آن مؤسسه اعمال خواهد كرد. اتخاذ چنين تصميماتى على القاعده باعث مى شود تا آموزش دانشجويان مطابق با استانداردهاى بالا باشد. درمورد بحث آخر هم كه جامعه چه بازخوردى نسبت به پذيرش فارغ التحصيلان رشته هاى مجازى خواهدداشت؛ مطمئناً در ابتدا مراكز شغلى و استخدامى، بين دانش آموختگان دانشگاههاى الكترونيكى و حضورى، شخص دوم را برخواهندگزيد اما نكته مهم اينجاست كه شخص دارنده مدرك آموزش مجازى بايستى توانايى هاى خود را درمصاحبه و كارعملى به اثبات برساند. چون تنها دراين صورت است كه او بر ديگرى ترجيح داده خواهدشد.
باتوجه به اينكه كلاسهاى آموزش مجازى حضورى نيست چگونه چنين توانمندى هايى به دانشجو منتقل خواهدشد؟
اين گونه نيست كه سواد دانشجو لزوماً در كلاسهاى حضورى رقم بخورد. چون اولاً افرادى بوده اند كه براى كسب علم، خود را مدتها در سلولى قرنطينه مى كردند و بسيار موفق هم ظاهر مى شدند. ثانياً اگر وضعيت فعلى داوطلبان كنكور را درنظر بگيريم درمى يابيم كه تعداد محدودى از آنها (حدود ۱۰درصد) دركلاسهاى آمادگى كنكور حاضر مى شوند و ۹۰ درصد ديگر بدون حضور دراين كلاسها با آنها به رقابت مى پردازند و حتى موفق تر هم هستند كه مطمئناً اين موفقيت از تلاش آنها ناشى شده است. ضمن اينكه در آموزشهاى مجازى، نيازى به حضور دانشجو دركلاس نيست، بلكه اين كلاس درس است كه وارد محيط زندگى او مى شود و متون آموزشى دراين روش، دقيقاً همان مطالبى است كه استاد دركلاس درس حضورى ارائه مى كند. منتها در قالبى بسيار طبقه بندى شده و منظم تر كه برروى صفحه مانيتور كامپيوتر دانشجو ظاهرو اشكالات موجود هم از طريق chat و به صورت (online) فورى برطرف مى شود. امتحانات اين آموزشها نيز چون ثبت مى شود و درمعرض ديد مراجعين به سايت قرارمى گيرد بسيار دقيق تر از امتحانات دوره هاى حضورى است. لذا دانشجو در اين روش نه تنها از لحاظ امكانات محتوايى و نرم افزارى، با كمبودى مواجه نيست بلكه مهارتهاى جانبى ديگرى را نيز مى آموزد كه كلاس هاى حضورى فاقد آن هستند. پس آنچه مهم است اينكه دانشجو، توانمندى خود را به اثبات برساند ضمن آنكه مهر دانشگاه مجازى روى مدارك دانش آموختگان درج نمى شود.
شما در جايى به بن بست آموزشهاى مجازى در كشور اشاره و دليل آن را هم نبود زيرساختهاى لازم و مشكلات ناشى از عدم ارتباط رودررو بين استاد و دانشجو ذكر كرده بوديد. تا كنون چه تدبيرى براى خروج از اين بن بست صورت گرفته است؟
من در آن مقطع اشكالات كار را مطرح كرده بودم و اشاره اى به بن بست اين آموزشها نداشتم. براى رفع اين اشكالات هم در دانشگاه علم و صنعت اقدام به برگزارى تركيبى از آموزشهاى مجازى و حضورى شده كه موفق هم بوده است. در مورد مزايا و اشكالات آموزشهاى الكترونيكى هم اگر يك تقسيم بندى كامل صورت بگيرد مشاهده مى شود كه امتيازات آن بيشتر از نواقص كار است. از آن جمله مى توان به انتقال بسيار سريع دانش ، قابل دسترسى در همه زمانها و مكانها، كاهش هزينه هاى مهاجرت تحصيلى و مسافرتها ، پوشش جمعيتى بيشتر ، عدم مغايرت با اشتغال و مانند آن اشاره كرد و ايرادات آن نيز شامل كمبود زيرساختهاى لازم، فقدان فرهنگ استفاده از آموزشهاى مجازى و كمبود مهارتها و تخصص هاى لازم است. يك بخش هم اشكالات ماهوى است. آموزش چهره به چهره علاوه بر دارا بودن امتيازات خاص ، اثرات متافيزيكى نيز دارد و همان رفتار اختصاصى استاد در اين شيوه گاهى مى تواند منشأ تحولات بسيارى باشد كه سيستم مجازى فاقد آن است. البته ارتباط بين استاد و دانشجويان درشيوه الكترونيكى به صورت مجازى وجود دارد و دانشجويان حتى در اين فضا مى توانند به كار گروهى بپردازند و از طريق گفت وگوى اينترنتى يا شيوه هاى تصويرى و نوشتارى با استاد ارتباط برقرار كنند. گرچه اين امكانات به دليل نبود زيرساخت كافى ، در حال حاضر از كارايى چندانى در كشور ما برخوردار نيست. در مجموع عدم وجود تعاملات ، گفت وشنود و مبادله مطالب درسى به صورت چهره به چهره يكى از ضعف هاى اساسى آموزشهاى مجازى است. البته چندان هم نبايد آرمانگرا بود چون رسيدن به تمامى آرزوها حتى در ايده آل ترين موقعيتها هم امكانپذير نيست.
برخى معتقدند كه آموزشهاى مجازى در كشور ما پايه اى نيست و تدريس رشته هايى مانند كامپيوتر و آى تى آن هم در مقطع كارشناسى و كارشناسى ارشد كه براى يادگيرى به زمان طولانى و تشكيل كلاسهاى حضورى نياز است چندان كار مناسبى به نظر نمى رسد. به نظر شما آيا بهتر نبود آموزش هاى مجازى در مقاطع پايين تر اجرا مى شد؟
براى تبيين اين موضوع، آموزش و پرورش را مثال مى زنم. در اين سيستم، صرف نظر از برخى نارسايى هايى چون چند نوبته بودن مدارس و بعضاً استانداردهاى پايين آموزشى، بيش از ۱۸ ميليون دانش آموز پوشش داده مى شوند و از اين تعداد كمتر از ۱۰ درصد به دانشگاه راه پيدا مى كنند. بنابراين براى پوشش بقيه افراد كه از راهيابى به دانشگاه باز مانده اند توسعه شيوه هاى مجازى ضرورى است. نكته ديگر اين كه هرچه ما در مقاطع بالاتر براى توسعه اين آموزش ها سرمايه گذارى كنيم آمادگى جانبى داوطلب هم بيشتر است. البته فرض بر اين است كه شخص داراى مدرك ديپلم، حد اقل هايى از مهارت كار با كامپيوتر را دارا است. كما آنكه در آموزش و پرورش فعاليت هايى در راستاى توسعه آموزش هاى مجازى آغاز شده است. من نفس تدريس اين آموزش ها در مقاطع پايين تر را رد نمى كنم ولى چون نياز افزايش ظرفيت پذيرش در مقاطع دانشگاهى فعلاً بيشتر از ساير مقاطع است بنابراين آموزش هاى مجازى بايد در اولويت اين مراكز قرار گيرد. نكته ديگر هم اين كه چون ماهيت آموزش هاى مجازى، ارائه صرف تخصص است و كمتر به مسائل پرورشى توجه دارد بنابراين ممكن است آغاز آن از مدارس باعث ايجاد تنش هايى شود.
شهناز على محمدى - روزنامه ايران

elearning1.gif

جايگزين جهانگرد مشخص شد

ITanalyze.ir - جانشين نصرا... جهانگرد دبير شوراي عالي اطلاع رساني نيز مشخص شد.
بر اين اساس ظاهراً فردي به نام كهزاد كه پيش از اين از مديران انفورماتيك شهرداري تهران بوده به جاي نصرا... جهانگرد به فعاليت در شوراي عالي اطلاع رساني خواهد پرداخت.
بر اساس شنيده ها اين جابجايي نيز در هفته اخير (احتمالاً) روز سه شنبه انجام خواهد شد.

August 28, 2005

دفاتر ‪ ICT‬روستايي، بي برنامه راه‌اندازي شدند

مشاور استاندار اصفهان در امور فناوري اطلاعات و ارتباطات گفت: دو هزار دفتر ‪ ICT‬روستايي ايجاد شده در كشور بدون وجود " طرح جامع " براي استفاده مناسب از امكانات مستقر در اين دفاتر ايجاد شده‌اند.
" ناصر موحدي‌نيا" روز يكشنبه در گفت و گو با ايرنا اظهار داشت: وزارت ارتباطات وفناوري اطلاعات هزينه‌بسيار سنگيني براي خريدتجهيزات و راه‌اندازي دفاتر روستايي كرد در حاليكه هنوز نوع و نحوه ارايه خدمات الكترونيكي به طور كامل و در قالب يك طرح جامع مشخص نشده است.
وي با تاكيد بر اينكه هنوز درصد بسيار بالايي از روستاييان از چگونگي استفاده از امكانات و تجهيزات اين دفاتر خبر ندارند، گفت: بايد آگاهي رساندن به روستاييان و برنامه‌ريزي مدون و هماهنگي با تمام ارگانها و سازمانها قبل از خريد تجهيزات و ايجاد دفاتر ‪ ICT‬روستايي صورت مي‌گرفت.
موحدي نيا تصريح كرد: به دليل مشخص نبودن نوع خدمات ارايه شده در اين دفاتر در زمان حاضر، كاربري مفيدي از آنها صورت نمي‌گيرد.
وي هماهنگي تمام ارگانها و سازمانهاي دولتي با وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات در راستاي ارايه خدمات دولت الكترونيكي در دفاتر ‪ ICT‬روستايي را امري ضروري دانست.
وي يادآور شد: هنوزاين هماهنگي صورت نگرفته اما در برخي استانها مانند اصفهان رايزنيهايي براي اين امر شده است.
مشاور استاندار اصفهان همچنين به موازي كاري در راه‌اندازي دفاتر ‪ICT‬ روستايي اشاره كرد و گفت: سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور نيز تصميم به راه‌اندازي دفاتر روستايي دارد.
وي وجود اين برنامه‌هاي موازي كه بدون هماهنگي و برنامه‌ريزي مدون هستند را تنها عاملي براي صرف هزينه‌هاي گران، بدون كاربرد مطلوب دانست.
به گفته وي استانداري اصفهان با همكاري شركت مخابرات اين استان و برخي نهادهاي دولتي تصميم به ارايه خدمات دولت الكترونيكي مانند پليس +‪ ۱۰‬و پرداخت قبوض از طريق اينترنت در دفاتر ‪ ICT‬روستايي دارد.
در ماه گذشته دو هزار دفتر ‪ ICT‬روستايي در كشور با هزينه ‪ ۶۲۰‬ميليارد ريال راه‌اندازي شد.

معتمدي سه شنبه پست خود را به سليماني مي دهد

ITanalyze.ir - روز سه شنبه دكتر سيد احمد معتمدي وزير ارتباطات دولت خاتمي مسووليت وزارت ارتباطات را به دكتر سليماني تحويل مي دهد.
بر اساس اين گزارش ساعت 5/8 روز سه شنبه در تالار شهيد قندي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات مراسم توديع معتمدي و معارفه سليماني با حضور مديران و مسوولان وزارت ارتباطات و خبرنگاران رسانه هاي جمعي برگزار مي شود.

نرم‌افزاري ها، هشت ميليارد ريال وام دريافت مي‌كنند

مديركل دفترامور اجرايي فناوري اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات گفت: طبق آخرين آمار، تاكنون با وام 100 شركت ISP موافقت شده است؛ در مجموع ميزان وام، 24 ميليارد و 690 ميليون ريال است و از ميان متقاضيان، 25 شركت‌ حداكثر ظرف 10 روز آينده وام خود را دريافت خواهند كرد.
مهندس « محسن پازري» در گفت‌وگو با خبرنگار سرويس ارتباطات خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، آخرين وضعيت تخصيص وام‌هاي وزارت ارتباطات را تشريح كرد و با بيان اين كه مبلغ وام از محل اعتبار سال 82 و83 وزارت ارتباطات و شركت‌هاي زير مجموعه تامين مي‌شود اظهار داشت: كميته‌ي وام وجوه اداره شده، پيشنهادات رسيده را در 10 گروه مختلف دسته‌بندي و نسبت به اختصاص وام تصميم‌گيري مي‌كند. در اين روند بحث‌هاي مربوط به فناوري اطلاعات در گروه شش و هفت سازماندهي شده و بر اساس آن وام‌ها به شركت‌هاي نرم‌افزاري، شركت‌هاي دارنده‌ي مجوزIDC, ISP، ICP‌ها اختصاص داده مي‌شود.
وي تصريح كرد: مدارك ارسالي به كميته‌ي فني پس از اعلام نظر مثبت به كميته‌ي اصلي ارجاع داده شده و در آنجا مورد تصويب واقع مي‌شود. اين روند قطعا پايدار خواهد بود زيرا تصميم گرفته شد تا توسعه‌ي فناوري اطلاعات به نحوي با اختصاص وام‌ها تقويت شود.
وي خاطر نشان كرد: طبق آخرين آمار تاكنون با وام 100 شركت ISP موافقت شده كه در مجموع ميزان آن 24 ميليارد و 690 ميليون ريال مي‌باشد كه از اين تعداد 25 مورد از متقاضيان حداكثر ظرف 10 روز آينده وام خود را دريافت
خواهند كرد.
وي ادامه داد: با توجه به اين كه سقف وام مربوط به IDC‌ها بالا است اختصاص وام هنوز به آن‌ها آغاز نشده و در حال بررسي پرونده‌ها هستيم.اما تاكنون دو IDC آمادگي دريافت وام را دارا هستند كه اين بحث در جلسه‌ي بعدي كميته‌ي وام بررسي خواهد داشت.
پازري در ادامه با بيان اين كه تقاضاي وام حدود 34 شركت نرم‌افزاري مورد بررسي و موافقت قرار گرفته تصريح كرد: نوع بررسي اختصاص وام و نوع برآوردها براي اين شركت‌ها نيز متفاوت است و بايد با در نظر گرفتن توانايي، نيروي انساني و غيره انجام شود. اما همان طور كه گفته شده تمام شركت‌هايي كه با وام آن‌ها موافقت شده، تماما وام‌ها را دريافت كردند كه مبلغ وام حدود هشت ميليارد و 542 ميليون ريال مي‌باشد.
وي يادآور شد: طبق پيگيري‌هاي انجام شده با اختصاص وام به پنج شركت PAP نيز موافقت شده كه مبلغ آن 75 ميليارد ريال مي‌باشد.
وي همچنين افزود: دفاتر خدمات ارتباطي نيز از جمله مواردي است كه به آن‌ها وام تعلق مي‌گيرد، در اين راستا درخواست حدود 240 دفتر مورد بررسي قرار گرفته است. از اين تعداد درخواست حدود 91 دفتر توسط ما بررسي شد و درخواست 140 مورد در معاونت برنامه‌ريزي وزارت مورد بررسي قرار گرفته است كه طبق آخرين اطلاعات مبلغ وام 91 موردي كه توسط ما مورد موافقت قرار گرفته است، حدود هشت ميليارد و 425 ميليون ريال مي‌باشد.

همايش ICT و سند چشم‌انداز 20 ساله برگزار مي‌شود

عضو شوراي هماهنگي گفت: اولين همايش فناوري اطلاعات و ارتباطات و سند چشم انداز 20 ساله در آذرماه سال جاري و همزمان با هفته‌ي بسيج برگزار مي‌شود.
دكتر «مهدي جوانمرد» در گفت‌وگو با خبرنگار سرويس فناوري اطلاعات خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، با بيان اين مطلب هدف از برگزاري همايش را رسيدن به اولويت‌هاي ICT و چشم انداز 20 ساله‌ي نظام عنوان كرد.
اين استاد دانشگاه با بيان اينكه اين همايش توسط مركز بسيج مهندسان تهران بزرگ برگزار مي‌شود گفت: از كليه‌ي محققان پژوهشگران و علاقه‌مندان دعوت مي‌شود، تا مقالات خود را تا اواسط آبان ماه به دبير‌خانه‌ي همايش ارايه دهند.

اعتراض فعالان VOIP به دولت مي رود

رييس انجمن ISP‌ها گفت: تلاش انجمن براي به تصويب نرسيدن آيين نامه‌ي VOIP به نتيجه نرسيد و با به امضا رسيدن اين آيين نامه، شوك بزرگي به فعالان اين صنعت وارد شد.
مهندس مسعود رياضيات در گفت‌وگو با خبرنگار سرويس ارتباطات خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، اظهار داشت: ما هنوز اعتقاد داريم كه بايد در فرصتي مناسب و با كار كارشناسي دقيق‌تري آيين نامه VOIP به تصويب مي‌رسيد.
وي، ادامه داد: انجمن فرصتي براي انتقال نقطه نظرات فعالان صنف به سازمان تنظيم مقررات پيدا نكرد و اين آيين نامه بدون اظهار نظر فعالان صنف به امضا رسيد.
رياضيات با تاكيد بر اين كه بايد اصلاح آيين نامه‌ي VOIP در دولت جديد انجام شود، گفت: كميته‌ي VOIP نظر فعالان صنف را درباره‌ي آيين نامه‌ي VOIP جمع‌آوري مي‌كند تا بتوانيم اعتراض خود را به آيين نامه‌ي VOIP با مستندات كافي در هنگام تصويب آيين نامه در هيات دولت ارايه دهيم.
او با اعتقاد بر اينكه تصويب آيين نامه‌ي VOIP با اين سرعت ضرورتي نداشت، تصريح كرد: بايد دولت جديد به طور كامل مستقر شود و سياست‌هاي جديد در صنعت IT اعلام گردد تا انجمن بتواند موضع گيري مشخصي نسبت به ايين نامه‌ي VOIP پيدا كند.
وي، خاطرنشان كرد: قوانين و آيين نامه‌ها در صنعت IT بايد به گونه‌اي تنظيم شود كه فعالان صنف بتوانند خود را با آن منطبق كنند.
رييس انجمن صنفي كارفرمايان شبكه‌هاي اينترنتي در مورد وام‌هايي كه سازمان تنظيم مقررات به فعالان VOIP ارائه خواهد كرد، گفت: هنوز شرايط اعطاي اين وام‌ها مشخص نشده ولي اميدواريم به گونه‌اي باشد كه فعالان صنف توانايي استفاده از آن را داشته باشند.

وزارت ارتباطات به تشكيل شركت هاي VOIP كمك مي كند

وزارت ICT در مورد پيشنهاد سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي مبني بر اعطاي كمك از منابع اداره شده براي تشكيل شركت هاي « خدمات تلفني بين الملل» (VOIP) اعلام موافقت كرد.
به گزارش خبرگزاري شهر ، به دنبال پيشنهاد سازمان تنظيم مقررات وارتباطات راديويي در خصوص اعطاي كمك از منابع اداره شده براي تشكيل شركت هاي « خدمات تلفن بين المللي» به وزارت ICT، وي طي نامه اي پيشنهاد حداكثر ده درصد از منابع مذكور را اعلام كرد.

فراخوان برای مجموعه مدون شبكه‌هاي كامپيوتري

انجمن شركت‌هاي انفورماتيك ايران، شركت‌هاي عضو اين انجمن و نظام صنفي رايانه‌اي استان تهران را در خصوص مجموعه مدون شبكه‌هاي كامپيوتري فراخوان كرده است.
«حميد بابادي‌نيا» مدير كميته شبكه نظام صنفي رايانه‌‌اي استان تهران در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاري شهر با بيان اين مطلب گفت: با توجه به اهميت دانش مهندسي شبكه در انجام پروژه‌هاي ملي و زيرساخت كشور و نيز وجود شاخه‌هاي مختلف تخصصي و فراگير از شركت‌هاي عضو نظام صنفي رايانه استان تهران درخواست مشاركت مي‌شود.
وي افزود: هر يك از شركت‌‌ها كه داراي تخصص خاصي در زمينه شبكه هاي كامپيوتري و مسايل مرتبط با آن از جمله «امنيت در شبكه‌هاي كامپيوتري»،‌«ارتباطات بي‌سيم» و «استانداردهاي مهندسي شبكه» هستند به طوري كه بتوان در قالب مجموعه‌اي مدون به ديگر شركت‌هاي عضو انتقال داد، مي‌توانند اعلام آمادگي كنند.
وي ادامه داد: در كميته شبكه نظام صنفي رايانه‌اي استان تهران 4 كار گروه با عنوان «مهندسي شبكه و انتقال داده»،‌ «امنيت شبكه»، «كار گروه حقوقي و روابط عمومي شبكه» و «آموزش شبكه» وجود دارد.
به گفته وي، از وظايف كار گروه آموزش شبكه مي‌توان به ايجاد نظام طبقه‌بندي دانش مهندسي شبكه، بانك اطلاعاتي از شركت‌هاي مورد تاييد برگزار‌كننده دوره‌هاي آموزش اشاره كرد.
بابادي‌نيا اظهار داشت: همچنين برنامه‌ريزي آموزش، ارايه تاييديه‌هاي دوره‌هاي تعريف شده و ايجاد پايگاه معرفت دانش از ديگر وظايف كار گروه آموزش شبكه است.
وي تصريح كرد: در اين كار گروه هدف اصلي ارتقا دانش مهندسي شركت‌هاي شبكه است و هنگامي كه بخواهيم اين ارتقا دانش فني را انجام دهيم، بايد بدانيم كه شركت‌ها چه همكاري مي‌توانند داشته باشند.
وي افزود: به همين سبب فراخوان پيشنهاد در خصوص مجموعه مدون شبكه‌هاي كامپيوتري از طرف انجمن شركت‌هاي انفورماتيك انجام شده است.
عضو هيأت مديره نظام صنفي رايانه‌اي استان تهران گفت: ما اكنون در حال تصويب پيش‌نويس ساختار مديريتي و شرح وظايف كميته شبكه نظام صنفي رايانه‌اي استان تهران هستيم.

پروژه راه‌اندازي درگاه اطلاع‌رساني عملياتي شد

پروژه راه‌اندازي رايگان درگاه (Portal) اطلاع‌رساني عملياتي شد.
«خسرو سلجوقي» معاون فني دبيرخانه شوراي عالي اطلاع‌رساني در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاري شهر با بيان اين مطلب افزود: از آنجا كه راه‌اندازي درگاه (Portal) اطلاع‌رساني در توسعه الكترونيك از اهميت ويژه‌اي برخوردار است و در همين راستا دبيرخانه شوراي عالي اطلاع‌رساني با همكاري بخش خصوصي مبادرت به خريد امتياز و توزيع آزاد يك نسخه نرم‌افزار توليد درگاه اطلاع‌رساني نموده است.
وي گفت: اين درگاه براي بهره‌برداري سازمان‌هاي دولتي،‌غيردولتي، انجمن‌هاي غيردولتي و كليه افراد حقيقي و حقوقي عرضه خواهد شد.
سلجوقي اظهار اميدواري كرد: با اجرايي شدن اين پروژه، ديگر اعتباري براي ايجاد و راه‌اندازي درگاه‌هاي اطلاع‌رساني تخصيص داده نشود.
وي افزود: از كليه سازمان‌هاي دولتي و غيردولتي انتظار مي‌رود كه اعتبارات خود را به جاي هزينه كردن در خريد نرم‌افزار درگاه به بخش توليد محتوا و تكميل درگاه‌هاي ايجاد شده اختصاص دهند.
وي تاكيد كرد: علاقمندان جهت كسب اطلاعات بيشتر مي‌توانند به پايگاه‌هاي اينترنتي www.takfa.ir و www.sigma.ir مراجعه نمايند.

كارگاه دو روزه تجارت الكترونيكي در قرن آباد برگزار مي شود

كارگاه آموزش دو روزه با عنوان تجارت الكترونيكي دردهكده اينترنتي قرن آباد دهم و يازدهم شهريور ماه جاري برگزار مي شود.
«سپيده بگلو» مدير روابط عمومي انجمن دوست داران ايران با بيان اين مطلب به خبرنگار خبرگزاري شهر گفت: اين كارگاه توسط انجمن مذكور و با همكاري « علي اكبر جلالي» برگزار خواهد شد.
وي اظهار داشت: به همين سبب علاقه مندان و دانشجويان رشته هاي علوم رايانه و رشته هاي مرتبط مي توانند براي شركت در كارگاه آموزشي تجارت جوان ( تجارت الكترونيكي)با شماره تلفن 22522494 تماس بگيرند.
وي تاكيد كرد: علاقه مندان به شركت در اين كارگاه آموزش روستاي اينترنتي قرن آباد بايد تا قبل از روز نهم شهريور ماه ثبت نام كنند.

مهارت در جستجوي اطلاعات فارسي از اينترنت

محمد صابر راثي ساربانقلي[2] - خط فارسي داراي مشكلات مختلفي مي­باشد كه در جستجو و بازيابي اطلاعات مسائل و مشكلات فراواني را فراروي كابران اينترنت قرار مي­دهد. به خصوص با رشد سريع انتشارات الكترونيكي بر روي وب در شكلهاي مختلف پايگاه­هاي اطلاعاتي، وبلاگ و ... و اينكه هيچ قاعده مشخص و ثابتي براي رسم­الخط فارسي وجود ندارد باعث شده است كه جستجوگران مطالب فارسي با مشكلات فراواني روبرو بشوند. اين مقاله سعي دارد تا با اشاره به موارد مختلفي كه مي­تواند در جستجو و بازيابي اطلاعات سرعت و دقت و جامعيت و مانعيت جستجو را بالاببرد موجب افزايش مهارت كاربران اينترنت فارسي بشود.


كليد واژه ها: اينترنت، خط فارسي، جستجو و بازيابي اطلاعات.

مقدمه
اينترنت به عنوان يك محمل اطلاعاتي عظيم، منابع اطلاعاتي را در مقياسي وسيع در دسترس مخاطبان بالقوه قرار داده است. اغلب سهولت دسترسي به منابع اطلاعاتي اعم از متن و ساير رسانه‌ها عمده‌ترين مزيت اينترنت محسوب مي‌شود. اما اين توانايي كه هركس ناشر آثار خود باشد عواقب ناخواسته‌اي را نيز در پي خواهد داشت و آشكارترين معضل، آن است كه انبوهي از منابع بسيار متنوع و غير قابل مديريت را فراهم مي­آورد. افزايش سريع منابع اينترنتي نيازمند يك سازمان­دهي مفيد و موثر است. هرچند در حال حاضر راهنماهايي براي منابع اينترنتي تهيه شده است كه براساس فايل‌هاي مقلوب ساخته شدهِ توسط موتورهاي جستجو و با استفاده از قابليت‌هاي مختلف اين موتورها از جمله : استفاده از عملگرهاي بولي، جستجوي دقيق عبارت، محدود كردن يك جستجو به بخش خاصي از ركورد (مانند عنوان ، آدرس) ، كوتاه‌سازي كلمات، جستجوي نزديك‌يابي واژه‌ها، ايجاد محدوديت زماني و منطقه‌اي و زباني، و .... به جستجوي اطلاعات كمك مي­كند، اما بايد تاكيد كرد كه در امر بازيابي اطلاعات از اينترنت بدون نمايه‌سازي نظام يافته نمي‌توان انتظار بازيابي مفيد و موثر را داشت. هرچند بيش‌تر اطلاعات موجود بر روي اينترنت به زبان انگليسي است، ولي حجم اطلاعات به زبان فارسي نيز با سرعت در حال افزايش است و كاربران به دلايل مختلفي علاقه زيادي به اطلاعات فارسي نشان مي­دهند و از آنجائي­كه زبان غالب در اينترنت انگليسي است جستجو به زبان‌هاي غير انگليسي از جمله فارسي، مسايل و مشكلات مختلفي را جداي از مشكلات عمومي اينترنت دارد.


خط فارسي
اشكال و نقصي كه در همه خطوط جهان است دو علت دارد كه يكي در اصل خط است و ديگري بر اثر تغيير و تحول زبان ايجاد مي‌شود. دقت فراوان در ثبت همه دقايق تلفظ اغلب موجب دشواري شيوه خط است و اين دقت زماني ضرورت مي‌يابد كه زباني توسعه بسيار بيابد و در كشورهاي ديگري كه به آن زبان سخن نمي‌گويند رايج شود. به عنوان مثال در خط عربي نقطه و علامت‌هاي حركات وقتي به وجود آمد كه زبان عربي نزد ملت‌هاي غير عرب معمول شد، در خط يوناني نيز نشانه‌هاي آهنگ و تكيه[3] پس از رواج آن زبان در مصر ايجاد شد تا كساني كه زبان مادري‌شان يوناني نبود و با تلفظ آن مانوس نبودند بتوانند كلمات و عبارات يوناني را هر چه درست‌تر ادا كنند. با اين حال هيچ خطي هر قدر دقيق و شماره علامات آن فراوان باشد، ممكن نيست كه كاملاً نشانه شيوه تلفظ باشد. و با كمك علامات متعدد علم حروف نيز تا كسي چگونگي تلفظ زباني را نشنود نمي‌تواند عبارت و كلمات آنرا مانند اهل آن زبان ادا كند.
اما نقصي كه بر اثر تحول زبان و به تدريج در خط حاصل مي‌شود، مشكلي است كه همه ملت‌ها با آن رو به رو هستند. بعضي از حروف و اصوات زبان در طي زمان تغيير مي‌پذيرند و اين تغيير در گفتار حاصل مي‌شود، اما خط هميشه صورت كهن تلفظ را حفظ مي‌كند، و از اينجا ميان "گفتار" و "نوشتار" اختلاف روي مي‌دهد. ديگر آن كه هر زباني ناگزير لغاتي از زبان‌هاي ديگر به عاريت مي‌گيرد و اگر علائم خط در اين دو زبان يكي باشد كلمه خارجي به همان املاي اصلي در نوشتن به كار مي‌رودكه اغلب با املاي كلمه مشابه در زبان ثانوي تفاوت دارد و از اينجا براي اصوات واحد علائم خطي متعدد پديد مي‌آيد. در خط فارسي نمونه همه اين موارد را مي‌توان يافت. چون خط عربي براي نوشتن فارسي به كار رفت كلماتي كه از آن زبان اخذ شده بود به همان صورت اصلي نوشته شد. حال آنكه به يقين در هيچ دوره‌اي حروف خاص عربي را فارسي زبان‌ها درست مثل اصل تلفظ نكرده‌اند. در زبان‌هاي ديگر نيز اين گونه موارد نمونه‌هاي متعدد دارد. شايد دو زبان انگليسي و فرانسه بيش از همه زبان‌هاي جهان دچار اختلاف تلفظ و خط باشند. به طور كلي نقائص و معايبي كه در خطوط معمول جهان است را مي‌توان به طريق زير طبقه‌بندي كرد:
1. شكل واحدي اصوات مختلف را بيان مي كند. چنانكه در فارسي حرف "ي" را گاهي براي حرف لين بكار مي­بريم (يك) و گاهي براي حرف مد (بي) و گاهي به جاي الف (عيسي) و گاهي براي نشان دادن مصوت مركب (ري). و يا حرف «و» در كلمات (سوار، سود، تو)
2. اصوات واحد به صورت‌هاي مختلف نوشته مي شود. در فارسي حرف "س" سه صورت (س – ص – ث) و حرف "ز" چهار صورت (ز – ذ- ض- ظ) دارد؛ در زبان فرانسه حروفي كه "سن" خوانده مي‌شود پنج رسم الخط دارد كه اگر صورت‌هاي جمع را نيز به حساب بياوريم ده شكل مي‌شود از اين قرار (saint, ceint, sein, seing, sain)
3. بسياري از حروف نوشته مي‌شود ولي خوانده نمي‌شود. يعني علاماتي بي‌فايده در نوشتن به كار مي‌رود در فارسي نوشتن "واو معدوله" و "هاء غير ملفوظ" از اين قبيل است. در انگليسي نمونه اين مورد بسيار است مانند high كه دو حرف آخر آن به كلي از تلفظ ساقط است. و يا “K” در كلمه “Know” .
4. اصواتي هستند كه تلفظ مي‌شود اما در خط نشانه‌اي براي آن‌ها نيست. در فارسي سه مصوت كوتاه ( َ ِ ُ ) از اين قبيل است هم چنين الف در كلمات اسحق و الله كه در كتابت نمي‌آيد. [4]
زبان و خط فارسي نيز مشكلات خاصي را دارا مي­باشد و نظام نوشتاري فارسي براي ثبت دقيق گفتار، نارسائي دارد و قواعد نگارش آن مدون نيست، از اين رو فاصله ميان گفتار و نوشتار در فارسي قابل توجه است. بيش‌ترين مشكلات نيز به جهت نبود يك رسم الخط واحد كه عموم اساتيد و اهل فن روي آن اجماع كرده باشند به وجود آمده است. به طوري كه در حال حاضر جداي از چندين شيوه‌نامه رسمي همچون" شيوه‌نامه سمت، نشر دانشگاهي، فرهنگستان، آموزش و پرورش" به تعداد افراد جامعه، رسم الخط و شيوه نگارش زبان وجود دارد، هر ناشري براي خود به قاعده‌اي دلخواه عمل مي‌كندكه اين تعددها موجب پريشاني و پراكندگي شده و با يك­ديگر تفاوت‌هايي دارند. از ديگر دلايل مي‌توان به عاريتي بودن خط فارسي و چاره‌انديشي براي حركات و عدم تطابق واج‌ها با حروف اشاره كرد. متصل و منفصل‌نويسي نيز يكي ديگر از حوزه‌هاي مورد اختلاف است از ديگر مشكلات: گوناگوني معادل‌هاي علمي، انواع مختلف ضبط اسامي خارجي، سرهم‌نويسي، جدانويسي، بي‌فاصله‌نويسي، انواع جمع‌ها، صورت‌هاي مختلف نوشتاري، آوانويسي اسامي عناصر و تركيبات شيميايي، سرواژه‌ها و كوته‌‌نوشت‌ها مي­باشد.
به طور كلي نقص‌هايي كه براي زبان فارسي شمرده‌اند به شرح زير مي‌توان عنوان كرد:
1.سه مصوت كوتاه يعني حركات زير و زبر و پيش ( َ ِ ُ ) را از نوشتن ساقط مي­كنيم. و اين باعث مي‌شود به جاي اين كه از خط و نوشتار پي به معني ببريم بايستي از معني كلمه و جايگاه آن در جمله آن­را درست بخوانيم مانند كلمات (كَرَم، كَرَم، كِرِم، كُر‏ُم، كِرْم) و (مَلَك، مَلِك، مُلك، مِلك) و يا سه كلمه (حَكَم، حُكم، حِكَم) و نيز ننوشتن مصوت‌هاي كوتاه در داخل متن باعث مي‌شود كه براي تلفظ صحيح اجباراً لاتين كلمات به صورت پانويس متن آورده شود كه همين امر باعث اتلاف وقت و انرژي مي‌شود. كه البته همين لاتين‌نويسي هم قاعده خاصي ندارد و هر ناشر و نويسنده‌اي سليقه خاص خودش را براي آوانويسي حروف فارسي به لاتين دارد. كه به عنوان نمونه براي نشان دادن حركت فتحه و الف و آ هيچ‌گونه هماهنگي در كتاب‌ها و خصوصا فرهنگ‌هاي مختلف ديده نمي‌شود. ”هر چند برخي معتقدند همين ننوشتن حركات مزيتي است و موجب تندنويسي مي‌شود“[5].
2.براي يك حرف چند علامت مختلف داريم مانند علامت‌هاي (س،ص، ث) كه هر سه در فارسي يكسان خوانده مي‌شوند و هم چنين (ذ، ز، ض، ظ) و نيز (ت، ط). البته اين امر در زبان انگليسي هم وجود دارد چنان كه «ف» ممكن است به شكل‌هاي «F. GH. PH. V » باشد.
3.يك علامت را براي دلالت بر چند حرف مختلف استعمال مي‌كنيم مانند "و" كه پنج مورد نوشتن دارد يكي براي بيان ضمه در كلمات "خوش" و "تو". ديگر بيان مصوت ممدود يا "واو ماقبل مضموم" مانند "شور" و "او". سوم بيان حرف صامت "واو" در كلماتي چون "آواز" و "والي" و "عفو" . چهارم بيان حرف مصوت مركبي كه در كلمات "نو" و "جوشن" و مانند آن‌هاست. پنجم حرفي كه در زبان كنوني خوانده نمي‌شود مانند "واو معدوله" در كلمات "خواهر" و "خواستن" و "واو" در كلمه "عمرو"[6]
4.حرف‌هايي هم هست كه در كلمات خاصي از نوشتن حذف مي‌شود مانند "الف" در كلمات "اسحق" و "اسمعيل" و "الله"
5.نقطه‌هايي متعدد در بالا و پائين حرف كه هم سبب دشواري و هم موجب اشتباه در خواندن مي‌شود. اهميت بيش از حد نقطه درخط فارسي هنگام تشخيص نوري كاراكترها[7] توليد اشكال اساسي مي‌كند. به عنوان مثال در نظر بگيريد كه تفاوت ‹ر› و ‹ز› و يا تفاوت ‹د› و ‹ذ› و يا تفاوت ‹ب› ‹ت› ‹ پ› ‹ث› فقط در نقطه است و چون نقطه جزء بسيار كوچكي است در اين امر مشكلات زيادي را فرا روي متخصصين قرار مي‌دهد. و يا كلمات زير را در نظر بگيريد كه با يك يا چند نقطه عوض مي‌شوند (بُر، بَر، پُر، پَر، تَر، پُز، پَز، بُز، تِز).
6. يك عيب ديگر هم كه براي خط فارسي ذكر كرده‌اند اين است كه از راست به چپ نوشته مي‌شود. و براي اين مورد دلايل مختلفي ذكر شده است از جمله عدم هماهنگي و ايجاد مشكل در نوشتن متون رياضي و شيمي و نت‌هاي موسيقي و دستورات شطرنج و اين‌ كه خط تصويري يعني علائم گرافيكي كه در كل جهان استفاده مي‌شود مانند علائم راهنمائي و رانندگي تماماً از چپ خوانده مي‌شوند.
7.پيوسته‌نويسي و جدا‌نويسي كلمات مركب كه در اكثر موارد به صورت سليقه‌اي عمل مي‌شود مانند تنوع استفاده از ‹مي› چسبان و غير چسبان و يا تنوع نحوه به كار بردن «علامت‌هاي جمع ‹ها، ان، جات› ، هم، هيچ، كه، (ضماير شخصي متصل مان، تان، شان)، شناسي، را، چه، چون، تر، ترين، بي (پيشوند نفي)، به، اي (نشانه ندا)، آن و اين» در كلمات به صورت پيوسته و يا جدا گانه: (آنچه ، آن چه)؛ (همچنانكه، همچنان‌كه) ؛ (جنابعالي، جناب‌عالي)؛ (هيچكس، هيچ‌كس)‏‎؛ (ميتواند، مي‌تواند)؛ (آن ها، آنها) در اين مورد كلماتي كه پيشوند و يا پسوند دارند نيز در شكل‌هاي مختلف نوشته مي‌شوند. برخي از كلمات در دو شكل متصل‌نويسي و منفصل‌نويسي به دو شكل مختلف ظاهر مي‌شوند، مانند «علاقمند و علاقه‌مند؛ انديشمند و انديشه‌مند». مصدرها و فعل‌هاي مركب و اسم‌هاي مشتق از آنها نيز به دو صورت متصل و منفصل نوشته مي‌شوند مانند «نگه‌داشتن و نگهداشتن». در جستجوي مطالب از اينترنت اين مورد توليد اشكال مي‌كند چنانكه جستجوي «هيچ‌كس» نتايج متفاوتي را با جستجوي «هيچكس» مي‌آورد و يا جستجوي «كتاب‌شناسي» و «كتابشناسي» در موتور جستجوي گوگل نتايج متفاوتي را ارائه مي‌كند. اين گونه كلمات با اين كه در خواندن متن اشكال كمي به وجود مي‌آورند و هر آشناي به زبان فارسي به راحتي مي‌تواند آن را بخواند اما در فن‌آوري امروزه و تجزيه و تحليل كلمات به كمك رايانه اشكال اساسي توليد مي‌كند و شايد اگر قاعده‌اي جامع و مانع براي آن وضع گردد، بتوان گفت بزرگ‌ترين مشكل خط فارسي حل شده است. منظور اين كه، براي مثال خواندن سه كلمه «بي‌حوصلگي، بيحوصلگي، بي‌حوصله‌گي» مشكلي ايجاد نمي‌كند. اما در محيط الكترونيكي و شبكه اينترنت براي بازيابي اين كلمه بايستي براي تمام اشكال اين كلمه، جستجو را انجام دهيم، البته اگر آگاهي از تمام اشكال نوشتاري آن داشته باشيم.آآ
8.سي و دو حرف الفباي فارسي همراه با چهار علامت مد، همزه، تنوين، تشديد به 130 شكل مختلف ظاهر مي‌شوند و تفاوت اين اشكال در اتوماسيون خط فارسي توليد اشكال مي‌كند. « تنوع و تعدد نويسگان، يادگيري زبان و خط فارسي را براي آموزگار و آموزنده دشوار و براي نوآموز توان‌فرسا مي‌سازد. تعداد زياد نويسگان در رابطه با اتوماسيون زبان توسط رايانه مشكلاتي در خصوص تعداد و ترتيب قرار گرفتن نويسگان در جداول كد ايجاد مي‌نمايد و طراحان كد در جاي دادن اين تعداد نويسه در جداول با مساله كمبود جا رو به رو هستند. هر چند كه مشكل جا با كد 16 بيتي حل شده است اما مسايل ديگري هم­چنان باقي مي‌مانند كه احتياج به برطرف شدن دارند»[8]
9. نوشتن ك و گ (كـ گـ ك گ گ ك) در اشكال مختلف نيز باعث سردرگمي و عدم جستجوي صحيح مي‌شود.
10. در اغلب اوقات يك فاصله اضافي معني متفاوتي و يا متضادي را مي‌دهد (مثل مادر ، ما در).
11. سه كرسي مختلف براي حرف‌هاي مختلف الفبا باعث مي شود كه در مقايسه با اكثر زبان‌ها تعداد سطرهاي هر صفحه به مراتب بيش‌تر گردد چون برخي حروف روي خط كرسي قرار مي‌گيرند و برخي پائين خط كرسي و برخي بالاي خط كرسي مثل (ا ب م )
12.از آنجائيكه حروف در نوشتن غالباً به صورت چسبيده و پيوسته نوشته مي‌شوند و اين امر تشخيص حرف به حرف نوشته به وسيله رايانه را، دچار مشكل مي‌كند.
13. در او. سي. آر. فارسي هم چنين اعداد نيز مشكل ساز هستند چنانچه صفر در فارسي يك نقطه كوچك است كه مي‌تواند رايانه را به اشتباه بياندازد و نيز اعداد 1 و 2 و 3 بسيار شبيه هم هستند و تفاوت‌شان در يك دندانه كوچك است.
14. تنوع املائي يا تنوع در رسم الخط بعضي از كلمات كه همه شكل‌هاي آن نيز درست است مانند( اتاق و اطاق) و يا (امپراتور و امپراطور). و كلماتي كه فقط يك شكل آنها صحيح مي‌باشد ولي شكل ناصحيح آن نيز زياد استفاده مي‌شود مانند «ذغال و زغال؛ خوشنود و خشنود». البته اين جداي از تنوع در مفهوم كلمات است كه در ديگر زبان‌ها نيز وجود دارد، يعني براي بعضي از مفاهيم ممكن است كلمات متنوعي استفاده بشود. مانند كامپيوتر و رايانه.
15. بكار بردن همزه درصورت‌هاي مختلف مانند (مساله، مسئله) ‍؛ (مسئول، مسوول)
16. استفاده از ‹ا› و ‹آ› به جاي يك­ديگر مانند (فرايند و فرآيند).
17. شكل‌هاي مختلف ضبط نام­هاي بيگانه در فارسي: ورود واژه‌هاي بيگانه معمولا از راه ورود پديده‌هاي فرهنگي نو در عرصه‌هاي مختلف فني ، علمي، اجتماعي، سياسي و هنري و .... و يا از طريق افراد دو زبانه انجام مي‌گيرد كه به قرض‌گيري زبان معروف است و كم و بيش در تمام زبان‌ها وجود دارد. واژه‌هاي بيگانه اغلب براي پر كردن خلاء واژه‌هاي علمي و يا ارتباطي سودمند هستند، اما وجود آن‌ها مسائلي از قبيل چگونگي ضبط آن‌ها در زبان قرض‌گيرنده را به‌ وجود مي‌آورد. براي ضبط واژه‌هاي قرضي به سبب اختلاف فاحش نشانه‌هاي الفباي فارسي با نشانه‌هاي الفباي خارجي مشكلات جدي وجود دارد. از جمله اين كه الفباي فارسي آوانگار نيست و به همين جهت در ضبط دقيق تلفظ واژه‌هاي زبان فارسي نيز ناتوان است و اين ناتواني در ضبط واژه‌هاي بيگانه به مراتب بيش‌تر است و اين كه در مورد برگردان اسامي خارجي به خط فارسي قاعده خاصي وجود ندارد و هر كس بنا بر سليقه و ذوق خود اين كار را انجام مي‌دهد كه در نتيجه يك كلمه واحد به صورت‌هاي مختلف نوشته مي‌شود. براي مثال (اتومبيل و اتوموبيل)؛ (كلسيم، كلسيوم، كالسيوم) و يا اسم Franklin به صورت (فرانكلين، فرانكلن، فرنكلين، فرنكلن) ضبط شده است. خانم صديق بهزادي اين مشكلات را به سه دسته تقسيم كرده است: ” 1- نام‌هايي كه در برگردان آن‌ها هم‌خوان‌ها ايجاد مشكل مي‌كنند. 2 – نام‌هايي كه در برگردان آن‌ها واكه‌هاي ساده مشكلاتي را به‌ وجود مي‌آورند . 3 – و سوم نام‌هايي كه در برگردان آن‌ها مشكل اصلي مربوط به واژه‌هاي مركب است[9].
18.استفاده يا عدم استفاده از ‹ي› در كلمات مختوم به ‹الف › مانند (موسي و موسا).
19.استفاده يا عدم استفاده از ‹ء› براي كلمات مختوم به هاي بيان حركت در حالت مضاف مانند (خانه مسكوني و خانهء مسكوني و يا خانه‌ي مسكوني).
20.استفاده يا عدم استفاده از اعراب براي كلمات.
21.انواع مختلف جمع براي يك واژه مفرد: به عنوان مثال جمع بستن يك واژه با علايم جمع فارسي وعلايم جمع عربي و نيز جمع بستن بي قاعده (جمع مكسر)، استفاده ازجمع جمع، مانند (معلم، معلمين، معلمان، معلم‌ها).
22.تنوين‌هاي زبان عربي نيز از جمله دشواري‌هاي رعايت اصل هم‌خواني نوشتاري و گفتاري هستند.
23.در نگارش ياء وحدت يا نكره در آخر كلماتي كه به هاء مختفي يا غير ملفوظ ختم مي‌شوند سه نوع املاء‌ ديده مي‌شود. (خانه‌اي، خانه‌يي، خانة).
24.كلمه‌هاي عربي در شكل‌هاي گوناگون در زبان فارسي نوشته مي‌شوند. (مبدا، مبداء)؛ (ابتدا، ابتداء)؛ (نسبتاً، نسبته، نسبتا) و ....
25.ناتواني خط فارسي در نشان دادن تلفظ واژه‌هاي ايران باستان و ميانه و گويش‌ها و لهجه‌هاي ايراني و واژه‌هاي بيگانه حتي با نشانه‌ها.
26.وجود دندانه‌هاي متعدد دركلمات خواندن كلمات و به خصوص در او.سي.آر. فارسي ايجاد اشكال مي‌كند مانند كلمات: نشستن و استشهاد.
27. حروف فارسي غالباً مشابه‌اند و با اندگي غفلت به جاي هم نوشته مي‌شوند و مطلب را به كلي دگرگون مي‌كنند مانند (در، رد، ور).


زبان و خط فارسي در اينترنت :
حجم اطلاعات به زبان فارسي در روي اينترنت در اشكال مختلف آن به سرعت رشد كرده است. در حال حاضر توسعه وبلاگ‌هاي فارسي و سايت‌هاي علمي و تبليغاتي و دانشگاهي به زبان فارسي باعث شده است كه جايگاه زبان فارسي تا حد زبان اول ارتباطات اينترنتي نزد ايرانيان و فارسي‌زبانان در سراسر جهان ارتقا يابد. شايد بتوان گفت كه اولين مرجع وبلاگ‌نويسي فارسي با انتشار راهنماي ساخت وبلاگ فارسي آغازشده است. بدون شك دومين موج نيز با شروع به كار سايت پرشين بلاگ كه امكان راه‌اندازي وبلاگ براي كاربران فارسي زبان را با سهولت بيش‌تري فراهم مي‌كند آغاز شده است. اما پيامد قابل توجه ديگري كه رشد وبلاگ‌نويسي در ايران داشته است پيدايش سايت‌هاي اينترنتي فارسي زباني است كه صاحبان وبلاگ‌ها ايجاد كرده‌اند و اين خود موج جديدي از گسترش كاربرد اينترنت در جامعه ايران به حساب مي‌آيد. اكنون روي آوردن برخي از روزنامه‌نگاران ، پژوهش­گران، دانشجويان و .... به وب فارسي و استفاده از منابع خبري و علمي و .... آن موجب تقويت نقش رسانه‌اي وب فارسي شده است.
پديده ديگري كه باعث گسترش زبان و خط فارسي در اينترنت شده است ايجاد كتابخانه‌هاي ديجيتالي فارسي در شبكه جهاني است، با اين كه از شكل‌گيري كتابخانه‌هاي فارسي در شبكه جهاني مدت زيادي نمي‌گذرد با اين حال به سرعت در حال رشد و گسترش است. شماري از اين كتابخانه‌ها در پايگاه‌هاي اينترنتي شكل گرفته‌اند و بسياري وبلاگ‌هايي هستند كه براي اين‌ كار راه‌اندازي شده‌اند. از ويژگي‌هاي اين‌ كتابخانه‌ها اين است كه هيچ‌ يك جنبه تجاري ندارند و نيز به جز عده معدودي اكثر كتابخانه‌ها كوشيده‌اند جانب بي‌طرفي را رعايت كرده و از اعمال سليقه شخصي پرهيز كنند. آنچه در بسياري از كتابخانه‌هاي مجازي فارسي در دسترس است تنها شامل كتاب نيست بلكه نوشته‌هايي اعم از داستان ، مقاله، تك نگاشت و .... نيز در ميان مجموعه‌ها ديده مي‌شود. هم چنين است آثاري كه احتمالاً هيچ گاه چاپ كاغذي ندارند و البته وجود كتاب‌هايي كه مدت‌هاست ناياب‌اند و مجال انتشار دوباره نيافته‌اند و يا آثاري كه امروز به دلايلي بازچاپ آن‌ها مقدور نيست از جاذبه‌هاي كتابخانه‌هاي مجازي‌اند. در اينجا شماري از اين كتابخانه‌ها ذكر مي‌شوند: پايگاه اينترنتي كتاب‌هاي رايگان فارسي، پايگاه اينترنتي باني تك، كتابخانه مجازي داستان‌هاي فارسي، آواي آزاد، پايگاه اينترنتي خوابگرد، كتابخانه دوات، پايگاه اينترنتي سخن، وبلاگ كتابخانه هرمس، پايگاه اينترنتي گفتمان، پايگاه تاريخ و فرهنگ ايران زمين،‌پايگاه مركز جهاني اطلاع‌رساني آل البيت، كتابخانه پايگاه اينترنتي حوزه، پايگاه اينترنتي امام علي (ع)، پايگاه اينترنتي كتابخانه ديجيتال و .... كه لازم به ذكر است غلبه با كتاب‌هاي دو حوزه ادبيات و دين است.[10]
كاربران به دلايل مختلفي از قبيل" دسترسي آسان و ارزان به حجم عظيم اطلاعات ، عدم نياز اطلاعات يافته شده از اينترنت به تايپ مجدد ، دسترسي سريع و اطلاعات جديد، صرفه‌جويي در وقت و مهم‌ترين دليل، عدم تسلط اكثر كاربران به زبان انگليسي "كه زبان غالب بر اينترنت است" به دنبال اطلاعات فارسي از اينترنت هستند. گسترش زبان و انبوهي از نوشتارها ايجاب مي‌كند كه خط ضابطه داشته باشد و از سوي ديگر پيشرفت فن‌آوري و پيدايش اينترنت خواستار ضابطه و قانونمندي است. اطلاع‌رساني كه جنبه بين­الملي پيدا كرده است بدون دستورِ خطي سامان يافته و نظام‌مند ميسر نيست و دست‌كم دشواري‌ها مي‌آفريند. در حال حاضر وبلاگ­هاي فارسي مقام دوم يا سوم را در جهان دارا مي­باشد. به نظر دكتر آشوري“ اگر زبان فارسي به همين صورت بي­دقت در اينترنت به كار رود در سطح زباني براي تفنن باقي خواهد ماند و كم­تر حرفي جدي به اين زبان زده خواهد شد. آينده زبان فارسي در اينترنت بستگي به اين دارد كه نويسندگان فارسي تا چه حد كار خود را جدي بگيرند و اين زبان را بازسازي كنند كه از لحاظ قدرت بيان و دقت مفاهيم و استواري ساختار دستوري به زبان انگليسي نزديك شود“.[11]
نبود استاندارد ثابت رسم الخط فارسي موجب اين شده است كه به تعداد صفحات وب فارسي سبك و سياق نگارش به كار رفته باشد لكن مي‌توان چنين ارزيابي نمود كه اكثر وب‌هاي فارسي در برخي خصوصيات مشترك مي‌باشند از جمله اين كه نگارش برخي از آن‌ها زبان غير رسمي و محاوره‌اي مي‌باشد و به خصوص در متون علمي اغلب واژه‌هاي بيگانه به دفعات استفاده مي‌شود. رسم­الخط مورد استفاده نيز متفاوت و سليقه‌اي است و برخي از آن‌ها غلط‌هاي تايپي و نگارشي فراواني دارند و اين خصوصيات، اغلب به جهت محدوديت‌هاي محيط الكترونيكي و عدم تطابق رسم الخط فارسي با آن مي‌باشد كه نمايه‌سازي و سپس جستجو به اين زبان را با دشواري‌هايي رو به رو مي‌سازد.
با توجه به اين نكته كه اطلاعات ارزشمند فراواني در اينترنت وجود دارد و اينترنت با شتابي فراوان به يك منبع اطلاعاتي ممتاز تبديل شده است. موتورهاي جستجو به عنوان يكي از اساسي­ترين دروازه­هاي ورود به منابع اينترنتي داراي ضعف­هايي هستند. كه مي­توان به اين موارد اشاره كرد:
- در يك مجموعه از يافته­هاي بازيابي شده مدخل­هاي تكراري فراواني ملاحظه مي­شود.
- نتايج غير قابل پيش­بيني هستند.
- نتايج چه بسا گمراه كننده باشند: ممكن است جستجويي در يك موتور كاوش نتيجه­اي نداشته، ولي در موتور ديگر داراي يافته­هاي فراوان باشد.
- موتورهاي كاوش محتويات پايگاه­هاي اطلاعاتي خودشان را نشان نمي­دهند و از معيارهايي كه براي گنجاندن يك مدرك در فايل­هايشان دارند حتي شرحي ارائه نمي­كنند.
- مهار واژگاني وجود ندارد و قواعد نقطه­گذاري و بزرگ­نويسي نيز استاندارد نيست.
- بدون بررسي عملي هر عنصر، اغلب نمي­توان ميزان ربط و رابطه­ها را تحليل كرد. يعني اطلاعات كافي در مدخل نمايه نيست تا فرد بتواند دست به انتخاب بزند.[12]
- عدم توان موتورهاي جستجو در تمايز ميان مداركي كه توسط فرد الف نوشته شده و مداركي كه در باره فرد الف نوشته شده است.
- منابع قابل توجهي در شبكه وب وجود دارند كه توسط موتورهاي جستجو نمايه نمي­شوند. به اين بخش از وب اصطلاحاً وب نامرئي مي­گويند. "وب نامرئي بخش بزرگي از وب است كه موتورهاي جستجو آن­ها را نمايه نمي­كنند يا نمي­توانند نمايه كنند و عبارتند از: سايت­هاي داراي رمز عبور، فايل­هاي پي. ­دي­. اف از متون آرشيو شده، ابزارهاي تعاملي نظير ماشين حساب­ها و برخي از واژه­نامه­ها و همچنين بعضي از پايگاه­هاي اطلاعاتي، منابع محافظت شده از طريق اسم كاربر و گذرواژه، منابع و صفحات وب بدون پيوند و صفحات افزون بر حداكثر تعداد صفحات قابل مرور"[13].
جستجوي اطلاعات در اينترنت به دو روش مي‌تواند صورت گيرد يكي استفاده از جملات زبان محاوره‌اي است و ديگري بكارگيري كلمات كليدي. در روش استفاده از جملات زبان محاوره‌اي كه اغلب به كاربران تازه‌كار پيشنهاد مي‌گردد، مورد سوال خود را در قالب يك جمله سوالي مطرح مي‌سازند. ­يكي از عيب‌هاي بزرگ اين روش تعداد نتايج جستجوي زيادي است كه بازگردانده مي‌شود. به همين دليل اين روش توسط كاربران حرفه‌اي و حتي توسط همه، كم­تر استفاده مي‌شود. اما چنانچه از اين روش استفاده بشود بايستي سعي در انتخاب بهترين نوع جمله بشود و توصيه مي‌شود در انتخاب يك يك كلمات لحظه‌اي درنگ نموده و با ظرافت خاصي جمله نهايي را مطرح نمود.
يكي از كاراترين و مقتدرترين روش­هاي جستجوي اطلاعات در دنياي وب استفاده از واژه‌هايي است كه اصطلاحاً كلمات كليدي ناميده مي‌شوند. اغلب كاربران حرفه‌اي و جستجوگران ورزيده دنياي اينترنت مي‌توانند با طرح بهترين كلمات كليدي و بكار بستن قوانين تركيب آن‌ها با هم براي نيازهاي اطلاعاتي خود پاسخي در خور بيابند. در اين روش توصيه‌هاي زير براي انتخاب كلمات كليدي و نيزجستجوي دقيق و مفيد پيشنهاد مي‌شود:
1- حتي‌المقدور سعي شود كلمات كليدي از ميان اصطلاحات منحصر به فرد و اسامي خاص انتخاب بشود.
2- حتي‌المقدور از آوردن كلمات عمومي كه عناوين بسياري را در زير مجموعه خود شامل مي‌شوند جداً خودداري كنيد.
3 – هميشه اسم شخص يا نام شي يا هر چيز ديگري را كه مد نظر داريد بطور كامل وارد كنيد.
4 – دقت كنيد كه اگر موتور جستجو ميان حروف بزرگ و كوچك تفاوتي مي‌گذارد، اين مسئله را در طرح كلمات كليدي خود مد نظر داشته باشيد.
5 – در نظر داشته باشيد اگر نتيجه جستجو صفر بود به احتمال زياد مي‌تواند از يك اشتباه تايپي باشد.
6 – اگر املاي صحيح و كامل كلمه‌اي را نمي‌دانيد از كاركتر جانشين كه اغلب * و يا ؟ است استفاده كنيد.
7 – اگر يك كلمه كليدي را براي طرح دقيق و تمام و كمال يك مورد جستجو كفايت نمي‌كند از تكنيك‌هاي جستجوي عبارتي، استفاده از اپراتورهاي جبر بولين (AND, OR, NOT) استفاده كنيد. جستجوي عبارتي يكي از مهم‌ترين و قدرتمندترين امكانات جستجو در اغلب موتورهاي جستجو مي‌باشد و مي‌توان يك عبارت يا جمله مشخص را به همان ترتيبي كه كلمات وارد شده‌اند مورد جستجو قرار داد. براي اين روش جستجو عبارت مورد نظر را داخل گيومه"" بگذاريد
8 - استفاده از عملگر AND : and به مفهوم "و" براي محدود كردن دامنه جستجو از طريق تركيب كليدواژه‌هاي مختلف به كار مي‌رود و براي تركيب كليدهاي جستجو زماني‌كه براي شما مهم است كه دو يا چند كلمه كليدي حتماً وجود داشته باشد و علامت آن در پايگاه‌هاي مختلف به صورت استفاده از عبارت and ،استفاده از + ، انتخاب عبارت all the word از منو، انتخاب عبارت match on all words (and) بوسيله كليك كردن بر روي دكمه‌هاي راديويي مي‌باشد.
9 – استفاده از عملگر OR: اپراتور OR به مفهوم "يا" و برخلاف عملگر AND باعث گسترش دامنه جستجو و بازيابي اطلاعات بيش‌تر شده براي تركيب كليدواژه‌هاي جستجو زماني كه انتظار داريد تنها يك، دو يا چند كلمه كليدي حضور داشته باشند و علامت آن استفاده از عبارت or، نحوه اجراي ساده و معمولي آن، انتخاب عبارت any of the words از منو، انتخاب عبارت match on any words (or) با كليك بر روي دكمه هاي راديويي مي‌باشد. يكي از كاربردهاي مهم اين عملگر پوشش مفاهيم يا اصطلاحات مترادف، مرتبط، يا با املاهاي متفاوت مي‌باشد.
10 – استفاده از عملگر NOT : اپراتور Not به مفهوم "نه" و يا به جز كه در اين صورت تمامي جواب‌هاي بازگشتي كه حاوي عبارت يا كلمه كليدي هستند حذف خواهند گرديد و براي اجراي آن تنها كافيست كه not را قبل از عبارت يا كلمه كليدي مورد نظرتان با يك فاصله بياوريد.
11 – استفاده از كوتاه‌سازي [14]كليد واژه‌ها: اين تكنيك به ما امكان مي‌دهد كه با وارد كردن بخشي از يك كليدواژه بتوانيم مشتقات مختلف آن را نيز در فرآيند جستجو بازيابي كنيم. اكثر موتورهاي جستجو اين تكنيك را با استفاده از علامت ستاره (*) ارائه مي‌دهند. يكي از مشكلات استفاده از اين تكنيك اين است كه باعث بازيابي اطلاعات غيرمرتبط و ناخواسته زيادي مي‌شود.
12 – استفاده از عملگر نزديك‌يابي[15]: در بسياري از موارد استفاده از عملگر and باعث بازيابي اطلاعاتي شود كه براي ما مفيد نمي‌باشد، به اين دليل كه اين عملگر كليدواژه‌ها را در هر كجاي متن كه باشند بازيابي مي‌كند. در اين موارد استفاده از تكنيك نزديك‌يابي مي‌تواند از ريزش كاذب اطلاعات و يا بازيابي اطلاعات غير مرتبط جلوگيري نمايد. همه موتورهاي جستجو قابليت استفاده از اين تكنيك را ندارند ولي به عنوان مثال در موتور جستجوي آلتاويستا مي‌توان با استفاده از عملگر NEAR از اين تكنيك استفاده نمود.
13 – جستجوي تركيبي با استفاده از پرانتز: اين تكنيك يكي از مهم‌ترين تكنيك‌هاي جستجو مي‌باشد كه به وسيله آن مي‌توان تا حدود زيادي از بازيابي موارد غير مرتبط در محيط وب جلوگيري كرد. در اين روش مي‌توان از همه عملگرهاي جستجو كه در بالا گفته شده يك‌جا استفاده كرد و آن‌ها را با هم‌ديگر تركيب نمود.
14 – جستجوي كليدواژه در عنوان صفحات وب: اين تكنيك با اين پيش فرض كه عنوان يك صفحه وب تا حدود زيادي نمايان‌گر محتواي اطلاعات موجود در آن است به جستجوي واژه‌هاي كليدي در عنوان سايت‌ها مي‌پردازد. علامت آن در موتورهاي جستجو متفاوت است ولي اغلب موتورهاي جستجو از طريق فهرست انتخابي و يا گزينه‌هاي ديگر اين امكان را فراهم مي‌آورند.
15 – جستجوي حوزه سايت‌ها: با توجه به اين‌ كه به صورت قراردادي هر كشوري حوزه خاصي در محيط وب دارد، قابليت جستجوي حوزه سايت‌ها به ما اين امكان را مي‌دهد كه فرايند جستجو را به حوزه خاصي نظير سايت‌هاي وب ايران (ir) و يا سايت‌هاي وب سازمان‌هاي غير انتفاعي (org) محدود كنيم. دستورات استفاده از اين تكنيك در موتورهاي جستجو مختلف مي‌باشد.
16 – محدود كردن جستجو به زبان‌هاي مختلف؛ باعث مي‌شود نتايج جستجو به زبان‌هاي ديگر آورده نشود و انتخاب مطلب مورد نظر آسان‌تر است.
17 – محدود كردن جستجو به تاريخ انتشار منابع در وب: تاريخ انتشار يا به اصطلاح روزآمدي مطلب به خصوص در منابع علمي اصل مهمي است و اين‌گونه محدوديت باعث مي‌شود بنا به نياز كاربر جديدترين و يا قديمي‌ترين منبع بازيابي بشود.
18 – جستجوي رسانه‌هاي مختلف: موسيقي، عكس، ويدئو : زماني‌ كه فقط نوع خاصي از رسانه مورد نياز است به عنوان مثال زماني كه به عكس يك شخصيت نياز داريم، جستجو در ميان عكس‌ها باعث مي‌شود نتيجه جستجو شامل اطلاعات ديگري در مورد آن شخصيت نباشد.
19 – جستجوي صفحات با فرمت‌هاي مختلف: PDF, Word, MP3, MPEG, ….: زماني كه فرمت خاصي مورد نظر است مي‌توان از اين تكنيك استفاده كرد . به عنوان مثال اگر مايل باشيم منبع بازيابي شده در فرمت PDF باشد، اين تكنيك مي‌تواند مفيد باشد.
20 – آگاهي از پيش‌فرض‌هاي جستجو در موتور جستجو: با توجه به اين كه هر موتور جستجو براي تركيب واژه‌ها يك پيش‌فرض دارد و اگر از هيچ گونه عملگري استفاده نشود، كليدواژه‌ها را به صورت پيش‌فرض با يكي از عملگرهاي جبر بولي تركيب مي‌كند؛ آگاهي از اين پيش‌فرض‌ موتورهاي جستجوي مختلف مهارت ما را در جستجو بالا مي‌برد.
21 – وب نامرئي: وب نامرئي به دو دليل كمّي و كيفي اهميت دارد كمّي از اين نظر كه موتورهاي جستجو فقط قادر هستند حدود 16 درصد از اطلاعات موجود دراينترنت را بازيابي كنند و اندازه وب نامرئي تقريبا 500 برابر وب مرئي است و كيفي از اين نظر كه منابع اطلاعاتي موجود در وب عميق معمولا ارزشمند و مفيد هستند و در بسياري از موارد پاسخ­گوي نياز كاربران مي­باشند. آشنايي با ابزارهايي كه براي شناسايي منابع وب نامرئي به وجود آمده­اند و كاربران را به سايت­هاي مناسب راهنمايي مي­كنند، باعث دسترسي به اين بخش عظيم از اطلاعات مفيد و ارزشمند مي­شود. مثل سايت Invisibleweb كه فهرستي از منابع نامرئي را و سايت Completeplaset كه فهرستي از تقريبا 40000 پايگاه اطلاعاتي وب نامرئي را ارائه مي­دهد.[16]


راهبرد جستجو در اينترنت
جستجو عبارت از جستجو در منابعي مشخص با استفاده از كليدواژه‌ها و عبارت‌هاي خاص در حوزه‌هاي موضوعي ويژه است. طراحي نظام‌مند مراحل انجام يك جستجو را راهبرد جستجو مي‌گويند به نظر پائو «راهبرد جستجو عبارت است از فرايندي كه از طريق آن فايلي مورد جستجو قرار مي‌گيرد تا مدارك متناسب با نياز كاربر شناسايي شود. اين مدارك بر اساس مجموعه‌اي از معيارهايي كه شخص متقاضي مطرح مي‌كند بازيابي مي‌شود»[17] هر فرايند جستجو مي‌تواند به مراحل ارائه درخواست دقيق، انتخاب منابع اطلاعاتي مناسب، آماده كردن جستجو و اجراي جستجو تقسيم شود. بر خلاف منابع نمايه‌سازي شده در پايگاه‌هاي اطلاعاتي كتاب‌شناختي؛ مدارك در اينترنت از طريق واژگان كنترل شده قابل بازيابي نيستند. بنابراين جستجوگر براي بازيابي بايد بر فنون خاص اينترنت متكي باشد. نخست آگاهي از ابزارهاي مختلف جستجو در اينترنت و در ادامه انتخاب يكي از اين ابزار براي جستجوي اطلاعات مورد نياز مي‌باشد. هزاران موتور جستجو،‌ صدها ابرموتور جستجو و راهنماهاي موضوعي وب و پايگاه‌هاي تخصصي وجود دارد و انتخاب درست ابزار جستجو در ابتداي كار جستجو مي‌تواند يك جستجوي موفق را باعث گردد. در زير چند معيار براي انتخاب ابزار جستجو آورده مي‌شود:
- اگر در جستجوي اطلاعات خاصي باشيد بهتر است از موتورهاي جستجو استفاده كنيد.
- اگر در جستجوي يك واژه مبهم يا منحصر به فرد هستيد از ابرموتورهاي جستجو استفاده نمائيد.
- اگر در جستجوي اطلاعات عمومي روي موضوعات عام هستيد از راهنماهاي موضوعي وب استفاده كنيد.
- اگر در حال جستجوي اطلاعات علمي هستيد از كتابخانه‌هاي مجازي استفاده كنيد.
- اگر در جستجوي آخرين اطلاعات يا براي تغيير پوياي فهرست مطالب، آخرين خبرها، راهنماهاي دفتر تلفن، دسترسي به زمان پروازهاي هوايي و غيره هستيد از پايگاه‌هاي تخصصي استفاده كنيد.[18]
براي جستجوي اطلاعات از اينترنت چهار شيوه وجود دارد شيوه نخست دسترسي به اطلاعات از طريق نشاني پايگاه اطلاعاتي مورد نظر بر روي اينترنت (URL) است، كه در اين صورت نشاني پايگاه اطلاعاتي در سطر نشاني برنامه مرورگر وب تايپ مي‌شود و برنامه مرورگر وب مراجعه كننده را به وب سايت آن نشاني هدايت خواهد كرد. اما اگر فقط يك حرف يا علائم نقطه‌گذاري از قلم بيفتد، برنامه مرورگر نخواهد توانست آن پايگاه را باز نمايد. روش دوم دنبال کردن لينک‌های موجود در صفحات وب است که کاربران را از صفحه‌ای به صفحه ديگر هدايت می‌کند. اين سهولت دسترسی به منابع در وب از امتيازات بزرگ آن است و برای کاربران امکان مرور سريع و آسان در منابع مختلف را فراهم می‌کند. روش سوم بازيابی گزينشی اطلاعات است که در آن در واقع به جای آنکه کاربران شخصا در جستجوی اطلاعات مورد نظر باشند، موضوعات مورد نياز خود را به سيستم­های بازيابی گزينشی می‌سپارند و سپس در طول زمان، اطلاعات دريافتی جديد توسط سيستم برای آنها به طور خودکار ارسال خواهد شد.
چهارمين روش که در واقع معمول‌ترين و متداول‌ترين راه بازيابی اطلاعات در وب است استفاده از موتورهاي جستجو است. هنگام جستجو بايد دقت كرد كه موتور جستجو به طور معمول هوش‌مند نيست و معمولاً به دنبال كليه كليدواژه‌هايي كه شما به دستگاه داده‌ايد بدون توجه به معناي آن‌ها مي‌گردد.


نكات كليدي جستجو به زبان فارسي
براي جستجوي مطالب فارسي طبق گفته‌هاي پيشين چنانچه آدرس سايت به خصوصي كه در زمينه موضوعي مورد نظر ما فعاليت مي‌كند را داشته باشيم؛ مي‌توان مستقيماً به آن سايت رفته و از مطالب آن استفاده نمود. به عنوان مثال سايت تخصصي برنامه‌نويس مطالب مفيدي در زمينه رايانه و علوم وابسته، به ما ارائه مي‌دهد و يا سايت عمران در زمينه موضوعي عمران فعاليت مي‌نمايد و نيز سايت‌هاي انجمن رياضي در زمينه رياضي، سايت انجمن فيزيك ايران در زمينه فيزيك، سايت انجمن روان­شناسي ايران در زمينه روان­شناسي و علوم تربيتي فعاليت مي‌نمايند، مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران با دارا بودن پايگاه‌هاي اطلاعاتي مختلف مخصوصا پايگاه پايان‌نامه‌ها مي‌تواند مورد استفاده متخصصين تمام رشته‌ها گردد. ولي چنان­چه امكان استفاده از اين سايت‌ها نباشد و يا آدرس اين سايت‌ها را نداشته باشيم بايستي مطلب مورد نظر خود را بوسيله يكي از موتورهاي جستجو پيدا بكنيم.
انتخاب موتور جستجو عامل مهمي در فرايند جستجو است. در حال حاضر ابزارهاي كاوش مختلفي در ايران ظهور پيدا كرده­اند. ليكن ابزارهاي جستجويي كه امكان جستجوي اطلاعات به زبان فارسي را در اختيار قرار مي‌دهند، محدودند. از طرف ديگر، امكانات و قابليت‌هاي‌ آن‌ها براي بازيابي موثر و مناسب اطلاعات متغير هستند. برخي از ابزارهاي كاوش با امكانات جستجوي فارسي عبارتند از: ان.پي. ايرانNPiran ، ايران‌هوIranhoo ، ايران‌مهرIranMehre ، پارسيك Parseek ، گوگل Google.
در بين ابزارهاي كاوش فوق ، تنها موتور كاوش گوگل داراي برنامه روبات به منظور شناسايي و نمايه­سازي صفحات يا سايت­هاي وب به زبان فارسي و نمايه­سازي خودكار مي­باشد و قادر است صفحات فارسي را در قالب يوني‌كد شناسايي و در پايگاه خود نمايه كند و سايت پارسيك نيز از پايگاه گوگل براي جستجو و بازيابي اطلاعات استفاده مي­كند. به تعبير ديگر، چهار ابزار كاوش ديگر توسط نمايه‌سازي انساني اداره مي‌شوند و از اين لحاظ راهنماي موضوعي تلقي مي‌شوند و انسان، فرآيند شناسايي، بررسي و نمايه‌سازي سايت‌ها يا صفحات وب را بر عهده دارد.[19]
معمولاً به جهت دامنه وسيع موضوعي و نيز صفحه به زبان فارسي گوگل اكثر كاربران از اين موتور جستجو استفاده مي‌نمايند. براي جستجوي بهتر توجه به نكات زير ضروري به نظر مي‌رسد:
- با تركيب چند واژه كليدي مهم خيلي سريع مي‌توانيم مطلب مورد نظر خود را بدست بياوريم.
- دقت در انتخاب كليد واژه‌ها به طوري‌كه واژه‌هاي انتخابي بطور دقيق نماينده نياز اطلاعاتي ما باشند كمك خواهد كرد تا از نتايج جستجوي گسترده‌اي كه در اكثر موارد بار اطلاعاتي مفيد ندارند دوري گزينيم.
- استفاده از تكنيك جستجوي عبارتي كه در آن عبارت جستجوي مورد نظر خود را داخل گيومه" " مي‌گذاريم و به اين ترتيب به موتور جستجو مي‌گوييم كه مطلب مورد نظر ما بايستي عين اين عبارت باشد، نيز در محدود كردن نتايج جستجو كمك فراوان مي‌كند.
- استفاده از انواع محدودگرهاي زباني، زماني، مكاني، شكلي، و موضوعي و ... در جستجوي پيشرفته گوگل به ما در رسيدن سريعتر به مطلب مورد نظر كمك فراواني مي‌كند.
- به علت اين كه منابع و اطلاعات موجود در اينترنت بوسيله افراد مختلف و بدون كنترل در شيوه‌هاي رسم‌الخط و بدون ويرايش صاحب‌نظران منتشر مي‌گردد آشنايي با گونه‌هاي مختلف نوشتاري و املاهاي مختلف يك واژه و يا يك مفهوم در زبان فارسي به ما كمك مي‌كند كه با جستجوي گونه‌هاي مختلف نوشتاري يك واژه يا يك مفهوم و استفاده از واژه‌هاي مترادف و متشابه و شكل‌هاي ديگر نوشتاري آن واژه و نيز استفاده از انواع شكل‌هاي جمع و مفرد يك واژه جامعيت جستجوي خود را بالا ببريم . به عنوان مثال براي جستجوي مطلبي در زمينه بتن بايستي آنرا به دو صورت «بتون» و « بتن» جستجو نمائيم تا به تمام مطالبي كه در زمينه بتن مي‌باشد دسترسي داشته باشيم و يا به عنوان مثال دوم براي جستجوي مطلبي در باره «آبگرمكن» براي دستيابي به همه اطلاعات موجود بايستي آن را به چهار شكل زير بنويسيم «آب گرم كن، آب گرمكن، آبگرم كن، آبگرمكن» واضح است كه هر كدام از اين كلمات نتايج متفاوتي را در موتور جستجو بدست مي‌دهد. «استاد، اساتيد، استادان، استادها» «آمريكا، امريكا» «ئيدروژن، هيدروژن» «آنلاين، پيوسته، درون خطي» از مثال­هاي ديگري هستند كه جستجو به تمام اين شكل‌ها جامعيت جستجوي ما را زياد مي‌كند و به ما در از دست ندادن مطالب مفيد كمك مي‌كند .
- با استفاده از عملگرهاي بولي، دقت جستجو را بالا برده و نتايج جستجوي كم و مفيدي را بدست بياوريم.
- مترادفات: با استفاده از شكل‌هاي مختلف مترادفات موجود براي يك مفهوم و هم چنين شبه مترادفات و يا حتي گاهي كلمات متضاد مثل بي‌سوادي و سوادآموزي در جستجو مي‌توان جامعيت جستجو را بالا برد.
- اسامي مشهور و اسامي علمي: آگاهي از شكل‌هاي مختلف اسامي علمي و مشهور عاميانه و اسامي تجاري يك پديده و يا وسيله و ... و استفاده از آن‌ها مي‌تواند جامعيت جستجو را بالا ببرد.
- با توجه به اين كه در اكثر وب‌ها از واژه خارجي يك كلمه به همان صورت و با همان الفبا استفاده مي‌شود استفاده از شكل خارجي اين لغات و واژه‌ها نيز مي‌تواند جامعيت جستجوي ما را بالاتر ببرد.
- با توجه به اين كه در برخي از سايت‌ها و نيز وبلاگ‌ها روش خاصي براي رفع مشكلات فارسي پيشنهاد كرده‌اند و واضح است كه خودشان نيز از آن رسم‌الخط استفاده مي‌كنند، آگاهي از اين شكل‌هاي مختلف و جستجو به اين شكل‌ها مي‌تواند باعث جامعيت جستجو گردد. از اين موارد مي‌توان به حذف واو معدوله در برخي سايت‌ها و وبلاگ‌ها اشاره كرد كه به عنوان مثال «خواهر» را به صورت «خاهر» مي‌نويسند و يا حذف تنوين در برخي منابع كه به عنوان مثال «عملاً» را به صورت «عملن» مي‌نويسند.
در نهايت اين كه «در تشكيل صفحات وب فارسي ، جاي يك استاندارد حاكم بر عملكرد تاليف نويسندگان وب، خالي است. استانداردي كه انتخاب بعضي كلمات داراي چندين رسم‌الخط و حتي انتخاب بعضي كلمات كه بر مفاهيم متنوعي دلالت دارند را منحصر به فرد نمايد و مولفان را از طرفي ترغيب به انتخاب گونه زباني مناسب، براي تضمين كيفيت ارتباط و انتقال مؤثر پيام و از طرف ديگر موظف به حفظ سلامت زبان و رعايت استانداردهاي آن به‌عنوان يك وظيفه رسانه‌اي نمايد. ايجاد و گسترش چنين استانداردي به عهده "فرهنگستان زبان و ادب فارسي" و با هماهنگي انجمن‌ها و شوراهاي علمي يا صنفي انفورماتيك در ايران است. تعويق در تنظيم اين استاندارد ، با توجه به رشد روز افزون وب‌هاي فارسي زبان ، هزينه‌هاي جبران ناپذيري در بر خواهد داشت.»[20]


--------------------------------------------------------------------------------

[1] بر گرفته از: محمد صابر راثي ساربانقلي. " بررسي مشكلات جستجو و بازيابي اطلاعات به زبان فارسي از اينترنت با مطالعه موردي بر روي كاربران مركز اينتــرنت دانشگاه آزاد اسلامي واحد شبـستـر" . پايان­نامه كارشناسي ارشد كتابداري و اطلاع­رساني، دانشگاه آزاد اسلامي، واحد تهران شمال، 1384
[2] كارشناس ارشد كتابداري و اطلاع­رساني دانشگاه آزاد اسلامي واحد شبستر

[3] accents

4 پرويز ناتل خانلري. زبان‌شناسي و زبان فارسي. (تهران: توس،1373). ص. 256

[5] مجتبي مينوي. مينوي بر گستره ادبيات فارسي، به كوشش ماه منير مينوي. (تهران: توس، 1380)، ص. 510
[6] واو معدوله واوي است كه در اين زمان عموماً نوشته مي‌شود ولي خوانده نمي‌شود، مانند خواهش. اما در زمان قديم آن را با كيفيت خاصي تلفظ مي‌كرده‌اند و چون در هنگام تلفظ ضمه به فتحه عدول مي‌كرده‌اند، آن را واو معدوله ناميده‌اند. هنوز در برخي از لهجه‌ها تلفظ آن به صورت قديم مانده است. پيش از واو معدوله هميشه حرف «خ» و پس از آن يكي از حروف «د.ر.ز.س.ش.ن.و.هـ.ي» آمده است.
[7] OCR= Optical Character Reader فرايندي كه در طي آن يك وسيله الكترونيكي كاراكترهاي چاپ شده بر روي كاغذ را آزمايش مي‌كند و شكل آن­ها را با بررسي الگوهاي تيره و روشن تعيين مي‌كند. پس از تعيين اَشكال توسط اسكنر يا وسيله مورد استفاده براي خواندن، روش‌هاي تشخيص نوري كاراكترها براي تبديل اشكال به متون كامپيوتري مورد استفاده قرار مي‌گيرند. (فرهنگ تشريحي اصطلاحات كامپيوتري ميكروسافت. مترجم فرهاد قلي­زاده نوري. ‌‌‌‍[تهران: كانون نشر علوم، 1379]، ص. 445
[8] محمدصادق محقق زاده، كاظم زارعيان. "ارائه راه حل براي برخي مسائل اتوماسيون و نگارش فارسي" فصلنامه اطلاع‌رساني. (دوره 19، شمارهء 3 و 4) ص.

[9] ماندانا صديق بهزادي. "ناهماهنگي ضبط نام‌هاي بيگانه در فارسي" . فرهنگ (كتاب سيزدهم، زمستان 137

گزارش ملي تجارت الكترونيكي ايران در سال 1383

Download file

مشكل ISP هاي كوچك با نرخ جديد اينترنت

قايم مقام مديرعامل شركت مخابرات استان اصفهان گفت: تغيير نرخ تعرفه‌هاي پهناي باند اينترنتي براي فعاليت و بازار كار شركتهاي ارايه‌دهنده خدمات اينترنتي(‪ (ISP‬كوچك، مشكل آفرين است.
" محمد لطفي" روز شنبه در گفت و گو با ايرنا بيان داشت: شركتهاي كوچك ارايه‌دهنده خدمات اينترنتي داراي پهناي باند اينترنتي با ظرفيت پايين ( معمولا زير يك مگا بيت بر ثانيه) هستند كه كوچكترين تغييرات در ميزان تعرفه‌ها در فعاليت آنها تاثير زيادي دارد.
وي درباره تغييرات اخير تعرفه پهناي باند خاطر نشان كرد: در اواخر سال گذشته تعرفه‌ها كاهش يافت اما در اصلاحيه جديد كه در ماه گذشته اعلام شد ، تعرفه‌هاي زير دو مگا بيت بر ثانيه افزايش پيدا كرده بودند.
وي ،كم بودن ظرفيت پهناي باند و تعداد مشتريان شركتهاي ‪ ISP‬كوچك را از جمله دلايل ايجادمشكل براي آنها واحتمال ورشكستگي به هنگام تغيير تعرفه‌ها دانست.
وي تصريح كرد: شركتهاي ارايه‌دهنده خدمات اينترنتي بايد به‌منظور جلوگيري از وارد شدن خسارت به هنگام پيشامد چنين تغييراتي نسبت به خريد ظرفيت بالاتر پهناي باند با تخفيف عمده اقدام كنند.
به گفته وي وجود تعداد زياد شركتهاي ‪ ISP‬كوچك با پهناي باند كم و رقابت ناسالم آنها شرايط كاري و اقتصادي نامطلوبي را براي اين شركتها به همراه مي‌آورد.
لطفي،تشكيل كنسرسيوم از طرف شركتهاي‌كوچك ‪ ISP‬را راه‌حل مناسبي‌براي بهبود عملكرد اقتصادي اين قبيل شركتها در كشور دانست.
وي يادآور شد: تجميع شركتها در يك كنسرسيوم منجربه استفاده ازحجم بالاتر امكانات مخابراتي، كاهش هزينه، درآمد بالاتر و كاهش مشكلات صنفي و فني براي آنها مي‌شود.
قايم مقام مدير عامل شركت مخابرات‌استان اصفهان تصريح كرد: شركت مخابرات نيز ترجيح مي‌دهد امكانات خود را با حجم بالاتر و تخفيف بيشتر به شركتهاي فعال در عرصه فناوري اطلاعات و ارتباطات ارايه دهد.
وي درباره شكايتهاي مطرح شده از طرف شركتهاي ‪ ISP‬درباره افزاش تعرفه پهناي‌باند گفت: شركتهاي مخابرات استاني در اين زمينه تصميم‌گيرنده نيستند لذا شكايات مطرح شده را به مسوولان كشوري گزارش كردند.
لطفي تاكيد كرد: ما مصرانه خواستار رسيدگي به موارد و مشكلات مطرح شده هستيم.

August 27, 2005

سليماني به محل كار خود رفت

دكتر «محمد سليماني» وزير جديد ارتباطات و فناوري اطلاعات صبح امروز مورد استقبال شوراي معاونان وزارت‌خانه قرار گرفت.
دكتر«محمد رضا صدري» كه در اين جلسه حضور داشت در گفت‌وگو با(ايسنا)، با اعلام اين مطلب اظهار داشت: در اين جلسه كه تقريبا دو ساعت به طول انجاميد، دكتر سليماني نقطه نظرات و سياست‌هاي خود را بيان كرده و چهار محور اصلي دولت را با عنوان عدالت، خدمت رساني به مردم، مهر ورزي و توسعه و تعالي و پيشرفت كشور را تشريح كرد و مقرر شد تا سياست‌هاي وزارت ارتباطات نيز برمبنا و مطابق با اين سياست‌ها تنظيم شود.
صدري همچنين افزود: به كارگيري نيروهاي مجرب و شايسته در سطح وزارتخانه براي انجام برنامه‌هاي توسعه‌يي دولت و پيشبرد آن‌ها به نحو احسن با بنيه‌ي قوي نيز از ديگر برنامه‌هاي دكتر سليماني است.
صدري ادامه داد: در اين جلسه به غير از مهندس «قنبري» معاون برنامه‌ريزي وزارتخانه به علت حضور در مالزي و مهندس «مسعود مقدس» به علت مرخصي ساير اعضاي شوراي معاونان حضور داشتند.

بررسي طرح شناسايي تجهيزات عمومي مكالمه‌ تلفن بين‌الملل

رييس سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي گفت: طرح تجهيزات عمومي‌ مربوط به مكالمه‌ي تلفن بين‌الملل براي شناسايي دستگاه‌هاي مجاز از يك ماه پيش در سازمان در حال بررسي است.
مهندس «مسعود داوري‌نژاد» در گفت‌وگو با(ايسنا) پس از تاييد نهايي آيين‌نامه‌ي ارائه‌ي خدمات تلفن بين‌الملل اظهارداشت: تا زمان تعيين شده در آيين‌نامه‌ي خدمات تلفن بين‌الملل حدود يك ماه فرصت نياز داريم تا نسبت به انجام امور پشتيباني، زيرساخت، سازماندهي و استخدام نيرو براي پاسخ دادن به شركت‌هاي متقاضي دريافت پروانه‌ي مذكور اقدام كنيم. پس از آن با فاصله‌ي يك ماه، مدارك اخذ و بررسي خواهد شد.
وي در مورد مبلغ ضمانت‌نامه‌ي پروانه‌ي ارائه‌ي خدمات تلفن بين‌الملل گفت: شركت‌ها، براي 9 خط E1 جهت ترمينيشن و سه خط E1 براي ارجينيشن بايد 700 ميليون تومان ضمانت بگذارند كه از اين ميزان بيشتر به ازاي هر E1 براي ترمينيشن 75 ميليون و براي ارجينيشن 25 ميليون تومان به مبلغ ضمانت افزوده خواهد شد.
داوري نژاد در ادامه خاطر نشان كرد: طرح تجهيزات عمومي ‌مربوط به مكالمه‌ي تلفن بين‌الملل نيز در حال بررسي است كه با توجه به آن جزييات مربوط به ممنوع يا غير ممنوع بودن ورود تجهيزات عمومي ‌براي مكالمه‌ي بين‌الملل تعيين خواهد شد.
وي در توضيح اين مطلب افزود: با توجه به ورود دستگاه‌هايي مختلف مانند لپ تاپ كه با اتصال به خط تلفن عادي و يك ISP ، بدون نياز به تجهيزات مركزي به شكل تك كاربره امكان استفاده از اينترنت عمومي‌ را فراهم مي‌آورد و با توجه به اين كه عملكرد برخي از دستگاه‌ها به گونه‌اي است كه با استفاده از آن‌ها فرضا امكان استفاده‌ي دوكاربر را از يك خط تلفن فراهم مي‌شود، طرح مذكور از حدود يك ماه پيش براي شناسايي دستگاه‌هاي مجاز در حال تهيه مي‌باشد.
وي همچنين در مورد موافقت دكتر «معتمدي» نسبت به پيشنهاد سازمان تنظيم مقررات در خصوص كمك به شركت‌هاي خدمات تلفن بين‌الملل از منابع اداره شده، با حداكثر سود 10 درصد گفت: براي عملياتي شدن ارائه‌ي وام به شركت‌هايي كه از ديتا مجوز Voice over IP دارند، به دو هفته فرصت نياز داريم تا جزئيات كار و مواردي مانند سقف وام در كميته‌هاي مربوطه تصويب و مراحل قانوني خود را طي كند.
وي با بيان اين كه شركت‌هاي جديدي كه مجوز دريافت خواهند كرد، مشمول اين وام نخواهند شد در مورد ميزان وام به شركت‌هاي متقاضي گفت: به عنوان مثال اگر پنج شركت باهم براي دريافت وام به ما مراجعه كنند، به هر يك 50 ميليون تومان، 6 تا 10 شركت، هر يك 75 ميليون تومان و بالاي 10 شركت به هر شركت 100 ميليون تومان وام پرداخت.
خواهد شد. اين مكانيزم براي تشويق شركت‌ها است تا رغبت بيشتري براي همكاري با يكديگر پيدا كنند.

داستان عجيب نمايشگاه‌هاي انفورماتيك

ايتنا- محمد‌مهدي رفيع‌زاده* - علير‌غم سال‌ها برگزاري نمايشگاه‌هاي مختلف در زمينه صنايع، علوم‌فني، انفورماتيك و... كه هر از چند‌گاهي پشت‌ سر هم در تهران و شهرستان‌ها برگزار‌مي‌گردد، هر روز شاهد بي‌نظمي و بي‌كيفيتي اين فعاليت هستيم. در نمايشگاه الكامپ و ديگر نمايشگاه‌هاي انفورماتيكي و الكترونيكي كشور مدتي است شركت‌هاي بزرگ كشور در‌گير مشكلات و ملالت‌ها شده‌اند.
نمايشگاه كرمانشاه كه براي باز‌سازي عراق قرار ‌است برگزار‌ شود با بالا‌ترين رقم يعني 800 هزار ريال بابت يك متر‌مربع به فروش‌‌مي‌رسد، نمايشگاه اراك براي سال 84 ، 3 بار تغيير تاريخ مي‌دهد و سال گذشته نيز چون يكي از شركت‌هاي كامپيوتري محلي اراك برگزار‌كننده اين نمايشگاه بود با غضب و خشم ديگر همكاران مواجه‌مي‌گردد و آنان از شركت در نمايشگاه انصراف مي‌دهند و نمايشگاه با عدم استقبال برگزار‌مي‌گردد.
براي نمايشگاه كاشان، فراخوان داده‌مي‌شود، وقتي با مدير مربوطه تماس حاصل‌مي‌گردد از ابتدايي‌ترين مسائل مربوط به نمايشگاه بي‌اطلاع‌ است و با چند پرسش ما هنگ مي‌كند، وقتي ما پيگير سئوالات خود مي‌شويم عطاي برگزاري به لقايش مي‌بخشد و محترما مي‌گويد ببخشيد اين‌كاره نيستم.
نمايشگاه فلان و... بي‌نصيب از بي‌برنامگي‌ها نيست. به‌راستي بعد از سال‌ها برگزاري نمايشگاه‌هاي مختلف چه‌كسي پاسخگويي و مسئوليت برگزاري نمايشگاه را دارد، در يك شهر انجمن شركت‌هاي انفورماتيك برگزار ‌كننده است، در شهر ديگر اداره بازرگاني و در برخي نيز استانداري و در برخي نيز صنف فلان برگزار‌كننده‌است!؟! آيا توقع زيادي است كه از مسئولين بخواهيم لطفا نمايشگاه‌هاي كشوري را يك نهاد با يك قيمت برگزار‌كند و لطفا قيمت نمايشگاه‌ها غير‌معقول نباشد و مثل نمايشگاه كرمانشاه رقم نجومي را براي برگزاري آن طلب‌نگردد. مثلا نمايشگاه‌ها در اكثر شهرها حدود متري‌مربع 25 هزار تومان است ولي در كرمانشاه متري 80 هزار تومان. به‌راستي اگر ما نسبت به اين بي‌قانوني گله و شكايت داريم بايد با كدام نهاد در‌ميان بگذاريم و چه‌كسي پيگير و پاسخگو‌است.
لطفا بررسي‌گردد صلاحيت برگزار‌كننده نمايشگاه در شهرستان‌ها به‌نحوي تعيين‌گردد تا هر‌كس از راه مي‌رسد نتواند برگزار‌كننده نمايشگاه باشد! براستي ما مديران روابط‌عمومي كه براي حدود35-30 شهر كشور هر‌روز بايد با بازرگاني، استانداري، انجمن شركت‌هاي انفورماتيك و ... در تماس باشيم تا ببينيم نمايشگاه كي و كجا برگزار‌مي‌گردد و كيفيت نمايشگاه به چه‌گونه است آيا همواره بايد در نمايشگاه شركت‌نماييم و در زمان برگزاري متوجه‌گرديم كه نمايشگاه با اعتصاب و قهر شركت‌هاي محلي كامپيوتري مواجه‌گرديده‌است.

نمونه واضح اين مشكل نمايشگاه ساري است كه فراخوان بسيار و تبليغات بسيار، اخبار رنگ و وارنگ... در نشريات داشت. نمايشگاهي كه با همكاري استان‌هاي گيلان و گرگان برگزار‌گرديد. ثبت‌نام، پيگيري، پرداخت هزينه‌ها و ... انجام‌گرديد ولي چند روز مانده به نمايشگاه و عليرغم برنامه‌ريزي فراوان، متوجه‌شديم به تعداد انگشت‌شماري شركت كامپيوتري در اين نمايشگاه شركت‌كرده‌اندو مابقي شركت‌كنندگان اصلا ارتباطي به نمايشگاه الكترونيك و كامپيوتر ندارند. لا‌جرم با صرف هزينه‌هاي گزاف و عليرغم ميل و نظرمان و صرف هزينه‌ها انصراف‌مي‌دهيم.
به‌راستي چه‌كسي بايد پاسخگوي اين بي‌برنامگي‌ها و بي‌مسئوليتي‌ها در برگزاري نمايشگاه‌هاي كشور باشد و كدام نهاد قرار‌است صلاحيت برگزار‌كنندگان را تاييد ‌نمايد تا شركت‌هاي بي‌شماري چون فهيم‌مشاور در‌گير اين همه مشكلات و بي‌برنامگي‌ها نگردند؟! اگر قرار‌است نمايشگاه كامپيوتر در يك استان برگزار‌گردد چرا از انبوه شركت‌هاي محلي فقط تعداد انگشت‌شماري در اين نمايشگاه شركت‌كرده‌اند و وقتي از آنان سوال مي‌گردد، آنان در پاسخ مي‌گويند: «نمايشگاه كامپيوتر نيست و بيشتر نام كامپيوتري دارد و ما در زمان ديگري خودمان نمايشگاه كامپيوتر را برگزار‌خواهيم‌كرد!!! » اميد‌داريم مسئولين رسيدگي‌نمايند تا وقت، هزينه و نيرو‌هاي ما با اين همه برنامه‌ريزي به‌راحتي هدر‌نرود.

*مدير روابط‌ عمومي شرکت فهيم‌مشاور

جامعه اطلاعاتي را سياسي نكنيم

علي شميراني - طي سال هاي گذشته و با توجه به نوع نگاه خاصي كه به پديده اينترنت و فناوري اطلاعات در كشور وجود داشت، همواره بر پرهيز از رنگ و بو دادن سياسي به اين مساله از سوي دست اندر كاران تاكيد مي شد.
آگاهان معتقد بودند كه برخي از مسوولان نگاه مثبتي به بحث اينترنت و فناوري اطلاعات ندارند و نگاه "اينترنت ابزار استكبار جهاني است" وجود داشته و دارد.البته اين نوع ديدگاه نيز در جاي خود قابل طرح و دفاع نيز هست ليكن موضوع اصلي چيز ديگري است.
موضوع اين جاست كه با وجود چنين رويكرد و دغدغه اي كه جاي تامل نيز دارد نبايد به وضع و نگراني موجود دامن نيز زد(مگر آنكه هدف واقعاً دامن زدن باشد كه آن بحث ديگري است). اين مقدمه از آن جهت گفته شد كه روز گذشته اخباري مبني بر لغو دومین اجلاس جامعه اطلاعاتی و جامعه مدنی غرب آسیا و خاورمیانه که قرار بود از روز سه شنبه در جزیره كيش برگزار شود، منتشر شد. جالب آنكه نخستين خبرها در گفت و گو با راديو فردا و آن هم با افرادي همچون ماشاءلله شمس الواعظین سخنگوی انجمن دفاع از آزادی مطبوعات منتشر شده كه ماهيت اين رسانه و اين فرد كاملاً‌ سياسي است و قبلاً نامي از وي در مباحث مربوط به جامعه اطلاعاتي شنيده نشده است.
سخنگوی انجمن دفاع از آزادی مطبوعات به راديو فردا گفته " ظاهرا به دلایل متعدد از جمله این که شرط گذاشته بودند از ایران چیزی گفته نشود، سخنی به میان نیايد، در مورد به ویژه عناوین این نشست مثلا فرض کنید دسترسی آسان به اینترنت، فیلترینگ در سایتها، آزادی بیان، اینها از عناوین مهم این نشست بوده که باید گزارش مقدماتی آن برای اجلاس ژنو آماده می شد و اجلاس ژنو سند نهایی را برای اجلاس سران در تونس تحویل می داد و تسلیم می کرد. عملا با منع برگزاری این نشست دوم درواقع ما بیان کردیم و اعلام کردیم و پذیرفتیم که آزادی بیان و حقوق بشر و مسائل مربوط به اینترنت و فیلترینگ سایت ها عملا پذیرفته شده است در ایران و مشکلاتی در این زمینه ها وجود دارد. درواقع با منع برگزاری این نشست دولت ما حالا چه دولت جدید، چه قبلی عملا پذیرفته است که در ایران مشکلاتی در این حوزه ها وجود دارد."
بديهي است در ايران نيز همچون بسياري از كشورهاي دنيا همچون آمريكا و اروپا خطوط قرمزي وجود دارد كه بايد مورد توجه قرار گيرد. براي مثال در آمريكا انتشار تصاوير اجساد سربازان اين كشور ممنوع است يا در اروپا سايت هاي تبليغ تفكرات نازيسم و نئو نازيسم فيلتر شده و مورد پيگرد قرار مي گيرند. (در خصوص مسايلي ضد اخلاقي كه نيز اجماع جهاني وجود دارد) بنابراين هر كشور به مسايل خاصي حساسيت دارد كه ممكن است براي كشور ديگر كم اهميت، بي اهميت و يا حتي غير قابل پذيرش باشد چراكه اين حساسيت ها ريشه در مسايل فرهنگي، مذهبي، سياسي و... هر كشور دارد. بنابراين اينجا تفاوت در جنس و وسعت خطوط قرمز است وگرنه اصل خطوط قرمز پذيرفته شده است.
با اين تفاسير طرح سياسي مسايل مربوط به جامعه اطلاعاتي و نگاه صرف سياسي به آن قطعاً تبعات خاص خود را در پي خواهد داشت. تصور كنيد كه مفهوم "جامعه اطلاعاتي" در اذهان عمومي مترادف شود با عبارتي همچون "تهاجم فرهنگي". حتماً مي توان حدس زد كه در آن صورت چه اتفاقي رخ خواهد داد و اين موضوعي است كه شايد كمتر كسي خواهان آن باشد.
شايد برخي نيز بگويند جنس فيلترينگ ها و مسايل موجود در ايران با جايي همچون اروپا و آمريكا متفاوت است ليكن با فرض قبول اين نظر( و نديده گرفتن روش برخورد كشورهايي همچون چين و عربستان با پديده اينترنت) بايد به يك مهم توجه داشت كه اتخاذ چنين روشي و خلط مباحث سياسي با موضوع جامعه اطلاعات قطعاً‌ نتايج نامطلوبي را به دنبال خواهد داشت. لذا بايد روش هاي معتدل ومطلوب ديگري براي تعقيب خواسته هاي سياسي در نظر گرفته شود تا اصولاً اصل و بنيان موضوعاتي همچون جامعه اطلاعات واينترنت مورد سوال و محل ابهام واقع نشود.

Resize of Information.jpg

August 25, 2005

نظر بدهيد!

قسمت نظرات خوانندگان سايت نيز فعال شد تا ارتباط سايت با مخاطبان كاملاً و تا حد امكان به شكل ساده دو طرفه شود. لذا با نظرات پيشنهادات و انتقادات خود ما را به سمت دستيابي به سايتي بهينه راهنمايي و هدايت كنيد.قطعاً شما نيز مي توانيد با ارسال مطالب و پيشنهاد سوژه به ما كمك كنيد.
با تشكر

چند سايت فيلتر شده، باز شدند

ايتنا - يک کارشناس اينترنت: برآورد ميزان دقيق صدماتي که از فيلترينگ اشتباهي سايت‌هاي اينترنتي بوجود مي‌آيد دشوار است، کميته تعيين مصاديق فيلترينگ، به اعتراض‌ها و مشاوره‌ها توجه کند.
چند سايت اينترنتي که مدتي است براي کاربران ايراني ممنوع شده‌اند، از شب گذشته در دسترس قرار گرفتند.
از جمله اين سايت‌ها، پرشين‌تاک است که بيش از سه ماه پيش بدون هيچ توضيحي از دسترس کاربران اينترنتي خارج شد. پرشين‌تاک که به نام "تالار گفت‌وگوي کاربران ايراني" هم ناميده مي‌شود، به سايتي براي تبادل نظر و يافتن پاسخ‌هاي متنوع کاربران مختلف فارسي زبان تبديل شده بود.
همچنين قسمت گفت‌وگوي سايت پرشين‌تولز نيز که محل گفت‌وگوي کاربران فارسي زبان است، از دو ماه پيش مشمول فيلترينگ شده بود.
گذشته از اين دو سايت ايراني، دسترسي به سايت "شرکت ادوب" نيز که يکي از مشهورترين شرکت‌هاي نرم‌افزاري جهان است، از مدتي پيش قطع شده بود.
به گزارش ايتنا از شب گذشته دسترسي به اين سايت‌ها براي غالب کاربران، آزاد شده، هر چند برخي سرويس‌دهندگان اينترنت، هنوز امکان دسترسي به اين سايت‌ها را فراهم نکرده‌اند. همچنين همانگونه که در باره سانسور شدن اين سايت‌ها هيچگونه توضيحي صورت نگرفته بود، هنوز هيچگونه اطلاع‌رساني در باره آزاد شدن اين سايت‌ها از سوي مسئولين مربوط انجام نشده است. بدين ترتيب از تداوم آزاد بودن اين سايت‌ها اطلاعي در دست نيست.
مهدي بوترابي مدير عامل پرشين‌بلاگ در اين باره به ايتنا گفت: از حدود 3 ماه پيش تا ديروز تالار بزرگ گفت‌وگوي ايرانيان با نام تجاري پرشين‌تاک( http://persiantalk.com ) توسط دستگاه‌هاي نظارتي مسدود شد. عليرغم پيگيري‌هاي مکرر و حتي مکاتبه، امکان برقراري ارتباط با کميته تعيين مصاديق بوجود نيامد. محدوديت مزبور شامل چندين سايت ديگر چون ماکرومديا هم شد. همزمان نسبت به فيلترينگ گسترده سايت‌هاي اينترنتي اعتراضاتي در محيط وب فارسي با محوريت وبلاگ ها شکل گرفت.
به گفته وي، سرويس تالار بزرگ گفت‌وگوي ايرانيان -بخش گفت‌وگو- در سرويس پرشين‌بلاگ بزرگ‌ترين سرويس دهنده وبلاگ فارسي نيز مي‌باشد.
بوترابي همچنين در باره خساراتي که به دليل فيلترينگ نادرست بر سايت‌ها تحميل مي‌گردد افزود: برآورد ميزان دقيق صدماتي که از فيلترينگ اشتباهي سايت‌هاي اينترنتي بوجود مي‌آيد دشوار است، ولي قطعا وب فارسي صدمات زيادي را متحمل شده و مي‌شود. پيشنهاد مي‌کنم کميته تعيين مصاديق، امکان دسترسي به کميته براي مشاوره يا اعتراض را فراهم سازد تا چنين مشکلاتي بوجود نيايد يا اگر بوجود آمد در اسرع وقت مرتفع گردد.

توسعه برنامه‌هاي پزشكي الكترونيكي در جامعه اطلاعاتي

احمد شعباني* - توجه به فناوري اطلاعات در دهه آخر قرن بيستم را مبتني بر توسعه عملي زمينه‌هاي فناوري در آزمايشگاه‌هاي پژوهشي و تا حدودي دانشگاه‌هاي توسعه‌يافته دانسته‌اند، در حالي كه در آغاز هزاره جديد، فناوري اطلاعات به نحوي گسترده راهكارهاي عملي خود را در زمينه‌هاي زندگي اجتماعي مانند دولت الكترونيكي، سلامت و بهداشت الكترونيكي، و آموزش الكترونيكي جستجو كرده و اين امر به مرور ساختار حاكميتي دولت‌ها را تحت تأثير قرار مي‌دهد.
دسترسي به اطلاعات مراقبت‌هاي پزشكي نيز، يك حق ابتدايي و اساسي عامه مردم است .فراهم‌آوري امكانات و منابع انساني كافي به همراه تجهيزات مناسب الكترونيكي در همه جا و بويژه نقاط دور دست و محروم،‌كاري دشوار و پرهزينه مي‌باشد. با بهره‌جويي از فناوري مخابراتي و اطلاعاتي، افراد جامعه قادر خواهند بود از دسترسي يكسان به خدمات بهداشتي و پزشكي الكترونيكي به منظور حفظ سلامت خويش بهره‌مند شوند و فرايند مراقبت‌هاي بهداشتي و درماني خود را به نحو مناسب‌تري اداره كنند. كاربرد اساسي ديگر اين روند، كمك به پيشگيري و كنترل بيماري‌هاي واگيردار، راهنمايي منابع انساني متخصص در درمان، و تسريع در فرايند ارائه خدمات بهداشتي و پزشكي است (المدرسي، 1382).
بر اين مبنا، بهره‌جويي از ساختار دولت الكترونيكي نياز به برنامه‌هاي دقيق در حوزه نرم‌افزاري مانند تجارت الكترونيكي، آموزش الكترونيكي، و پزشكي الكترونيكي دارد. در اين مقاله، به ديدگاه جهاني در خصوص پزشكي الكترونيكي پرداخته شده و سپس برنامه‌هاي مقدماتي اين حوزه در كشور مورد بررسي قرار گرفته است.

كليدواژه‌ها: بهداشت الكترونيكي/ پزشكي الكترونيكي/ تكفاب/ جامعه اطلاعاتي ايران


1. ديدگاه جهاني درباره بهداشت و پزشكي الكترونيكي
تأكيد بر برنامه‌‌هاي پزشكي الكترونيكي در طول چند سال اخير، به منزله دستاوردي از حوزه جامعه اطلاعاتي، به مرور از توفيق و كامروايي بيشتري برخوردار مي‌گردد و فزوني مي‌يابد. در اين زمينه چند سند عمده، مورد ارزيابي ناظران مسائل اطلاعاتي است كه به طور طبيعي ديدگاه‌هاي مربوط به مدرك، سند، و منابع چاپي را در حوزه پزشكي، در دهه آتي دگرگون خواهد ساخت. نخستين سند عمده كه بر وظايف دولت الكترونيكي براي كشورهاي آسيايي و اقيانوسيه تأكيد ورزيده اعلاميه «توكيو در هزاره سوم» ميلادي است كه اولويت‌هاي منطقه را در دوازده ماده تشريح نموده و به دولت الكترونيكي، بازرگاني الكترونيكي، آموزش و بهداشت الكترونيكي توجه دارد (شكرخواه، 82). بي‌شك تأكيد سازمان‌ها و اجلاسيه‌هاي منطقه‌اي بر حوزه‌هاي تخصصي برنامه‌هاي الكترونيكي، راهبردي اجرايي از سوي حاكميت و دولت‌هاي عضو را در بردارد. در ابعاد بين‌المللي، پيش‌درآمد ساختار مزبور را «كوفي عنان» در سخنراني افتتاحيه خويش در اجلاس جامعه اطلاعاتي به تاريخ نوامبر 2003 ميلادي به اين قرار تذكر ‌مي‌دهد:
ما در گذر از يك تحول تاريخي هستيم، تحول در شيوه زندگي، يادگيري، كار، ارتباطات، و فعاليت اقتصادي ... همه با توان فوق‌العاده فناوري‌هاي اطلاعاتي و ارتباطي آشناييم: از تجارت گرفته تا درمان از راه دور، آموزش و پرورش گرفته تا حفظ محيط زيست.
آينده صنعت فناوري اطلاعات در دست جهان توسعه‌يافته (كه بازارهاي آن اشباع گرديده) نيست، بلكه آينده آن در دست ميليون‌ها نفري است كه در جهان درحال‌توسعه‌اند و هنوز دست انقلاب اطلاعاتي به آن‌ها نرسيده است. بهداشت الكترونيكي، تحصيل الكترونيكي،‌ و ديگر كاربردهاي فناوري اطلاعاتي و ارتباطي زمينه تازه‌اي براي رشد است (عنان، 1382).
با اين گفته‌ها مي‌خواهيم بر نقش منابع و مأخذ اطلاعاتي در كشورهاي در حال توسعه، به انضمام جايگاه صنعت فناوري اطلاعات در تحقق رفاه و سعادت بيشتر از طريق توسعه منابع علمي و روزآمدسازي آن‌ها تأكيد كنيم. همين ديدگاه را در انديشه‌هاي برخي از عالمان جهان در خصوص اهميت نقش علم به طور كلي و بهداشت و پزشكي الكترونيكي به طور خاص، مي‌توان دريافت. مثلاًً «لوچيانو ماياني» به منزله دبيركل «سرن»[1] در سخنراني افتتاحيه خويش در اجلاس «نقش علم در جامعه اطلاعاتي» به نحو گسترده‌اي از ظرفيت‌هاي فناوري اطلاعاتي در عرصه بهداشت عمومي و توسعه برنامه‌ريزي براي آن سخن رانده است. «ماياني» به جنبه‌هاي عاميانه و همگاني تصوري از فناوري اطلاعاتي و ارتباطي انديشيده تا فوايد آن به همراه مزيت‌هاي ارتباطي اشاره مي‌كند. اين مزايا مبتني بر حوزه‌هاي متنوعي هستند، از جمله آموزش، بهداشت،‌ محيط زيست، توسعه اقتصادي، و فناوري‌‌هاي توان‌بخشي (ماياني، 1382). از ديدگاه وي فناوري‌هاي اطلاعاتي و ارتباطي را مي‌توان در عرصه‌هايي از بهداشت عمومي، در اولويت قرار داد. بر اين مبنا، اطلاعات بهداشتي عنصري در برنامه‌ريزي و تصميم‌گيري‌هاي مديريتي تلقي مي‌شود و در توان‌بخشي به جامعه در حال توسعه، كمك درخوري مي‌نمايد.
اين گونه نگرش‌هاي نو به مرور توجه دانشمندان علوم مختلف و از آن جمله حوزه اطلاع‌رساني را برانگيخت؛ در «پيش‌نويس نهايي بيانيه اصول اجلاس عالي سران جهان درباره جامعه اطلاعاتي» در 9 دسامبر 2003 ميلادي، مواد 2، 25، و 51 به زمينه‌هاي گسترش پزشكي الكترونيكي تخصيص يافت و به توانمندي‌هاي اين حوزه اشارات چشمگيري داشت.
در ماده 2 با عنوان «چالش پيش روي ما»، سخن از مهار توانمندي‌هاي فناوري اطلاعاتي و ارتباطي براي دستيابي به اهداف توسعه‌اي مندرج در «اعلاميه هزاره» مي‌رود، كه مبتني است بر از بين بردن فقر مطلق و گرسنگي، تأمين امكان تحصيلات ابتدايي براي همه جهانيان، تقويت برابري زن و مرد و قوت بخشيدن به زنان، كاستن از مرگ‌و‌مير كودكان، بهبود سلامت مادران، مبارزه با ايدز و ويروس اچ آي وي، مالاريا و ديگر بيماري‌ها، تضمين پايداري محيط زيست، و توسعه همكاري جهاني براي رسيدن به توسعه، به منظور دست يافتن به جهاني سرشار از صلح، عدالت، و رفاه. آنچه در چالش مزبور مشهود است توجه به دردها و آلام انساني درجهان فقير و كشورهاي درحال‌توسعه مي‌باشد، كه فناوري اطلاعاتي براي آن‌ها يك ابزار گران و فراتر از دسترس محسوب مي‌گردد، و انطباق زمينه‌هاي مذكور با توسعه اطلاعاتي براي جهان در حال توسعه، بسيار دشوار تلقي مي‌شود.
در ماده 25 بر برابري و عدالت اطلاعاتي تأكيد شده و اين برابري را مبتني بر تقويت و اشتراك دانش جهاني به‌منظور دستيابي به توسعه از طريق فعاليت‌هاي اقتصادي، اجتماعي، سياسي، بهداشتي، فرهنگي، آموزشي، و علمي مي‌داند. راه دستيابي به اين برابري استفاده از فناوري‌هاي كمكي تلقي گرديده، به قسمي كه در طرح جهاني و ساختار ارتباطي، طريق مناسبي را جلوه‌گر سازد.
در نهايت ماده 51 بر نقش دولت‌ها در اشاعه منابع اطلاعاتي تأكيد مي‌كند و متذكر مي‌شود: استفاده از فناوري‌هاي اطلاعاتي و ارتباطي بايد در جهت ايجاد منافع در همه جنبه‌هاي زندگي روزمره باشد. كاربردهاي فناوري اطلاعاتي و ارتباطي در عمليات و خدمات دولت، اطلاعات بهداشتي و درماني، آموزش و پرورش، اشتغال، حفظ محيط‌‌زيست و مديريت منابع طبيعي، ... داراي اهميت بالقوه است(پيش‌نويس بيانيه...، 1382).
از يك ديدگاه كلي مي‌توان گفت كه آنچه از منظر جهاني در حوزه‌هاي اطلاعات بهداشتي و پزشكي مورد تأكيد واقع شده بهره‌جويي از فناوري اطلاعاتي در تأمين دسترسي عامه به و مواد مزبور است. اين اطلاعات بايد در مسيرهاي عمومي و همگاني، به منزله ابزار سلامتي و بهبود در شرايط زندگي مردم قرار گيرد تا به مرور در راه توسعه ملي واقع شود. «تيموتي اوانز» مشاور فناوري اطلاعات و ارتباطات سازمان بهداشت جهاني بر اين اعتقاد است كه بحث بهداشت الكترونيكي، پاسخ به نياز افرادي است كه به طيف وسيعي از برنامه‌هاي كاربردي نياز دارند. از جمله مهم‌ترين اين تأثيرات، جمع‌آوري و مجتمع‌كردن برنامه‌هاي كاربردي در يك يا چند شبكه در سطح ملي (يا حتي در سطح جهاني) است. به اين ترتيب يك شبكه، اطلاعات روزآمد باليني‌ـ بهداشتي را در كوتاه‌ترين زمان ممكن در سراسر گيتي در دسترس قرار مي‌دهد(اوانز، 1382).


2. ديدگاه ملي درباره بهداشت و پزشكي الكترونيكي
نگرش ملي در زمينه بهداشت و پزشكي الكترونيكي در جامعه ايران بر مبناي آيين‌نامه هيئت وزيران و طرح «تكفا» در 15 تير 1382 به طور رسمي شكل گرفت. براساس اين آيين‌نامه و تصميم‌‌گيري هيئت وزيران مقرر شد كه مصوبات آن هيئت در جلسه مورخ 9 تير 1381 و بنا به پيشنهاد شماره 53188/105 مورخ خرداد ماه 1381 سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور، آيين‌نامه نحوه اجراي فعاليت‌هاي مشخص به منظور گسترش كاربرد فناوري اطلاعات و ارتباطات كشور را در ماده شماره 3 اين آيين‌نامه برنامه‌هاي هفت‌گانه‌اي همراه با پروژه مربوطه به عنوان اولويت‌هاي برنامه عملياتي فناوري ارتباطات و اطلاعات كشور اعلام شد و در بند «ج» به حوزه طرح گسترش كاربرد فناوري ارتباطات در آموزش عالي و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي اشاره شد و به منزله يكي از راهبردهاي ملي به تصويب رسيد. بر اين قرار دولت، سلامت و بهداشت الكترونيكي را در چارچوب يكي از مسائل اهم براي دستگاه‌هاي اجرايي مطرح ساخت. در اين مصوبه، تعهدات دولت جمهوري اسلامي ايران در دو جنبه توسعه سخت‌افزاري و خلاقيت نرم‌افزاري تجلي يافته است. در اين زمينه به راهكارهاي علمي موجود در جامعه اطلاعاتي ايران در برنامه توسعه سوم و چهارم جمهوري اسلامي ايران اشاره مي‌شود.
الف. طرح جامع اطلاع‌رساني نظام پزشكي كشور مبتني بر زيرساختار اطلاعات مكاني جي‌آي‌اس)[2].
گسترش فناوري ارتباطات و اطلاعات در نظام پزشكي كشور از عوامل حياتي در خدمات اطلاعاتي دولت الكترونيكي در جامعه اطلاعاتي ايران محسوب مي‌شود. اين روند براساس پروژه مصوب موسوم به «طرح جامع اطلاع‌رساني نظام پزشكي كشور مبتني بر زيرساختار اطلاعات مكاني (جي‌آي‌اس)» است كه از اين پس آن را «طرح جامع اطلاع‌رساني» مي‌خوانيم. اين طرح براساس تخصيص اعتبار تبصره 13 قانون بودجه سال 1381 مبتني بر موافقت‌نامه‌هاي سازمان مديريت و برنامه‌ريزي، قابليت توسعه دارد. اولويت‌دهي اين طرح از نظر آن سازمان براي طرح مزبور، از اجزاي ماده 7 موافقت‌نامه اجرايي تلقي شده و «جهت‌دهي فعاليت‌هاي مشترك بخشي به كميته‌هاي فرابخشي و تفكيك وظايف» شمرده شده است(موافقت‌نامه‌هاي اخير...، 1382). خروجي «طرح جامع اطلاع‌رساني نظام پزشكي كشور» در چارچوب جامعه اطلاعاتي ايران به قرار زير تعيين شده است:
- ايجاد سيستم‌هاي نرم‌افزاري ثبت و جمع‌آوري اطلاعات پزشكي در رده‌هاي نيروي انساني، تجهيزات پزشكي، ساختمان‌ها، بيمارستان‌ها، طبقه‌بندي بيماري‌ها و نياز بخش‌هاي مذكور بر مبناي استانداردهاي بين‌المللي بهداشتي ـ درماني.
- ارائه آيين‌نامه‌ها و دستورالعمل‌هاي لازم در خصوص اخذ استاندارد، نگهداري، مديريت و انتشار داده‌هاي بهداشتي‌ـ درماني بر مبناي استانداردهاي بين‌المللي در سطح ملي؛
- به‌روز نگهداري و ارائه اطلاعات از طريق وب به كليه ذينفعان و درخواست‌كنندگان
- ارائه گزارش‌هاي مرتبط با پراكندگي بيماري‌هاي مختلف، توزيع نيروي انساني، توزيع فضاهاي درماني (تخت‌هاي بيمارستاني،‌ توزيع دارو و تجهيزات بيمارستاني)، و ... از طريق پايگاه اطلاع‌رساني؛
- تهيه طرح نظام جامع‌ اطلاع‌رساني پزشكي كشور شامل مراحل: اخذ، مديريت و ارائه اطلاعات پزشكي كشور (بيمه‌ها، خدمات درماني، و ...)، نرم‌افزارها، سخت‌افزارها، و ساماندهي زير ساخت‌هاي لازم تا سطح شناخت و امكان‌سنجي؛
- تهيه استانداردها و ساختار اجرايي مديريت پروژه « نظام جامع اطلاع‌رساني پزشكي مبتني بر ساختار اطلاعات مكاني (جي‌آي‌اس)» شامل كليه بخش‌هاي دخيل، وظايف و نقش آن‌ها براساس مطالعات طرح نظام جامع اطلاع‌رساني پزشكي(برنامه‌هاي تكفا، 1382).
آنچه از اين دستورالعمل آشكار مي‌شود انتقال برنامه‌هاي پراكنده پزشكي و بهداشتي كشور به يك سيستم جامع اطلاعاتي مبتني بر فناوري اطلاعات است كه زمينه‌هاي دسترس‌پذيري را در جهات علمي و خدماتي براساس استانداردهاي موجود بين‌المللي و ملي در حوزه بهداشتي ـ درماني ارتقا مي‌دهد
ب. برنامه راهبردي توسعه كاربري فناوري ارتباطات و اطلاعات بهداشتي‌ (تكفاب)
طرح راهبردي ملي توسعه كاربري فناوري ارتباطات و اطلاعات بهداشتي به استفاده از فناوري‌هاي جديد در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، دانشگاه‌هاي علوم پزشكي و سازمان‌هاي تابعه مربوط مي‌شود. هدف اصلي اين طرح، برقراري ارتباط بين‌ ارائه خدمات بهداشتي با قابليت‌هاي فناوري جديد مي‌باشد تا موارد زير فراهم شوند:
- حمايت از بيمار و ارائه خدمات طراحي‌شده براي او به طور مناسب، سريع و بي‌وفقه؛
- حمايت از پرسنل از طريق ارتباطات الكترونيكي مؤثر، آموزش و مديريت بهتر، كاهش زمان دستيابي به اطلاعات ضروري (يادداشت‌ها، نتايج آزمايش‌ها)، و افزايش نيروهاي خبره و متخصص؛
- بهبود مديريت و تحويل سرويس‌ها با ارائه اطلاعات مفيد براي حمايت از تحقيقات باليني، اطلاعات مديريتي و نظارتي.
اين طرح بر دانشگاه‌ها، سازمان‌هاي تابعه و مراكز ارائه خدمات متمركز مي‌شود، ولي در عين حال قصد دارد هم‌راستا با پيشرفت‌هايي كه در حوزه خدمات فناوري ارتباطات و اطلاعات به وقوع مي‌پيوندد، ارتباط لازم به وجود آيد تا دو نوع خدمات با هم يكپارچه شوند و در يك زمينه ماهوي، آماده كار باشند. هسته اصلي راهبرد طرح اين است كه كنترل بيشتري بر فرايند مديريت منابع، مديريت اجرايي و تحويل اطلاعات، و همچنين امور مربوط به فناوري ارتباطات و اطلاعات اعمال گردد. در اين صورت رهبري و هدايت فناوري ارتباطات و اطلاعات بهداشتي[3] توانمند مي‌گردد و با اجراي محلي و ملي كه براساس معيارهاي عدالت اجتماعي هستند منطبق خواهد شد.
اجراي اين طرح از ابتداي سال 1382 پيش‌بيني شده و قوت‌‌هاي آن بر مبناي وجود منابع انساني متخصص و مستعد، و منابع علمي قابل توجه در اكثر مراكز، بيان شده است. فرصت‌هاي موجود مشتمل بر اجراي پروژه‌هايي است همچون «اچ‌بي‌‌آي» و اچ‌آي‌سي و تجارب ارزنده پزشكي راه دور كه در سال‌هاي اخير در دفتر توسعه و هماهنگي اطلاع‌رساني معاونت تحقيقات و فناوري وزارت بهداشت، درمان، و آموزش پزشكي حاصل شده. فرصت مناسب است تا در زمينه روزآمد شدن به كارگير تكنولوژي نوين در اطلاع‌رساني پزشكي يك حركت جهشي در از بين بردن فاصله زياد جهان پيشرفته با علوم روز كشور برداشته شود و در اين زمينه به استانداردهاي جهاني دسترسي حاصل گردد.
بينش طرح در رابطه با فناوري اطلاعات و ارتباطات اين است كه كليه فعاليت‌هاي حوزه بهداشت، درمان و آموزش پزشكي را با قابليت‌هاي فناوري جديد اطلاعاتي مرتبط سازد. نمونه‌هاي عملي براي مقاصد طرح به قرار زيرند:
1. براي بيماران، در خدمات بهداشتي و درماني داراي فناوري ارتباطات و اطلاعات، تأثيرات مستقيم و قابل رؤيتي در نحوه تعامل آن‌ها با سيستم بهداشت، و تجربه آن‌ها به عنوان مشتريان خدمات سلامتي موجود است. بر اين قرار كه سوابق مربوط به بيمار هميشه و به سرعت در دسترس كاركنان قرار خواهد گرفت و كيفيت سوابق تغييري نخواهد كرد. در عوض بيماران نيز با مشاهده سيستم‌هاي فناوري ارتباطات و اطلاعات با كيفيت بالا،‌ به كاركنان مطمئن‌تر مي‌شوند و به همه سؤالات پزشكان پاسخ مي‌دهند و به جديدترين پروتكل‌هاي تجويزي و درماني و نيز به آخرين يافته‌هاي دانش پزشكي و تخصص باليني اعتماد مي‌كنند و پروتكل‌هاي مراقبت از راه دور بيمار در دسترس قرار مي‌گيرند.
2. متخصصان بهداشت، سيستم‌هاي جديد، سريع، و ايمن فناوري ارتباطات و اطلاعات را در اختيار خواهند داشت تا از كار روزمره آنان پشتيباني كنند. بدين ترتيب آنان قادر خواهند بود پيشينه بيمار مورد نظر را بازبيني، طرح‌هاي مراقبت از وي را برنامه‌ريزي، داروها را تجويز، آزمايش‌ها را بررسي، و نتايج آن را سريعاً و به راحتي مشاهده كنند. با توجه به اين نكات، زماني كه به بيمار اختصاص مي‌دهند به طور مؤثر در راه تأمين سلامتي، و مراقبت با كيفيت بالا بر اساس جديدترين سوابق الكترونيكي كه صحت و امنيت آن‌ها نيز منظور شده صرف خواهد شد.
3. براي مديران بهداشت، تأمين‌داده‌هاي صحيح و معتبر (مالي و باليني)، تعيين نيروي كاري بهتر، و اداره منابع ناقص راحت‌تر مي‌شود. نظارت باليني افزايش مي‌يابد و سطح كيفيت مراقبت از بيماران ارتقا مي‌يابد. سلامت عمومي، طرح‌ريزي خدمات براي مردم، و نيز خدمات آماري و تحليلي براساس داده‌هاي باكيفيت، بهتر خواهد بود. همچنين اطلاعات، به طور ايمن و بلافاصله در اختيار متخصصان قرار مي‌گيرد.
توسعه تكفاب براساس سه مرحله (زيربنا، خدمات كاربردي، و اجراي آن) تعريف شده است. در «زيربنا»ي مقدماتي، تعريف استانداردهاي داده‌ها، استانداردهاي تبادل، امكان مشاوره پزشكي از طريق رايانه‌هاي شخصي، و استانداردهاي لازم براي حفظ اسرار بيماران در نظر گرفته شده. «خدمات كاربردي» آن مشتمل بر بررسي ايجاد خدمات پرونده‌هاي بهداشتي ملي، و استفاده از «ايكس‌ام‌ال» مبتني بر مشخصه سيستم «ئي‌پي‌آر» با استفاده از استانداردهاي قابل تغيير است. بخش‌هاي بعدي طرح در دو مرحله و با توجه به راهبرد‌‌هاي زير پيشنهاد شده است:


مرحله اول: 1383-1382
1. زيربنا
- امكان دستيابي به پهناي باند لازم (حداقل 64 كيلوبايت در ثانيه) براي مراكز بهداشتي، و افزايش به پهناي باند 2 مگابايت در ثانيه ميان مراكز اصلي؛
- قابليت دسترسي به داده‌هاي معتبر براي همه كاركنان بهداشتي با توجه به سطوح مسئوليتي، و ايجاد سيستم تهيه فهرست‌هاي بهداشتي در سطح ملي.
2. خدمات كاربردي
- خدمات ملي پيوسته اورژانس؛
- خدمات ملي پيوسته اطلاعات خاص پزشكي؛
- خدمات ملي نظام اطلاعات دارويي و غذايي؛
- پايلوت خدمات پرونده سلامتي ملي؛
- پايلوت خدمات ملي تحليلي پرونده بهداشتي- درماني؛
- پايلوت تهيه مطالب و آموزش به شيوه الكترونيكي؛
- بررسي خدمات ملي منابع الكترونيكي پزشكي از طريق كتابخانه مجازي.


مرحله دوم: 1389- 1384
1. زيربنا
- دستيابي به پهناي باندي كه در سرعت‌هاي توصيه‌شده در شبكه‌هاي محلي و نواحي گسترده ديگر، جوابگوي نيازها باشد؛
- مكانيسم‌هاي دستيابي امن (مثل كارت‌هاي هوشمند) براي مردم.
2. خدمات كاربردي
- خدمات ملي ثبت سلامتي به همراه داده‌هاي مهم و لينك‌هاي ارجاعي به سيستم‌هاي شبكه جهاني محلي براي دستيابي كامل به سابقه؛
- خدمات شناسنامه الكترونيكي بهداشتي؛
- خدمات ملي تجويز نسخه الكترونيكي به همراه كارآيي كامل براي متخصصان باليني و خود بيمار به صورت پيوسته.
براساس طرح توسعه تكفاب، روند اطلاع‌رساني پزشكي به صورت ملي و با توجه به توانمندي‌هاي استان‌ها، امكان تحقق پيدا مي‌كند (برنامه استراتژيك ...، 1382). اين طرح بر حسب ساختار يك دبيرخانه با توجه به همكاري نزديك با واحدهاي مسئول، قابليت تحقق مي‌يابد. اين طرح اينك در سه استان آذربايجان شرقي، بوشهر، و كهگيلويه و بويراحمد به صورت آزمايشي در حال اجرا مي‌باشد و صورتجلسات و نتايج آن در پايگاه وب تكفاب موجود است. آنچه به منزله كاركردي در طرح ملي تكفاب مشهود است محور حركت طرح در اجزاي مختلف آن، و به قرار زير مي‌باشد و مسئولان براي آن براساس معرفي هر محور و مبحث كليدي، چاره‌انديشي نموده‌اند:
- محور آموزش الكترونيكي،
- محور كتابخانه ديجيتال و خدمات اطلاعات تحقيقات،
- محور خدمات اطلاعات باليني و نسخه الكترونيكي،
- محور خدمات اطلاعات مديريت.


نتيجه‌گيري
آن چه از طرح جامع اطلاع‌رساني و برنامه راهبردي توسعه كاربرد فناوري و اطلاعات بهداشتي دولت جمهوري اسلامي ايران استنتاج مي‌شود مبتني بر برنامه‌هاي كليت‌نگر در ساختار زيربنايي و توسعه آموزش منابع انساني است كه مي‌تواند اجزاي مسائل بهداشتي و پزشكي الكترونيكي را در دهه هشتاد شمسي دربرگيرد. از تجارب ممالك توسعه‌يافته آشكار است كه نياز روزافزون عامه جوامع مزبور به اطلاعات الكترونيكي سلامتي، روبه فزوني دارد؛ چنانچه در جامعه آمريكا مردم از طريق شبكه جهاني وب به طور كلي در هزاره جديد در جستجوي چهار دسته از منابع اطلاعاتي بوده‌اند كه عبارت‌اند از: علائق شخصي، درباره سلامتي، مطالب دولتي، و مسائل مذهبي.
طبق تحقيقات جديدي كه در تابستان 2002 ميلادي صورت گرفته، هفتاد و سه ميليون نفر آمريكايي در مقطع زماني مزبور به دنبال اطلاعات الكترونيكي درباره سلامتي بوده‌اند، در حالي كه در پاييز سال 2000 ميلادي حدود پنجاه و دو ميليون نفر از اطلاعات الكترونيكي سلامتي بهره برده‌اند كه اين ارقام رشد چشمگيري را نشان مي‌دهند. همچنين 81 درصد، جستجوي خود را با يك موتور جستجو يا سايت‌هاي اطلاع‌رساني مثل«ياهو!»، «ام‌اس‌ان»، و «اي‌اُ‌اِل» شروع كرده و بقيه مستقيماً به سراغ سايت‌هاي مربوط به سلامتي رفته‌اند. گزارش شده كه 82 درصد از افراد از اطلاعات سلامتي يافته‌شده، راضي بوده‌اند. از هر سه نفر يك نفر مي‌گويد كسي را مي‌شناسد كه اطلاعات سلامتي موجود در اينترنت، به او كمك كرده است، و از هر صد نفر، دو نفر فردي را مي‌شناسند كه از اين اطلاعات آسيب ديده است. اغلب جستجوها براي اطلاعات سلامتي مربوط به بيماري‌هاي خاص، كنترل وزن، و اطلاعات درباره دستور استفاده از داروها بوده است. همچنين، جستجو در خصوص سلامت رواني و مباحث حساس پزشكي رو به افزايش است)بشاش، 1381).
تمام موارد مذكور مبين ترويج اطلاعات سلامت الكترونيكي در جامعه اطلاعاتي نوين در هزاره جديد است. بر اين مبنا دولت جمهوري اسلامي ايران به تبعيت از اعتقاد راهبردي سازمان بهداشت جهاني، بايد جنبه‌هاي آموزشي و شبكه‌سازي را به منزله چشم‌انداز نوين توسعه بهداشت و پزشكي الكترونيكي تا پايان قرن حاضر شمسي بر اصول و مباني زير متمركز كند:
1. آموزش: سرمايه‌گذاري در بخش‌هاي آموزش بهداشتي‌- درماني براي پزشكان متخصص و عمومي، پرستاران، و امدادگران؛
2. سازگاري: تدارك زيرساخت‌هاي فني استاندارد براي كشور و بالطبع سازمان‌هاي مختلف به منظور اتصال به شبكه جهاني بهداشت؛
3. كاربرد فناوري‌هاي نوين در امر بهداشت: مبتني بر سرمايه‌گذاري بيشتر در حوزه تحقيقات پزشكي؛
4. شبكه‌سازي: قابليت برقراري ارتباط جهاني و ملي در حوزه بهداشت و درمان، فارغ از محدوده جغرافيايي.


منابع
- (1382)، «برنامه‌هاي تكفا: نظام پزشكي كشور». تكفا. سال اول. شماره 4 (ارديبهشت 1382)، ص 162.
برنامه استراتژيك توسعه كاربري فناوري ارتباطات و اطلاعات بهداشتي (تكفاب). سايت تكفاب: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي. (WWW.Takfab.hbI.Ir) [بهمن 1382].
بشاش، محمود. «آنها در جستجوي چه هستند؟» در وب سايت خود را به يك مركز درآمد تبديل كنيد. كتاب الكترونيكي در سايت محمود بشاش (WWW.mahmoodb.com) [پاييز 1381].
پيش‌نويس بيانيه اصول اجلاس جهاني جامعه اطلاعاتي، نسخه 15 آذر. سايت ايران و جامعه اطلاعاتي. (WWW.Iranwsis.org) آذر 1382.
تيموني، اوانز. «بهداشت الكترونيكي وارد مي‌شود». عصر ارتباط. شماره 46 (20 دي 1382)، ص 9.
شكرخواه، يونس (بي‌تا). «بررسي تطبيقي محتواي اعلاميه‌هاي كنفرانس منطقه‌اي: تدارك اجلاس جهاني جامعه اطلاعاتي». سايت ايران و جامعه اطلاعاتي (WWW.Iranwsis.org) [آذر 1382].
‌عنان كوفي (بي‌تا). «سخنراني كوفي عنان، دبيركل سازمان ملل متحد، در اجلاس عالي سران جهان درباره جامعه اطلاعاتي». سايت ايران و جامعه اطلاعاتي. (WWW.Iranwsis.org) [آذر 1382].
لوچيانوماياني (بي‌تا). «سخنراني لوچيانوماياني، دبيركل CERN در مراسم اختتاميه اجلاس نقش علم در جامعه اطلاعاتي. سايت ايران و جامعه اطلاعاتي. (WWW.Iranwsis.org) [آذر 1382].
المدرسي، محمدتقي (1382) «ICT فناوري بيطرف و جامعه مبتني بر اطلاعات» ماهنامه تجارت الكترونيك و رايانه. شماره 8 (آذر، ص 18.
«موافقت‌نامه‌هاي اخير دستگاه‌هاي اجرايي درخصوص پروژه‌هاي برنامه‌هاي تكفا». تكفا. سال اول. شماره 4 (ارديبهشت 1382)، ص 156.

پي‌نوشت‌ها

1. CERN
2. GIS (Geographic Information System)
3. HICT (Health Information & Communication Technology)
* استاديار گروه كتابداري و اطلاع‌رساني دانشگاه اصفهان
منبع: سايت مركز مدارك و اطلاعات علمي ايران

بیان ضرورت و معیارهاي ارزیابی در صفحات وب

عاطفه شريف* - تسهيلات تکنولوژيکي موانع موجود بر چاپ و نشر را تا حدودي برداشته است. امروزه اطلاعات فراواني به طور افسار گسيخته در محيط وب توليد و منتشر مي شود. طبق مطالعات انجام شده کاربران، جهت رفع نيازهاي اطلاعاتي خويش به محيط وب روي آورده اند و اغلب آنچه بازيابي مي شود معتبر دانسته و مورد استناد قرار مي دهند. در اين نوشته ضمن بيان ضرورت ارزيابي، گوشه اي از معيارهاي سنجش کيفيت اطلاعات بازيابي شده در محيط وب نمودار مي گردد.

کليدواژه ها: ارزيابي اطلاعات، صفحات وب، معيارهاي ارزيابي

مقدمه و بیان مسئله
اینترنت به عنوان ابزاری که بازیابی سریع و آسان اطلاعات را فراهم می آورد از سوی کاربران بسیاری مورد استفاده و استناد قرار می گیرد. کاربران معمولا بدون توجه به معیارهای ارزیابی انتقادی هر آنچه را که در اینترنت بازیابی می شود معتبر می شمارند و در مطالعات تحقیقاتی خویش مورد استفاده و استناد قرار می دهند. (Case, 2003 ) نظر قالب کتابداران و اعضای هیات علمی آن است که استناد در تحقیقات دانشجویی به سمت منابع اینترنتی رفته و دانشجویان بر استفاده از این منابع بسیار تاکید دارند.(2002Davis,نقل از Tillotson, 2003: 4) یافته های تولپانن[1] نشان می دهد که 5/92 درصد از دانشجویان ورودی زبان انگلیسی اطلاعات موجود در اینترنت را معتبر می دانند و این در حالی است که 5/52 درصد از آنان اطلاعات بازیابی شده را هرگز ارزیابی نمی کنند. (Tillotson,2003:4 نقل ازTolpannan,1999)

اغلب کاربران اطلاعات بازیابی شده از اینترنت را معتبر می شمارند و قادر به تشخیص گهر[2] از زباله [3] نیستند.اغلب كاربران در پاسخ به این سوال که چرا به این منبع استناد کرده اید و آیا این منبع معتبر است يا خير؟ چنین پاسخ مي دهند که " آن را جستجو و بازیابی کرده ام واز آن استفاده می کنم." در این پاسخ جایی برای ارزیابی منتقدانه اطلاعات بازیابی شده گذاشته نشده است و اتکای صرف به مطالب بازیابی شده و ارزیابی نشده به طور وحشتناکی نمایان است.(Williams, 2003)
تسهیلات تکنولوژیکی موجود بسیاری از موانع انتشار و اشاعه اطلاعات را از میان برداشته است. امروز هر فردی می تواند به نشر عقاید خویش پرداخته و وب سایت خود را مدیریت نماید. گستره صفحات وب روز به روز بیشتر می شود و بر آلودگی اطلاعات در این آشفته بازار اطلاعاتی افزوده می گردد. از سویی جامعه امروز به سمت جامعه اطلاعاتی در حال حرکت است. جهانی شدن و اطلاعات گرایی از مشخصه ها ی عصر اطلاعات است. دسترسی به اطلاعات متناسب با نیازهای اطلاعاتی، در زمانی کوتاه مهارتهایی خاص می طلبد. سواد اطلاعاتی لازمه جامعه اطلاعاتی است و برای رسیدن به این سواد کاربران باید به مهارتهای اطلاع یابی مجهز باشند. یکی از مهارتهای اطلاع یابی, مهارت ارزیابی است. اما پرسش آن است كه آیا واقعا اطلاعات بازیابی شده از اینترنت نیاز به ارزیابی دارند و یا هر نوع اطلاعات بازیابی شده می تواند مستند باشد و مورد استناد قرار گیرد؟ ضرورت ارزیابی اطلاعات بازیابی شده در چیست و چه معیارهایی برای ارزیابی وجود دارد؟ در این نوشته سعی بر آن است تا با روشن ساختن ضرورت ارزیابی اطلاعات بازیابی شده در فضای اینترنت, معیارهای ارزیابی صفحات وب به عنوان یکی از محمل های اطلاعاتی تبیین گردد.

مهارت ارزیابی اطلاعات
کتابداران و اطلاع رسانان از دیرباز در پی افزایش ارتباط سودمند میان منابع اطلاعاتی و طالبان آنها بوده اند و در جهت افزایش این ارتباط موثر و افزایش خرد و دانایی در سطح جامعه همواره تلاش کرده اند. اطلاعات صرفنظر از محملی که بر بستر آن قرار خواهد گرفت دارای ارزش فراوان است و به خلق دانایی می انجامد.
اطلاع جویی فرایندی هدفمند و ساختار مند است. طرح نیازاطلاعاتی, تعریف استرتژی جستجو، بازیابی اطلاعات، ارزیابی آنچه بازیابی شده است، سازماندهی و استفاده موثر از اطلاعات در جهت تبادل اندیشه ها و یافته ها، مهارتهایی می طلبد. این مهارتها در قالب واژه مهارتهای اطلاع یابی جای می گیرند.

● مفهوم مهارت اطلاع یابی
یان مال لی (لی، یان مال،1376) مهارت اطلاع یابی را اینگونه بیان میدارد:
1. مهارت در بازیابی اطلاعات
2. مهارت در ارزیابی اطلاعات
3. مهارت در سازماندهی اطلاعات و
4. مهارت در تبادل اطلاعات
ارزیابی اطلاعات به عنوان یکی از کلیدی ترین مهارتهای مورد نیاز کاربران در این تقسیم بندی مورد اشاره است. این مهارت در انتخاب منابع متناسب با نیازهای اطلاعاتی کارساز است و روند اطلاع یابی موثر را سرعت و اعتبار می بخشد. اطلاعات پس از بازیابی در هر قالب و ساختاری که ارائه شود نیاز به ارزیابی دارد تا به این وسیله محتوای اطلاعاتی، متناسب با نیازهای تعریف شده کاربران باشد و به حل مسئله بیانجامد.کاربران جهت ارزیابی اطلاعات بازیابی شده نیازمند تفکر انتقادی هستند.

● مفهوم تفکر انتقادی
خمیر مایه تفکر انتقادی، تکاپوی ذهنی و جستجو در اندیشه های نوشته و نانوشته جهت دستیابی به نتیجه ای معتبر و مفید است. این گونه تفکر آمیزه ای از تفکر خلاق، تفکر منطقی و تفکر مسئله گشاست. تفکر مسئله گشا همه عوامل ذیربط را در تفکر انتقادی وارد میسازد، تفکر منطقی ، راه نفوذ خطاهای منطقی را در تفکر انتقادی سد می کند و تفکر خلاق ابزار لازم را برای ترکیب مفاهیم به گونه ای متفاوت از گذشته فراهم می آورد. (دیانی،1370).
تفکر انتقادی لازمه توانایی و مهارت ارزیابی اطلاعات است. نظام آموزشی و کتابخانه ها به عنوان زیرمجموعه ای از این نظام، وظیفه تربیت کاربرانی مجهز به تفکر انتقادی را بر عهده دارند.حری معتقد است که نظام آموزش عالی دو نقش دارد یکی اینکه به دانشجویان بیاموزد چگونه اطلاعات خویش را بیابد و دیگری اینکه به آنان تعلیم دهد چگونه اطلاعات به دست آمده را تعبیر و تفسیر کند.(حری، 1378) تفکر انتقادی در محیط آموزشی از جمله کتابخانه ها شکل می گیرد و پرورش می یابد, لذا لازم است کتابخانه ها در ارائه خدمات خود به ایجاد و تقویت نگاه انتقادی در کاربران توجه داشته باشند و در آموزشهای کتابخانه ای خود این جنبه را لحاظ کنند. وجود وب سایتهای کتابخانه ای که آموزش مهارتهای اطلاع یابی را به صورت مجازی فراهم می آورد فرصت مناسبی برای این منظور است. اما هنوز سوالی باقیست : آیا ارزیابی اطلاعات ضروری است؟

ضرورت ارزیابی اطلاعات در عصر اطلاعات:
آدمی برای رفع نیاز اطلاعاتی خویش به دنبال کسب اطلاعات است. وی از اطلاعاتی که دریافت میکند برای تصمیم گیریها و ارتقای دانش خویش بهره می برد. تصمیم گیری زمانی ارزشمند است که به درستی صورت پذیرد. نباید چنین پنداشت که تمامی اطلاعات کسب شده از صحت و اعتبار لازم برای دخیل شدن در تصمیم گیریها برخوردارند. در اینجاست که اهمیت ارزیابی اطلاعات رخ می نماید. از طرفی جامعه اطلاعاتی در عصر اطلاعات ضرورتهای دیگری را نیز تحمیل می کند:
● جهانی شدن و ارزش اطلاعات: یکی از نتایج بحث جهانی شدن, افزایش ارزش اطلاعات به عنوان معیار توسعه یافتگی و خمیر مایه توسعه پایدار ملتهاست لذا روز به روز بر ارزش اطلاعات افزوده می شود.
● رشد تکنولوژیکی و آلودگی اطلاعات: رشد سریع شبکه های اطلاعاتی روند اشاعه اطلاعات را تسهیل نموده, متخصصان موضوعی راحت تر از گذشته به تبادل اطلاعات می پردازند و چرخه تولید علم سریع تر از گذشته در جریان است. در نتیجه آلودگی اطلاعات روز به روز افزایش و طول عمر مفید اطلاعات کاهش می یابد.
● اطلاع گرایی و جامعه اطلاعاتی: مفهوم جامعه اطلاعاتی درحال شکل گیری است. در جامعه اطلاعاتی کلیه تصمیم گیری ها بر مبنای اطلاعات صورت می گیرد و سرعت دسترسی به اطلاعات روزآمد, صحیح و معتبر، ارزشمند است. کاربران از میان انبوه اطلاعات تولید شده بر مبنای نیاز اطلاعاتی خویش به انتخاب دست می زنند و به تصمیم گیری های مفید و به موقع می یپردازند. (حسن زاده)
● کاربر نهایی و مهارتها ی اطلاع یابی: مفهوم ارتباطات بی سیم کاربران را از محدودیت های زمانی و مکانی خارج ساخته و رفتار اطلاع یابی را به حریم خصوصی آنها کشانده است. مفهوم کاربر نهایی شکل گرفته و کاربران بدون یاری کتابداران به رفع نیازهای اطلاعاتی خویش می پردازند. در این صورت نیاز به آموزشهای پیچیده تری جهت ایجاد و ارتقای سطح مهارتهای اطلاع یابی احساس میشود.

ضرورت ارزیابی صفحات وب
از دیرباز تا امروز که در عصر اطلاعات به سر می بریم همواره ارزیابی اطلاعات و تقویت تفکر انتقادی مطرح بوده است. عصر اطلاعات نه تنها از ضرورت آن نکاسته که بر ضرورت آن افزوده است. محتوای اطلاعاتی ممکن است در هر قالبی قرار گیرد. در انواع رسانه ها صرفنظر از نوع محمل، محتوای اطلاعات مورد ارزیابی قرار میگیرد. صفحه وب سندی چندرسانه ایست که در محمل جدید اطلاعاتی یعنی وب قرار گرفته است. موتورهای جستجو با نمایه سازی صفحات وب، بازیابی اطلاعات را در این محیط میسر می سازند. اما محیط مجازی وب ویژگی هایی خاص دارد که آن را از سایر رسانه ها متمایز می کند. به بیانی محیط مجازی وب بر محتوای اطلاعاتی تاثیر می گذارند.
بسیاری از متخصصان اطلاع رسانی و کتابداران بر این عقیده اند که ارائه اطلاعات در صفحات وب از اعتبار آنها خواهد کاست و هنوز فرمت چاپی را ترجیع میدهند این گروه بر این عقیده اند که اطلاعات در شکل چاپی از قابلیت اعتماد بیشتری برخوردار است چرا که مقالات در نشریات علمی پس از بررسی محتوایی چاپ میشوند. بسیاری از اطلاعات با ارزش علمی در شبکه قرار نمی گیرند و کتابخانه ها مجلات علمی معتبری دارند که محتوای اطلاعاتی آنها به صورت تمام متن در اینترنت وجود ندارد. (Standler,2004)این در حالی است که ناشران مجلات علمی به فکر تغییر بستر اطلاعاتی خویش افتاده و در اندیشه فراهم آوری امکان دسترسی تمام متن به مقالات علمی خویش هستند. مزایایی چون قابلیت دسترس پذیری فراوان بدون محدودیت زمانی و مکانی، امکان روز آمد کردن سریع اطلاعات و قابلیت انتقال و کپی برداری سریع و به صرفه از اطلاعات در محیط اینترنت عواملی است که به روند دیجیتالی کردن اطلاعات سرعت می بخشد. در این صورت ارائه خدمات به صورت پولی انجام خواهد شد و نمونه این گونه از مجلات علمی در حال حاضر به صورت الکترونیکی در شبکه مشاهده می شود. (Standler,2004)
نوع محمل اطلاعاتي، در مورد صفحات وب بر محتواي اطلاعاتي آن تاثير مي گذارد لذا به صورت اختصاصي به بيان ضرورت ارزيابي اينگونه منابع پرداخته مي شود:

● صفحات وب به سادگی ایجاد میشوند.
● دریافت دامنه و URL آسان است. حتی دامنه هایی که به ظاهر نشانگر مشخصه های خاصی چون org ,edu,… هستند با پرداخت مبلغ ناچیزی واگذار می شوند.
● هر صفحه ایجاد شده بدون هیچ محدودیتی از سوی موتورهای جستجو نمایه و آماده بازیابی می شود.
● این صفحات می توانند یکی از منابع اطلاعاتی محسوب شده و مبنای استناد قرار گیرند.
● نظارتی بر محتوای سایتها و نوع اطلاعات ارائه شده در آنها وجود ندارد. و به بیانی هر گونه اطلاعاتی از طریق صفحات وب ارائه میشود.
● اطلاعات در این صفحات بدون هیچ گونه فیلتری و بدون توجه به ویژگی های کاربران در دسترس گروههای مختلف قرار می گیرد.
● داوری آنگونه که در مورد منابع چاپی مطرح است، در این دست از منابع به چشم نمی خورد.
● دنیای مجازی ارتباطات مبتنی بر وب, اعتماد پذیری را کاهش می دهد. چراکه هویت طراحان صفحات وب می تواند پنهان باشد و یا اطلاعات ارائه شده از سوی آنها کاملا ساختگی باشد.
● اطلاعات ارائه شده در صفحات وب ناپایدار است.
● اطلاعات ارائه شده در وب از نظر محتوایی گاه بیهوده و بالقوه خطرناک و گمراه کننده است.
● به علت آلودگی بیش از حد اطلاعات در وب, میزان جامعیت بازیابی ها بسیار زیاد است نتیجه این آلودگی وجود سرریز اطلاعات است و برای رسیدن به نیتجه مطلوب باید به گزینش دست زد.
● به علاوه روشهای نمایه سازی در وب از کارائی لازم برخوردار نیستند و همواره بخش مفیدی از وب به صورت وب پنهان باقی می ماند.
شاید بتوان از طریق اعمال جستجوی پیشرفته بر غنای محتوایی اطلاعات بازیابی شده افزود اما در هر صورت در نمایه سازی وب، روابط معنایی آنگونه که شایسته است مد نظر نیست و چه بسا موارد بازیابی شده با اطلاعات مورد نظر سازگاری نداشته باشد.حتی با این فرض که موتور جستجو نمایه سازی را به درستی انجام داده باشد، طراحان وب در طراحی خویش ابرداده ها را مد نظر داشته باشند و موارد بازیابی شده مرتبط نیز باشند، لازم است که کاربران مطالب بازیابی شده را با دیدی انتقادی مورد ارزیابی قرار دهند و به این ترتیب بر اعتبار استناد خویش بیافزایند.
لذا کاربران چه به عنوان اعضای جامعه اطلاعاتی در عصر اطلاعات و چه به عنوان مراجعان ساده کتابخانه های قرون وسطی هیچ گاه حق ارزیابی منتقدانه را از خود سلب نکرده اند. ساختار ارائه اطلاعات چه چاپی باشد, چه میکرو فیلم و چه ابزارهای دیجیتالی، کاربران همواره معیارهایی را در ارزیابی های خویش به کار می برند. در مورد منابع الکترونیکی و آنچه در شبکه های پیوسته اشاعه می یابد ضرورت ارزیابی نه تنها کاهش نمی یابد که پررنگ تر خواهد شد و تابع معیارهای ویژه ای است.


ارزيابي صفحات وب
برای یافتن اطلاعات مناسب با نیاز اطلاعاتی از طریق صفحات وب باید در دو چیز مهارت داشت:
● دستها و چشمها را به تکنیک هایی مجهز کنید که قادر به یافتن مناسب ترین اطلاعات در زمانی کوتاه باشند.
● ذهن خود را طوری تربیت کنید که با دیدی انتقادی و حتی بدبینانه مجموعه ای از سوالات را طراحی و در مواجه با اطلاعات بازیابی شده آنها را در ارزیابی به کار بندد.
در صورتیکه این دو فرایند همزمان انجام پذیرد می توان گفت که کاربر از مهارت بازیابی و ارزشیابی منابع مرتبط با نیاز خود برخوردار است.

معیارهای ارزیابی صفحات وب
برخی معیارهای ارزیابی صرفنظر از نوع محمل اطلاعاتی برای انواع منابع چاپی و غیر چاپی صادق اند اما برخی از معیارها اختصاص به نوعی از منابع دارند. اندیشه بنیانی در ارزیابی اطلاعات همچنان ثابت است اما گاهی اتفاق می افتد که با توجه به نوع کاربران, نوع و عمق نیاز اطلاعاتی و موارد استفاده از اطلاعات بازیابی شده برخی از معیارها پررنگ تر و برخی کم رنگ تر است.
محتوای این معیارها حول چند نکته می چرخد. ارزیابی از دو جهت کمی و کیفی باید انجام شود. نوع و ساختار سازماندهی و ارائه اطلاعات در انواع محمل ها به سهولت کاربری و و استفاده موثر می افزادید لذا نباید چنین پنداشت که ساختار و شکل ارائه اطلاعات در کم اهمیت است. در مورد صفحات وب نیز هر دو جنبه محتوای کمی و کیفی مد نظر است.

● هدف را مشخص کنيد
آنچه در اینترنت منتشر می شود با هدف و برای مخاطبان خاصی است. شناسایی هدف با دنبال کردن پیوندهایی چون
"About us," "Philosophy," "Background," "Biography," "Who am I," etc.
آشکار می شود. این پیوندها اهداف، دامنه، نوع فعالیت، وابستگی سازمانی و اطلاعات سودمند دیگری را مشخص می نماید. اگر در صفحه بازیابی شده این پیوندها را پیدا نکردید باید با کوتاه کردن URL به صفحه خانگی سایت رفته و در آنجا به دنبال اطلاعاتی از این دست باشید. (Barker,2004) . همواره به خاطر داشته باشید که هدف زیربنای سایر برنامه ریزی ها و طراحی هاست و در تعریف ملاکها و معیارهای گردآوری, تنظیم و ارائه اطلاعات تاثیرگذار است.
راه دیگر برای کشف هدف توجه به دامنه و URL صفحه بازیابی شده است. صفحاتی که با دامنه هایnet,org,edu,gov,mil مشخص مي شوند از اعتبار بیشتری برخوردارند. كاربران بايد درمورد دامنه های com كه تجاري هستند بسیار دقت نمایند. این دامنه برای اهداف تجاری استفاده می شود. دامنه net به سایتهای غیر انتفاعی داده میشود اینکه تا چه اندازه این شرکتهای غیر انتفاعی اطلاعات صحیح ارائه میدهند خود جای بحث دارد(Smith, 2001).
علی رغم تقسیم بندی رایجی که از دامنه ها به عمل می آید در عمل نظارت چندانی بر دامنه های ذکر شده وجود ندارد و با پرداخت مبالغ ناچیزی دامنه ها واگذار می گردد. لذا اگر چه باید در بررسی دامنه و URL صفحه بازیابی شده دقت نمود اما این معیار به تنهایی معیار مناسبی برای رد یا تائید اطلاعات بازیابی شده نیست.

● تعیین میزان پوشش
اطلاعات ارائه شده در صفحات وب گاه بسیار عمیق و گاهی سطحی است. گاه تنها به ارائه لیستی از مطالب تخصصی اکتفا شده است بدون آنکه به دانش عمیق مربوط به آن اشاره ای گردد و گاهی ریزترین مسئله مورد بحث فراوان قرار گرفته است.باید در نظر داشت که طرح سوال،جستجو و بازیابی اطلاعات متاثر از نوع و محتوای نیاز اطلاعاتی، نوع و سطح مخاطبان، دامنه کار یا فعالیتی که به واسطه اطلاعات قصد پوشش دادن به آن را دارند و بسیاری عوامل دیگر است. صفحات وب نیز متاثر از اهداف طراحان آن سطح پوششی خاصی از مخاطبان را مد نظر دارند و پشتیبانی می کنند.
تخمین دامنه اطلاعات مناسب برای جستجوگر می تواند به چندین روش انجام پذیرد یکی از این روشها مطالعه فهرست مندرجات یا نقشه سایت -در صورت وجود- است، روش دیگر مطالعه و بررسی توصیفی است که اغلب سایتها از خود ارائه می کنند. سایتهایی که اطلاعات عمیق و تخصصی تری دارند اغلب امکان جستجو را از طریق موتور جستجوی خود فراهم می آورند در این صورت با انجام جستجویی ساده می توان تا حدی به دامنه اطلاعات ارائه شده و نوع سازماندهی آن پی برد. وجود پیوندهای فرامتنی نیز اگر به درستی برقرار باشند بر عمق پوشش مطالب می افزایند.
در مورد برخی از سایتها که مقالات تمام متن را فراهم می آورند پوشش گذشته نگر نیز اهمیت می یابد. تعیین پوشش همواره بستگی به سطح دانش کاربر و نوع نیاز وی دارد.

● ارزیابی شهرت و اعتبار
شناسایی صاحبان اندیشه, شهرت و اعتبار آنها در ارزیابی صفحات وب از ضروریات است پس:

- حامی صفحه[4] یا فردی که مسئولیت حقوقی و معنوی سایت را عهده دار است مشخص نمایید.
کاربران باید بتوانند ناشر یا حامی صفحه وب را شناسی کنند به گونه ای که ارزشها ، اندیشه و اهداف وی مشخص شود. این بررسی با مراجعه به بخش هایی از صفحه که با "About Us" or "Mission" مشخص شده اند انجام می شود. حامی صفحه وب باید علاوه بر شماره تماس و آدرس پست الکترونیکی به صورت متمایز مشخص شده باشد (Smith, 2001).

- پدید آور را مشخص کنید.
گاه کاربران در اطلاعات بازیابی شده آنقدر غرق می شوند که پدید آورنده اثر و اطلاعات زمینه ای وی را از یاد می برند و به آن توجهی نمی کنند. در مورد وب سایت سازمانها و بسیاری از سایتهای دیگر امکان دارد که اطلاعات مربوط به پدیدآورنده مطالب ذکر نشده باشد در این صورت اگر امکان آن وجود داشته باشد با ایجاد ارتباط با مدیر سایت می توان [5]اطلاعات مفیدی به دست آورد به علاوه اطلاعاتی که سازمانها تحت نام تنالگانی خود ارائه می کنند اغلب تحت نظارت کارمندان و متخصصان موضوعی است و در صورت معتبر بودن آن سازمان مشکلی در مورد عدم شناخت پدید آور نخواهد بود. در عین حال مشخص کردن صاحب اندیشه در هر سایتی نشان دهنده دقت نظر و احترامی است که طراحان آن به تفکر انتقادی مخاطبان خویش دارند(Smith, 2001).
در صورتیکه اطلاعات مربوط به پدیدآور مشخص باشد باید دقت داشته باشید که توضیحات کامل باشد و تصویر مناسبی از وضعیت مسئولیت مطالب منتشر شده را مشخص نماید. ارائه آدرس پست الکترونیکی نویسنده مطلبی که مشخصات حرفه ای و تخصصی وی را نمایان نسازد قابل اعتنا نیست. در اینصورت باید با نویسنده مطلب ارتباط برقرار کرد و مشخصات لازم را از او دریافت نمود. (Barker,2004)

● تعيين صحت
گاه اطلاعات ارائه شده در محیط مجازی وب نه تنها صحیح نیست که گمراه کننده و در مواردی مثل اطلاعات پزشکی خطرناک نیز هست لذا در ارزیابی اطلاعات باید بر این جنبه بسیار دقت داشت.
تعیین میزان صحت اطلاعات بازیابی شده مهمترین بخش ارزیابی انتقادی اطلاعات است. اغلب کاربران از روی ظاهر سایت و نوع طراحی آن به ارزیابی می پردازند در حالیکه صرف طراحی مناسب و زیبای سایت دلیلی بر صحت محتوای اطلاعاتی آن نیست. اشتباهات تایپی و گرامری گاه محتوا را قلب می کنند و اطلاعات گمراه کننده ای را منتقل مي سازند. پدید آور مطالبی که محتوایی قابل اعتماد داشته باشند کلامش را با استنادها اعتبار می بخشد در صورتیکه مقاله ای علمی فاقد استناد و منابع باشد نباید محتوای اطلاعاتی آن را زیاد معتبر و جدی قلمداد کرد. در مورد سایتها نیز چنین است . اطلاعات ارائه شده در صفحه ای اینترنتی چنانچه با پیوندها مسیری را برای کشف منابع و استنادها فراهم آورد بر اعتبار خویش افزوده است(Smith, 2001).

● روزآمدی
با توجه به رشد روز افزون علم و کوتاه شدن دوره حیات علمی یک اندیشه، لازم است از روزآمدی اطلاعات ارائه شده اطمینان حاصل گردد. توجه به تاریخ انتشار یک صفحه و تاریخ بازبینی آن که اغلب در پائین یا بالای صفحه ظاهر می شود گامی جهت ارزیابی روزآمدی صفحه و اطلاعات آن است. الزاما تاریخ انتشار صفحه و یا تاریخ روزآمدسازی سایت به تنهایی ملاک روزآمدی اطلاعات نیست، فعال نبودن پیوندها نشانی از عدم پویایی و روزآمدسازی سایت است. به علاوه منابع مورد استفاده در متن نیز باید مورد توجه قرار گیرد در صورت کهنه بودن منابع مورد استناد، باید در روزآمدی مطالب ارائه شده تردید کرد. توجه به این مسئله اهمیت دارد که به صرف کهنه بودن منابع مورد استناد نمی توان خط بطلانی بر محتوای اطلاعاتی ، اطلاعات بازیابی شده کشید بلکه باید همزمان به متن آن علم یا رشته، طول عمر مفید اطلاعات در آن موضوع و بار محتوایی مطالب نیز توجه داشت.

● قابلیت دسترس پذیری
- دسترس پذیری در شبکه
دسترسی به منابع اطلاعاتی در اینترنت ممکن است به شیوه های مختلفی محدود شود(از جمله زبان منبع, نیاز به ثبت نام, نیاز به اثبات صلاحیت یا عضویت در یک سازمان خاص)(خادمیان, 1382: 102) دسترس پذیری بزرگترین عاملی است که مراجعان کتابخانه ها را به پای میز کامپیوتر کشانده. محیط مجازی وب محدودیت زمانی و مکانی کاربران را از میان برداشته است و با ارائه انبوهی از اطلاعات آنان را در ظاهر از کتابخانه ها بی نیاز ساخته است. اما کاربران غالبا فراموش می کنند که اغلب اطلاعات علمی و مستند در پایگاهها ارائه شده و دسترسی به آنها برای همه ممکن نیست.

از سویی کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی به طراحی وب سایتهای خود پرداخته و دسترس پذیری اطلاعات را از طریق شبکه ها و پایگاههای پیوسته نیز فراهم آورده اند. حرکت به سوی شبکه ها و کتابخانه های مجازی است. در چنین محیطی که کاربران در معرض انواع اطلاعات قرار گرفته اند و امکان استفاده از اطلاعات ضعیف تر به علت سهولت بازیابی و دسترس پذیری بیشتر وجود دارد باید به کاربران آموخت که کتابخانه ها نیز دسترسی به برخی از منابع اطلاعاتی را فراهم نموده اند و معیارهای ارزیابی منسجمی بر این انتخابها و گزینش ها تاثیر داشته است.

- دسترس پذیری در صفحات یا نحوه ارائه و نظم دهی اطلاعات در صفحه
نحوه ارائه اطلاعات در صفحات وب از اهمیت فراوانی برخوردار است. نوع سازماندهی اطلاعات, تعریف پیوند های فرامتنی, امکان استفاده از جستجو و مرور, میزان تعامل با کاربر و کاربر مدار بودن, سرعت بارگذاری اطلاعات, قابل فهم و ساختارمند بودن ارائه و به بیانی وجود سازماندهی در ارائه اطلاعات دسترسی پذیری را سهولت می بخشد و کاربران را از سردرگمی می رهاند.
نسبت به واژه هایی چون "links," "additional sites," "related links," etc. حساس باشید. پیوند ها را بررسی کنید. ارائه ارجاعات کور، غیر فعال و یا نامربوط از اعتبار اطلاعات ارائه شده می کاهد(Barker,2004).
این بخش از کار به امکانات تکنولوژیکی و مهارت در طراحی این نظامها بستگی دارد و توجه به آن در ارزیابی صفحات وب از اهمیت فراوانی برخوردار است.

● قیمت
هزینه لازم برای دسترسی به اطلاعاتی یکی از مواردی است که به هنگام استفاده از اطلاعات باید به آن توجه داشت. اطلاعات با ارزش پایگاههای اطلاعاتی معتبر دنیا به صورت اشتراکی ارائه می شوند. گاهی استفاده از چکیده و اطلاعات کتابشناختی رایگان است اما برای دریافت متن کامل نیاز به پرداخت وجه هستید. در نتیجه شما باید ارزش نسبی پرداخت هزینه ها را به محتوایی که دریافت خواهید نمود تخمین زده و با این دید که ارزش اطلاعات به محتوای آنهاست تصمیم گیری نمایید.

حرف آخر: نتیجه گیری و ارائه پیشنهادات
آنچه بیان شد ضرورت ارزیابی اطلاعات بازیابی شده در وب و گوشه ای از معیارهای آن بود که تنها به عنوان الگویی بیان گردید. این معیارها با توجه به نوع کاربران و هدف از جستجو اولویت می یابند و لازم است به آنها تنها به دید الگویی برای ارزیابی منتقدانه و هوشمندانه اطلاعات توجه شود.
کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی با ایجاد و تقویت مهارتهای اطلاع یابی و تفکر انتقادی در کاربران به آنها می آموزند که از میان انبوه اطلاعات بازیابی شده گهر را از زباله تشخیص دهند و با استناد به منابع معتبر بر اعتبار فعالیتهای تحقیقاتی خویش بیفزایند. آموزش این مهارتها در گرو برنامه ریزی اصولی و مناسب این مراکز است. کتابخانه ها و مراکز اطلاع رسانی از طریق آموزشهای مجازی و هدفمند قادر به یاری رسانی به کاربران می باشند و نباید در عصر دیجیتال نقش تعلیم دهندگی خویش را از یاد ببرند.
مهارتهاي اطلاع يابي و ايجاد تفکر انتقادي در کاربران کتابخانه از طرق مختلف انجام مي پذيرد از روشهاي معمول آن برگزاري کلاسهاي آموزشي حضوري، تهيه و توزيع بوشورهاي آموزشي و ارائه آموزشهاي مجازي در محيط وب است. ارائه این آموزش ها مستلزم آن است که کتابداران و اطلاع رسانان ابتدا خود به مهارت ارزیابی و قدرت تفکر انتقادی مجهز باشند. امید آن است که با همت کتابداران و اطلاع رسانان در عصر دیجیتال کاربرانی تربیت شوند که قدرت ارزیابی و تفکر انتقادی را به صورتی اصولی در خویش تقویت کرده باشند و در مفهوم کاربرانی مستقل به بازیابی اطلاعات بپردازند. جامعه اطلاعاتی زمانی تحقق می یابد که تک تک شهروندان به عنوان پاره های جامعه از دیدی تحلیلی و منتقدانه برخوردار باشند و مبنای تصمیم گیری هایشان اطلاعات صحیح و روزآمد باشد.

منابع
حری، عباس (1382) .اطلاع رسانی: نگرش ها و پژوهش ها. تهران: نشر کتابدار.
حسن زاده، محمد. "تعامل حرفه کتابداری و اطلاع رسانی با فرایند جهانی شدن". [پیوسته] :

دیانی، محمد حسین و عبدلاحمید معروف زاده (1370) .مبانی مرجع: فنون و روشهای پرسش کاوی و پاسخ یابی از منابع کتابخانه. مشهد: آستان قدس رضوی.
کوک, آلیسون (1382). راهنمای یافتن اطلاعات با کیفیت در اینترنت. ترجمه مهدی خادمیان.مشهد: چاپار.
لی، یان مال (1376) .اصول آموزش مهارتهای اطلاع یابی. ترجمه فاطمه سبکروح و آذر عمرانی. تهران: واژه پرداز.
Barker, Jon (2004) ”Finding Information on the Internet: A Tutorial University of California”. Available at: Case, Ronald. (2003) “Making Critical Thinking An Integral part of Electronic Research”.School Library in Canada.22(4). Available at:
Engle, Micheal.(2004)"The Seven Steps of the Research Process”. Cornel University Library. Available at:

Smith, Alistair.(1997) "Criteria for evaluation of Internet Information Resource “The Public-Access Computer Systems Review. 8(3).
Available at:
Smith, Marshall L. (2001) “Critical Thinking and the Web”. Darlene Lynch and Robert F. Vernon, Journal of Social Work Education, 37(2): p381-387. Available at:
Standler, Ronald B. (2004)“Evaluating Credibility of Information on the Internet” . Available at:
Tilloston, Joy.(2003)”A Portrait of the Audience for Instruction in Web Searching: Result of a Survey Conducted at Tow Canadian Universities”. CJLIS/RCSIB .27(1): p3-24.
يادداشتها
[1] Tolpannan
[2] cyber treasure
[3] cyber trash
[4] Sponsor
[5] Assess Accuracy
*دانشجوي کارشناسي ارشد کتابداري و اطلاع رساني دانشگاه تهران
منبع: سايت مركز مدارك و اطلاعات علمي ايران

تاثير كامپيوتر و اينترنت بر كودكان و نوجوانان

عفت صادقيان* - فناوري كامپيوتر بطور وسيع در جامعه گسترش پيدا كرده است و با تمامي جنبه هاي زندگي از مدرسه تا محل كار، خدمات بانكي، خريد و فروش، پرداخت ماليات و حتي راي گيري تلفيق شده است. امروزه اين فناوري نقش مهمي در زندگي كودكان ايفاء مي كند واين نقش بسرعت در حال افزايش است. بطوريكه تعداد كودكان 17-2 سال كه كامپيوتر را در منزل استفاده مي كنند از 48% در سال 1996 به 70% در سال 2000 صعود كرده است. استفاده از اينترنت نيز از 15% به 52% دراين دور‌ه 5 ساله افزايش پيدا كرده است. اما آيا اين فناوري زندگي كودكان را بهبود مي بخشد.
علي رغم جنبه هاي مثبت از قبيل جنبه هاي آموزشي و ارائه خدمات ارتباطي و ... رايانه و اينترنت جنبه هاي منفي نيز دارد. استفاده كنترل نشده كامپيوتر بويژه وقتي با ديگر فناوري ها از قبيل تلويزيون همراه باشد كودك را در معرض خطر اثرات مضر آن بر تكامل فيزيكي، اجتماعي و رواني قرار مي دهد. كه از آنها مي توان به مشكلات بينايي، صدمات سيستم اسكلتي، چاقي، اثر بر مهارتهاي اجتماعي، مشكلات ارتباطي در خانواده و اعتياد الكترونيكي اشاره كرد.در صورتيكه كامپيوتر صحيح استفاده شود اثرات مثبتي دارد . با رعايت نكاتي هنگام استفاده از كامپيوتر مي توان مطمئن شد كه استفاده از كامپيوتر زندگي كودكان را در حال و آينده بهبود مي بخشد.از آنجائيكه كامپيوتر در همه جاي زندگي حاضر است، مهم است كه بفهميم چگونه اين تكنووژي مي تواند رشد و تكامل كودكان را بهبود ببخشد يا منحرف كند.

كليدواژه‌ها: كامپيوتر- اينترنت- كودكان – نوجوانان

مقدمه:
فناوري كامپيوتر بطور وسيع در جامعه گسترش پيدا كرده است و با تمامي جنبه هاي زندگي از مدرسه تا محل كار، خدمات بانكي، خريد و فروش، پرداخت ماليات و حتي راي گيري تلفيق شده است(1). مهمترين تغييراتي كه اين فن آوري بوجود آورده بوسيله مارشال مك لوهان در يك عبارت خلاصه شده است و آن تبديل جهان به يك دهكده جهاني است. بدين معنا كه مردم نقاط مختلف در كشورهاي سراسر كره زمين به مثابه يك دهكده امكان برقراري ارتباط با يكديگر و اطلاع از اخبار و رويدادهاي جهاني را دارند(2). امروزه اين فناوري نقش مهمي در زندگي كودكان ايفاء مي كند واين نقش بسرعت در حال افزايش است(3). بطوريكه تعداد كودكان 17-2 سال كه كامپيوتر را در منزل استفاده مي كنند از 48% در سال 1996 به 70% در سال 2000 صعود كرده است. استفاده از اينترنت نيز از 15% به 52% دراين دور‌ه 5 ساله افزايش پيدا كرده است. سرعت انتشار اينترنت 9 برابر سريعتر از راديو، 4 برابر سريعتر از كامپيوترهاي شخصي و سه برابر سريعتر از تلويزيون بوده است(1). تحقيقات دلالت دارد كه 149 ميليون نفر در سراسر دنيا به شبكه اينترنت مرتبط هستند كه به ميزان 12% در هر ماه افزايش پيدا مي كند(4). بررسي هاي آماري در سال 2000 بيانگر اين مطلب است كه كودكان سن 7-2 سال بطور متوسط 34 دقيقه در روز از كامپيوتر استفاده مي كنند كه اين زمان با افزايش سن طولاني تر مي شود(5-2 سالگي 27 دقيقه در روز، 11-6 سالگي 49 دقيقه در روزو 17-12 سالگي 63 دقيقه در روز) (1).
بطور متوسط كودكان آمريكايي 3-1 ساعت درروز از كامپيوتر براي انجام تكاليف مدرسه، صحبت با دوستان بطور آن لاين و بازي كردن استفاده مي كنند.90% كودكان سن مدرسه در اين كشور به كامپيوتر دسترسي دارند(5).

كشور ما از نظر بهره مندي از اينترنت در بين 178 كشور جهان رتبه 87 را دارد كه بر اساس طبقه بندي اتحاديه جهاني مخابرات جزء كشورهاي متوسطبشمار مي رود. 35% استفاده كنندگان اينترنت را قشر جوان تشكيل مي دهند و ميانگين صرف شده براي اينترنت 52 دقيقه در هفته بوده است(2).
اما آيا فناوري كامپيوتر زندگي كودكان را بهبود مي بخشد؟ از آنجائيكه كامپيوتر در همه جاي زندگي حاضر است، مهم است كه بفهميم چگونه اين تكنووژي مي تواند رشد و تكامل كودكان را بهبود ببخشد يا منحرف كند.

روش كار:
با استفاده از تايپ كلمات كليدي در قسمت جستجوي سايتهاي yahoo و google ونيز مطالعه كتب موجود در كتابخانه ، مطالب مربوط به تاثير اينترنت بر كودكان ونوجوانان كه معتبر بوده و قبلا در مجلات وكتب چاپ شده بود جمع آوري شده و بصورت مقاله تدويني حاضر جمع بندي و خلاصه گرديد.

محتوي:
علي رغم جنبه هاي مثبت از قبيل جنبه هاي آموزشي و ارائه خدمات ارتباطي...رايانه و اينترنت جنبه هاي منفي نيز دارند(6). استفاده كنترل نشده از كامپيوتر بويژه وقتي با ديگر فناوري ها از قبيل تلويزيون همراه باشد كودك را در معرض خطر اثرات مضر آن بر تكامل فيزيكي، اجتماعي و رواني قرار مي دهد. فعاليت فيزيكي و تعاملات اجتماعي براي سلامت و خلاقيت كودك ضروري است در حاليكه اگر كودك مدت زمان زيادي را در مقابل صفحه كامپيوتر بگذراند او را از ورزش و ديگر فعاليتهاي كه براي تكامل وي مفيد مي باشد بي بهره مي كند. بعلاوه كودكان ممكن است در معرض محتويات خشن و جنسي كه در حد سن آنها نيست قرار گيرند(1). دسترسي به چنين مطالبي ممكن است كاملا تصادفي يا عمدي باشد. هر دو اين طريق دستيابي مورد توجه متخصصان بوده است و هشدارهاي مكرر داده شده كه صدمات بهداشت رواني از طريق اين گونه برنامه ها به كودكان و نوجوانان بويژه در ايجاد مسائلي مانند انحرافات جنسي، خشونت، اعتياد، رفتارهاي ضد اجتماعي، سست شدن مباني خانواده، اشاعه جرم و جنايت در طيف وسيع در بسياري موارد جبران ناپذير است(6).اين مشكلات را مي توان در سه گروه فيزيكي، اجتماعي و رواني طبقه بندي نمود كه در ذيل به شرح آنها مي پردازيم.

مشكلات جسمي:
مشكلات بينايي:
به اعتقاد پزشكان كودكاني كه به مدت طولاني از كامپيوتر استفاده مي كنند در معرض خطر نزديك بيني قرار مي گيرند(7). اگرچه 70% بزرگسالاني كه به دليل نگاه ممتد به صفحه مانيتور و كار طولاني مدت با كامپيوتر به علائم سندرم بينايي كامپيوتر مبتلا هستند(8) تحقيقات نشان داده است كه كودكان بدلايل ذيل براي ابتلا به اين سندرم مستعدتر هستند:
- عدم توجه به مسائل بهداشتي و سلامت خود. ممكن است ساعتها در مقابل صفحه كامپيوتر بنشينند و بر آن تمركز كنند.
- عدم بيان مشكلات بينايي توسط كودكان و ناديده گرفتن آنها.
- ايستگاههاي كاري كامپيوتر اغلب متناسب با وضيعت بالغين طراحي مي شود و براي كودكان مناسب نمي باشد.
براي پيشيگري از سندرم بينايي كامپيوتر در كودكان بايد:
- قبل از شروع مدرسه معاينه كاملي از چشم كودكان از نظر ديد نقاط دور و نزديك صورت گيرد.
- ايستگاههاي كاري كامپيوتر متناسب با وضيعت كودكان طراحي شود.
- فاصله بين مانيتور و چشم كودك 28-18 اينچ توصيه مي شود. فاصله كمتر از 18 اينچ براي كودكان مضر است.
- والدين بايد از رفتارهاي كه بر مشكلات چشمي دلالت مي كند آگاه باشند از قبيل قرمزي چشم، مالش مكرر چشمها، سردرد، پوزيشن هاي غير معمول، شكايت از تاري ديد و خستگي چشم(5).
- استفاده از پوششهايمخصوص صفحه كامپيوتر(7).

صدمات سيستم اسكلتي:
مشكلات نواحي مچ، گردن و پشت ، كودكاني را كه طولاني مدت از كامپيوتر استفاده مي كنند، تهديد مي كند. اين مشكل با وضيعت قرارگيري كودك در حين كار با كامپيوتر در ارتباط است(9). براي پيشگيري از اين صدمات:
1) پوزيشن صحيح قسمت فوقاني بدن در حين كار با كامپيوتر حفظ شود:
- پشت بوسيله صندلي حمايت شود.
- در حين نشستن بر روي صندلي نبايد بر عقب زانوها فشار وارد شود.
- پاها روي سطحي محكم(كف زمين يا بر روي سطح شيب دار) قرار گيرد .
- سر بر روي گردن متعادل باشد.
- زاوي‌ه بين ساقه پا و ران بيش از 90 درجه باشد.
- مچ بطور خنثي قرار گيرد( زاويه كمتر از 15 درجه).


2) يك محل كار نرمال طراحي شود. فضايي كه كودك بتواند به آن دسترسي پيدا كند. به راحتي بنشند بدون اينكه بدنش را بطور نامتناسب خم كند يا بپيچاند.
3) وضيعت صفح‌ه كامپيوتر را چك كنيد.صفخ‌ه كامپيوتر طوري قرار گيرد كه كودك بدون اينكه گردنش را به عقب و جلو خم كند آنرا به راحتي ببيند.
4) وجود تجهيزات مناسب در محل كار: صندلي راحت-ميز ثابت- صفحه كليد سطح پايين با شيب منفي- موس در سايز مناسب براي كودك.
5) صفح‌همانيتور عاري از گردو غبار باشد و نور كافي موجود باشد.
6) مدت زمان استفاده از كامپيوتر كنترل شود. زيرا صدمات فيزيكي با طول مدت استفاده از كامپيوتر در ارتباط است(10).
چاقي:
كودكاني كه مدت طولاني در مقابل كامپيوتر مي نشينند‏‏، فعاليتهايشان از فعاليتهاي مورد نياز سلامتي (از قبيل ورزش) دور مي شود در نتيجه خطر چاقي افزايش پيدا مي كند(11). براي به حداقل رساندن خطر چاقي توصيه مي شود كه مدت استفاده از كامپيوتر به 2-1 ساعت در روز محدود و بر فعاليتهاي از قبيل ورزش تاكيد شود(1).
تشنج اپيلپتيك: تشنج بطور اوايه بوسيله شكل خاصي از اپي لپسي ايجاد مي شود. اپي لپسي حساس به نور زماني ايجاد مي شود كه كودك حساسيت بالايي به نورهاي لرزان دارد در اين حالت زماني كه در مقابل نورهاي درخشان كامپيوتر و فلاش هاي ناشي از بازي هاي رايانه‌اي قرار مي گيرد تشنج آغاز مي شود. علايم متنوع مي باشد كه شامل سردرد، تغيير در ميدان بينايي، سرگيجه، گيجي، كاهش آگاهي و تشنج مي باشد. بمحض توقف استفاده كامپيوتر علائم ناپديد مي گردد(11).

اثر اينترنت بر مهارتهاي اجتماعي:
علي رغم اينكه اينترنت بعنوان يك فناوري شگفت آور معرفي شده است بر مهارتهاي اجتماعي افراد اثرات منفي دارد(4).بهترين راه براي كشف خود زماني كه كودك در حال رشد و يادگيري است، تعامل با ديگر كودكان مي باشد. يادگيري از طريق تجربه و تحريك حسها اتفاق مي افتد،كه زماني كه كودك از كامپيوتر استفاده مي كند كمتر اتفاق مي افتد. كليك كردن بر موس و بازيهاي رايانه‌اي پيشرفت مناسب مهارتهاي اجتماعي كودك را به تاخير مي اندازد.زماني كه كودك به اينترنت معتاد شد، انگيزه اش براي تعامل با ديگران كم مي شود كه خود اثرات منفي بر ارتباط شخصي و تعاملات اجتماعي دارد(12).
مطالعات اخيرنشان مي دهد كه استفاده از اينترنت سبب ايجاد احساس بدبختي، تنهايي و بطوركلي كاهش سلامت رواني مي شود. اشخاصي كه از اينترنت بيشتر استفاده مي كنند دوستي ها را كمتر حفظ كرده، زمان كمتري با خانواده صحبت مي كنند، استرسورهاي بيشتري را تجربه كرده اند و احساس تنهايي و افسردگي مي كنند(4).

اينترنت و خانواده:
اينترنت امروزه جايگاه ويژه اي در ساختار زندگي خانواده ها پيدا كرده است و كامپيوتر به عنوان يك وسيله اما با كاربردي متفاوت تر ، متنوع تر و شخصي تر وارد خانه شده و عرصه زندگي اجتماعي را دچار تغيير و تحول نموده و روابط اجتماعي جديدي با ويژگيهاي نوين در جامعه حاكم مي سازد(2).
دليل اصلي خانواده ها از خريد كامپيوترو ارتباط با شبكه اينترنت در منزل آموزش مي باشد. والدين اعتقاد دارند كه اين ابزار نگرش كودك را به مدرسه بهبود مي بخشد. اما با گسترش سريع استفاده از اين فناوري سوال مهمي كه ايجاد مي شود تاثير آن بر ارتباطات بين اعضاي خانواده است. استفاده از اينترنت به چند دليل بر روابط خانواده تاثير مي گذارد:
- استفاده از اينترنت يك فعاليت زمانگير است پس مي تواند مدت تعامل كودك با خانواده اش را كاهش دهد.زمان اختصاص داده شده براي تعامل با يكديگر پيش شرط ارتباط با كيفيت مي باشد. در يك مطالعه 50% خانواده ها بيان كردند كه مدت زماني كه آنلاين هستند كمتر باهم صحبت مي كنند و 41% موافق يادگيري رفتارهاي ضد اجتماعي در اين مدت بودند.
- اينترنت كشمكش هاي جديدي را در خانواده ايجاد مي كند. وجود فقط يك كامپيوتر در منزل رقابتي بين كودك و والدين براي استفاده از كامپيوتر ايجاد مي كند كه گاهي سبب كشمكش مي شود.
- استفاده از صفحات وبي كه از نظر محتويات متناسب سن كودك نمي باشد سبب بحث و كشمكش بين وادين و كودكان مي شود.
- گاهي كشمكش ناشي از دستيابي كودكان به اطلاعات خصوصي والدين مي باشد.
- والدين نگران هستند كه اينترنت كودك را از ساير فعاليتها منحرف كند و همچنين اثر ايزوله كننده اي بر او داشته باشد(13).

اعتياد الكترونيكي:
مطالعات نشان داده است كه الگوهاي رفتاري اعتياد در بين مصرف كنندگان سنگين اينترنت وجود دارد. بررسي ها شيوع آن را از 6% تا بيش از 80% گزارش كرده اند(4). نگران كننده ترين جنبه اعتياد به اينترنت، آسيب ديدن كودكان است. آنهاد به راحتي به بازيهاي چند نفره حتي بخشهاي مبتذل وابسته مي شوند(14).
معتادين به اينترنت ساعتهاي بسيار طولاني در طول روز را به استفاده از اين وسيله ارتباطي مي گذرانند به نحوي كه عملكرد شغلي واجتماعي آنها تحت تاثير قرار مي گيرد، كارشناسان اين نوع استفاده غير طبيعي از اينترنت را اصطلاحا اعتياد به اينترنت مي نامند. علت اعتياد به اينرنت در بسياري از اين افراد، دستيابي به راهي براي سركوبي اضطرابها و تنش هاي زندگي است به گفته پژوهشگران احتمال اعتياد به اينترنت در افراد گوشه گير و افرادي كه در ارتباطهاي اجتماعي و بين فردي خود مشكل دارند بيش از سايرين است(15).
علايم شناخته شده اين اختلال شامل:
الف) استفاده از كامپيوتر براي خوشگذراني، شادي يا تسكين استرس.
ب) احساس تحريك پذيري غير قابل كنترل و افسردگي زماني كه از آن استفاده نمي كنند.
ج) صرف زمان طولاني و هزينه زياد براي نرم افزار و سخت افزار، روزنامه ها و فعاليتهاي مربوط به كامپيوتر.
د) بي خيال شدن نسبت به كار، مدرسه و خانواده(4).

به آنهايي كه نمي توانند از صفحه كامپيوتر دور شوند توصيه مي شود:
- به يك شبكه حمايت شده و سالم متصل شوند.
- زماني كه حس مي كنند بايد كامپيوتر را روشن كنند با كسي تماس بگيرند و با او صحبت كنند. اين روش رفتار شناختي است به اين ترتيب به افراد كمك مي شود تا الگوي ذهني خود را دريابند و بدانند چگونه بايد آنرا تغيير دهند(14).

بازيهاي رايانه‌اي:
امروزه گسترش بازيهاي الكترونيكي و رايانه‌اي به تهديد بزرگ براي قشر جوان تبديل شده است و اين امر مي تواند به بروز بيماريهاي رواني و افسردگي در قشر جوان نيز منجر شود. امروزه دسترسي كودكان و قشر جوان به بازيهاي الكترونيكي به سادگي امكان پذير است در حالي كه اكثر والدين نسبت به خطرات استفاده بيش از حد اين بازيها بي اطلاع هستند. در گذشته بازيها از طريق ارتباط كودكان با يكديگر انجام مي شد اما امروزه كودكان از زمان درك و فهم اين بازيها بيشترين ساعات روز را صرف اينگونه بازيها مي كنند در حالي كه اين ارتباط هيچگونه رابطه عاطفي و انساني ايجاد نمي كند و در صورتيكه اگر بازيها فكري نيز نباشد تاثير گذاري نامطلوب بر روحيات كودك خواهد داشت(16).
تاثير بازيهاي رايانه‌اي بويژه در ايجاد خشونت در كودكان و نوجوانان است. تحقيقات نشان مي دهد كه تاثير بازيها ي رايانه‌اي بر رفتار خشونت آميز كودكان و نوجوانان بستگي به وجود چند عامل دارد. اولين عامل اينكه درجه شدت خشونت در بازي چه اندازه است. دوم توانايي كودك براي تشخيص و تميز بين دنياي تخيلي و واقعيت زندگي است. عامل سوم قدرت كودك براي مهار كردن تمايلات و انگيزه هاي وجودي است و بلاخره عامل چهارم چارچوب ارزشي است كه كودك در آن رشد كرده است و يا هم اكنون زندگي مي كند و نيز ارزشهايي كه در متن و محتوي بازي مستتر است(6).

تحقيقات اخير دلالت دارد كه بازيهاي رايانه‌اي سبب صدمات مغزي طولاني مدت مي شود. بازيهاي رايانه‌اي فقط قسمتهاي از مغز را كه به بينايي و حركت اختصاص دارد تحريك مي كند و به تكامل ديگر نواحي مغز كمك نمي كند.كودكاني كه ساعتهاي زيادي را به بازي اختصاص مي دهند لب فرونتالشان تكامل پيدا نمي كند. لب فرونتال نقش بسزايي در تكامل حافظه، احساس و يادگيري دارد. افرادي كه لب فرونتال آنها تكامل پيدا نكرده بيشتر مستعد اعمال خشونت آميز هستند و كمتر توانايي كنترل رفتارهايشان را دارند.
در مقابل فعاليتهايي مانند محاسبات رياضي فعاليت اين قسمت از مغز راتحريك مي كند(17،18).
بازيهاي رايانه‌اي پر تحرك باعث بروز بيماريهاي استخواني و عصبي در ناحيه دستها و بازوها مي شود(19). يكي از دلايل شب ادراي در كودكان بازيهاي ترسناك رايانه‌اي مي باشد(20). در بازيهاي رايانه‌اي كودك به تنهايي بازي مي كند و گاه بدون برنامه ريزي ساعتها مشغول بازي مي شود. تجربيات دوران كودكي در بزرگسالي تداوم مي يابد. فردي كه منفعل بازي مي كند تا انتهاي عمر منفعل مي شود(21).برخي خانواده ها مانع انجام بازيهاي الكترونيكي از سوي فرزندان خود مي شوند و در واقع با مخالفت كردن فرزندان را نسبت به استفاده از اين بازيها حريص تر مي كنند و از طرفي كودكان از هر فرصتي حتي پنهاني سعي در استفاده از اين بازيها دارند(16).

نتيجه گيري:
در چند سال اخير كامپيوتر و اينترنت به تدريج تا حدي جاي تلويزيون را گرفته است و احتمال مي رود كه در آينده اي نزديك نقش عمده تري از تلويزيون را در زندگي كودكان و نوجوانان داشته باشد(6). در صورتيكه از اين فناوري صحيح استفاده شود اثرات مثبتي دازد(2). در حالي كه تحقيقات بيانگر خطراتي ناشي از كاربرد بي رويه و غلط از آن است كه تمامي كاربران بويژه كودكان را تهديد مي كند. براي اطمينان از استفاده بهينه و اينكه كامپيوتر زندگي كودكان را در حال و آينده بهبود ببخشد، بطوركلي توجه به پيشنهادهاي زير كمك كننده است:
- آشنايي والدين با كامپيوتر و گذراندن دوره هاي آموزشي در اين زمينه و در صورت لزوم يادگيري برخي نكات از كودكان.
- صحبت با كودكان در مورد نحوه استفاده از كامپيوتر از سوي آنان و خطراتي كه در هنگام آنلاين شدن ممكن است آنها را تهديد كند.
- قرار دادن كامپيوتر در مكاني از منزل كه بتوان فعاليتهاي كودك را تحت نظر داشت.
- محدود كردن زمان استفاده از كامپيوتر، در صورتيكه وي از تماسهاي اجتماعي خود كاسته باشد. استفاده بيش از حد از كامپيوتر معمولا نشانگر يك مشكل است.
- همراهي با كودكان هنگام حضور آنان در اتاق هاي گفتگو اينترنتي .
- بررسي نامه هاي الكترونيكي كودكان و حذف پيام هاي نامتناسب.
- استفاده از نرم افزارهاي فيلتر كننده براي جلوگيري از مشاهده محتويات نامناسب. چنين نرم افزارهايي همچنين مي توانند نشاني تمام سايتهاي كه كودك به آنها سر زده را ثبت كنند تا والدين بعدا آنها را بررسي كنند. البته هيچ يك از نرم افزارها نمي توانند جايگزين همراهي والدين با كودكان شوند(21).
- برنامه ها متناسب با رشد و تكامل كودك باشند(6).
- تشويق كودك به تعامل با خانواده بجاي استفاده بيش از حد از كامپيوتر.
- كامپيوتر بعنوان ابزار مكمل آموزشي باشد نه تنها راه آموزشي(4).
- تهيه برنامه هاي آموزشي براي والدين، معلمين و ديگر افرادي كه با كودكان كار مي كنند.
- پژوهشهاي در مورد اثرات استفاده از كامپيوتربر تكامل فيزيكي، هوشي، عقلي، اجتماعي و رواني كودكان انجام گيرد(1).

منابع:
1. Shields M.K, Beharman R.E.Children and computer technology:Analysis and recommendations. The future of children and computer technology. Vol:10. No:2. Fall/winter2000.P:4-30.
2. شفيعي شفيع. اينترنت و نقش آن در زندگي اجتماعي.
.[May 2005.14].http://www.ayandehnegar.com
3. ICTs and children. www.wiki.media-culture.org.au . 2004.
4. AffonosoB. University of Nevada ,Reno. Is the internet affecting the social skills of our children? December 1.1999.
5. Wan L.K. Children and computer vision syndrome www.allaboutvision.com . 2005.
6. شاملو سعيد. بهداشت رواني. تهران. انتشارات رشد. 1382.ص 147-156.
7. Emick M. Study finds direct link between computer use and vision problems in children. Mar 27.2002.
8. عظيمي عباس، صالحي مرضيه، صالحي فرشته، مسعودي حبيبه. اثرات كار با كامپيوتر بر عملكرد بينايي. راز بهزيستن. شماره 30. پاييز 1383. ص 41-33.
9. What’s new in health care computers cause vision problems in children. www.jhu.edu . April 1.2002.
10. Lang S.S. Cornell ergunomist offers web guide lines on how children can avoid injury while at their computers. Feb 15.2000.
11. Health- Development. Computer technology and children-physical and psychological development. www.public.iastate.edu . Oct 28.2004.
12. The internet: A positive or negative influence on children. www.firstclass.wellesley.edu . 2005.
13. Mesch G.S. The internet and the family. A study on Israel . www.soc.haif.ac.il . 2005.
14. تشخيص نشانهاي اعتياد به اينترنت. www.hasht.com . ا20 مهر.1381.
15. اضطراب دليل اصلي اعتياد به اينترنت است. www.hasht.com . ا12 شهريور 1381.
16. اعتياد الكترونيكي بيماريهاي جوانان را افزايش مي دهد. www.google.com
17. Computer games linked to learning problems. www.news.zdnet.com . August 19.2001.
18. Carelse M. Computer games:Are they harming your children? www.gentleparents.com . 2005.
19. بيماريهاي كامپيوتر.www.hasht.com. (ا31تير.1381).

*عضو هيئت علمي دانشگاه علوم پزشكي – دانشكده پرستاري و مامايي همدان
منبع:مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران

مقام های محلی کیش دومین اجلاس wsis غرب آسیا و خاورمیانه را لغو کردند

مقام های محلی کیش دومین اجلاس جامعه اطلاعاتی و جامعه مدنی غرب آسیا و خاورمیانه را که قرار بود از روز سه شنبه در این جزیره برگزار شود، علیرغم حضور دهها کارشناس میهمان از کشورهای این دو منطقه لغو کردند. اولین اجلاس این نهاد دو سال پیش بدون هیچ مشکلی در کیش برگزار شد. ماشاءلله شمس الواعظین سخنگوی انجمن دفاع از آزادی مطبوعات که برای شرکت در این اجلاس به کیش رفته است، در مصاحبه با رادیو فردا می گوید: مذاکراتی بین برگزارکنندگان اجلاس و مقامات محلی انجام شد، ولی متاسفانه در وضعیتی ناباورانه اجلاس لغو شد. وی می افزاید دسترسی آسان به اینترنت، فیلترینگ سایتها، آزادی بیان، اینها از عناوین مهم این نشست بود که باید گزارش مقدماتی آن برای اجلاس ژنو آماده می شد. وی می افزاید با منع برگزاری این نشست، ما در واقع اعلام کردیم و پذیرفتیم که آزادی در ایران پذیرفته شده است.
امير مصدق کاتوزيان
مقام های محلی کیش دومین اجلاس جامعه اطلاعاتی و جامعه مدنی غرب آسیا و خاورمیانه را که قرار بود از روز سه شنبه تا فردا در این جزیره برگزار شود، علیرغم حضور دهها کارشناس میهمان از کشورهای این دو منطقه لغو کردند. اولین اجلاس این نهاد دو سال پیش بدون هیچ مشکلی در کیش برگزار شد.
در ایران استادان دانشکده علوم و ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی تهران کاظم معتمدنژاد، مهدی محسنیان راد، یونس شکرخواه و سیاوش شهشهانی برای شرکت در این اجلاس به کیش رفته بودند و همچنین عیسی سحرخیز عضو شورای مرکزی انجمن دفاع از آزادی مطبوعات و سخنگوی همین انجمن ماشاءلله شمس الواعظین. آقای شمس الواعظین از کیش در مصاحبه با رادیو فردا درباره علت لغو اجلاس می گوید:

ماشاءلله شمس الواعظین: ما به محض رسیدن به اینجا مطلع شدیم مقامات محلی از برپایی این اجلاس ممانعت کردند. ظاهرا مذاکراتی بین کنشگران داوطلب یعنی NGO برگزارکننده این اجلاس با مقامات محلی آنجا و سپس با مقامات تهران خیلی فشرده شد، ولی در نهایت متاسفانه در یک وضعیت ناباورانه این اجلاس برگزار نشد و میهمانان یکی پس از دیگری دارند جزیره کیش را به سمت مقاصد خودشان ترک می کنند.

امیرمصدق کاتوزیان (رادیو فردا): با توجه به این که هنوز الان کابینه جدید روی کار نیامده، آیا این مساله مربوط به تغییر در نهاد ریاست جمهوری است، یا این که مساله مربوط به مقام های محلی می شود.

ماشاءلله شمس الواعظین: در بحث کمیته مقدماتی همین نشست در هتل بین المللی صدف در کیش من یک نکته را عنوان کردم و گفتم آیا جابجایی دولت باید مانع بشود از این که فرودگاه کیش کار کند یا سازمان برق کیش، برق را خاموش کند به این دلیل که دولت دارد منتقل می شود به یک قدرت دیگری. همه سازمان ها کار طبیعیشان را انجام می دهند. بنابراین یک نشست کاملا فنی و حرفه ای هم باید مطابق برنامه های خودش پیش می رفت و برگزار می شد. متاسفانه ظاهرا به دلایل متعدد از جمله این که شرط گذاشته بودند از ایران چیزی گفته نشود، سخنی به میان نیاد، در مورد به ویژه عناوین این نشست مثلا فرض کنید دسترسی آسان به اینترنت، فیلترینگ در سایتها، آزادی بیان، اینها از عناوین مهم این نشست بوده که باید گزارش مقدماتی آن برای اجلاس ژنو آماده می شد و اجلاس ژنو سند نهایی را برای اجلاس سران در تونس تحویل می داد و تسلیم می کرد. عملا با منع برگزاری این نشست دوم درواقع ما بیان کردیم و اعلام کردیم و پذیرفتیم که آزادی بیان و حقوق بشر و مسائل مربوط به اینترنت و فیلترینگ سایت ها عملا پذیرفته شده است در ایران و مشکلاتی در این زمینه ها وجود دارد. درواقع با منع برگزاری این نشست دولت ما حالا چه دولت جدید، چه قبلی عملا پذیرفته است که در ایران مشکلاتی در این حوزه ها وجود دارد.
منبع: راديو فردا

چرا سايت iranwsis به روز نمي شود؟

علي شميراني – سايت iranwsis در حوزه فناوري اطلاعات و همانطور كه از نامش پيداست در مباحث مربوط به جامعه اطلاعاتي سايت شناخته شده اي محسوب مي شود. علت اين اعتبار و نام آشنايي هم بيشتر به خاطر وجود اساتيدي است كه در پس اين سايت حضور داشته و به انتشار مقالات علمي و معتبر مي پردازند. داخل پرانتز بگويم كه تعدادي از اين بزرگواران از اساتيد خود من نيز بوده و هستند.
اما اين سايت ظاهراً آخرين بار در 30 خرداد سال جاري به روز شده و هنوز در صفحه اول اين سايت متن مصاحبه و عكس دكتر خوارزمي باقي مانده است. اين در حالي است كه ما فاصله چنداني با فاز دوم اجلاس WSIS قرار نداريم و تا آنجا كه من مي دانم قرار نيست از اين سايت به شكل فصلي استفاده شود.
قطعاً اين سايت به علت جايگاه و پشتوانه اي كه دارد مي تواند به تحليل و گاه حتي جهت دهي در بحث جامعه اطلاعت كشور تبديل شود و با ارايه مطالب قوي به بررسي نقاط ضعف و قوت اين مبحث در كشور بپردازند.
اميد است مشكل خاصي در به روز رساني اين سايت وجود نداشته باشد و سايت iranwsis.org نيز به زودي به جايگاه قبلي خود بازگردد.

سايت شركت ارتباطات زيرساخت هك شد

سايت شركت ارتباطات زيرساخت توسط يك گروه هكر موسوم به رابين هود هك شد.
ITanalyze.ir- گروه هكر رابين هود مدعي شده كه اين سايت به علت مسايلي همچون ضعيف بودن سرور، نقص امنيتي فقدان مسوول تواناي admin در نگهداري هك شده است.
اين گروه در توجيه حمله خود به اين سايت علت را تنها نشان دادن نقطه ضعف خطرناك در سايت هاي دولتي اعلام كرده و گفته هيچ گونه هدف خرابكارانه و سياسي در پس اين نوع از حملات وجود ندارد.
سايت شركت ارتباطات زير ساخت مخابرات در آدرس اينترنتي www.tic.ir واقع شده است.

August 24, 2005

نقش متخصصان‌ اطلاع‌رساني‌ در جامعة‌ اطلاعات

جامعه‌ در معرض‌ تحولات‌ مهمي‌ است‌. اين‌ امر به‌ خاطر پيشرفت‌هايي‌ است‌ كه‌ در حوزه‌ي‌ رايانه‌، اطلاعات‌ و فن‌آوري‌ ارتباطات‌ و پيشرفت‌هاي‌ حاصل‌ از اطلاع‌رساني‌، به‌ وجود آمده‌ است‌. استفاده‌ از رايانه‌ در زندگي‌ روزمره‌ ما بخصوص‌ دركتابخانه‌ها، رشد قابل‌ توجهي‌ داشته‌ و امكان‌ ذخيره‌سازي‌، سازماندهي‌ و بازيابي‌ اطلاعات‌ در حجم‌ زياد و زمان‌ كم‌ را فراهم‌ ساخته‌ است‌.ارتباط‌ ميان‌ استفاده‌كنندگان‌ از طريق‌ ارتباط‌ بين‌ رايانه‌ها برقرار مي‌شود. اين‌ ارتباط‌ متقابل‌ ، با مفهوم‌ شبكه‌اي‌ شدن‌، اطلاعات‌ مورد نياز استفاده‌كنندگان‌ كه‌ توسط‌ كتابخانه‌ها فراهم‌ مي‌گردد را به‌ آنان‌ منتقل‌ مي‌كند. سازماندهي‌ اطلاعات‌ ضروري‌ است‌ وگرنه‌ بازيابي‌ آن‌ براي‌ استفاده‌ كنندگان‌ نهايي‌ مشكل‌ مي‌شود. استفاده‌كنندگان‌ به‌ اطلاعات‌ مورد نياز خود دسترسي‌ نخواهند يافت‌ مگر اينكه‌ زمان‌ زيادي‌ را صرف‌ جستجوي‌ اطلاعات‌ نمايند و يا در اين‌ زمينه‌، از تجربه‌ زيادي‌ برخوردار باشند. از اين‌ نظر متخصصان‌ اطلاع‌رساني‌ با نيازهاي‌ اساسي‌ استفاده‌كنندگان‌ نهايي‌ مواجه‌ هستند.

متن مقاله :

پيشرفت‌ هاي‌ فن‌آوري‌ و تقاضاي‌ استفاده‌كنندگان‌ نهايي‌ به‌ سرعت‌ رو به‌ افزايش‌اند. نقش‌ متخصصان‌ اطلاع‌رساني‌ بطور چشمگيري‌ از فرد "امانت‌ دهنده‌ كتاب‌" به‌ "واسطه‌ي‌" بين‌ اطلاعات‌ و استفاده‌كنندگان‌ تغيير يافته‌ است‌. در مورد كشورهاي‌ آمريكاي‌ لاتين‌ به‌ خاطر كمبود بودجه‌ اين‌ وضعيت‌ بيشتر به‌ چشم‌ مي‌خورد. هدف‌ كتابخانه‌ تنها برآوردن‌ نيازهاي‌ استفاده‌كنندگان‌ نيست‌، چراكه‌ بدون‌ توجه‌ به‌ پيشرفت‌ها نمي‌توان‌ نيازهاي‌ ضروري‌ آموزشي‌، زيربنايي‌ و منابع‌ اقتصادي‌ را برآورده‌ كرد. موسسات‌ مسووليت‌ دارند با آموزش‌ رسمي‌ كتابداري‌ و اطلاع‌رساني‌ به‌ منظور كسب‌ آموزش‌ و مهارت‌ها لازم‌ براي‌ مواجهه‌ با بازار تلاش‌ نمايند. بي‌ميلي‌ نسبت‌ به‌ تغييرات‌ بايد توسط‌ متخصص‌ اطلاع‌رساني‌ و جامعه‌ مدنظر قرار گيرد، چراكه‌ همانندسازي‌ اين‌ تغييرات‌ پرونده‌اي‌ به‌ كندي‌ انجام‌ مي‌گيرد.
جوامع‌ خواستار اين‌ تغييرات‌ هستند بدون‌ اين‌ كه‌ شناختي‌ از كتابخانه‌ به‌ عنوان‌ يك‌ نهاد فعال‌ در نظام‌ اجتماعي‌ داشته‌ باشند و هم‌ چنين‌ بدون‌ اين‌ كه‌ از زيرساخت‌هاي‌ اساسي‌ براي‌ برآوردن‌ تقاضاهاي‌ استفاده‌كنندگان‌ حمايت‌ كنند. بدين‌ جهت‌ متخصصان‌ اطلاع‌رساني‌ به‌ منظور بحث‌ و گفتگو پيرامون‌ مسائل‌ و مشكلاتشان‌ در رابطه‌ با سمت‌ و سوي‌ اين‌ حرفه‌ دور هم‌ جمع‌ شدند. آنها به‌ اين‌ نتيجه‌ رسيدند كه‌ آينده‌ نامعلوم‌ است‌. كتابخانه‌ها بطور كلي‌ با اين‌ ايده‌ مواجه‌اند كه‌ رواج‌ بيش‌ از حد رايانه‌ باعث‌ تنزل‌ اين‌ موسسه‌ شده‌ است‌. استفاده‌كنندگان‌ معتقدند كه‌ استفاده‌ از محيط‌هاي‌ شبكه‌اي‌ به‌ خصوص‌ در محيط‌ آموزشي‌، مشكلاتشان‌ را به‌ سرعت‌ حل‌ خواهد كرد. ديگران‌ نيز بر اين‌ عقيده‌اند كه‌ فضاي‌ سيبرنتيكي‌ جايگزين‌ عمل‌كرد كتابخانه‌ خواهد شد و كتابخانه‌هاي‌ كنوني‌ به‌ زودي‌ از بين‌ خواهند رفت‌. به‌ طور كلي‌ كتابخانه‌ نه‌ تنها به‌ خاطر عقايد مذكور بلكه‌ به‌ خاطر مشكلات‌ بودجه‌ تحت‌ تأثير قرار گرفته‌اند، كه‌ شديداً برامكان‌ دستيابي‌شان‌ به‌ تجهيزات‌ مناسب‌ به‌ منظور برآوردن‌ نيازهاي‌ اطلاعاتي‌ استفاده‌كنندگان‌ و آموزش‌ كاركنان‌ اثر گذاشته‌ است‌.


جهاني‌شدن‌
طي‌ دهه‌ گذشته‌ جامعه‌ دستخوش‌ تحولات‌ فن‌آوري‌، اقتصادي‌ و فرهنگي‌ بوده‌ است‌. منشأ اين‌ تحولات‌ در اولين‌ انقلاب‌ ارتباطات‌ يعني‌ "چاپ‌" و در دومين‌ انقلاب‌ "رايانه‌" و نوآوري‌ در فن‌آوري‌ ارتباطات‌، صنعت‌ اطلاع‌رساني‌ و رواج‌ تجارت‌ آزاد بوده‌ است‌.
رايانه‌ها ابزار مناسبي‌ در تجارت‌، صنعت‌ و همچنين‌ محيط‌هاي‌ دانشگاهي‌ مي‌باشند. رايانه‌ها امكان‌ ذخيره‌سازي‌ و بازيابي‌ حجم‌ زيادي‌ اطلاعات‌ را در زماني‌ كوتاه‌ فراهم‌ ساخته‌اند. پيشرفت‌هاي‌ فن‌آوري‌ مذكور، امكان‌ گسترش‌ شبكه‌هاي‌ رايانه‌اي‌ را فراهم‌ ساخته‌ و ارتباطات‌ راه‌ دور، ارتباط‌ اين‌ شبكه‌ها را در يك‌ برنامه‌ متمركز برون‌ مرزي‌ انتقال‌ داده‌ها در هر دو جهت‌ - ذخيره‌ و بازيابي‌ - امكان‌ پذير ساخته‌ است‌. هم‌گرايي‌ شبكه‌هاي‌ رايانه‌اي‌ و ارتباطات‌ راه‌ دور، تله‌ماتيك‌ (ارتباط‌ راه‌ دور به‌ كمك‌ رايانه‌) به‌ طور واحد، بازاري‌ بوجود آورده‌اند كه‌ منشاء انقلاب‌ سوم‌ براساس‌ صنعت‌ اطلاع‌رساني‌ با تاكيد بر دست‌ يابي‌ به‌ اطلاعات‌، و تحويل‌ مدرك‌ بوده‌ و بيشتر متكي‌ بر توانايي‌ جستجو، بازيابي‌ اطلاعات‌، مدت‌ و هزينه‌ ارتباط‌ مي‌باشد.
اين‌ فن‌آوري‌ها دسترسي‌ به‌ اطلاعات‌ را امكان‌ پذير ساخته‌اند. اما هزينه‌ي‌ لوازم‌ و تجهيزات‌ مورد نياز براي‌ دست‌ يابي‌ به‌ منابع‌ اطلاعاتي‌ يك‌ مشكل‌ اساسي‌ است‌. نكته‌ي‌ مهم‌ براي‌ انجام‌ فعاليت‌هاي‌ اساسي‌، در اختيار داشتن‌ فن‌آوري‌ مناسب‌ و مفيد است‌. صنعت‌ ارتباطات‌ باعث‌ شد تا اشاعه‌ي‌ اطلاعات‌ سريع‌تر و فعال‌تر شود.
استفاده‌ از اشكال‌ مختلف‌ ارتباطات‌ همچنين‌ انتقال‌ متون‌ به‌طور هم‌ زمان‌ واقعيت‌ پيدا مي‌كند. رايانه‌ها بر بعضي‌ از محدوديت‌هاي‌ چاپ‌ غلبه‌ كرده‌اند و مي‌توانند به‌ عنوان‌ يك‌ مخزن‌ موقت‌ اطلاعات‌ الكترونيكي‌ محسوب‌ شوند. براين‌ اساس‌ كاربران‌ خود مسوول‌ فرايند جستجو و بازيابي‌اطلاعاتشان‌ هستند نه‌ نمايه‌ساز. به‌ عبارت‌ ديگر كاربران‌ فرصت‌ ارزيابي‌ اطلاعات‌ به‌ دست‌ آمده‌، محتويات‌ ودست‌ يافته‌شان‌ را خواهند داشت‌.

به‌ اين‌ ترتيب‌، رسانه‌هاي‌ ارتباطي‌ مبناي‌ ساخت‌ جامعه‌ي‌ اطلاعاتي‌ به‌ شمار مي‌روند. ضمن‌ اين‌ كه‌ تحول‌ ارتباطات‌ به‌ ما اجازه‌ مي‌دهد وارد عصر ارتباطات‌ الكترونيكي‌ جهاني‌ شويم‌. ارتباط‌ راه‌ دور همراه‌ با شبكه‌ الياف‌ نوري‌ در تحقيقات‌، آموزش‌ و پرورش‌، سرگرمي‌ و تجارت‌، در پي‌ يافتن‌ راهي‌ جهت‌ ساخت‌ و گسترش‌ شبكه‌هاي‌ رقومي‌ (ديجيتالي‌) مي‌باشند. پيچيدگي‌ شبكه‌هاي‌ رايانه‌اي‌ و گسترش‌ فن‌آوري‌ الكترونيكي‌؛ فشرده‌سازي‌، رمزگشايي‌، انتقال‌ تصوير، صدا، متن‌ و سند را تحقق‌ بخشيده‌ است‌.
در جوامع‌ امروزي‌ اشاعه‌ي‌ اطلاعات‌ از طريق‌ نظام‌هاي‌ اطلاع‌رساني‌ الكترونيكي‌ به‌ جاي‌ استفاده‌ از ارتباطات‌ سنتي‌ پيشرفت‌ زيادي‌ كرده‌ است‌. انفورماتيك‌، تله‌ماتيك‌ و ارتباط‌ راه‌ دور و از طرف‌ ديگر تجارت‌ آزاد، خريد و فروش‌ و سرمايه‌گذاري‌ از عواملي‌ هستند كه‌ بازار اقتصاد جهاني‌ را رونق‌ مي‌بخشند. در ضمن‌ فشارهاي‌ سياسي‌ داخلي‌ رشد اقتصادي‌ را افزايش‌ داده‌ و موجب‌ تحقق‌ روياي‌ جهاني‌ شدن‌ منطقه‌اي‌ يا دهكده‌ جهاني‌ شده‌ است‌.

جامعه‌ اطلاعاتي‌
برخي‌ پرسش‌ها در مورد اين‌ كه‌، واژه‌ جامعه‌ي‌ اطلاعاتي‌ كجا، كي‌ و چگونه‌ به‌ وجود آمده‌ يا به‌ كار رفته‌ وجود دارد، ابتدا مي‌پنداشتند كه‌ اين‌ واژه‌ ريشه‌ي‌ ژاپني‌ يا آمريكايي‌ دارد. اين‌ پيدايش‌ مي‌تواند مربوط‌ به‌ اوايل‌ سال‌ 1960 باشد و رابطه‌ي‌ نزديكي‌ با پيدايش‌ صنعت‌ اطلاع‌رساني‌ دارد.
از نظر آمريكايي‌ها، منشا اين‌ اصطلاح‌ مك‌لوپ‌ و اثرش‌ تحت‌ عنوان‌ "توليد و اشاعه‌ي‌ دانش‌ در ايالات‌ متحده‌" بوده‌ كه‌ براي‌ اولين‌ بار از اين‌ واژه‌ استفاده‌ كرده‌ و بارها به‌ آن‌ استناد شده‌ است‌. نويسندگان‌ ژاپني‌ اذعان‌ مي‌دارند كه‌ اين‌ واژه‌ نخست‌ توسط‌ تادائواومه‌ سائو در سال‌ 1963 به‌ كار گرفته‌ شده‌ و يانه‌جي‌ ماسودا در سال‌ 1968 اين‌ واژه‌ را به‌ خاطر تحولات‌ زمان‌ خود به‌ كار برده‌ است‌.
به‌ هر حال‌ اين‌ مباحث‌ از آنجاكه‌ به‌ عنوان‌ سنگ‌ بناي‌ جامعه‌ اطلاعاتي‌ هستند و از لحاظ‌ تحولات‌ جامعه‌ بر آن‌ بناشده‌ است‌، بايد مورد توجه‌ قرار گيرند.
"جوامع‌ اطلاعاتي‌ كه‌ در نتيجه‌ي‌ انقلاب‌ ] اطلاعاتي‌ [ پديدار گشته‌اند ـ چنان‌ كه‌ برخي‌ شاهدان‌ آنرا جامعه‌ فراصنعتي‌ ناميده‌اند ـ ساختار، تغييرات‌ پيچيده‌ و پيوستگي‌هاي‌ بنياني‌ را با هم‌ درآميخته‌اند."
ماسودا مي‌گويد در جامعه‌ اطلاعاتي‌ "توليد اطلاعات‌ باارزش‌، قدرت‌ محسوب‌ مي‌شود، نه‌ مواد باارزش‌" . بل‌ با اشاره‌ به‌ جامعه‌ اطلاعاتي‌ مي‌گويد: "جوامع‌ اطلاعاتي‌، جوامعي‌ هستند كه‌ فعاليت‌هاي‌ اساسي‌شان‌ در پردازش‌ اطلاعات‌، بيش‌ از توليدات‌ صنعتي‌ و كشاورزي‌ آنها است‌."
كتز شرح‌ مي‌دهد كه‌: جامعه‌ اطلاعاتي‌ ،نظامي‌ است‌ اقتصادي‌ اجتماعي‌ كه‌ متخصصان‌ اطلاع‌رساني‌ را به‌ تعداد زياد به‌ خدمت‌ گرفته‌ و فن‌آوري‌هاي‌ اطلاع‌رساني‌ در آن‌ به‌ طور گسترده‌ و وسيع‌ عرضه‌ مي‌شود.
اما داف‌ و سايرين‌ معتقدند كه‌ "جامعه‌ اطلاعاتي‌" با قدرت‌ سياسي‌ و فن‌آوري‌ اطلاعاتي‌ مرتبط‌ است‌ هم‌ چنين‌ واژه‌هاي‌ جامعه‌ فراصنعتي‌، جامعه‌ اطلاعاتي‌، جامعه‌ اطلاع‌رسانان‌، جامعه‌ آگاهان‌ اطلاع‌رساني‌، جامعه‌ اطلاعاتي‌ متمركز، بايد مورد توجه‌ قرار گيرد. در حالي‌ كه‌ فلسفه‌ اجتماعي‌، منزلت‌ كاري‌ را با فرآيند توليد و فرايندهاي‌ چاپ‌ و انتشارات‌ در هم‌ مي‌آميزد. جامعه‌ي‌ اطلاعاتي‌ بر اثر پيشرفت‌هاي‌ علمي‌ هم‌ چون‌: راديو، تلويزيون‌، ايستگاه‌هاي‌ راديويي‌ محلي‌، تلفن‌، عكاسي‌، بمب‌ اتمي‌، مدارهاي‌ مجتمع‌ به‌ سرعت‌ متحول‌ مي‌شود.


نمونه‌اي‌ از جامعه‌ي‌ اطلاعاتي‌ وجود دارد كه‌ براساس‌ پيشرفت‌هاي‌ تاريخي‌ بنا شده‌ و راه‌هايي‌ براي‌ تجزيه‌ و تحليل‌ و ساخت‌ جامعه‌ اطلاعاتي‌ به‌ ما ارائه‌ مي‌دهد. ماسودا ساختار جامعه‌ مذكور كه‌ از 17 عنصر تشكيل‌ شده‌ را چنين‌ ترتيب‌ داده‌ است‌:
1ـ فن‌ آوري‌ رايانه‌اي‌
2ـ انقلاب‌ اطلاعات‌
3ـ بهره‌مندي‌ اطلاعاتي‌ (يك‌ زيربناي‌ متكي‌ بر رايانه‌)
4ـ مرز دانش‌
5 ـ صنايع‌ دست‌اندركاران‌ مالكيت‌ معنوي‌، صنعت‌ اطلاعاتي‌ به‌ عنوان‌ گروه‌ چهارگانه‌
6 ـ تغييرات‌ ساختار اقتصادي‌ براي‌ هم‌گرايي‌ اقتصادي‌
7 ـ هدف‌ اصلي‌
8 ـ اقتصاد مبتني‌ بر نيروي‌ كار داوطلبانه‌ به‌ عنوان‌ يك‌ فعاليت‌، گروه‌هاي‌ محلي‌ سنتي‌ و گروه‌هاي‌ اطلاعاتي‌
9 ـ اصول‌ هم‌گرايي‌ و منافع‌ اجتماعي‌
10ـ تغييرات‌ در مفهوم‌ جامعه‌،مباحث‌ چند مركزي‌
11ـ واقع‌ گرايي‌ ارزش‌ها
12ـ دموكراسي‌ مشاركتي‌
13ـ تغييرات‌ اجتماعي‌ براساس‌ جنبش‌هاي‌ شهروندي‌
14ـ تعرض‌ به‌ زندگي‌ شخصي‌ و بحران‌ جامعه‌ي‌ كنترل‌ شده‌
15 ـ ايجاد جامعه‌اي‌ با دانش‌ انبوه‌
16ـ رضايت‌ از هدف‌ به‌ دست‌ آمده‌
17ـ روح‌ جهاني‌ شدن‌.

ايران و اقتصاد شبكه اي

محمدرضا صفارپور - چشم اندازي كه براي ۱۰ سال آينده ايران ترسيم شده است به گمان ، متأثر از تحولاتي است كه در جهان با ورود تكنولوژي اطلاعات و ارتباطات پديد آمده و بسياري از ساختارهاي دوران صنعتي را دگرگون ساخته است، از اين رو پذيرش اثرات انكارناپذير تحولات جهان كنوني بر اكنون و آينده ايران و تأمل در پيامدهاي مثبت و منفي آن در نوع خود نقطه عطفي است كه ذهنيت و افكار عمومي را به جاي گذشته به آينده معطوف مي دارد.

اصطلاح «اقتصاد شبكه اي» با الهام گرفتن از كتاب « عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ». مانوئل كاستلز استاد اسپانيايي الاصل رشته برنامه ريزي دانشگاه بركلي كاليفرنيا انتخاب شده است. كاستلز كه در محافل علمي به او لقب «استاد استادان» هم داده اند در جلد اول اثر سه جلدي خود به «ظهور جامعه شبكه اي» اشاره مي كند و سعي دارد با ارزيابي تحولات كشورهايي كه دوران فرا صنعتي را تجربه مي كنند نظير كشورهاي عضو گروه هفت (ايالات متحده آمريكا، ژاپن، كانادا، فرانسه، آلمان، ايتاليا و انگليس» به تحليل آينده نگرانه تحولات اقتصادي، جامعه شناختي و فرهنگي دنياي فردا بپردازد.
با اين رويكرد، پرداختن به جايگاه ايران در اقتصاد آينده كه به عقيده صاحبنظران آينده نگر «اقتصاد روي شبكه ها» خواهد بود از اين حيث كه ايران نمي خواهد «بازيچه» باشد بلكه درصدد «بازيگري» است، ضرورتي اجتناب ناپذير است. اگرچه در سالهاي اخير اقتصاد ايران درصدد انطباق خود با معيارهاي جهان آينده است و سعي دارد با كمترين چالش نسخه هاي سازمانهاي بين المللي اقتصادي نظير بانك جهاني، صندوق بين المللي پول، سازمان جهاني كار و... را پذيرفته و آنها را به مرحله اجرا گذارد بلكه بتواند به عضويت سازمان تجارت جهان درآيد، اما آنچه اكنون اقتصاد ايران به آن نظر دارد نه از روي «انتخاب آزاد، بلكه انتخاب از روي اجبار» است و «پيوند با اقتصاد جهاني» اگر هدف برنامه چهارم و افق ۱۰ ساله آينده باشد، نمي توان با ساختار سنتي فعلي «بازيگر فعال» بود، مگر اينكه «ساختارشكني» در دستور كار قرار گيرد.
مانوئل كاستلز در اثر خود در مقام تشريح «ظهور جامعه شبكه اي» به مفهوم «اقتصاد اطلاعاتي» اشاره و تصريح مي كند.در اقتصاد اطلاعاتي، بهره وري و رقابت ميان شركتها و بنگاه هاي تجاري، مناطق و حوزه هاي اقتصادي و كشورها، بيش از هر زمان ديگر به معرفت و دانش، اطلاعات و تكنولوژي لازم براي پردازش اين اطلاعات از جمله تكنولوژي مديريت و مديريت تكنولوژي تكيه دارد. او در عين حال تأكيد مي كند؛ اين نوع از اقتصاد فراصنعتي در مقايسه با اقتصاد دوران صنعتي، اگر با وضع مقررات و قوانين مقيد و محدود نشود، از قابليت طرد و دفع و به حاشيه راندن بيشتري برخوردار است.
اين استاد دانشگاه بركلي در گزاره دوم خود به تفاوت بين اقتصاد جهاني (Global Economy) و اقتصاد جهان (World Economy) پرداخته و مي نويسد :پديده دوم به معناي مبادلات تجاري در سطح جهاني، قرنهاست كه در جريان است و امر تازه اي نيست اما اقتصاد جهاني در مقام يك واقعيت جهاني نو در دروني ترين هسته هاي شكل دهنده خود دربرگيرنده فعاليتهاي استراتژيك است كه قادرند در مقام يك واحد به هم وابسته، انواع كار و تكاپوي اقتصادي را در تراز جهاني و مقياس سياره اي در زمان واقعي به مورد اجرا درآورند. اقتصادهاي ملي، منطقه اي و محلي در نهايت متكي به ديناميسم اين نوع اقتصاد جهاني هستند و از طريق شبكه هاي اطلاعاتي و بازارها به آن وابسته اند. اين اقتصاد جهاني است كه آثار و عوارض و محصولات آن در سراسر كره زمين پديدار است اما همه بخشهاي اين زمين در اقتصاد مشاركت ندارند و بخش چشمگيري از جمعيت ساكن در زمين از دايره فعاليتها و عملكردهاي اقتصاد جهاني بيرون خواهند ماند چرا كه خصلت اين اقتصاد به گونه اي است كه بخشها، بازارها و افراد غني را به يكديگر پيوند مي دهد و در يك چرخه توليد - سود به همكاري وامي دارد و بخشها، بازارها و افراد فاقد امكانات را از محدوده عملكردهاي سودآور خود دور مي كند. فعاليت اقتصادي شبكه اي به عنوان مشخصه فعاليت اقتصادي جهاني به باور كاستلز، نوع تازه اي از سازمان و تشكيلات است كه به تدريج منطق خاص خود را گسترش مي دهد و بر ديگر سازمانها و تشكيلات سلطه پيدا مي كند كه شامل بخشهايي از شركتها و مؤسسات و بنگاه هاي مختلف بوده و يا از رهگذر تقسيمات دروني در يك بنگاه بزرگ پديد مي آيد و نمونه هايي از اين شبكه ها، شركتهاي چندمليتي، اتحاد استراتژيك ميان مؤسسات بزرگ و شبكه فعاليتهاي اقتصادي و تجاري، ارتباطات ميان بنگاه هاي خصوصي و حتي شبكه هاي توليد و توزيع مواد مخدر و كالاهاي قاچاق و شبكه هاي اقتصادي دولتي را شامل مي شود.
گزاره ديگري كه در كتاب «عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ» معرفي مي شود به «تحول در نحوه انجام كار و در ساختار اشتغال» مي پردازد و از اين جهت، روابط كاري كه در گذشته در ساختارهاي گسترده صنعتي يا اداري بين كارگر و كارفرما يا رئيس و مرئوس برقرار بود جاي خود را به روابط به مراتب قابل انعطاف تر در محدوده هاي با حجم كوچكتر از حيث شمار، افراد تحت اشتغال داده و كارمندان و كارگران برخلاف گذشته قراردادهاي استخدام مادام العمر امضا نمي كنند بلكه شيوه هاي خوداشتغالي، كار پاره وقت و اشتغال براي يك دوره موقت رواج مي يابد. به اين ترتيب شركتهاي بزرگ در عين كاهش افراد تحت استخدام خود، به مقاطعه دادن پروژه ها و طرح ها به شركتهاي كوچكتر روي مي آورند كه در اين شرايط هرچند در ميزان بيكاري، به طور كلي، تغيير محسوسي صورت نپذيرفته، اما نگراني افراد از آينده شغلي خود و احساس بي اعتمادي نسبت به آينده، رشد مي يابد.
سرانجام اين كه كاستلز «ظهور قطبهاي متقابل» در آينده را يادآوري مي كند كه به گفته او فرايند جهاني شدن و شبكه اي شدن فعاليتهاي اقتصادي موجب قوت بخشيدن به تلاشهاي فردي و تضعيف نهادهاي اجتماعي نظير اتحاديه هاي كارگري و يا دولت رفاه مي شود. اين تحولات تقابل ميان آنهايي كه به اطلاعات دسترسي دارند و توان بهره مندي از آن را دارند و كساني كه چنين موقعيتي ندارند افزايش داده و در افراطي ترين شكل خود به ظهور گروه هاي بزرگ از افراد كاملاً به حاشيه رانده شده و طرد شده از جامعه اطلاعاتي منجر مي شود.
به باور نويسنده كتاب يادشده جامعه شبكه اي علاوه بر مشخصه هاي فوق «شكل گيري فرهنگ واقعيتي مجازي» و «تأثيرپذيري فوق العاده سياست از رسانه ها» و «از دست رفتن مفهوم زمان و مكان» را به عنوان شاخصهاي ديگر جامعه شبكه اي معرفي و تأكيد مي كند چنين جامعه اي در ساختار و كاركردهاي غالب خود حول شبكه ها و جريانها شكل مي گيرد كه نمود ظاهر آن سرمايه داري است اما اين نوع سرمايه داري جديد به كلي با آنچه كه در عصر تمدن صنعتي ظهور يافته تفاوت دارد. سرمايه داري دوران فراصنعتي متكي به نوعي سازوكار دروني است كه مرزي و حدي را برنمي تابد، از انعطاف زيادي برخوردار است و فزون خواه، گسترش پذير، بسط يابنده و در عين حال متكي بر منطق شبكه است.

چشم اندازي كه براي ۱۰ سال آينده ايران ترسيم شده است به گمان متأثر از تحولاتي است كه در جهان با ورود تكنولوژي اطلاعات و ارتباطات پديد آمده و بسياري از ساختارهاي دوران صنعتي را دگرگون ساخته است، از اين رو پذيرش اثرات انكارناپذير تحولات جهان كنوني بر اكنون و آينده ايران و تأمل در پيامدهاي مثبت و منفي آن در نوع خود نقطه عطفي است كه ذهنيت و افكار عمومي را به جاي گذشته به آينده معطوف مي دارد عدم درك نسبي جامع و فقدان استراتژي مشخص براي رويارويي با آينده به همان اندازه مخاطره آميز خواهد بود كه بي توجهي و نفي آينده ما را به حاشيه خواهد راند. از اين جهت ايران براي پيوند با اقتصاد جهاني يا به عبارت كاستلز اقتصاد شبكه اي، با چالشها و خلاءهاي جدي مواجه خواهد شد، چرا كه ايران با ذهنيت اقتصاد كشاورزي، توأم با تجربه ناقص اقتصاد دوران صنعتي متكي بر درآمدهاي نفتي پاي به دوران اقتصاد متكي بر دانايي به تعبير الوين تافلر و يا همان اقتصاد شبكه اي كاستلز مي گذارد؛ آيا بستر لازم براي پرتاب شدن در مسير آينده فراهم شده است؟
فرهنگ رفتار اقتصادي مردم ايران از جمله مواردي است كه امكان حركت برنامه ريزي در مسير آينده را به آساني نخواهد داد و امكان مقاومت در برابر تغييرات وجود دارد؛ اول كم اعتمادي فزاينده نسبت به برنامه ها و تصميم گيري ها به دليل آغشته بودن اقتصاد به حركتهاي سياسي و ديگر سلطه حداكثري دولت بر فعاليتهاي اقتصادي. از اين رو تفكرات اقتصادي ايرانيان به دلايل تاريخي گرايش به منافع شخصي، رانت طلبي، نزديكي به مراكز قدرت، دوري از مشاركت فعال اقتصادي، كمتر ريسك پذير و حركت در جهت افزايش سرمايه از طريق مبادلات تجاري و سوداگري دارد؛ اما اين يك روي سكه است. در سالهاي اخير به تدريج رشد مشاغل دوران فراصنعتي به ويژه در كلان شهرهايي نظير تهران نشان مي دهد كه قشر نوظهوري از شهروندان عمدتاً جوان درصدد گام برداشتن بر مبناي اقتصاد آينده هستند.
تنوع مشاغل خدماتي به ويژه مشاغل مرتبط با حوزه اطلاعات و ارتباطات، رشد فزاينده مشاغل پاره وقت و خانگي و... و گسترش ابعاد آن نشان مي دهد تغييراتي در برخي اقشار جامعه در حال روي دادن است. فقدان ذهنيتي پيشرو و آينده نگر در حوزه هاي تصميم گيري و مناقشه برروي اصول بديهي عرصه تكنولوژي اطلاعات با هدف نظارت و كنترل و شكاف بين بخش خصوصي و بخش دولتي از ديگر موانعي است كه اقتصاد ايران با آن مواجه شده است. به طوري كه در برخي مواقع «تفكرات تلگرافخانه اي» بر تحولات اطلاعات و ارتباطات باعث توقف و تأخير در تصميم گيري مي شود، در حالي كه جهان متوقف نمي شود. تفكرات تلگرافخانه اي معطوف به زمان پيدايش تلگرافخانه است كه برخي حاكمان براي دراختيار داشتن كنترل اخبار و اطلاعات شهرها و مرزها سعي در كنترل و نظارت بر تلگرافخانه داشتند. اما جاي اميدواري است اگر پيامدهاي ظهور جامعه شبكه اي موجبات پويايي و رويارويي ذهنيتها شود مشروط بر اينكه تقابل و تعامل افكار با مهار سياست و گفتار سياستمداران رنگ و انگ نپذيرد.
اگر روح كلي پيش فرض اول كاستلز و همفكران او را بپذيريم كه در اقتصاد اطلاعاتي بهره وري و رقابتي بيش از هر زمان ديگر به معرفت و دانش، اطلاعات و فن آوري لازم جهت پردازش اطلاعات بستگي دارد آنگاه نقد و پالايش نظري و عملي در ساختار اداري ايران يك اجبار خواهد بود و مقررات سخت و دست و پا گير استخدامي و اداري در بلندمدت به زيان منافع ملي خواهد بود. اشاره به يك تجربه به نظر كفايت مي كند. در حال حاضر اكثر وزارتخانه ها و شركتهاي دولتي و مؤسسات وابسته به دولت به راه اندازي شبكه اي روي اينترنت روي آورده اند كه در چشم انداز اوليه مثبت ارزيابي مي شود اما گذشته از برخي نواقص و مسايل فني مي توان به آساني دريافت كه محتواي اكثر آنها متأثر از رويكرد ارتباطي افقي دوران بوروكراسي شديد است و آنچه قبلاً در بولتنها و بروشورهاي ادارات يافت مي شد روي اينترنت قرار گرفته و كمتر رويكرد دولت الكترونيكي (E-Government) بر آنها حاكم است كه يكي از الزامات اقتصاد اطلاعاتي است. به واقع آنچه اكنون بر فضاي رسانه اي ايران به ويژه در بخش دولتي در جريان است همگي بر پردازش و ارائه يك سويه اطلاعات تكيه دارد و همگي بر مبناي زمان و مكان به مفهوم گذشته آن فعاليت مي كنند. ضعف زيرساختهاي لازم از يك سو و رويكرد فكري دوران صنعتي از سوي ديگر باعث شده تا مثلاً به جاي كارگزاران ارتباطي طيف وسيعي از كارمندان ارتباطي رشد يابند كه با ساعت كار مشخص و در مكان معين اشتغال دارند. وضع قوانين و مقررات محدودكننده در چنين شرايطي حتي براي ايجاد امنيت براي فقرا و ضعفاي شبكه اي هم راهگشا نخواهد بود و از اين رو مفهوم عدالت اجتماعي ماهيت فعلي خود را از دست داده و براي رهايي از شكاف احتمالي بايد شهروندان را آموزش، قوانين و مقررات را انعطاف پذير و دسترسي به اطلاعات را براي همگان يكسان و آزادانه ساخت.
برمبناي گزاره ديگري كه آينده نگرها به آن اشاره مي كنند، در قالب جهاني شدن و اقتصاد جهاني بايد پذيرفت كساني كه در چرخه سودآوري نتوانند نقش آفريني كنند و مجهز به امكانات و تجهيزات نباشند و از سطح دانش و دانايي كمتر برخوردار باشند به حاشيه رانده مي شوند. به همين دليل ايران نبايد صرفاً بر مزيت هاي طبيعي خود از جمله منابع و ذخاير خويش تكيه كند. گسترش حوزه فعاليت و جذب و نگهداشت نخبگان فكري و كارآفرينان براي ورود به عرصه هاي اقتصادي كه تا پيش از اين در اختيار و سلطه دولت بود، مي تواند علاوه بر كاستن از حجم و بعد ريسك پذيري، از انباشت مطالبات اقتصادي و حركت در جهت اقتصاد ناسالم و حتي كثيف جلوگيري كند.
جلوگيري از پراكندگي سرمايه هاي ملي و منطقه اي توأم با تنوع بخشيدن به فعاليتهاي اقتصادي داراي اولويت و مزيت باعث خواهد شد اقتصاد ايران كمتر با امواج ناخواسته جهاني به حاشيه رانده شود و در صورت آسيب پذيري يك بخش، بخش ديگر در كوران رقابت جهاني باقي خواهد ماند. علاوه بر اين چرخه اقتصادي كشور بايد به گونه اي برنامه ريزي و ساماندهي شود كه اولاً قدرت اتصال به شبكه هاي جهاني اقتصاد را بدون محدوديت زمان و مكان داشته باشد و ثانياً قدرت انعطاف پذيري بالايي در حوزه تصميم گيري در جهت ادغام ها و پيوند با شبكه هاي مايل به همكاري داشته باشند و صرفا تسليم خواستها و مطالبات شركتهاي برتر كه روح و ماهيت آنها سلطه پذيري و انحصاري شدن است، نشود. شايد انتقال قدرت تصميم گيري در تصدي گري اقتصادي از حوزه هاي حاكميتي با بدنه اجتماعي بتواند بسياري از احتمالات و پيامدهايي كه قدرت حاكميت را مخدوش مي سازد خنثي و يا حداقل كم اثر سازد.
يكي از مهمترين دغدغه ها و نگراني ها از پيوند با اقتصاد جهاني تحولاتي است كه در نحوه انجام كار و ساختار اشتغال جامعه ها روي مي دهد. واقعيت اين است كه هدف اصلي كارفرمايان بالا بردن سطح بهره وري، كاهش هزينه ها و افزايش سود است و اين از منطق اقتصاد ناشي مي شود، بنا بر اين تمايل دارد براي رسيدن به اين هدف هرگونه تغيير و تحولي را حتي به قيمت دست بردن در نظام اداري و استخدامي و ساختار اشتغال را متصل شود. اقتصاد ايران هم از اين قاعده مستثني نيست. بدون تأمل در نگرشهاي جزم انديش طرفدار حقوق كارگر يا منافع كارفرما به نظر مي رسد با ورود فن آوري اطلاعات به چرخه اقتصاد مفهوم كار به معناي دوران كشاورزي يا صنعتي ديگر موضوعيتي نداشته باشد، ماهيت اشتغال در عصر فراصنعتي به شدت تخصصي، موردي و پاره وقت واگذاري به پيمانكاران و مقاطعه كاران شده و به طور كلي مشاغل منطبق با شبكه اي شدن اقتصاد آن هم در جهت روان كردن ارتباط و كاهش هزينه شكل مي گيرد، لذا كارگران فردا قدرت خود را بر روي دانش و تخصص متمركز مي كنند و نه زور بازو. آنها فرار و به شدت موقتي و دايم در رقابت با يكديگرند. اتحاد آنها براي حفظ منافع مشترك خويش مقطعي و شكننده خواهد بود و بسته به دوري و يا نزديكي آنها به اقتصاد شبكه اي و توان ماندن در درون شبكه اقدام اثر گذارند . تغيير مداوم قانون و مقررات مربوط به كار و كارگران در پاره اي جوامع به ويژه كشورهاي پيشرفته هم در همين راستا صورت مي گيرد و احتمال شكل گيري جهان چهارم متشكل از فقراي فردا كه هيچ دسترسي و قدرتي براي ارتباط با اقتصاد شبكه اي ندارند، دغدغه اصلي آينده نگرهاست و طيف غالب جهان چهارمي ها كه در همه جوامع هم يافت مي شود از كارگران ايستا و غيرقابل انعطاف با تحولات آينده خواهد بود. شاكله اصلي قانون كار و ساختار اشتغال در ايران از اقتصاد دوران كشاورزي و نيمه صنعتي است و به رغم توجهات ويژه به حقوق كارگري و احترام به كار در عمل هم امنيت اشتغال كارگران شاغل و هم احتمال اشتغال بيكاران را تهديد مي كند و در صورت وضع قوانين و مقررات محدودكننده براي جلوگيري از آثار فزاينده اقتصاد جهاني، اقتصاد ملي را به چالش خطرناك مي كشاند. راه برون رفت بسيار مشكل خواهد بود شايد تغيير ساختار اشتغال از بخش دولتي به بخش خصوصي، لغو قوانين الزام آور استخدام، سوق دادن رويكرد اشتغال به سمت اشتغال دوران اقتصاد متكي بردانايي يك راه ناگزير باشد.
ايران مي خواهد اقتصاد خود را با اقتصاد جهان پيوند بزند اين خواست اگرچه قلبي نيست، عقلي هست اما هنوز نگراني ها و دغدغه هاي فزاينده اي در پيش است:
۱- شهروندان ايران آمادگي ذهني ندارند و شناخت آنها از جهان آينده معرفتي ناقص توأم با توسل است. (از حيث بدنه اجتماعي)
۲- تصميم گيرندگان هنوز ترديد دارند و ساختار تصميم گيري قابليت انعطاف پذيري لازم براي زنده ماندن و نباختن بازي را ندارد و روحيه ترجيح حفظ وضع موجود بر اصلاح ساختار اقتصادي به دليل شكل گيري تفكرات مديريت اقتصادي از اقتصاد دولتي همچنان پابرجاست (از حيث بدنه حاكم).
۳- ساختار اقتصادي، فرهنگي، اجتماعي و سياسي ايران به دليل تحولات تاريخي هنوز اقتدارگرايانه و ميل به رويكرد عمودي دارد و كمتر مشاركت پذير است.
۴- احساسات سياسي كماكان بر عقلانيت سياسي غلبه دارد و اقتصاد ايران از اين مسئله رنج مي برد.
منبع: اقتصاد فرا صنعتي

چشم انداز تبليغات بازرگاني درعصر اطلاعات

تحولات اخير فناوري ارتباطات و اطلاعات و شكل گيري زمينه هاي جديد فعاليت در كنار آموزش هاي نوين براي پيشبرد فعاليت هاي اجتماعي توجه صاحب نظران را در عرصه هاي مختلف به خود جلب كرده است . فناوري هاي جديد ارتباطي و اطلاعاتي ، جامعه اطلاعاتي شكل داده است و ظهور اين جامعه شرايط خاصي را پيش روي مخاطب قرار داده است . يكي از زمينه هاي مطرح ، تبليغات بازرگاني است كه با امكانات و فناوري جديد داراي ويژگي هاي خاص براي تبليغ كالا و معرفي پديده هاي توليدي جديد شده است . كارگزاران تبليغات بازرگاني تلاش مي كنند تا در كنار استفاده از نمادها تركيب رنگ ها، با تأكيد بر اصول و شيوه هاي تبليغ بازرگاني ، از آخرين فناوري هاي ارتباطي و رسانه اي براي معرفي كالا بهره گيرند تا تمايل مخاطب را نسبت به يك محصول يا خدمت جلب كنند. آنها مي كوشند با مخاطبان وسيع تري ارتباط برقرار كنند، كه از راه هاي مختلف ، به خصوص شبكه ، با علاقه هاي شان آشنا شده اند و در حال حاضر با همين امكان درصدد تبليغ محصولات هستند.

تمايل به گسترش تبليغات بازرگاني به سبب سودآوري بالاي آن فعاليتي اقتصادي است . امروزه ، بيشترين درآمد اقتصادي كشورها تابع تبليغات بازرگاني آنها است . سالانه بيشتر از400 ميليارد دلار هزينه تبليغات در سطح دنيا مي شود كه از اين ميان آمريكا با حدود 50درصد، بالاترين سهم و كشورهاي در حال توسعه با كم تر از 20 درصد اين مبلغ كمترين سهم را مي برند. امروزه فناوري هاي نوين ارتباطي توانسته اند در مقايسه با وسايل ارتباطي گذشته ، فرايندهاي تجاري و كسب درآمد اقتصادي را بهبود بخشند. به عنوان مثال ، اينترنت به عنوان يك فناوري جديد توانسته است ويژگي هاي فناوري هاي قديمي ارتباطي را يك جا در خود داشته باشد و لذا در فعاليت هاي اخير به خصوص در زمينه بازرگاني نفوذ بيشتري پيداكند.

از ديدگاه تبليغ بازرگاني ، چه از لحاظ نوع ارايه خدمات ، يعني پوشش جغرافيايي و يا حوزه دريافت مخاطب ، از بعد زماني و همچنين تعداد مجراهاي دسترسي ، يك فناوري جهاني ، فراگير، شبانه روزي و چند مجرايي و چه از ديدگاه ويژگي هاي رسانه اي به لحاظ كيفيت صدا، تصوير، متن ، استفاده از قابليت هاي تركيب صوت ، تصوير، حركت در قالب فيلم و پويانمايي انيميشن ، بسيار برجسته است و ويژگي تعاملي بودن آن وجه ممتاز اين فناوري است كه مخاطب را جذب استفاده از تبليغات بازرگاني نموده است .

در 20 سال اخير سازمان هاي تبليغاتي دريافته اند كه با توسل به ظاهرپرستي افراد مي توانند، انواع كالاهايي را كه در واقع نيازي به آنها نيست به آنها بفروشند. مردم وقتي صبح از خواب بر مي خيزند، صورت خود را با صابون مخصوص و گران قيمتي مي شويند كه توليدكنندگان آن مي گويند، صورت را خوشبو خواهد كرد. به اين ترتيب مردم ، تقريبا به هركاري دست مي زنند، آن هم نه براي اين كه خودشان مي خواهند، بلكه از ترس شرمندگي يا ناخوشايندي ظاهر خود نزد ديگران ، در حالي كه همه اينها ساخته سازمان هاي تبليغاتي است كه غرورهاي طبيعي و جزيي را تبديل به اضطراب هاي مهمي كرده اند تا صاحبان كالاها و خدمات بتوانند از آنها سود ببرند.

منتقداني مانند «بي اف، آرليوايز» (7) وسايل ارتباط جمعي به خصوص تبليغات را متهم مي كنند كه سبب مي شوند مخاطبان واكنش هاي مكانيكي بروز دهند و با تلقين ، انتخاب سريع ترين لذت ها را بدون كم ترين تلاش به آنها مي دهد. او اخطار مي دهد كه تبليغات بازرگاني احساسات را به فساد مي كشاند، زبان را كم ارزش، از نيازهاي عاطفي و ترس مردم بهره برداري و آنان را به حرص و طمع و طلب ثروت و انطباق با زندگي ثروتمندان تشويق مي كنند. او دقت و توجه را به آنچه به اذعان وي ، تأثير نامحسوس آگهي هاي بازرگاني بر پاسخ هاي انتقادي مردم به محيط اطراف شان است ، معطوف مي دارد. با اين كه چند دهه از اين اظهارنظر مي گذرد، انتقادهاي آرليوايز حتي امروز نيز قابل طرح و داراي اعتبار است ، با اين تفاوت كه امروز جاذبه هاي تبليغات شبكه اي ، به سبب تعاملي بودن و هم خواني بيشتر با سليقه هاي فردي بيشتر شده است و لذا در نگاه منتقدان آسيب هاي به همراه آمده بيشتر است ، اگر چه در اينجا صرفا نگاه به آسيب ها معطوف نيست يا كلا در ارايه چشم انداز تبليغات بازرگاني در شرايط شبكه اي نمي توان چشم را بر اين آسيب ها بست .

قطعا با توجه به مخارجي كه امروز توسط شركت هاي بزرگ صرف تبليغات بازرگاني مي شود و اين هزينه ها كه سرسام آورند انتظار فروش بيشتر كالاهاي مورد تبليغ و يا تغيير شمار مصرف كننده بالاتر است . جاذبه هاي تبليغات شبكه اي و به خصوص ويژگي تعاملي بودن اين نوع ارتباط، مصرف كننده پيام گير را در جايگاهي قرار مي دهد كه خواسته هاي خويش را برآورده و پيام را بيشتر منطبق با انتظارها و خواسته هاي خود مي يابد. علت اين امر ويژگي هاي جديد اين امكانات است .

به اعتقاد «دنيس مك كوئيل» صاحب نظر بازرگاني، فناوري هاي جديد داراي اين ويژگي ها هستند.

ارتباطات تعاملي (دوطرفه بودن فرايند ارتباط).
جمع زدايي (گرايش به ارتباطات فردي ).
ارتباط ناهمزمان (ارتباط دائم پيام ها).
تمركز زدايي (تأكيد بر پيام خاصي نيست ).
استفاده از ظرفيت بيشتر (افزايش مجراهاي ارتباط و حافظه و ذخيره بيشتر). و انعطاف پذيري (حق انتخاب ).

از نظر دنيس مك كوئيل اين ويژگي ها به بركت توزيع و انتشار فناوري ، كوچك سازي ، فناوري انباشت و دريافت ، فناوري ارزان نمايش يا دسترس دهي پيام و فناوري كنترل محقق شده اند. با نظر به امكاناتي كه در عصر كنوني از طريق رايانه هاي شخصي به همراه خطوط تلفن (به ويژه از طريق تحولي كه در توزيع كابلي از طريق الياف نوري و توزيع ماهواره اي از طريق نظام هاي پخش مستقيم رخ داده است ) فراهم شده است ، در حال حاضر عملكرد فناوري هاي جديد (كه البته در دنيا مورد استفاده است و براي كشورهاي پيشرفته چندان هم جديد نيست ) معرفه ها و ابعاد جامعه اطلاعاتي را شكل داده است .

سرعت در انتقال ، كيفيت انتقال و انتخاب هاي شخصي ويژگي هاي اين جامعه را تشكيل مي دهند. البته ، هنگامي كه «دانيل بل» براي اولين بار اين اصطلاح (جامعه اطلاعاتي ) را به كار برد، ويژگي هاي ديگري را نيز براي آن برشمرد، از جمله اضافه بار اطلاعاتي و سوخت شدن اطلاعات كه مي توان آن ها را به ويژگي هاي عمل رسانه اي در اين چارچوب اضافه كرد.

به هر حال ، نكته مورد تأكيد امكاني است كه اين شبكه اي شدن در اختيار اقتصاد و بازاريابي كالاها قرار داده است و تصوير مجسم آن در تبليغات بازرگاني به خوبي نمايان است .تبليغات بازرگاني امروز در قالب شبكه (به شرط در دسترس بودن و اتصال به شبكه اينترنت و يا حتي مانند اينترنت هاي شركتي ، سازماني و نهادها) با تنوع و گستردگي زيادي روبه رو شده است كه سهم هزينه كرد و بازگشت سرمايه و سود را به رقم هاي بسيار بالا صعود داده است . هزينه هاي توليد آگهي هاي تجاري به روش هاي مختلف و جديد، از بزرگ ترين ارقام تجارت جهاني اند. در حال حاضر، تبليغات تجاري و بازرگاني جديد، نه تنها كالاهاي موجود جديد را به مشتريان معرفي مي كند، بلكه روش و الگوي مخصوص اين گونه تبليغات ، انگيزه مهمي براي ايجاد بازارهاي جديد شده است .

مجموعه عوامل متعدد تبليغات بازرگاني در عصر اطلاعات را به سلاح و حربه جديدي در تجارت بين المللي و داد و ستد كالاها تبديل كرده اند؛ عواملي چون رقابت براي تسخير بازارهاي جهاني و تسلط بر آنها، افزايش توليد همراه با خلق كالاهاي جديد، انگيزه مصرف گرايي ، رقابت هاي اقتصادي بين شركت هاي بزرگ چند مليتي ، محدوديت مشتريان و بازارهاي مشخص جهاني هدف اين گونه تبليغات فروش مستقيم كالا نيست ، بلكه تزريق ارزش هايي است كه مصرف كالاهاي مورد نظر را در درازمدت تضمين مي كنند. تبليغات در عصر اطلاعات مبتني بر دو شيوه كلي عمل مي كند: 1- روانشناسي كاربردي و مهارت هاي ارتباطي. 2- به كارگيري، تكميل و ابداع وسايل و ابزارهاي جديد.

اينترنت امروز جايگزين مدل هاي قبلي تعامل بين مشتري و توليدكننده يا عرضه كننده كالا شده است . به زودي مشتريان در تمام بازارها اين فرصت را خواهند داشت كه به طور دقيق خواسته هاي خود را به عرضه كنندگان ارايه دهند، در مقابل ، عرضه كنندگان نيز از اين توان برخوردار خواهند شد كه به طور دقيق ، آن چه را مشتري مي خواهد، بدون تأخير و يا انحراف از خواست وي تحويل دهند. تابلوهاي انتخاب يكي از نوآوري هاي فناوري جديد ارتباطي است كه اين حركت را تسريع كرده است .

تابلوهاي انتخاب عبارت اند از نظام هاي تعاملي كه امكان طراحي محصولات مورد نياز تك تك مشتريان را فراهم مي آورند. مشتري اين كار را با انتخاب آزاد محصولات از فهرستي انجام مي دهد كه ويژگي ، اجزاء، قيمت ها و شيوه هاي مختلف تحويل در آن وجود دارد. تركيب اين عناصر، منجر به ايجاد تنوع بسيار زياد در انتخاب مشتري و شكل گيري مشتري سالاري در روابط تجاري مي شود. نقش مشتري در اين نوع نظام خريد، از نقش دريافت كننده منفعل به طراحي كننده فعال تغيير مي كند. اين حركت فقط يك مرحله (مرحله خيز) از تكامل بلندمدتي است كه نقش مشتري در اقتصاد طي مي كند. تا اواخر قرن 20، نقش مشتري در اقتصاد بيشتر در قالب پذيرنده قيمت و پذيرنده محصول تعريف مي شد، چرا كه كالاها و قيمت هاي ارايه شده ، توسط عرضه كننده را بدون تغيير مي پذيرفت ، اما در طول دو دهه گذشته ، با رشد قدرت مشتريان در طول فرايند خريد، نقش تأثيرپذير آن ها كم كم كنار گذاشته شد.

به هر حال ، استفاده از اينترنت در فعاليت هاي تبليغاتي ويژگي هايي دارد كه يكي ازمهم ترين آن ها دو طرفه بودن اينترنت است . متقاضيان ، كاربران و مصرف كنندگان هنگام بررسي «وب» مي توانند به صورت دو طرفه با منبع پيام ارتباط برقرار كنند و نحوه نمايش و نوع اطلاعات مورد نياز خود را در آن تعيين كنند. با توجه به اين كه تجارت الكترونيكي ويژگي جامعه اطلاعاتي است و مبادلات از طريق شبكه اتفاق مي افتند ، همين امكان در خصوص تبليغات بازرگاني نيز صدق مي كند. البته ، همين ساختار، مانع از انجام بسياري از فعاليت هاي تجاري در اينترنت شده است . از جمله اين محدوديت ها مي توان به مشكلات حقوقي ، محدوديت هاي فني و انتقال كالا اشاره كرد. از آنجا كه تبليغات از نظر ماهيتي ، جنبه اطلاعاتي بيشتري نسبت به ساير فعاليت هاي تجاري دارد، امكان و فرصت بيشتري نيز براي انجام فعاليت هاي تبليغاتي در اينترنت مشاهده مي شود. به دليل همين ماهيت اطلاعاتي است كه بسياري از شركت هاي كوچك و بزرگ ازفناوري «وب» در راستاي ايجاد ارتباط با مشتريان بالفعل و بالقوه خود استفاده مي كنند.

از اصول ديگري كه مبناي فعاليت تبليغي را در اينترنت شكل مي دهند، طراحي پيام متناسب با مخاطب ، صراحت و روشني پيام هاي ارسالي ، تحريك تمايلات با شيوه تعاملي ، سهولت دسترسي به اطلاعات ، تازگي و به روز بودن تبليغات و آگهي ها و دسترسي به اطلاعات منبع آگهي دهنده است . ابزار تبليغ در اينترنت نيز متعدد است ، اما «سايت وب» تنها ابزار تبليغاتي اثربخشي است كه در اينترنت مورد استفاده قرار مي گيرد. وب به عنوان بستري براي تبليغات ، بروشورها، كاتالوگ ها، ويترين فروشگاه ها و رسانه هاي ارتباطي را پوشش داده است . سايت وب مركز بسيار مهمي است كه براي ارايه حجم قابل توجهي از اطلاعات در اينترنت مورد استفاده قرار مي گيرد. اين اطلاعات مي تواند شامل اطلاعات مربوط به شركت ، نشان تجاري ، خدمات مشتري و فروش باشد.

مشتري محوري در اينترنت يك اصل است . با توجه به ماهيت اينترنت ، به نظر مي رسد كه مشتريان اينترنتي از طبقات جوان تر، مرفه تر و تحصيل كرده تر جامعه باشند. به لحاظ تركيب جنسي نيز هر دو جنس مؤنث و مذكر به نسبت مساوي (البته در كشورهاي پيشرفته ) از اينترنت بهره برداري مي كنند. اين موضوع در ايران با غلبه جنس مذكر همراه است . از آنجا كه افراد بهره بردار عمدتا در جست وجوي اطلاعات هستند، لذا علاقه مندند كه خود انتخاب كنند و اين مشتري است كه تأثير اصلي را بر مبادلات مي گذارد.

اگر چه اين شبكه ها هيچ حد و مرزي را نمي شناسند و محدوديت ها كم تر بر آن ها اعمال مي شوند و افراد هر لحظه در معرض صدها هزار پيام قرار مي گيرند، با اين وصف كارگزاران امر تبليغات محتاطانه عمل مي كنند و اين تلاش به خوبي مشهود است كه راي و حريم افراد محترم است ، زيرا افراد از هدايت اجباري به سمت خريد يك كالا و يا كسب آگاهي اجباري از تغييرات قيمت يك كالا و نظاير آن گريزان هستند. اگر چه هنوز از لحاظ حقوقي بسياري از مسايل اينترنت لاينحل مانده است ، با اين وصف چارچوب هاي حقوقي نيز براي فعاليت اينترنت وجود دارند.

از بعد حقوقي اگر چه كشورهاي پيشرفته غربي تلاش هاي خود را براي تدوين قوانين و مقرراتي براي مبارزه با پديده هاي ناهنجار و نادرست و جنايات ناشي از اينترنت از يك سو و براي كنترل برنامه هاي مختلف رايانه و اينترنت از سوي ديگر، آغاز كرده اند، هنوز هيچ منبع اطلاعاتي معتبر و پذيرفته شده اي در سطح جهان ايجاد نشده است تا به كار اينترنت جهت پيش گيري از تعارض هاي غير ضروري كمك كند و معيارها و موازين روشن و مشخصي را به آنان معرفي نمايد. تبليغات بازرگاني نيز از اين قاعده مستثني نيست . به هر حال ، استفاده كنندگان از اينترنت در تمامي زمينه ها، از جمله تبليغات بازرگاني ، مي توانند با در نظر داشتن قوانين مربوط به حق تأليف ، ثبت علائم تجاري ، اسرار تجاري ، حق ثبت اختراع و حقوق مالكيت معنوي و همچنين قوانين كيفري مربوط به افترا و تهمت و اهانت و اصول مربوط به اجازه فعاليت در امور نشر و مطبوعات ، به طور نسبي تكليف و حقوق خود را در استفاده از اينترنت دريابند و نادانسته مرتكب فعاليت هاي غير قانوني نشوند.

آنچه كه به عنوان تبليغ و سپس فروش كالا در يك نظام تعاملي اينترنتي رخ مي دهد، نيازها را به خوبي قابل شناسايي مي كند. به عبارت ديگر، دشواري هايي كه در شيوه قبلي شناخت نيازهاي مخاطب وجود داشتند، ديگر با وجود شبكه وجود نخواهند داشت و فعاليت هاي بازارسنجي براي كالاهاي مختلف و همچنين آگاهي از انتظارات مصرف كننده به راحتي گردآوري مي شود. البته ، هميشه زمينه نفوذ به شرايط بازار فروش در تبليغات بازرگاني اينترنتي و از بعد امنيتي هميشه خطر دسترسي به اطلاعات مشتري وجود دارد، بنابراين ديواره آتش براي محافظت از ارتباطات لازم است . ديواره آتش يك اصطلاح ژنريك براي توصيف انواع روش هاي امنيتي جهت محافظت از ارتباطات اينترنتي و شبكه اي افراد است . خط تلفن يا ارتباط كابلي كه رايانه را به اينترنت وصل مي كند، تعداد نقاط دستيابي را در اختيار نفوذگران مي گذارد. پروتوكل كه براي دستيابي به اكثر محتويات «وب» و فايل هايي كه بينندگان اينترنت با آن ها كار مي كنند ، به كار مي رود، بيش از 65000 درگاه مرتبط با خود دارد، كه مكانهايي هستند كه به داده ها در آن ها اجازه عبور از اينترنت به رايانه كاربر داده مي شود.

«هكرها» ي باهوش مي توانند دريابند كه كدام درگاه ها بيشترين قابليت دستيابي را دارند و توجه خود را معطوف نفوذ به آن ها مي كنند. كاربران تنبل و بي تجربه معمولا از جست وجوكنندگان درگاه خودكار شده بهره مي گيرند، كه داده ها را به هر درگاهي مي فرستند. درگاه هاي ضعيف علامتگذاري مي شوند و براي جست وجوهاي بعدي يادداشت مي شوند؛ نظارت و حفاظت روي همه اين درگاه ها وظيفه اصلي يك ديواره آتش است . به هر حال ، تبليغات بازرگاني در عصر ارتباطات شبكه اي ويژگي هاي ديگري نيز دارد كه عبارت اند از:

سهولت ارزيابي تبليغات مختلف بازرگاني با يكديگر.
شرايط برابر براي رقباي تجاري .
ايجاد علاقه در افراد به استفاده از تبليغ بازرگاني به سبب جاذبه هاي طراحي پيام .
سوق دادن افراد به خريد كالا يا خدمات با شرايط سهل رقابتي .
گستردگي شبكه ارتباط.

قابليت فروش مطلوب .
انبوهي تبليغات بازرگاني .
ازدحام و شلوغي شبكه براي بهره برداري.
نامشخص بودن نوع تأثيرها.

گرايش به تبليغ كالاها با قيمت بالاتر در مقايسه با كالاهاي ارزان قيمت .
تشديد روند خودكار شدن فرايند تبليغ.
تغيير در نحوه ارتباط، حتي براي خريد كالا.
به روز بودن آگهي هاي شبكه اي .
پاسخ به سؤال هاي مشتري و مصرف كننده ، و دسترسي به اطلاعات منبع آگهي دهنده و ضعف زمينه هاي حفاظتي از اطلاعات .
لازم به ذكر است كه حتي در شرايطي كه تبليغات بازرگاني شبكه اي در عصر اطلاعات مورد توجه است و كاربري زيادي نيز ممكن است داشته باشد، ديگر اشكال تبليغ بازرگاني كه با رسانه هاي ديگر صورت مي گيرند، همچنان به حيات خود ادامه خواهند داد و اشكال قديمي تر تبليغ بازرگاني از ميان نخواهند رفت .

نسل اينترنت

عليرضا عبادتى - وقتى پايان تعطيلات تابستانى نزديك مى شود و آغاز سال تحصيلى جديد از راه مى رسد پدران و مادران علاوه بر تدارك لباس و لوازم التحرير اين روزها يك قلم ديگر به خريدهايشان اضافه شده كه پرسش هاى بيشمارى را پيش آورده است.
اين يك قلم ابزارهاى الكترونيكى است و برخى از اين پرسش هاى بيشمار اين است كه: چه سيستم عاملى مناسب است؟ كامپيوتر همراه بهتر است يا لپ تاپ؟ اگر كامپيوتر همراه براى بعضى از كلاس ها الزامى است آيا بهتر است كه به فناورى بى سيمى و لوازم جانبى آن هم مجهز باشد؟ آيا چاپگر هم ضرورى است؟
در بسيارى از كشورهاى پيشرفته يا در حال توسعه كامپيوترها و اتصال آنان به اينترنت به يكى از لوازم اجتناب ناپذير كلاس هاى درسى، آزمايشگاه ها و به طوركلى محيط هاى آموزشى تبديل شده است. بخش عمده اى از سمينارها و كنفرانس ها اكنون به اين اختصاص يافته كه به والدين آموزش دهد چگونه در بودجه يا سبد خانواده مسائلى از اين قبيل را دخالت دهند. يعنى براساس درآمد، خانواده ها بايد بخشى از بودجه خود را صرف ابزارهاى الكترونيكى ، نرم افزارها و محصولات جانبى آن كنند.
در حال حاضر خانواده هايى كه فرزندان نوجوان دارند، مى خواهند كه فرزندانشان به قدر كافى از دانش كامپيوتر و اينترنت برخوردار باشند تا از عهده درس هاى دانشگاهى و درس هاى مربوط به تحقيق و جست وجو برآيند. نسل جديد را «نسل اينترنت» يا Net Generation نامگذارى كرده اند چون زمانى كه اين كودكان چشم باز كرده اند منزل آنها كامپيوتر متصل به اينترنت داشته است؛ درست مثل ما كه به نسل قبل تعلق داريم و زمانى كه چشم باز كرديم تلفن و تلويزيون جاى خود را در خانه هايمان باز كرده بود. زمانى كه ما به مدرسه مى رفتيم فقط با قلم و خودكار سروكار داشتيم. اما امروز تنوع ابزار و وسايل الكترونيكى كه يك كودك يا نوجوان مى تواند به همراه داشته باشد به قدرى زياد شده كه خانواده ها بايد از ميان ابزارهايى كه مى توانند تهيه كنند برخى را انتخاب و برخى را يا به آينده موكول كنند يا از آن صرف نظر كنند. گاهى اوقات تنوع اين وسايل و توقع فرزندان، والدين را به وحشت مى اندازد. بعضى از وسايل روزگارى تازگى داشت مانند آوردن تلفن همراه يا كامپيوتر همراه به كلاس اما اكنون كمتر كلاسى در كشورهاى پيشرفته وجود دارد كه به نوعى از كامپيوترهاى روميزى يا لپ تاپ استفاده نكند. در كشورهاى پيشرفته، موسسه ها و مدارس براى خانواده ها تعيين مى كنند كه چه كامپيوتر همراهى براى فرزندانشان خريدارى كنند و بايد به چه لوازم و نرم افزارهايى مجهز باشد تا زمانى كه دانش آموز يا دانشجو سركلاس حاضر مى شود معلم يا استاد بتواند از سر ميز خودش كامپيوترهاى دانش آموزان را كنترل كرده، آنچه خودش صلاح مى داند به نمايش بگذارد و تكاليف دانش آموزان يا دانشجويان را با كامپيوتر خودش چك كند. نرم افزارها و سخت افزارهايى كه موسسه معرفى مى كند امكان شبكه شدن همه كامپيوترهاى دانش آموزان را با كامپيوتر معلم يا استاد فراهم كرده ضمن آنكه كامپيوتر استاد به نرم افزارهايى مجهز است كه مى تواند روى كامپيوتر خودش چك كند كه دانش آموزان در حال انجام چه كارى هستند. حين آموزش هم مى تواند كامپيوتر همه شاگردان را فريز كرده و آنچه روى كامپيوتر خودش در حال انجام است روى صفحه نمايش شاگردان يا دانشجويان به نمايش درآورد. بعضى از اين موسسه ها امكان اتصال به اينترنت را از طرق مختلف براى يك كلاس فراهم مى كنند. بعضى كلاس ها كه شاگردان به كامپيوتر همراه مجهزند امكان اتصال بى سيمى به اينترنت فراهم مى شود به اين شكل استاد يا معلم مى تواند به دانش آموزان يا دانشجويان تكليف بدهد كه در اينترنت جست وجو كنند و همان جا پاسخ ها را مى تواند چك كند. جالب اينجا است كه خانواده ها پيش از خريد كامپيوتر براى منزل بايد با مسئولان آى تى مدارس هماهنگى كنند چون اگر مى خواهند ارتباط اوليا و مربيان به طور كامل برقرار شود بايد كامپيوترها و نرم افزارهاى سازگار با مدرسه تهيه كنند به عنوان مثال اگر شما در چارلستون ايالات متحده زندگى مى كنيد و مى خواهيد فرزندتان را به مدرسه ساتيادل بفرستيد بهتر است از خريد كامپيوتر از كمپانى اپل خوددارى كنيد و فكر آموختن سيستم عامل مكينتاش را از سر خود و خانواده تان بيرون كنيد چون متخصصان آن مدرسه فقط به كامپيوترهايى خدمات مى دهند كه سيستم عاملشان ويندوز مايكروسافت است. البته فرد مى تواند از كامپيوتر اپل استفاده كند اما متخصصان آن مدرسه فقط از عهده رفع عيب هايى برمى آيند كه در سيستم عامل ويندوز به وجود مى آيد. آنها آشنايى چندانى با «مك» ندارند.
در عوض اگر در نورث فيلد مينه سوتا زندگى مى كنيد و مى خواهيد فرزندتان را به كالج كارلتون بفرستيد دغدغه اى در مورد كامپيوتر يا سيستم عامل آن نداريد بلكه فقط بايد چند نرم افزار كه آن مدرسه خودش طراحى كرده روى كامپيوترتان نصب كنيد بعد به كلاس ببريد.
تمام كالج ها در ايالات متحده به اين توافق رسيده اند كه بهتر است به والدين پيشنهاد كنند كامپيوترى خريدارى كنند كه يا از طريق اترنت ethernet قادر به اتصال به اينترنت باشد يا آنكه كارت شبكه بى سيمى داشته باشد تا از طريق شبكه بى سيمى در كلاس ها بتواند به اينترنت وصل شود.
كامپيوترهاى قديمى مملو از باگ هستند يعنى مدام با مشكلات غيرقابل پيش بينى مواجه مى شوند كه بدون وجود يك متخصص كامپيوتر قابل رفع نيست. ضمن آنكه كامپيوترهاى قديمى در مقابل ويروس ها، كرم ها، نرم افزارهاى جاسوسى و تبليغى
(Spyware, adware) آسيب پذيرترند. مدارس و دانشگاه ها نيز از پذيرفتن اين كامپيوترها براى اتصال به شبكه شان اكراه دارند چون هر چه كامپيوتر قديمى تر باشد اشكالاتى كه براى خود دانش آموز و شبكه مدرسه به وجود مى آورد بيشتر باشد. براى همين دانشگاه دولتى كانزاس در منهتن به وضوح به اولياى دانشجويان مى گويد كه از ديدن چه كامپيوترهايى اصلاً خوشش نمى آيد.
متوليان اين دانشكده مى گويند: «از آوردن سيستم هاى قديمى و سيستم عامل هاى ۹۸ و NT3.51 جداً خوددارى كنيد. ما از اتصال كامپيوترهايى كه سيستم عاملشان ويندوز ۹۸ است به شبكه مان معذوريم.»
پروفسور المور از دانشگاه اينديانا مى گويد بعضى از خانواده ها از عهده روزآمد كردن كامپيوتر همه فرزندانشان برنمى آيند. ما اينجا سعى مى كنيم روى كامپيوتر هاى قديمى تا جايى كه امكان دارد سيستم هاى عامل جديدتر نصب كنيم تا با مشكلات كمترى مواجه شويم. دانشجويانى كه به دانشگاه اينديانا مى روند با مشكلات كمترى مواجهند چون مسئولان آن به اين فلسفه اعتقاد دارند كه دانشگاهشان بايد از عهده همه انواع فناورى ها برآيد و بتواند در همه زمينه هاى شناخته شده مشكلات دانشجويانش را حل كند. حتى پيشرفته ترين و به روزترين كامپيوترها هم از بلاياى ويروسى وبلاگ هاى كامپيوترى مصون نيستند. براى همين هم بسيارى از موسسه هاى آموزشى يا دانشگاه ها يك شبكه كامپيوترى طراحى مى كنند و به جاى آنكه كامپيوترها تك به تك به نرم افزارهاى ضدويروسى مجهز باشند يك agent در شبكه، همه كامپيوترهاى متصل به شبكه را محافظت مى كند. اين روش گرانتر اما مطمئن تر است. به محض آنكه يك كامپيوتر به اين شبكه متصل مى شود پيغامى براى كاربر فرستاده مى شود تا آن agent را روى كامپيوتر خود فعال كند در آن صورت محافظت از آن كامپيوتر تا زمانى كه به آن شبكه متصل است برعهده آن شبكه است. آن شبكه نيز هرچند دقيقه يك بار بانك اطلاعاتى خود را به آخرين دستاوردها مجهز مى كند و روزآمدترين حالت را دارد.
بعضى از مدارس هم هستند كه كار را براى اوليا آسان كرده اند يعنى يك نماينده دارند كه براى اولياى داوطلب خدمات ارائه مى كند. به اين ترتيب اين نماينده مى تواند هنگام خريد سخت افزار يا نرم افزار تخفيف ويژه بگيرد چون از فروشندگان به صورت كلى خريد مى كند. كمپانى هايى نظير «دل» وقتى با سفارش هاى كلى مواجه مى شوند تخفيف ويژه مى دهند. اپل هم جزء سازندگانى است كه براى موسسه هاى آموزشى تخفيف ويژه قائل مى شود.
بعضى از مدرسه ها و دانشگاه ها سهميه براى چاپ در نظر مى گيرند و دانشجويان تا يك سقفى اجازه استفاده از چاپگرهاى موسسه را دارند اما بسيارى از خانواده ها ترجيح مى دهند درست مثل يخچال و تلويزيون براى فرزندشان چاپگر هم بخرند اما چون تعداد سخت افزارها و نرم افزارهاى لازم بسيار متنوع و متعددند هر خانواده بايد به درآمد خود نگاه كند و تصميم بگيرد چه چيزهايى اولويت دارند. شايد در وهله اول حافظه و پردازشگر كامپيوتر و سيستم عامل آن از همه مهمتر باشد بعد اگر پولى باقى ماند صرف سخت افزارها و نرم افزارهاى جانبى مى شود.
هرچه زمان بيشتر مى گذرد نوجوانان به انواعى از ابزارهاى الكترونيكى از جمله تلفن همراه، پى دى اى (همان منشى شخصى ديجيتالى كه نوعى دفتريادداشت الكترونيكى است كه قابليت هاى آن نسبت به كامپيوتر همراه بسيار كمتر است)، ام پى ترى پلير ipod و غيره عادت مى كنند. روزگارى دانشجويان فقط با يك كلاسور و يك خودكار به دانشگاه مى رفتند اما امروز كاملاً وضع فرق كرده است.( شرق)
منبع: نيويورك تايمز

امكانات جديد در راه است

علي شميراني – مدتي است كه وبلاگ به روز نشده و كلي خاك گرفته بود خلاصه ما تار عنكبوت كنار زديم تا به اينجا رسيديم. عرض شود كه اينجا به علت گرد گيري هوا زياد مساعد نيست فقط اين رو بگم كه سايت داراي نواقصي بود كه با همت متخصصان داخلي اين نواقص در حال برطرف شدن بوده و به زودي بركات تغييرات جديد را در سايت مشاهده خواهيد كرد.
از جمله اين تغييرات جديد مي توان به افزودن امكان قرار دادن كامنتس (اظهار نظر) اشاره كرد. كه حتماً‌ منتظر نظرات شما خواهيم بود. لينك ارسال مطلب هم در راه است و تغييرات ديگر كه در فازهاي بعدي توسعه سايت ITanalyze.ir اعمال خواهد شد.

آمار سازمان ملي جوانان از ميزان دسترسي به اينترنت

ايسنا - جوانان امروزه به عنوان بزرگترين توليدكنندگان دانايي و اطلاعات در جامعه و هم بيشترين مصرف‌كنندگان آن هستند؛ اين در حاليست كه جوانان ايراني از احساس عقب ماندگي در رنج بوده و به دنبال پيشرفت و توسعه از طريق تحصيل هستند، بنابراين دسترسي به فناوري اطلاعات مهمترين بستر براي برخورداري از دانايي است.
تحقيقات سازمان ملي جوانان در قالب ارائه «برنامه ارتقا و توانمندسازي جوانان در حوزه فناوري اطلاعات» با تبيين وضع موجود، شناسايي مشكلات وارائه راهكارهاي عملي دراين زمينه نشان مي‌دهد كه 5/96 درصد جوانان 15 تا 29 سال كشور باسواد هستند و نرخ پوشش تحصيلي متوسطه در كشور برابر با 2/58 درصد و نرخ پوشش آموزش عالي برابر با 3/19 درصد است.
همچنين بر اساس آمارموجود دراين برنامه تعداد كاربران اينترنت در كشور 4/6 ميليون كاربراست كه حدود 80 درصد آنها را جوانان تشكيل مي‌دهند، اين در حاليست كه ضريب نفوذ اينترنت در كشور 9/9 درصد و براي كاربران جوان اينترنت 3/19 درصد است، بنابراين پيش‌بيني ‌شده كه اين ضريب نفوذ در سال 84 به 26 درصد و تا پايان سال 88 به 57 درصد افزايش يابد.
بر اساس برنامه ارتقاء و توانمندسازي جوانان در حوزه فناوري اطلاعات تعداد رايانه‌ها به ازاي هر 100 نفر جوان در كشور در سال 83 تعداد 27 رايانه بوده كه اين تعداد در سال جاري به 32 و در سال 88 به 60 رايانه افزايش خواهد يافت.
تعداد رايانه‌هاي موجود دركشور تا پايان سال 83، 7 ميليون كامپيوتر برآورد شده كه به ازاي هر 100 نفر 4/10 عدد كامپيوتر وجود داشته است، همچنين در سال 2003 حدود 5/27 ميليون نفر و در همين سال در سراسر دنيا 137 ميليون نفر به «دوركاري» اشتغال داشتند، در فنلاند 17 درصد و در امريكا 9 درصد از نيروي كار فعال را «دوركاران» تشكيل مي‌دادند، اما پيش‌بيني مي‌شود در سال 2020، 64 درصد نيروي كار آمريكا را «دوركاران» تشكيل ‌دهند.
طبق اين برنامه در آمريكا به ازاي هر 7 نفر يك كامپيوتر (PC)، در اروپا به ازاي هر 20 الي 30 دانش‌آموز يك كامپيوتر و بين 50 تا 80 نفر دانش‌آموز يك خط اينترنت وجود دارد و 73 درصد از معلمان در انگلستان از فناوري اطلاعات و ارتباطات استفاده مي‌كنند.
تحقيقات نشان مي‌دهد كه تعداد «صفحات فارسي موجود در وب» 8 ميليون است اما تعداد صفحات موجود در وب بيش از 8 ميليارد است؛ لذا سهم صفحات فارسي از وب حدود 1/0 درصد است، اين در حاليست كه نسبت جمعيت فارسي زبان به كل جمعيت دنيا حدود يك درصد است.
اين برنامه پيش‌بيني كرده كه نسبت صفحات وب فارسي به كل صفحات وب در سال 84 به 6/0 درصد و در سال 88 به يك درصد افزايش خواهد يافت.
از سوي ديگر آمار حاكي از دسترسي 3 ميليون و 850 هزار خانوار و به عبارتي 24 درصد خانوارهاي ايراني به رايانه است، اين در حاليست كه طبق آمارهاي موجود تعداد وبلاگ‌هاي ايراني در محيط اينترنت در سال 83، 63 هزار و 139 وبلاگ بوده است.
نتايج اين تحقيق بيانگر آن است كه 7/1 درصد (33 هزار) دانشجويان مشغول به تحصيل در دانشگاههاي دولتي و غيردولتي كشور در حوزه فناوري اطلاعات مشغول به تحصيل هستند؛ لذا پيش‌بيني مي‌شود در سال جاري اين نسبت به 4/2 و در پايان برنامه چهارم توسعه به 5 درصد افزايش يابد.
اين آمار همچنين حاكيست كه 23 مركز از 32 مركز «انكوباتور» (مركز رشد) موجود در كشور در حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات فعالند علاوه بر اين 11 پارك فناوري اطلاعات نيز در حال فعاليت و يا در مرحله تأسيس هستند كه اين تعداد در سال 83 به 13 مورد و در پايان سال 88 به 25 مورد افزايش خواهد يافت.
همچنين در سال 83 سوادآموزي رايانه‌اي جوانان كشور 30 درصد بوده كه اين سوادآموزي در سال جاري به 36 درصد و تا پايان برنامه چهارم توسعه به 60 درصد افزايش خواهد يافت.
بررسي‌ها نشان مي‌دهد كه نسبت ارائه خدمات مشاوره‌اي Online به جوانان به كل خدمات در سال جاري به 5 درصد و تا سال 88 به 25 درصد افزايش خواهد يافت.
نظرسنجي سازمان ملي جوانان در زمينه استفاده جوانان از اينترنت نشان مي‌دهد كه بيشترين زمان گذران اوقات فراغت جوانان تهراني را استفاده از كامپيوتر و اينترنت در منازل و اماكن عمومي به خود اختصاص مي‌دهد كه 43 درصد آنها در منزل از رايانه استفاده مي‌كنند.
همچنين در حاليكه 27 درصد جوانان امكان دسترسي به اينترنت را دارند منازل با 2/69 درصد و كافي‌نت‌ها با 16 درصد بالاترين مكان‌هاي بهره‌برداري از اينترنت و كامپيوترهستند.

اولين جلسه كميته "رايانه براي همه" هفته آينده برگزار مي‌شود

سعيد كريمي- اولين جلسه كميته رايانه براي همه شنبه هفته آينده برگزار مي‌شود.
سهيل مظلوم نايب رئيس سازمان نظام صنفي رايانه‌اي درگفتگو با خبرنگار خبرگزاري شهر با بيان اين مطلب افزود: اين كميته با هدف بررسي راهكارهاي تحقق اين هدف يعني رايانه براي همه تشكيل مي‌شود.
وي گفت: نمي‌توانيم توقع داشته باشيم كه ICT نقش خود را ايفا كند، در حالي كه برخي از مردم دسترسي به كامپيوتر نداشته باشند.
مظلوم درخصوص برخي از راهكارهاي اين طرح گفت‌: اعطاي وام با بهره كم از سوي بانك‌ها به متقاضيان و اختصاص يارانه از طرف دولت به اين امر از جمله راهكارهاي اجراي اين طرح است.
وي اظهار داشت: از اين طريق بازار فعالين ICT رونق مي‌گيرد ومسير براي اجراي طرح‌هاي دولت الكترونيكي و يا تجارت الكترونيكي از سوي دولت هموار مي‌شود.
مظلوم در خصوص مدعوين به اين جلسه گفت: جمعي از توليد كنندگان، وارد كنندگان و توزيع كنندگان معتبر در عرصه فناوري اطلاعات وارتباطات از جمله مدعوين اين جلسه هستند.

خروج نماينده «گلدكوئيست» از كشور

در پي خروج نماينده شركت «گلدكوئيست» از كشور به منظور دريافت خسارت مالباختگان ايراني و عدم مراجعه وي تا كنون، معاون اول دادستان كل كشور گفت: در صورت عدم مراجعه نماينده شركت گلدكوئيست حكم جلب وي صادر و از طريق پليس بين‌الملل زمينه دستگيري وي فراهم مي‌شود.
محمد جعفر منتظري در گفت‌وگو با فارس گفت: خروج نماينده شركت گلدكوئيست جهت دريافت مقداري از خسارات ارسال شده اين شركت به كشور كه در دوبي قرار دارد صورت گرفته است كه تاكنون اطلاعي از وضعيت و اقدامات انجام شده از سوي وي به دستگاه قضايي نرسيده است.
معاون اول دادستان كل كشور درپاسخ به اين سوال كه آيا احتمال فرارنماينده شركت گلدكوئيست بعداز دريافت خسارات وجود دارد يا خير گفت: ما در حال بررسي اين موضوع هستيم و در صورتيكه نماينده شركت گلدكوئيست تا چند روز آينده به كشور مراجعه نكند حكم جلب وي صادر و زمينه دستگيري وي نيزاز طريق پليس بين‌الملل فراهم خواهد شد.
در پي تفاهم‌نامه شركت گلدكوئيست با قوه قضائيه، اين شركت متعهد شد تا از طريق نماينده خود در ايران، نسبت به جبران خسارت وارده و اخذ رضايت شاكيان اين پرونده اقدام كند كه در اين راستا طي چندين نوبت مقداري سكه و ساعت طلا و پول به كشور ارسال شد كه ارسال تدريجي خسارت از طريق شركت گلدكوئيست مورد اعتراض قوه قضائيه قرار گرفت و قوه قضائيه طي اخطاري به اين شركت اعلام كرد كه پرداخت خسارت به شاكيان بايد به صورت يكجا انجام شود و در اين راستا نماينده شركت جهت انجام هماهنگي جهت پرداخت يكجاي خسارات و زمينه سازي ارسال مقداري از خسارات كه در دوبي موجود بود، به مالباختگان از كشور خارج شده كه تاكنون نيز مراجعه نكرده است.

ترك‌سل از امضاي قرارداد اپراتور دوم اظهار بي‌اطلاعي كرد

سعيد كريمي ـ شركت ترك‌سل اعلام كرد كه اول شهريور براي اولين‌بار به ما اطلاع داده شد كه قرارداد ليسانس اپراتور دوم بين مخابرات ايران و شركاي ايراني ما امضا شده است.
به گزارش خبرنگار خبرگزاري شهر « ارسينگ پاموك سوزر» مشاور ترك‌سل در كنسرسيوم ايران سل با بيان اين مطلب گفت: اول شهريور كنسرسيوم آسياي شرقي به طور رسمي از امضا قرارداد ليسانس اپراتور دوم بين مخابرات ايران و شركاي داخلي ايران سل مطلع شده است.
وي افزود: پيش از اين از طريق رسانه‌هاي ايراني از امضاي اين قرارداد مطلع شده بوديم.
پاموك سوزر خاطرنشان كرد: ما نيز اين قرارداد را مورد مطالعه قرار مي‌دهيم و پس از بررسي‌هاي لازم اگر مطمئن شديم اين پروژه، يك پروژه عملياتي و قابل عمل است، ليسانس را امضا و بلافاصله مبلغ موردنياز را پرداخت خواهيم كرد.
وي در خصوص راه‌هاي اجراي چنين پروژه‌اي گفت: دو راه براي اجراي چنين پروژه‌هايي وجود دارد. يك راه گرفتن گارانتي از سوي دولت يا بانك مركزي كشور موردنظر براي اجراي پروژه است و راه ديگر اطمينان از تركيب ساختار فني و اداري به گونه‌اي كه بتوان آن را در ساختار جهاني مطرح و از آن حمايت كرد.
وي افزود: 4 ماه بعد از امضاي قرارداد عملياتي ليسانس قادر خواهيم بود تعهدات خود را در زمينه واگذاري تلفن همراه عملي كنيم.


مقدسي: در اپراتور دوم با ايران سل طرف هستيم
مقدسي رييس هيأت مديره شركت مخابرات در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاري شهر در خصوص اظهارات ترك سل گفت: ما قرارداد ليسانس را با كنسرسيوم ايران سل امضا كرده و بعد از تشكيل كنسرسيوم ايران سل ديگر طرف مستقيم با ترك‌سل نيستم.
وي افزود: بعد از امضاي قرارداد طرف ترك 3 ماه فرصت خواسته بود كه با مخالفت ما فقط تا پايان وقت اداري روز 13 شهريور به آنها فرصت داده شدتا اين قرارداد را كه همان قرارداد با توافق قبلي بود و طرف ايراني نيز آن را امضا كرده است را بدون هيچ تغييري امضا كنند.
وي خاطرنشان كرد: در صورت عدم امضا تا تاريخ مقرر، ايران سل بايد طبق قانون مجلس و مصوبه شوراي اقتصاد و بر اساس مزايده سال 82 نسبت به انتخاب شريك جديد خارجي در اين طرح اقدام كند.
مقدسي اظهار داشت: اگر كنسرسيوم ايران سل هم شريك جديد خارجي خود را تا تاريخ 30 مهر ماه سال جاري انتخاب نكند كل مجوز ليسانس اپراتور دوم باطل خواهد شد.
وي در خصوص پرداخت حق ليسانس اين پروژه گفت: 300 ميليون يوروي معين شده براي حق ليسانس پروژه اپراتور دوم از سوي بانك ملي ايران پرداخت شده است و طرف خارجي بايد براي پرداخت سهم خود از اين مبلغ با شركاي ايراني خود در كنسرسيوم ايران سل به توافق برسد.

موتور جستجوي شيعه راه‌اندازي شد

باراه‌اندازي نخستين موتور جستجوي" معارف شيعه" در شبكه جهاني اينترنت، علاقه‌مندان مي‌توانند با رجوع به اين سايت به انواع منابع شيعه دسترسي پيدا كنند.
اين جستجوگر قادر است در هريك از صفحات پايگاه‌هاي شيعي جستجو كند و نتايج آن را در كوتاه‌ترين زمان به كاربران عرضه نمايد.
به گزارش بخش خبر شبكه فن آوري اطلاعات ايران، از خصوصيات مهم اين موتور جستجو، پوشش تمام زبان‌هاي موجود در پايگاه‌هاي شيعي و جستجو به چند زبان از جمله فارسي، عربي، انگليسي، اردو و فرانسه است.
علاقه‌مندان مي‌توانند با مراجعه به آدرس اينترنتي ‪ www.ShiaSearch.com‬از خدمات اين پايگاه استفاده كنند.

جزييات اصلاح آيين‌نامه شوراي عالي اطلاع‌رساني اعلام شد

ITanalyze.ir - شوراي عالي انقلاب فرهنگي در جلسه 565 مورخ 21/4/84 آيين‌نامه شوراي عالي اطلاع‌رساني را به شرح ذيل اصلاح، تصويب و جايگزين آيين‌نامه مصوب جلسات 417، 418 مورخ 25/1/77 و 8/2/77 نمود:
ماده 1: به منظور سياستگذاري در امرو فرهنگي،‌اجتماعي، ديني و اخلاقي اطلاع‌رساني و هدايت مراكز اطلاعاتي و هماهنگي فعاليت آن و تدوين برنامه‌هاي ميان‌مدت و بلندمدت در زمينه تحقيقات بنيادي، توسعه‌اي و كاربردي اطلاع‌رساني در قالب نظام اطلاع‌رساني جمهوري اسلامي ايران، شوراي عالي اطلاع‌رساني تشكيل مي‌شود.
ماده 2: سياستگذاري در امر اطلاع‌رساني در چارچوب سياست‌هاي كلي نظام در حوزه اطلاع‌رساني و با توجه كامل به مصالح ديني، علمي، فرهنگي و اخلاقي نظام انجام خواهد يافت.
ماده 3: رييس‌جمهور رياست شوراي عالي اطلاع‌رساني را به عهده دارد و در غياب ايشان، معاون اول وي رياست جلسه را به عهده خواهد داشت. جلسات حداقل هر 6 ماه يك بار تشكيل مي‌شود.
ماده 4: تركيب اعضاي شوراي عالي اطلاع‌رساني:
1ـ رييس جمهور (رييس شورا)
2ـ‌ معاون اول رييس‌جمهور
3ـ دبير شوراي عالي انقلاب فرهنگي
4ـ‌ وزير علوم، تحقيقات و فناوري
5ـ‌ وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي
6ـ وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات
7ـ وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي
8ـ وزير آموزش و پرورش
9ـ رييس سازمان صدا و سيما
10ـ رييس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور
11ـ رييس كتابخانه ملي
12ـ‌ رييس سازمان تبليغات اسلامي
13ـ يك نفر از علماي حوزوي با معرفي شوراي مديريت حوزه علميه قم
14ـ سه نفر از متخصصان اطلاع‌رساني به انتخاب و حكم رييس‌جمهور كه يكي از آنان از حوزه علميه خواهد بود.
15ـ‌ وزير اطلاعات
16ـ دو نفر از نمايندگان مجلس با پيشنهاد رييس مجلس شوراي اسلامي
17ـ رييس مركز آمار ايران
ماده 5: وظايف شوراي عالي اطلاع‌رساني:
1ـ‌ سياستگذاري، برنامه‌ريزي، هدايت وحمايت در زمينه توليد، پالايش و مبادله اطلاعات و نظارت بر امر اطلاع‌رساني سراسر كشور در چارچوب سياست‌هاي كلي نظام در ارتباط با موضوعات ماده 1.
2ـ‌ تدوين و تصويب اصول نظام جامع (فرهنگي، اجتماعي، ديني و اخلاقي) اطلاع‌رساني كشور.
3ـ‌ ايجاد شرايط لازم براي تسهيل و تسريع توليد، ذخيره‌سازي، ساماندهي، توزيع، گسترش و بكارگيري اطلاعات در بخش‌هاي مختلف فرهنگي، علمي، اجتماعي، ديني و اخلاقي در چارچوب ضوابط مصوب.
4- هماهنگ كردن فعاليت‌هاي بخش دولتي و غيردولتي بر اساس نظام جامع اطلاع‌رساني كشوردر قلمرو موضوعات ماده 1.
5ـ‌ تدوين و تصويب مفاهيم، تعاريف، مقررات، آيين‌نامه‌ها، قواعد و معيارهاي اطلاع‌رساني مورد نياز نظام جامع اطلاع‌رساني كشور.
6ـ تنظيم مقررات فرهنگي، اخلاقي و ديني مربوط به چگونگي بهره‌گيري از شبكه‌هاي بين‌المللي اطلاع‌رساني و تصويب آن يا پيشنهاد تصويب به مراجع ذي‌ربط
7ـ ايجاد هماهنگي در تحقيقات بنيادي و توسعه‌اي و نيز سياست‌هاي بهره‌گيري از فناوري‌هاي نوين اطلاعاتي در قلمرو موضوعات ماده 1
8ـ بررسي وضعيت موجودو آينده‌نگري با استفاده از روش‌هاي علمي و پژوهشي در قلمرو موضوعات ماده 1.
9ـ ايجاد زمينه‌هاي لازم براي اعتلاي دانش و فرهنگ عمومي جامعه در زمينه اطلاع‌رساني.
10ـ ارزيابي فعاليت‌هاي بخش‌هاي اصلی اطلاع‌رساني به منظور حصول اطمينان از صحت انطباق فعاليت‌ها يا نظام جامع اطلاع‌رساني.
11ـ داوري نهايي درباره فعاليت‌هاي اصلي مراكز اطلاع‌رساني جهت رفع اختلاف‌هاي احتمالي ميان مراكز در موارد غيرقضايي در قلمرو موضوعات ماده 1.
ماده 6ـ شوراي عالي اطلاع‌رساني داراي دبيرخانه‌اي خواهد بود كه محل استقرار و نحوه تعيين دبير آن توسط شورا مشخص مي‌شود.
ماده 7ـ شوراي عالي براي انجام وظايف خود داراي كميسيون‌ها و كميته‌هاي مختلفي خواهد بود كه تشكيلات، وظايف و اختيارات آن بر اساس آيين‌نامه‌هاي مصوب شوراي عالي اطلاع‌رساني با هماهنگي سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور تعيين خواهد شد.
ماده 8ـ وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات موظف است در چارچوب برنامه‌ها و سياست‌هاي شوراي عالي اطلاع‌رساني خدمات مخابراتي مورد نياز را در اختيار مراكز مورد تاييد شوراي عالي قرار دهد.
حدود نظارت‌هاي فني براي همخواني نظام‌هاي اين مراكز با نظام‌هاي مخابراتي كشور توسط شوراي عالي فناوري اطلاعات تعيين مي‌شود.
ماده 9ـ كليه مراكز اطلاع‌رساني موظفند با شوراي عالي اطلاع‌رساني و دبيرخانه آن در تمامي زمينه‌هاي مربوط به وظايف شورا همكاري كنند و اطلاعات لازم را به موقع در اختيار شورا و دبيرخانه آن قرار دهند، مصوبات شورا نيز در چارچوب وظايف آن براي اين مراكز و تمامي وزارتخانه‌ها،‌سازمان‌ها، موسسات و شركت‌هاي دولتي لازم‌الاجرا است.
اين آيين‌نامه در 9 ماده در جلسه 565 مورخ 21/4/84 شوراي عالي انقلاب فرهنگي اصلاح، تصويب و جايگزين آيين‌نامه مصوب جلسات 417 و 418 مورخ 25/1/77 و 8/2/77 گرديد.

اختلال در شبكه شتاب و سرگرداني مشتريان

هر چند مركز شتاب بانك مركزي تلويحا ايجاد اختلال در اين شبكه را رد كرد اما امروز برخي از شعب داراي خودپرداز به دليل قطع ديتا قادر به ارائه خدمات به مشتريان نبودند و اين امر سرگرداني مشريان را موجب شد.
به گزارش ايسنا، صبح امروز چند شعبه بانكي در سطح تهران اعلام كردند كه به دليل قطع شدن شبكه شتاب قادر به ارائه خدمات نيستند.
خبرنگار ايسنا پس از اطلاع از اين موضوع با مراكز شتاب در شركت‌ خدمات انفورماتيك و بانك مركزي چندين بار تماس گرفت اما هيچ يك از آنها اطلاعات و دلايلي مبني بر قطع شبكه شتاب ارائه نكردند.
يكي از اين مسوولان بانك مركزي در اين زمينه گفت كه تراكنش‌هاي ثبت شده فردا از قطع يا قطع نبودن شبكه شتاب گزارش ارائه مي‌كنند.
پيگيري‌هاي خبرنگار ايسنا حاكي از آن است كه شبكه شتاب تا ساعات پاياني روز گذشته وصل بوده اما امروز ظاهرا قطع شده است. مشتركان اين شبكه نيز علت پرداخت نشدن وجه از طريق دستگا‌ه‌هاي خودپرداز را قطع ارتباط شبكه از سيستم مركزي شتاب عنوان كردند.

نرم افزار مدرسه الكترونيكي طراحي شد

مشاور و طراح نرم‌افزار جامع كاربردي آموزشي مدرسه الكترونيك گفت:
نرم افزار مدرسه الكترونيك سامانه يكپارچه آموزشي مدرسه را تحقق مي‌بخشد.
" مرضيه ابراهيمي" در همايش معرفي اولين نرم افزار جامع كاربردي آموزشي مدرسه الكترونيك افزود: مدرسه الكترونيك سامانه پشتيباني از برنامه‌ريزي‌هاي مدرسه را فراهم مي‌كند و با اين سامانه ايجاد تقويم اجرايي سالانه، برنامه هفتگي سهولت مي‌يابد.
وي اظهار داشت: برنامه امتحانات، ايجاد طرح درس، برنامه ملاقاتها، مديريت كلاس ها، دروس، پيش ثبت نام دانش آموزان، مديريت دانش آموزان و كادر دانش آموزي، مديريت امتحانات و آزمون ورودي از ويژگي‌هاي مدرسه الكترونيك است.
وي تصريح كرد: در اين سامانه مي‌توان به تشكيل كلاس‌هاي رفع اشكال ، برگزاري آزمون‌ها و ارايه محتواهاي علمي و درسي آن لاين اقدام كرد.
ابراهيمي افزود: همچنين سامانه توليد محتواي دروس، توليد بانك اطلاعات، كتابخانه الكترونيك، پرسش و پاسخ، ارتباط پيامي بين اعضا، نظرسنجي مدرسه از ديگر مواردي است كه در اين سامانه قابل پياده‌سازي است.
مشاور و طراح نرم‌افزار جامع كاربردي آموزشي مدرسه الكترونيك يادآور شد: اين نرم افزار سامانه‌هاي توسعه ارتباطي، سيستم پرونده آموزشي دانش‌آموز، سامانه پرونده انظباطي دانش آموز، ايجاد و معرفي گروه‌هاي دانش‌آموزي را فراهم مي‌كند.
اين كارشناس گفت: امكان تعيين سطح دسترسي براي گروه‌هاي مختلف كاربر، جستجو، نظر سنجي از سايت، امنيت چند لايه، راهنماي كاربري، مديريت نماي سايت از ديگر ويژگي‌هاي نرم افزار مدرسه الكترونيك است.
وي افزود: با راه اندازي مدرسه الكترونيك در مدارس و بكارگيري نرم‌افزار آن سامانه گزارش‌گيري دقيق در مورد نمرات دروس، كلاس و آزمون ، نمودار توزيع نمرات در پايه‌هاي مختلف و بسياري موارد ديگر ممكن مي‌شود.
وي ادامه داد: از بين كشورهاي مختلف دنيا تنها آمريكا ، مالزي و هند روي مدرسه هوشمند كار كرده‌اند كه مالزي در اين زمينه پيشرو است.
ابراهيمي گفت: نرم افزار جامع مدرسه الكترونيكي از اوايل امسال در سه مدرسه آبسال و گسترش در منطقه ‪ ۴‬و علم و فرهنگ در منطقه يك تهران نصب شده است.

August 22, 2005

شوراي عالي اطلاع رساني و تبيين جايگاه خود

علي شميراني - شوراي عالي اطلاع رساني براي دومين بار و در طول فعاليت كاري خود به درج انتقادات و ابهامات در رسانه ها پاسخ داد. پاسخ اول به مطلب خود من يعني انتقادي كه به نشست ملي فناوري اطلاعات شد و پاسخ دوم به مطلب انتقادي سايت بازتاب در خصوص طرح تكفا.
در مورد مطلب انتقادي سايت بازتاب به طرح تكفا نيز حرف و حديث هاي مختلفي گفته و نوشته شد كه هر كس نگاه خاص خود را داشت. آنچه مسلم است اين است كه طرح توسعه و كاربري فناوري اطلاعات و ارتباطات( تكفا) همچون بسياري از طرح هاي ديگر ضعف ها و قوت هايي دارد به ويژه آن كه ما در خصوص فناوري تازه به ايران رسيده اطلاعات حرف مي زنيم. اما در خصوص شوراي عالي اطلاع رساني نكاتي وجود دارد كه نبايد مورد غفلت واقع شود.
در خصوص گزارش بازتاب برخي آن را زرد، فاقد اطلاعات كارشناسي و برخي نيز حتي آن را سياسي عنوان كردند. اما به اعتقاد من اين گزارش يك معلول است كه با فرض درست دانستن قضاوت هاي مربوط به آن گزارش و همچنين گزارش هايي از اين دست، عللي نيز در پس آن وجود دارد كه بايد مد نظر قرار بگيرد. به عبارت ديگر هر معلول زاييده عللي است كه بايد مورد بررسي قرار گيرد.
نگاه شخصي خود من با نگاه تهيه كنند گزارش بازتاب به كلي متفاوت است اگر چه انتقاد مشابهي به شوراي عالي اطلاع رساني پيش از اين در سايت شريف نيوز نيز مطرح شده بود .اما برگرديم به اين موضوع كه چرا انتقادي با چنين شكل و محتوايي در خصوص شوراي عالي اطلاع رساني مطرح مي شود؟
من نيز با اين ديدگاه موافق هستم كه تكفا هنوز به بستر نقد جدي كشيده نشده است. شايد بتوان اثبات اين مدعا را در عدم برگزاري نشستي با عنوان" بررسي ضعف ها و قوت هاي طرح تكفا" عنوان كرد. پيش از اين نيز پيشنهاد داده بودم كه نشستي با اين موضوع حداقل قبل از ورود به بحث آنچه تكفا 2 خوانده مي شود برگزار شود تا زمينه براي نقد كارشناسي فراهم شده و به اين ترتيب شورا عالي اطلاع رساني خود راساً ابتكار عمل را در دست بگيرد و گام هاي بعدي را در جهت رفع اشكالات و به كار گيري پيشنهادات (هر چند به شكل ظاهري) بردارد.
اگر چنين اتفاقي مي افتاد ، اگر شوراي عالي اطلاع رساني به شكل مداوم به ارايه ريز گزارش عملكرد خود مي پرداخت و اگر شوراي عالي اطلاع رساني ساز و كار مشخصي براي اطلاع رساني داشت، شايد امروز اينگونه انگشت اتهام به سويش نشانه گرفته نمي شد. اگرچه تكفا و شوراي عالي اطلاع رساني مانند هر طرح ونهاد ديگري عاري از عيب و ضعف نيست ولي خود شورا در اين ميان مي توانست نقش مهمي ايفا كند.
به اعقاد نگارنده شفاف سازي مسايل و تدوين روال مشخصي جهت گزارش دهي از روند پيشرفت، كندي و توقف پروژه ها در گذشته، امروز مي توانست كمك بزرگي به تعيين نقش و جايگاه واقعي شوراي عالي اطلاع رساني كند. نقشي كه به راحتي از سوي شوراي عالي اطلاع رساني و هر كارشناس و اهل فني قابل دفاع باشد و اصولاً انتقاداتي از اين دست و با اين شكل مطرح نشود.
مسلماً‌ روش اتهام پراكني در قالب انتقاد روش پسنديده اي نيست چرا كه به اين شكل و رويه هر نهاد، طرح و حركتي در كشور را مي توان مساله دار و مشكوك قلمداد كرد ولي همانطور كه ذكر شد براي كاهش "انتقادات اتهام گونه" كه مي تواند ذهن هر مخاطب كم اطلاع و يا بي اطلاعي را تحت تاثير قرار دهد مي توان به شكلي پيشگيري كرد.
اگرچه امكان بررسي و پيگيري مسايل طرح شده در گزارش بازتاب از سوي شوراي عالي اطلاع رساني در مراجع قضايي وجود دارد. كما اين كه شنيده ها حكايت از همين امر نيز دارد از سوي ديگر ظاهراً سايت بازتاب نيز دلايل و مستنداتي براي اتهامات مطروحه خود دارد ولي اصولاً نفس شكل گيري چنين موضوعي نبايد مورد غفلت واقع شود.

كالاها و قطعات رايانه اي داراي شناسنامه مي شوند

سعيد كريمي – بررسي طرح شناسنامه دار كردن قطعات و كالاهاي رايانه اي از هفته آينده آغاز مي شود.
سهيل مظلوم نايب رييس سازمان نظام صنفي رايانه اي كشور در گفتگو با خبرنگار خبرگزاري شهر با بيان اين مطلب افزود: بررسي طرح شناسنامه دار كردن قطعات و كالاهاي رايانه اي از روز شنبه هفته آينده در نظام صنفي رايانه اي آغاز مي شود.
وي خاطر نشان كرد : كليات اين طرح مورد توافق سازمان بازرسي ونظارت كشور ، وزارت بازرگاني و اداره بازرسي موسسه استاندارد وتحقيقات صنعتي ايران قرار گرفته است.
مظلوم در خصوص ويژگي هاي اين طرح گفت: اين طرح با تهيه شناسنامه براي كليه قطعات و كالاهاي رايانه اي كه در بازار به فروش مي رسد شرايطي را فراهم مي كند كه وارد كننده يا توليد كننده ، توزيع كننده و واحد خدات پس از فروش بتواند اطلاعات مورد نياز كاربران را در جهت صحت و سلامت و مرغوبيت كالا را ارائه نمايند.
وي افزود: بعد از اجراي اين طرح، عرضه كنندگان قطعات رايانه اي بايد به عرضه كالاهايي كه داراي شناسنامه هستند، بپردازند.
وي در خصوص اعضاي اين كميته اظهار داشت: علي پور، غنيمي فر، صباغ، بحري، فروردين و مظلوم از جمله اعضاي اين كميته هستند.

كارت هاي اينترنتي نشان كيفيت دريافت مي كنند

از اين پس كارت هاي اينترنت و تلفن اينترنتي نشان كيفيت دريافت مي كنند.
به گزارش خبرنگار خبرگزاري شهر ، سعادت مسوول كميته اينترنت انجمن شركت هاي انفورماتيك طي مراسمي با بيان اين مطلب گفت : حمايت از توليدكنندگان، ساماندهي توزيع و همچنين حفظ حقوق مصرف كننده از جمله دلايل تهيه هولوگران (نشان ليزري)براي كارت هاي اينترنت و تلفن اينترنتي از سوي انجمن شركت هاي انفورماتيك بوده است.
وي افزود: اين هولوگرام ها درخارج از ايران طراحي شده و جهت جلوگيري از تقلب براي آنها شماره سريال در نظر گرفته شده است.
سعادت در خصوص ضمانت هاي اجراي اين طرح گفت:در اولين اقدام با اتحاديه كيوسك داران به توافق رسيده ايم كه در دراز مدت ديگر كارت هاي بدون هولوگرام در اين مكان ها فروخته نشود.
وي افزود: هم اكنون با اتحاديه هاي سوپر ماركت داران، عكاسي ها نشريات و كتاب فروشي ها و همچنين فتوكپي ها در حال مذاكره هستيم تا توافق نامه مشابهي با آنها نيز امضا كنيم تا بعد از 2 ماه اوليه ديگر كارت هاي بدون هولوگرام فروخته نشود.
سعادت در خصوص نحوه حمايت از حقوق كاربران گفت: از اين پس اگر كاربران از كيفيت كارت اينترنتي خود راضي نباشند و در صورت عدم تفاهم با مركز ارائه دهنده آن سرويس مي توانند به انجمن شركت هاي اينترنتي مراجعه و شكايت خود ارائه نمايند.
وي خاطر نشان كرد: اين شكايات ابتدا در كميته اينترنت انجمن و سپس در شوراي انتظامي نظام صنفي رايانه اي استان تهران بررسي و نتايج به شاكي منعكس خواهد شد.
سعادت درخصوص حداقل شرايط شركت هاي اينترنتي جهت دريافت هولوگرام گفت: داشتن حداقل پهناي باند 512كيلوبيت بر ثانيه يا داشتن حداقل 50 خط تلفن از جمله شرايطي است كه شركت ها جهت دريافت هولوگرام بايدداشته باشند.

گواهي تعيين ارزش صادرات IT جهت معافيت هاي مالياتي صادر مي شود

به گزارش روابط عمومي اتحاديه صادركنندگان نرم افزار ايران بر اساس بند 3 مصوبه شوراي عالي توسعه صادرات غير نفتي، ارائه گواهي تعيين ارزش صادرات فناوري اطلاعات صادر شده از سوي اتحاديه صادر كنندگان نرم افزار ايران براي محاسبه ميزان معافيت مالياتي صادر كنندگان مربوطه ، مورد قبول سازمان مالياتي كشور قرار خواهند گرفت.
براساس مصوبه فوق، از اين پس اتحاديه صادر كنندگان نرم افزار ايران از امكان ارزش گذاري محصولات صادراتي برخوردار شده و صادر كنندگان مي توانند از معافيت مالياتي برخوردار شوند.
همچنين در اين مصوبه آمده است: سازمان توسعه تجارت ايران موظف است نسبت به ثبت علامت ويژه اي جهت صادر كنندگان نمونه كشور اقدام نمايد و صادر كنندگان نمونه در مدت اعتبار كارت ويژه خود، مجاز به استفاده از علامت مذكور در مكاتبات و تبليغات داخلي و خارجي مربوط به صادرات شركت خود مي باشند. در اين خصوص سازمان توسعه تجارت ايران نيز موظف است هر ساله فهرست اسامي صادركنندگان نمونه كشور و مدت زمان اعتبار كارت آنان را به سازمان ها ومراجع ذيربط اعلام نمايند.
اين گزارش مي افزايد: به منظور تقويت بنيه مالي صادر كنندگان خدمت فني و مهندسي و انجام سريع و تجهيز كارگاه و ساير مقدمات ضرروي طرح، بانكها مي توانند از محل منابع ارزي خود با منابع حساب ذخيره ارزي در اختيار بانك( چارچوب قراردادهاي عامليت بانكها با حساب ذخيره ارزي) حداكثر تا سقف ده درصد مبلغ قرارداد به صادر كننده اعتبار پرداخت كنند. اعتبار ارزي مزبور در قبال ارائه ابلاغيه رسمي ارجاع كار و با قرارداد معتبر قابل پرداخت باشد، همچنين باز پرداخت اعتبار ياد شده بنا به تشخيص بانك عامل حداكثر ظرف سه سال انجام مي گيرد.

August 21, 2005

جوابیه شورای عالی اطلاع رسانی به گزارش سایت بازتاب

قالَ سَنَنْظُرْ اَصَدَقْتَ اَمْ كُنْتَ مِنْ الْكاذ‌ِبينْ
آيه 27 سوره مباركه نمل
گفت؛ بايد تحقيق كنم تا صدق و كذب سخنت را دريابم.
مدير محترم مسئول پايگاه اطلاع رساني بازتاب
با سلام،
بازگشت به خبر با شناسه شماره 27784 مورخ 25/5/84 مندرج در پايگاه اطلاع رساني بازتاب با عنوان " صدها ميليارد اموال بيت المال در چاه تكفا" نكات ذيل را ايفاد مي دارد، لطفا برغم محفوظ بودن حق شكايت، به منظور رعايت حقوق متقابل نسبت به درج آن در پايگاه ياد شده وبصورت همتراز خبر يادشده اقدام لازم مبذول داريد.
دبيرخانه شوراي عالي اطلاع رساني از هر گونه نقد منصفانه عملكرد خود استقبال نموده تا از رهگذر تعاطي فكري و ارزيابي ها، راهنماي عمل بهتري براي آينده فراهم شود و ارزيابي عملكرد امروز نيز براي هر گونه اقدام مقتضي ميسر شود، ليكن انتظار مي‌رود كه با تبعيت از كلام وحي نسبت به صدق و كذب اخبار قبل از انتشار آنها تحقيق شود تا تضييع حقي صورت نگيرد.
ما، در دبيرخانه، به حضور و نظارت خداوند در كليه اعمال خود يقين داشته و مردم را صاحب اصلي حق بازخواهي اقدامات همه كارگزاران نظام مي‌دانيم و لذا پاسخگوي دستگاه‌هاي نظارتي قانوني هستيم.
1- برنامه "توسعه كاربري فنّاوري اطّلاعات و ارتباطات ايران"(تكفا) اولين برنامه فراگير ملي در بكارگيري يك فنّاوري پيشرفته براي توانمند‌سازي كليه بخش‌هاي كشور در جهت رشد و توسعه و ارايه خدمات بهتر و نوين به مردم شريف ميهن اسلامي مي باشد، اين برنامه در كليه قلمرو‌ها از جمله آموزش‌وپرورش، آموزش عالي، بهداشت و درمان، تجارت و انواع خدمات دولتي و..... مي‌باشد. مشابه اين برنامه در اغلب كشور‌هاي جهان با هدف دستيابي به رشد و توسعه سريعتر و پايدار در طي دهه اخير بر پا شده است و عليرغم مشكلات بسيار زياد در اجراي اين برنامه‌ها هر روز اعتبارات بيشتري را به آن اختصاص مي دهند تا زمينه رشد خود را تقويت نمايند.
2- لازم است اشاره شود كه ميزان اعتبارات پيش‌بيني شده براي توسعه بخش ارتباطات ( پست و مخابرات ) كشور طي برنامه سوم توسعه سال‌هاي 1379 تا 1383 معادل پنجاه هزار ميليارد ريال بوده و عملكرد برنامه سوم در اين قلمرو، در بخش دولتي معادل چهل و پنج هزار ميليار د ريال و در بخش خصوصي و تعاوني معادل پنج هزار ميليارد ريال مي‌باشد.
در برنامه سوم توسعه براي توسعه فنّاوري اطّلاعات برنامه مستقلي پيش بيني نشده بود و مقرر بود درصدي از اعتبارات هر بخش براي توسعه فنّاوري اطّلاعات منظور شود كه با توجه به مكانيزم بودجه ريزي كشورمان تحقق نيافت. لذا از سال سوم برنامه توسعه سوم يعني سال 1381 براساس تبصره هاي بودجه سالانه جهت جبران اين كمبود اقدام گرديد كه در كل طي سه سال، حدود دو هزار و ششصد ميليارد ريال پيش‌بيني شد و كمتر از نصف آن در تخصيص تحقق يافت و اين اعداد در مقايسه با ارقام بالا بيانگر جايگاه فنّاوري اطّلاعات در كل توسعه كشور مي‌باشد.
لازم به ذكر است كه در برنامه چهارم توسعه حداقل ميزان اعتبارات براي سرمايه گذاري در بخش ICT دويست هزار ميليارد ريال است كه سهم بخش فنّاوري اطّلاعات حدود چهل هزار ميليارد ريال برآورد مي شود و با اعتبارات فوق اميدواريم سهم اين بخش مهم در توليد ناخالص داخلي از 2 درصد فعلي به 4 درصد افزايش يابد كه هنوز پايين تر از شاخص هاي بين المللي است كه در حال حاضر با توجه به اهميت ICT در توسعه كشورها اين رقم بطور متوسط تا 7 درصد مي باشد.
3- مطلب مندرج در ذيل عنوان ياد شده، يكي از انواع نقدها بر برنامه توسعه كاربري فنّاوري اطّلاعات و ارتباطات ايران( تكفا) مي باشد، اين برنامه بر اساس تبصره 13 قانون بودجه سال 1381 و با حمايت هيات محترم وزيران در كليه عرصه هاي اقتصادي - اجتماعي - فرهنگي- انتظامي كشور آغاز شده كه بتدريج آثار خدمات رساني آن به ظهور رسيده و مي رسد، ليكن عنوان و مطالب بهتان انتخاب شده براي خبر مذكور، بطور غير منصفانه هتك زحمات كليه دست اندركاران امر در كشور و مي‌تواند موجب گسترش بد‌بيني نسبت به مجموعه مديران خدوم دولت اسلامي ايران و تشويش اذهان عمومي گردد. دبيرخانه شوراي عالي اطلاع رساني آماده پاسخگويي به هر گونه سئوال يا ابهام در خصوص اقدامات خود مي باشد و مزيد آگاهي مسئولين آن پايگاه، كليه اطّلاعات عملكرد برنامه تكفا تا حد پائين‌ترين قراردادهاي فردي در سرتاسر كشور در پايگاه اطلاع رساني تكفا موجود و در اختيار مسئولين نظارتي نيز بوده است.
برنامه تكفا از جهات مختلف اقدامات نمونه در كشور صورت داده است، از جمله با ايجاد يك پايگاه، اطّلاعات كليه موافقت نامه ها- قراردادهاي شركتي- قراردادهاي حقيقي و انواع وام‌هاي اعطايي در آن ثبت و ضبط گرديده و در اختيار كليه نمايندگان ويژه و دستگاههاي نظارتي بوده و الگوي مناسبي براي كليه پروژه هاي عمراني كشور مي تواند باشد.
اعداد و ارقام مندرج در خبر صحيح نمي باشد و كل مبلغ تخصيص يافته اعتبارات تكفا كمتر از نصف اعداد مندرج بوده كه بطور مستقيم و بر اساس شرح وظايف و پروژه هاي معين بين دستگاههاي مسئول و سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور ضمن مبادله موافقتنامه و از طريق خزانه كشور تخصيص يافته است. تمام اين اعتبارات و مبالغ در چارچوب نظام مالي دولت اقدام شده و اعتبارات ياد شده در حساب دبيرخانه شوراي عالي اطلاع رساني نبوده و اين دبيرخانه عمليات مالي در اين سطح انجام نداده است. دبيرخانه صرفاً فعاليت فرهنگ‌سازي، اشاعه و ترويج فرهنگ كاربرد فنّاوري اطّلاعات در اركان برنامه‌ريزي و اجرايي، مشاوره فني، هماهنگي در طرح ها و پروژه ها را بر عهده داشته و در اين مسير تعدادي پروژه هاي مطالعاتي كوچك و متوسط را به انجام رسانده كه اطّلاعات كليه فعاليتها موجود و در دسترس عموم قرار دارد.
بعد از 25 سال كار اجرايي انجام دادن در ايران متوجه بوده و هستيم كه هر گاه در يك فعاليت ارقام اعتباري از حدودي كمي بيشتر مي شود عده اي علاقه‌مند پيدا مي شوند كه بطرق مختلف تقاضاي سهم و حضور در آن داشته باشند. چه بصورت مستقيم و چه بصورت غير مستقيم و اگر نشد از طريق هتك، تلاش در جايگزيني مطلوب خود خواهند نمود، لذا از آغاز تدوين برنامه تكفا روشي اتخاذ گرديد كه دبيرخانه دخل و تصرفي در پول و اعتبارات نداشته باشد و تمام اعتبارات از مسير قانوني و با مبادله موافقتنامه بين دستگاه هاي مسئول صورت گيرد كه علاقه‌مندان شيريني از اطراف فعاليت هاي تخصصي و علمي كنار بروند، بحمدا...- نيز چنين شده است. اكنون نيز اين خبر و تحليل ها بعلت عدم آشنايي نويسندگان با مكانيزم توزيع اعتبارات تكفا صورت گرفته است و بيشتر توهم است تا واقعيت و ما نيز توكل به خداوند داريم كه فرموده است: اِنَّ الَّذينَ جآءُوا بِالْاِفْكِ عُصْبَهٌ مَّنكُمْ لَا تَحْسَبُوهُ شَّرالَّكُم بَلْ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ لِكُلِّ امْرِيٍ مِّنْهُمْ مَّا اكْتَسَبَ مِنَ الْاِثْمِ والَّذِي تَوَلَّي كِبْرَهُ مِنْهُمْ لَهُ عَذابٌ عَظيمٌ " ( آيه 11 سوره مباركه نور).
(همانا آن گروه كه به شما بهتان بستند مپنداريد ضرري به( آبروي) شما مي‌رسد، بلكه خير و ثواب نيز خواهيد يافت و هر يك از آنها نيز بعقاب اعمال خود مي‌رسند و آنكس كه راًس و منشا اين بهتان بزرگ گشت هم بعذابي عظيم مي‌رسد.)
4- سياستهاي مندرج و مصوب هيات محترم دولت وشوراي‌عالي اطلاع‌رساني براي اجراي برنامه تكفا تا حد زيادي كنترل و اجرا شده است، از جمله لزوم انجام اين فعاليتها، اولويت مشاركت بخش خصوصي و تعاوني و بطور كلي غير دولتي در انجام امور است. اين اقدام عامل بسيار خوبي براي تضمين كيفيت – كميت- زمانبندي- گسترش اشتغال و كارآمدي- راندمان بهتر نهاده‌هاي مالي براي انجام پروژه‌ها بوده است و اگر در زمان آتي سياست ديگري در هيات محترم وزيران تصويب و ابلاغ شود قطعا همان بكار بسته خواهد شد، ولي تا آن زمان چه ايرادي بر انجام اين مصوبه بوده است؟ البته افرادي كه به دلايل مختلف نتوانسته باشند در حد انتظار خود از اعتبارات و قراردادها بهره مند باشند مي‌توانند امروز محرك اين نوع تحليل هاي غير منصفانه باشند.
ما مفتخر هستيم كه با مديريت و دانش از كمترين نسبت اعتبارات دولتي بالاترين تحرك در اقتصاد قلمرو ICT در كشور را بوجود آورده ايم و گزارش سالانه آن نيز بطور رسمي منتشر گرديده و به تناوب در هيات محترم دولت، شوراي‌عالي اطلاع‌رساني و شوراي‌عالي انقلاب فرهنگي نيز ارايه شده است.
نقد بر چگونگي توزيع اعتبارات و سهم مراكز مختلف، در گنجايش يك خبر كوتاه و ارقام غير مستند نمي گنجد، بخصوص تقليل و تحقير زحمات فني خيل انديشمندان مجموعه‌اي از بهترين مراكز علمي - فني ايران جز از سوي افراد ناآگاه و تب‌زده سياست صادر نمي شود. اگر افرادي مايل باشند كه تحليل درست از عملكرد داشته باشند تا نسبت به اشتباهات احتمالي راه حل صحيح ارائه كنند مسير مبادله اطّلاعات و گفتگو باز بوده و انشا الله موجب رشد و اصلاح كشور خواهد شد.
بهر حال مجدداً ياد آور مي گردد اطّلاعات كليه اقدامات، اعم از اعتبارات - تخصيص ها- وام ها- قراردادها و..... بصورت ثبت ديجيتال در پايگاه اطّلاعات موجود بوده و هر ساله نيز در نشريه تكفا بطور كامل چاپ گرديده و در اختيار عموم قرار گرفته است.
5- در مورد خط و زبان فارسي و راهنمايي هاي ساده و معجزه آسايي كه مرقوم شده است، بايد به اطلاع برساند كه پيش از آغاز برنامه تكفا، دبيرخانه شوراي عالي اطلاع رساني و كميسيون تخصصي اطلاع رساني مربوط، اقدامات گسترده اي را براي حمايت از گسترش اطّلاعات در محيط رايانه اي به خط و زبان فارسي را شروع كردند و با حمايت از كارهايي كه قبل از اين آغاز شده بوده، يعني بحث استاندارد سازي نحوه نمايش خط فارسي در محيط رايانه اي كه سابقه بيش از 15 سال در كشور دارد و چند موسسه در اين امر دخيل مي باشد، زمينه لازم براي تامين اين نياز راهبردي را فراهم نمودند.
تا كنون نمايش الفباي فارسي در محيط رايانه با تطابق استاندارد يوني كد پيگيري گرديده است و در خصوص موارد گسترده ديگر با تهيه گزارش هاي علمي دقيق و ارائه به فرهنگستان زبان فارسي راهنمايي لازم را كسب و اقدامات وسيعي آغاز گرديده است. در اين رهگذر رئيس محترم وقت فرهنگستان زبان فارسي با اشراف به اهميت موضوع دستور تشكيل زير كميسيون تخصصي زبان و رايانه در فرهنگستان زبان فارسي با حضور افراد متخصص زبان شناسي و رايانه را از سال 1382 صادر نمودند كه تا كنون فعال بوده و راهنمايي لازم را بعمل آورده اند. همچنين دو همايش علمي وزين با حضور اساتيد فن در دانشگاه تهران برگزار گرديده و گزارش كامل اقدامات مربوط به خط و زبان فارسي- حمايت از توليد محتوي به خط فارسي در محيط رايانه در كشور بطور مستقل تهيه و اعلام شده و پيشرفت آن نيز مجدداً اعلام مي‌گردد.
پروژه لينوكس فارسي از افتخارات فني كشور مي باشد كه با اجراي آن بحث برپايي سامانه عامل ملي نيز دنبال مي شود. تا كنون با زحمات گسترده فعالين اين بخش، قسمتهاي زيادي از كار انجام شده و انشاالله با تكميل پروژه ها در بازار كشور امكانات فني گسترده اي در جهت ايجاد استقلال فني از سلطه انحصاري ويندوز و شركت مايكروسافت امريكايي فراهم مي شود.
6- در خصوص نگراني خبر نويس ياد شده در باره تصويب برنامه تكفا 2 لازم است به آگاهي برسانيم اساساً مطلب معيني تحت عنوان برنامه تكفا 2 در هيچ مرجعي و از جمله هيات محترم دولت قبلي طرح و تصويب نشده است كه اين دبيرخانه بطور شتاب زده در صدد اجراي آن باشد، بلكه كليه اهداف و وظايف اجرايي تداوم بكارگيري فنّاوري اطّلاعات و ارتباطات در بخش هاي مختلف اقتصادي- اجتماعي و فرهنگي اجرايي كشور در قالب برنامه چهارم توسعه و در راستاي تحقق چشم انداز 20 ساله توسعه ايران تدوين و بطور دقيق به تصويب مراجع قانونگذاري رسيده و هر يك داراي تعريف كار روشن، دستگاه مسئول و معين و اعتبار مشخص در قانون مي باشد كه در چارچوب مبادله موافقت نامه با سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور بتدريج از سال 84 تا پايان برنامه چهارم توسعه ايران بكار گرفته خواهد شد. (انشاالله)، از جمله اين اهداف و وظائف مصوبه اخير مجلس محترم شوراي اسلامي در خصوص توسعه دسترسي به اينترنت براي كليه مراكز علمي- آموزشي – فرهنگي مي باشد.
دبيرخانه شوراي عالي اطلاع رساني در جهت انجام وظيفه كارشناسي و فني خود در طي سالهاي اخير با انجام پروژه هاي كوچك و متوسط متعدد سعي در كسب تجربيات و تقويت مباني نظري و اجرايي از ديگر نقاط جهان داشته تا با توجه به آنها در بكارگيري در مراحل مختلف مانع از اتلاف هزينه اعتبارات و زمان انجام كار بعلت فقدان تجربه باشد و برخي اخبار پراكنده رسانه‌ها با استفاده از كلمه تكفا2 در اين ارتباط مي‌باشد.
7- كليه مطالبي كه در خبر ياد شده به عنوان نقطه ضعف ذكر شده است شامل رشد شركتهاي فعال در بازار - رشد اشتغال اهل فن ( كه خوشبختانه امروز در قلمرو ICT بندرت امكان دارد فردي داراي حداقل تخصص بوده و بيكار باشد)، تخصيص انواع وام به بخش غير دولتي- همكاري با دانشگاهها- از جمله موارد قابل اندازه گيري موفقيت تكفا در عرصه اجرا مي باشد و معلوم نيست به چه دليل واهي محل مذمت قرار گرفته است. تحليل هاي ارائه شده نيز عموماً منبعث از استنباط غلط نويسنده خبر است، مثلاً اشاره شد كه از سهم تعاوني ها، 82 درصد را به يك تعاوني داده اند..... اصلاً هيچگونه تقسيم بندي و سهمي براي هيچ يك از بخش هاي خصوصي- تعاوني يا دولتي در كار نبوده است، بلكه در گزارش عملكرد قراردادها ذكر شده كه چند مورد قرارداد با چه كساني بوده است. فعاليت هاي ياد شده گزاره ماوقع است و نه ارزيابي تطبيق سهم با عملكرد كه مورد ايراد قرار گرفته است.
يا واگذاري يك چهارم بودجه اعتبار دانشگاه‌ها در سال 81 به دانشگاه شريف، يك غلط و دروغ مطلق است، اصلاً در اجراي فعاليتها، دبيرخانه پولي توزيع نمي كرده است كه يك چهارم به دانشگاه شريف داده باشد و اين دانشگاه نيز چنين پولي از محل تكفا دريافت نكرده است. بهر حال آيا توان درآمد‌زايي يك دانشگاه معتبر كار بدي است كه مورد بي‌حرمتي قرار بگيرد؟
8- اهميت و ارزيابي ميزان موفقيت برنامه تكفا مقوله‌ايي است كه امروزه بحمدالله در سايه توسعه كشور و خصوصاً ابزار و رسانه‌هاي نوين و اينترنت توسط ناظران، فعالان دست اندركار صنعت ICT و همچنين از طريق جرايد و خبرگزاري‌ها و وبلاگ‌ها و وب‌گاه‌هاي خبري جريان دارد، و يقيناً مطالب انتقادي نويسنده خبر نيز در صورت واقعيت مورد توجه قرار خواهد گرفت. ليكن هتاكي ويژگي قلمروهاي تخصصي و خدمتگذاري نيست بلكه نقد روشنگرانه توام با راهنمايي مويد معرفت علمي افراد به قلمرو و تعهد به توسعه و پيشرفت كشور مي باشد.
9- در خبر مرقوم داشته‌اند كه شوراي‌عالي اطلاع‌رساني مجري تكفا بوده وبي‌كفايت است( ودر نسخه اول كه در برخي پايگاه‌ها كپي و ثبت شده است دبير شوراي‌عالي را نيز در راًس آن فرض نموده و مورد خطاب قرار داده بودند)، در حاليكه دبيرخانه مسوًل هماهنگي ملي اين برنامه بوده و در اجرا كليه دستگاههاي كشور مسئوليت داشته‌اند، و ساحت عالي اعضاء محترم شوراي‌عالي(كه مركب از رييس جمهور بعنوان رييس و تعدادي از وزرا، همراه ديگر شخصيتهاي ملي و حوزوي مي‌باشد) بدور از اين بي‌حرمتي است، و اين نيز ناشي از فقدان توجه و اطلاع نويسندگان خبر بوده است.
10- نوع عنوان و مطالب غير مستند خبر، نشان از روال غلط جاري در كشور ما مي باشد كه در موقع جابجايي دولتها و مسئولين، مخالفين و بعضاً متضررين يك برنامه و يا كساني كه انتظار آنها از برنامه اي به نتيجه نرسيده است با روش تخريب زحمات و افراد مسئول، و به اميد احتمال جايگزيني مطلوب آنها شروع مي شود و با تداوم زنجيره اي انتشار شايعات و اخبار دروغ و غير مستند تلاش بر به كرسي نشاندن توقع خود دارند. انتخاب كلمات منفي "رانت و رانت‌خواري"، "شركت‌هاي نور‌چشمي"، "گروههاي پر نفوذ" و "تزريق پول به بخش خصوصي"، كلمات و ادبيات مورد توجه فضاي فعلي سياسي كشور مي ‌باشد كه در تدوين خبر و شايعه مورد نظر با همين رويكرد بكار گرفته شده است. ما نيز در دبيرخانه بدور از اين فرهنگ نمك نشناسي و قدر نشناسي رايج در عرصه سياست ايران نيستيم، اگر چه نوع كار دبيرخانه يك قلمرو تخصصي و بدور از دسته‌بنديهاي رايج مرافعات فضاي سياست زده بوده است ولي فعلاً در كشور ما رسم تقدير اينگونه است كه خوش استقبال و بد بدرقه هستيم، ليكن برغم اينكه ما شاهد تسلط اين سنت سيئه در پيرامون فضاي فعاليت اجرايي كشور هستيم با توكل بر خداوند كريم و با جديت مشغول انجام وظيفه خود مي باشيم، و براي تحويل و تحول مسئو‌ليت خطير خود نيز مشتاق هستيم.
راستي چرا بايد توفيقات اين حركت عظيم ملي تحقير شود؟؛
تكفا اولين برنامه ملي در بكارگيري يك فنّاوري پيشرفته در توسعه همه‌جانبه كشور در طول كل چند دهه اخير ايران بوده كه به موفقيت نسبي خوبي دست‌يافته و در مقام اصلاح مسير آينده نيز قابل بررسي است و اكنون به عنوان يك تجربه ملي مورد بررسي ونقد مراكز علمي كشور قرار دارد.
تكفا موجب اشاعه وگسترش رويكرد دانايي‌محوري در كليه بخش‌هاي اجرايي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشور گرديده و مفتخر است كه بيشترين اثر را در تدوين رويكرد چشم‌انداز 20 ساله و برنامه چهارم توسعه اقتصادي اجتماعي ايران اسلامي داشته است.
تكفا موجب گسترش بكارگيري فنّاوري اطّلاعات در تمام سطوح علمي، فني، اجرايي و اداري كشور گرديده و انشاالله موجد ارايه خدمات بهتر براي مردم عزيز كشور گرديده و خواهد شد.
تكفا موجب رشد وسيع در توجه به توليد و توزيع اطّلاعات دربخش‌هاي مختلف بوده و آثار اين امردر همه حوزه‌هاي فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي، علمي و... ملموس مي‌باشد.
تكفا موجد شدت اشتغال فارغ‌التحصيلان دانشگاه‌هاي كشور در اين عرصه گرديده بنحوي كه بيكاري در اين حوزه نزديك به صفر است و از سوي ديگر باعث رشد بسيار بالاي ورودي مراكزعلمي و دانشگاهي كشور در رشته‌هاي مرتبط گرديده است.
تكفا......
اينها بخشي از بي‌كفايتي‌هاي! مسئولين اين برنامه است و البته، با كمال خضوع در برابر هر نقد منصفانه شنوا بوده وخود را مسئول مي‌دانيم و اميدواريم كه همه ما دغدغه اعتلاء ميهن اسلامي ايران را داشته باشيم.
و من‌الله التوفيق و عليه‌التكلان
دبيرخانه شوراي عالي اطلاع رساني

رونوشت:
- پايگاه خبري جهت درج در ان پايگاه
- معاونت فني
- پرونده مربوطه

مجوز برگزاري نمايشگاه فناوري اطلاعات در افغانستان صادر شد

مجوز برگزاري نمايشگاه فناوري اطلاعات در افغانستان از سوي سازمان توسعه تجارت صادر شد.
طلايي نايب رييس اتحاديه صادر كنندگان نرم افزار در گفتگو با خبرنگار خبرگزاري شهر با بيان اين مطلب افزود: مجوز برگزاري نمايشگاه فناوري اطلاعات و ارتباطات در افغانستان از سوي سازمان توسعه تجارت به اتحاديه صادركنندگان نرم افزار داده شده است.
وي افزود: سازمان توسعه تجارت واتاق بازرگاني ايران و افغانستان و همچنين اتحاديه صادر كنندگان نرم افزار در راستاي بهتر برگزار شدن اين نمايشگاه با طرف افغاني در حال مذاكره هستند.
وي خاطر نشان كرد: در نشست مشترك اتحاديه صادر كنندگان نرم افزار و اتاق مشترك ايران و افغانستان مقرر شد مهندس كامران فر رايزن ايران و افغانستان زمان مناسب جهت برگزاري اين نمايشگاه را به دو طرف پيشنهاد دهد.
طلايي اظهار داشت: اميداواريم با توجه به اشتراك زباني و مذهبي وتاريخي و بازار بزرگ افغانستان و نيازهاي افغانستان به پتانسيل هايICT ايران، دست اندركاران اين صنعت در بخش دولتي و خصوصي فراجناحي عمل نموده و نسبت به كمك جهت حضور فعالان اين صنعت در اين نمايشگاه اقدام نمايند.

زمان برگزاري روز ملي انفورماتيك هنوز مشخص نيست

سعيد كريمي ـ به دليل تأمين نشدن منابع مالي، زمان برگزاري روز ملي انفورماتيك نامشخص است.
يك مقام آگاه در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاري شهر با بيان اين مطلب افزود: قرار بود منابع مالي اين روز از طريق كمك‌هاي حاميان و حق ثبت‌نام در همايش تأمين شود كه به دليل محقق نشدن برخي از اين منابع احتمال برگزار نشدن روز ملي انفورماتيك وجود دارد.
شايان ذكر است روز ملي انفورماتيك قرار بود 25 شهريور ماه سال جاري برگزار شود و در آن وضعيت 50 سال انفورماتيك در ايران بررسي گردد بررسي وضعيت آموزش انفورماتيك در ايران، معرفي پروژه‌هاي موفق در زمينه انفورماتيك و همچنين معرفي و قدرداني از پيشكسوتان اين حوزه از ديگر برنامه‌هاي اين روز بوده است.

شماره سيزدهم نشريه الكترونيكي فرهنگ و IT منتشر شد

شماره سيزدهم نشريه الكترونيكي فرهنگ و فناوري اطلاعات منتشر شد.
به گزارش خبرگزاري شهر ، نشريه الكترونيكي فرهنگ و فناوري اطلاعات با هدف توسعه و گسترش فرهنگ و كاربرد صحيح فن آوري اطلاعات و تلاش در جهت تحقق جامعه اطلاعاتي منتشرمي شود.
اين نشريه شامل اخبار، اطلاعات، نرم افزارهاي كاربردي، مسابقه و سرگرمي است.
در توليد و ارائه اين نشريه سعي در استفاده ازآخرين روش هاي نرم افزاري شده است.
در نشريه الكترونيكي فناوري اطلاعات مي توان اخبار مربوط به تكنولوژي اطلاعات، دنياي مجازي، شهر، دولت، تجارت و آموزش الكترونيكي را مشاهده كرد.
همچنين از بخش هاي ديگر اين نشريه الكترونيكي مي توان به « علم و تكنولوژي » ،« سايت هاي برتر»،« كتاب و نشريات» و اخبار مركز فناوري اطلاعات سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران اشاره كرد.

مجلس تا پايان اين هفته نمي‌تواند به طرح گلدكوئيست رسيدگي كند

تا پايان اين هفته كميسيون صنايع و معادن نمي‌تواند به طرح ممنوعيت فعاليت گلدكوئيست و شركت‌هاي مشابه رسيدگي كند.
«رمضانعلي صادق‌زاده شيخان» رييس كميته مخابرات مجلس شوراي اسلامي با بيان اين مطلب به خبرنگار خبرگزاري شهر گفت: تا پايان اين هفته مساله راي اعتماد به وزرا كابينه دكتر احمدي‌نژاد مطرح است كه هيچ فرصتي براي رسيدگي به طرح‌ها و لوايح باقي نمي‌ماند.
نايب رييس كميسيون صنايع و معادن مجلس شوراي اسلامي در مورد رسيدگي به لايحه جرايم رايانه‌اي افزود: كميسيون اصلي مرتبط با اين لايحه كميسيون حقوقي و قضايي است و كميسيون صنايع و معادن در رابطه با اين لايحه، كميسيون فرعي محسوب مي‌شود.
وي تصريح كرد: لايحه جرايم رايانه‌اي هنوز در كميسيون صنايع و معادن به عنوان كميسيون فرعي مطرح نشده است.

کلاس مجازی

كلمات كليدي
کلاس مجازی، ارتباط از راه دور همزمان، ارتباط از راه دور غیر همزمان، فناوری اطلاعات و ارتباطات، کنفرانس ویدئوی
چكيده مقاله
سعید عربگری - در بخش اول از این مقاله به کلاس های مجازی از زاویه تقسیمات معمول نگریسته شده است. ارتباطات از راه دور همزمان و غیرهمزمان، ملزومات کلاس های مجازی؛ امنیت این کلاس ها، از موضوعات این بخش است. در بخش دوم مقاله به کلاس آموزشی از دیدگاهی پداگوژیک نگاه شده است. در این مقطع به جایگاه کلاس مجازی در فرایند آموزش و توقعات، خواست ها و اهدافی که این نرم افزارها باید بتوانند برآورده کنند. پس از آن در ادامه مقاله اشاره ای نسبتا مفصل به امکانات و قابلیت های کلاس های مجازی برای برآورده سازی نیازمندیهای آموزشی شده است
منبع : www.amoozegar.net

Download file

لايحه جرايم رايانه‌اي تقديم مجلس شد

لايحه "جرايم رايانه‌اي" كه بنا به پيشنهاد قوه قضاييه در جلسه مورخ 25/3/1384 هيأت وزيران به تصويب رسيده است. در تاريخ 13/4/1384 جهت طي مراحل قانوني با امضاي رييس جمهور به مجلس شوراي اسلامي تقديم شد.
در مقدمه توجيهي اين لايحه آمده است:
با عنايت به نبود قانون جامع لازم در زمينه برخورد قانوني با مجرمان حوزه رايانه و با عنايت به گستره وسيع فعاليت‌هاي رايانه‌اي و با لحاظ سياست‌هاي دوره توسعه قضايي و در راستاي حبس‌زدايي و بازانديشي و بازنگري در سياست جنايي تقنيني مبني بر توسل بي‌رويه و افراطي به مجازات حبس و به منظور رفع خلاء قانوني و براي ضابطه‌مند كردن فعاليت‌هاي رايانه‌اي و فراهم كردن بستر مناسب براي اين گونه فعاليت‌ها و حفظ و ارتقاي وضعيت نظم و امنيت اجتماعي و در اجراي بند 2 اصل 158 قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران؛ لايحه زير جهت طي تشريفات قانوني تقديم مي‌شود:
متن اين لايحه به شرح زير است:
بخش نخست ـ كليات
ماده 1ـ تعاريف: الف ـ داده رايانه‌اي: هر نمادي از واقعه، اطلاعات يا مفهوم به شكلي مطلوب براي پردازش در يك سيستم رايانه‌اي يا مخابراتي است كه باعث مي‌شوند سيستم‌هاي ذكر شده كاركرد خود را به مرحله اجرا گذارند. ب ـ داده محتوا: هر نمادي از موضوع‌ها، مفهوم‌ها و يا دستورالعمل‌ها نظير متن، صوت يا تصوير چه به صورت در جريان يا ذخيره شده كه به منظور برقراري ارتباط ميان سيستم‌هاي رايانه‌اي يا پردازش توسط شخص يا سيستم رايانه‌اي به كار گرفته شده و به وسيله سيستم رايانه‌اي ايجاد شود. ج ـ داده حاصل از مبادله داده محتوا: هرگونه داده‌اي كه توسط رايانه‌ها در زنجيره ارتباطات توليد مي‌شود تا ارتباطي را از مبداء تا مقصد مسيريابي كند و شامل مبدأ ارتباط، مقصد، مسير، زمان، تاريخ، اندازه، مدت، زمان و نوع خدمات اصلي و نظاير آن خواهد بود. د ـ اطلاعات: عبارت است از داده هاي پردازش شده قابل فهم براي انسان يا سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي. هـ ـ اطلاعات كاربر: هرگونه اطلاعاتي كه در اختيار ارائه كننده خدمات باشد و مربوط به مشترك آن خدمات بوده و شامل نوع خدمات ارتباطي و مربوط به مشترك آن خدمات بوده و شامل نوع خدمات ارتباطي و پيش‌نيازهاي فني و دوره استفاده از آن خدمات، هويت مشترك، آدرس جغرافيايي و يا پستي يا IP ، شماره تلفن و ساير خدمات وي است. و ـ سيستم رايانه‌اي: هر نوع دستگاه با مجموعه‌اي از دستگاههاي متصل سخت‌افزاري ـ نرم افزاري است كه از طريق اجراي برنامه‌هاي پردازش خودكار داده عمل مي‌كند.
ز ـ سيستم مخابراتي: هر نوع دستگاه يا مجموعه‌اي از دستگاهها براي انتقال الكترونيكي اطلاعات ميان يك منبع (فرستنده، منبع نوري) و يك گيرندة آشكارساز نوري از طريق يك يا چند مسير ارتباطي به وسيله قراردادهايي كه براي گيرنده قابل فهم و تفسير باشد. ح ـ ارايه‌دهنده خدمات دسترسي: هر شخص حقيقي و حقوقي است كه امكان ارتباط يا اتصال به اينترنت را براي كاربران فراهم مي‌كند و عبارت‌اند از: 1ـ ايجاد كننده نقطه تماس بين‌المللي: ارايه‌دهنده خدمات دسترسي است كه امكان ارتباط يا اتصال پر ظرفيت به اينترنت را از طريق سيستم‌هاي ارتباطي براي كاربران فراهم مي‌كند. 2 ـ ارايه‌دهنده خدمات دسترسي كم ظرفيت: ارايه دهنده خدمات دسترسي است كه به عنوان واسطه ميان ايجاد كننده نقطه تماس بين‌المللي و كاربران عمل مي كند و امكان ارتباط يا اتصال به اينترنت را براي آنها فراهم مي‌كند. 3 ـ ارايه‌دهنده خدمات دسترسي حضوري: ارايه‌دهنده خدمات دسترسي است كه امكان استفاده كاربران از اينترنت را به صورت حضوري در محلي معين فراهم مي‌كند. ط ـ ارايه دهنده خدمات ميزباني: هر شخص حقيقي و يا حقوقي است كه فضاي لازم را براي ذخيره داده كاربران فراهم مي‌كند. ذخيره‌گذاري اطلاعات يا ذخيره موقت اطلاعات در راستاي ارايه خدمات دسترسي، خدمات ميزباني محسوب نمي‌شود. ي ـ تدبيرهاي حفاظتي: عبارت است از به‌كارگيري روش‌هاي نرم‌افزاري يا سخت افزاري و يا تركيبي از آن دو، متناسب با نوع و اهميت داده‌ها و سيستم‌هاي رايانه‌اي و مخابراتي، به منظور جلوگيري از دسترسي به آنها بدون مجوز مرجع قانوني.

بخش دوم ـ جرايم و مجازات‌ها
فصل اول ـ جرايم عليه داده‌ها و سيستم‌هاي رايانه‌اي و مخابراتي
مبحث اول ـ دسترسي بدون مجوز
ماده 2 ـ هر كس به طور عمدي و بدون مجوز مرجع قانوني، با نقض تدبيرهاي حفاظتي داده‌ها يا سيستم هاي رايانه‌اي يا مخابراتي، به آنها دسترسي يابد به جزاي نقدي از 5 ميليون ريال تا 50 ميليون ريال محكوم خواهد شد.
به طور كلي يا جزيي تخريب يا مختل كند به جزاي نقدي از 10 ميليون ريال تا 100 ميليون ريال محكوم خواهد شد.
مبحث دوم ـ شنود و دريافت بدون مجوز
ماده 3 ـ هر كس به طور عمدي و بدون مجوز، داده‌هاي در حال انتقال در يك ارتباط خصوصي را در سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي يا امواج الكترومغناطيسي يا نوري شنود يا دريافت كند به جزاي نقدي از 5 ميليون ريال تا 30 ميليون ريال محكوم خواهد شد.
مبحث سوم ـ جرايم عليه امنيت
ماده 4 ـ هر كس به طور عمدي و بدون مجوز، داده‌هاي رايانه‌اي به كلي سري و سري موجود در سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي يا حامل‌هاي داده دسترسي يابد يا داده‌هاي رايانه‌اي به كلي سري و سري در حال انتقال را شنود و يا دريافت كند به جزاي نقدي از 10 ميليون ريال تا 100 ميليون ريال محكوم خواهد شد.
تبصره 1 ـ داده‌هاي رايانه‌اي به كلي سري، داده‌هايي هستند كه افشاي بدون مجوز آنها مي‌تواند به اساس حكومت و مباني نظام جمهوري اسلامي ايران و تماميت ارضي آن ضرر جبران نا‌پذيري وارد كند و منظور از داده‌هاي رايانه‌اي سري، داده‌هايي هستند كه افشاي بدون مجوز آنها مي‌تواند امنيت ملي و يا منافع ملي را دچار مخاطره كند.
تبصره 2 ـ آيين نامه شيوه حفاظت و انتقال داده‌هاي رايانه‌اي به كلي سري و سري ظرف سه ماه از تاريخ تصويب اين قانون توسط وزارت دادگستري و با همكاري وزارتخانه‌هاي كشور، اطلاعات، ارتباطات و فناوري اطلاعات و دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح تهيه شده و به تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد.
فصل دوم ـ جرايم عليه صحت و تماميت داده‌ها و سيستم‌هاي رايانه‌اي و مخابراتي
مبحث نخست ـ جعل
ماده 5 ـ هر كس با قصد تقلب، داده‌هاي رايانه‌اي قابل استناد يا داده‌هاي موجود در كارت‌هاي اعتباري يا مغناطيسي يا ساير علايم يا كدهاي كارت‌هاي قابل پردازش و يا مورد استفاده در سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي را تغيير داده يا ايجاد يا حذف يا متوقف كند جاعل محسوب و به مجازات مقرر براي جعل محكوم خواهد شد و همچنين هر كس با علم به جعل و تزوير از آنها استفاده كند، به مجازات مقرر براي استفاده كننده محكوم مي‌شود.
مبحث دوم ـ تخريب و ايجاد اختلال در داده‌ها
ماده 6 ـ هر كس به طور عمدي داده‌هاي رايانه‌اي متعلق به ديگري را از حامل‌هاي داده يا سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي پاك كند يا صدمه بزند يا غير قابل استفاده كند يا به هر نحو به طور كلي يا جزيي تخريب يا مختل كند به جزاي نقدي از 10 ميليون ريال تا صد ميليون ريال محكوم خواهد شد.


مبحث سوم ـ اختلال در سيستم
ماده 7 ـ هر كس به طور عمدي با انجام اعمالي از قبيل وارد كردن، انتقال دادن، ارسال، پخش، صدمه زدن، پاك كردن، ايجاد وقفه، دستكاري يا تخريب داده‌ها يا امواج الكترومغناطيسي يا نوري، سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي متعلق به ديگري را از كار بياندازد يا كاركرد آنها را مختل كند به جزاي نقدي از 10 ميليون ريال تا 100 ميليون ريال محكوم خواهد شد و چنانچه عمل وي به قصد اختلال در نظم و امنيت عمومي باشد و در قوانين ديگر مجازات شديدتري پيش‌بيني شده باشد، به مجازات مندرج در همان قانون محكوم خواهد شد و چنانچه عمل وي به قصد اختلال در نظم و امنيت عمومي باشد و در قوانين ديگر مجازات شديدتري پيش‌بيني شده باشد، به مجازات مندرج در همان قانون محكوم خواهد شد .
فصل سوم ـ كلاهبرداري
ماده 8 ـ هر كس از سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي با ارتكاب اعمالي از قبيل وارد كردن، تغيير، محو، ايجاد، توقف داده‌ها يا اختلال در سيستم، سوء استفاده كند و از اين طريق وجه يا مال يا منفعت يا خدمات مالي و امتيازات مالي براي خود يا ديگري تحصيل كند، كلاهبردار محسوب و به مجازات قانوني مقرر براي كلاهبرداري محكوم خواهد شد.
فصل چهارم ـ جرايم مرتبط با محتوا
ماده 9 ـ هر كس به وسيله سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي محتويات مستهجن را ارائه يا منتشر كند و يا مورد هر قسم معامله قرار دهد و يا به منظور انتشار يا تجارت توليد كند به مجازات مقرر در ماده 640 قانون مجازات اسلامي محكوم خواهد شد.
تبصره ـ محتويات مستهجن به محتوياتي گفته مي‌شود كه شامل نمايش برهنگي كامل زن يا مرد و يا اندام تناسلي يا نمايش آميزش يا عمل جنسي انسان باشد.
ماده 10 ـ اشخاصي كه به وسيله حامل هاي داده يا سيستم رايانه‌اي يا مخابراتي مرتكب يكي از اعمال زير شوند به ترتيب زير مجازات مي‌شوند: الف ـ هر كس محتويات مستهجن را به اشخاص زير 18 سال تمام ارائه كند يا محتويات مستهجن اشخاص زير 18 سال تمام را توليد يا ارائه يا منتشر كند و يا مورد هر قسم معامله قرار دهد و يا آنها را تهيه يا نگهداري يا ذخيره كند، به حداكثر مجازات مقرر در ماده 640 قانون مجازات اسلامي محكوم خواهد شد. ب ـ هر كس به منظور دستيابي اشخاص زير 18 سال تمام به محتويات مستهجن يا به منظور ارتكاب جرايم، مبادرت به تحريك يا ترغيب يا تهديد يا تطميع يا فريب آنها كرده و يا شيوه دستيابي يا ارتكاب موارد ذكر شده را براي آنها تسهيل كرده يا آموزش دهد به مجازات مقرر در ماده 640 قانون مجازات اسلامي محكوم خواهد شد.
تبصره ـ مفاد 9 و 10 شامل آن دسته از محتوياتي نخواهد بود كه با رعايت موازين شرعي و براي مقاصد علمي يا هر مصلحت حلال عقلايي ديگر تهيه، توليد، نگهداري، ارايه، انتشار يا ذخيره شده يا مورد معامله قرار مي‌گيرد.
ماده 11 ـ هر كس به قصد اضرار به غير يا تشويش اذهان عمومي يا مقامات رسمي به وسيله سيستم رايانه‌اي يا مخابراتي اكاذيبي را منتشر كند يا در دسترس ديگران قرار دهد يا با همان مقاصد اعمالي را بر خلاف حقيقت، راساً يا به عنوان نقل قول، به شخص حقيقي و يا حقوقي يا مقام‌هاي رسمي به طور صريح يا تحويلي نسبت دهد، اعم از اينكه از طريق ياد شده به نحوي از انحا ضرر مادي يا معنوي به ديگري وارد شود يا نشود، افزون بر اعاده حيثيت در صورت امكان، به مجازات قانوني مقرر براي جرم نشر اكاذيب محكوم خواهد شد.
ماده 12 ـ هر كس به وسيله سيستم رايانه‌اي يا مخابراتي فيلم و يا صوت ديگري را تغيير يا تحريف كند و منتشر سازد يا با علم به تغيير يا تحريف، انتشار دهد به نحوي كه منجر به هتك حرمت يا ضرري شود، به مجازات مقرر در ماده 640 قانون مجازات اسلامي محكوم خواهد شد.
تبصره ـ چنانچه عمل مرتكب از مصاديق تعرض به نواميس مردم باشد به حداكثر هر سه مجازات مقرر در ماده 640 قانون مجازات اسلامي محكوم خواهد شد.
فصل پنجم ـ افشاي سر
ماده 13 ـ هر كس به وسيله سيستم رايانه‌اي يا مخابراتي صوت يا تصوير و يا فيلم خصوصي و يا خانوادگي يا اسرار ديگري را، به جز موارد قانوني، بدون رضايت او منتشر كند يا در دسترس ديگران قرار دهد به گونه‌اي كه منجر به ضرر وي شود يا به طور عرفي موجب هتك حيثيت او تلقي شود به مجازات مقرر براي افشاي سر محكوم خواهد شد.


فصل ششم ـ مسؤوليت كيفري ارائه‌دهندگان خدمت
ماده 14 ـ‌ ايجاد كنندگان نقطه تماس بين‌المللي موظف‌اند با بكارگيري تدبيرها و تجهيزات فني متعارف محتويات مستهجن موضوع ماده 9 و بند «الف» ماده 10 اين قانون را پالايش كنند. در غير اينصورت فرد متخلف براي بار نخست به جزاي نقدي از مبلغ 10 ميليون ريال تا 100 ميليون ريال و در صورت تكرار به تعطيل موقت از يك هفته تا يك ماه و براي بار سوم به لغو دايم مجوز و محروميت دايم از تصدي اين حرفه محكوم خواهد شد. ساير ارايه كنندگان خدمات دسترسي نيز كه با علم به تخلف ايجاد كنندگان نقطه تماس بين‌المللي، محتويات مستهجن ذكر شده را به كاربران ارائه دهند به مجازات مقرر در اين ماده محكوم خواهند شد.
ماده 15 ـ ارائه كنندگان خدمات ميزباني موظف‌اند پس از اطلاع از وجود محتويات مستهجن موضوع ماده 9 و بند «الف» ماده 10 اين قانون در فضاي واگذار شده توسط آنها، به سرعت محتويات ذكر شده را غير قابل دسترس كرده و مراتب را به مراجع قضايي و يا انتظامي محل اعلام و بر اساس دستور مقام قضايي اقدام كنند. در غير اينصورت فرد متخلف براي بار نخست به پرداخت جزاي نقدي از مبلغ 10 ميليون ريال تا 50 ميليون ريال و در صورت تكرار به پرداخت جزاي نقدي از مبلغ 50 ميليون ريال تا 100 ميليون ريال و محروميت دايم از حرفه ذكر شده محكوم خواهد شد.
فصل هفتم ـ ساير جرايم
ماده 16 ـ اشخاص زير به جزاي نقدي از 5 ميليون تا 20 ميليون ريال محكوم خواهند شد: الف ـ هر كس با علم و عمد اقدام به توليد يا انتشار يا توزيع يا معامله داده‌ها يا نرم‌افزارها و يا هر نوع وسايل الكترونيكي كه صرفاً براي ارتكاب جرايم رايانه‌اي به‌كار مي‌روند، كند. ب ـ هر كس با علم و عمد رمز عبور يا كد دستيابي يا داده‌هاي رايانه‌اي را بدون مجوز مرجع قانوني به ديگران ارائه كرده يا مورد معامله قرار دهد يا منتشر كند به‌گونه‌اي كه امكان دسترسي بدون مجوز مرجع قانوني به داده يا سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي ديگري را فراهم آورد.
تبصره ـ در صورتي كه مرتكب، اعمال ياد شده را حرفه خود قرار داده باشد، به حداكثر مجازات مذكور محكوم خواهد شد.
فصل هشتم ـ تخفيف و تشديد مجازات و ساير مسائل
ماده 17 ـ اشخاصي كه مرتكب جرايم ذكر شده در مواد 2 ، 3 ، 4 و 5 اين قانون شده‌اند هرگاه پيش از كشف جرم مأموران تعقيب را از ارتكاب جرم مطلع كنند يا به هنگام تعقيب موجبات تسهيل تعقيب ساير مرتكبان را فراهم كنند يا مأموران دولت را به گونه مؤثري در كشف جرم كمك و راهنمايي كنند يا ضرر و زيان ناشي از جرم را در مرحله تحقيق جبران كنند بنا به پيشنهاد دادستان مربوط و موافقت دادگاه و يا با تشخيص دادگاه در مجازات آنها تخفيف متناسب داده مي شود و دادگاه مي تواند مجازات مرتكب را معلق و يا او را از مجازات معاف كند.
ماده 18 ـ هريك از كارمندان و كاركنان اداره‌ها و سازمان‌ها يا شوراها و يا شهرداري‌ها و مؤسسه‌هايي كه زير نظر ولي‌فقيه اداره مي‌شوند و ديوان محاسبات و مؤسسه‌هايي كه با كمك مستمر دولت اداره مي‌شوند و يا دارندگان پايه قضايي و به طور كلي اعضا و كاركنان قواي سه‌گانه و همچنين نيروهاي مسلح و مأموران به خدمات عمومي اعم از رسمي و غير رسمي به مناسبت انجام وظيفه مرتكب جرايم رايانه‌اي موضوع اين قانون شوند، حسب مورد به بيش از دو سوم حداكثر مجازات مقرر محكوم خواهند شد.
تبصره ـ هرگاه عمل مرتكب مشمول عنوان معاونت در جرم باشد به نصف حداكثر مجازات قانوني محكوم خواهد شد.
ماده 19 ـ چنانچه در اثر ارتكاب جرايم رايانه‌اي ضرر و زياني متوجه ديگري شود جبران خسارت وارده وفق قوانين و مقررات مربوط صورت خواهد پذيرفت.
بخش سوم ـ آيين‌دادرس
فصل اول ـ صلاحيت:
ماده 20 ـ در هر حوزه قضايي، در صورت ضرورت،‌ به تشخيص رييس قوه قضائيه به تعداد مورد نياز شعبي از دادسراها و دادگاههاي عموي و انقلاب و تجديدنظر براي رسيدگي به جرايم رايانه‌اي اختصاص مي‌يابد.
تبصره ـ قضات دادسراها و دادگاههاي ذكر شده از ميان قضاتي كه آشنايي لازم به امور رايانه دارند، انتخاب خواهند شد.
ماده 21 ـ در صورت بروز اختلاف در صلاحيت، حل اختلاف طبق مقررات قانون آيين‌دادرسي دادگاه‌هاي عمومي و انقلاب در امور مدني خواهد بود.
فصل دوم ـ جمع‌آوري ادله الكترونيكي
مبحث اول ـ نگهداري داده‌ها
ماده 22 ـ كليه ايجادكنندگان نقاط تماس بين‌المللي و ارائه كنندگان خدمات دسترسي موظفند داده‌هاي حاصل از مبادله داده محتوا را حداقل تا سه ماه پس از ايجاد و اطلاعات كاربران را حداقل تا سه ماه پس از خاتمه اشتراك نگهداري كنند.
تبصره ـ مراجع ذكر شده موظفند آدرس‌هاي IP خود را به وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات اعلام كنند.
مبحث دوم ـ حفظ فوري داده‌ها
ماده 23 ـ هر گاه حفظ داده‌هاي ذخيره شده براي تحقيق يا دادرسي لازم باشد مقام قضايي مي‌تواند دستور حفاظت از داده‌هاي ذخيره شده را به اشخاصي كه داده‌هاي ذكر شده به گونه‌اي تحت تصرف يا كنترل آنها قرار دارد، صادر كند و در موارد فوري ضابطان دادگستري مي‌توانند دستور حفاظت را صادر كرده مراتب را حداكثر تا 24 ساعت به اطلاع مقام قضايي برسانند.
چنانچه هر يك از كاركنان دولت يا ساير اشخاص از اجراي دستور ذكر شده خودداري كنند كاركنان دولت به مجازات امتناع از اجراي دستور مقام قضايي و ساير اشخاص به جزاي نقدي از سه ميليون ريال تا ده ميليون محكوم خواهند شد.
تبصره ـ مدت زمان حفاظت حداكثر سه ماه است و با نظر مقام قضايي قابل تمديد است.
مبحث سوم ـ افشاي داده‌ها
ماده 24 ـ مقام‌هاي قضايي مي‌توانند دستور افشاي داده‌هاي حفاظت شده مذكور در موارد 22 و 23 را به اشخاصي كه داده‌هاي ياد شده را در تصرف و يا كنترل دارند صادر كرده تا در اختيار ضابطان قرار گيرد. مستنكف از اجراي دستور به مجازات مقرر در ماده 23 اين قانون محكوم خواهد شد.
مبحث چهارم ـ تفتيش و توقيف داده‌ها و سيستم‌ها:
ماده 25 ـ تفتيش و توقيف داده‌ها يا سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي در مواردي به عمل مي‌آيد كه ظن‌قوي به كشف جرم يا شناسايي متهم يا ادله جرم در آنها وجود داشته باشد.
ماده 26 ـ دستور مقام قضايي به منظور تفتيش و توقيف در صورت امكان بايد شامل اجراي دستور در داخل يا خارج از محل و اطلاعاتي نظير مكان و محدوده تفتيش و توقيف، نوع داده‌هاي موردنظر،‌ مشخصات احتمالي فايل‌ها و سخت‌افزارها و نرم‌افزارها، تعداد آنها، مدت زمان موردنياز، نحوه دستيابي به فايل‌هاي رمزگذاري شده باشد. تفتيش مشتمل بر موارد زير خواهد بود.
الف ـ تفتيش تمام يا بخشي از سيستم رايانه يا مخابراتي
ب ـ تفتيش داده‌هاي رايانه‌اي ذخيره شده،
ج ـ تفتيش حامل‌هاي داده از قبيل : ديسكت و لوح فشرده
د ـ دستيابي به فايل‌هاي حذف شده يا رمزنگاري شده
ماده 27 ـ داده‌ها، حامل‌هاي داده و سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي كه دليل يا وسيله ارتكاب جرم بوده و يا از جرم تحصيل شده‌اند، قابل توقيف هستند.
ماده 28 ـ در جمع‌آوري داده‌ها با رعايت، تناسب، نوع، اهميت و نقش داده‌ها در ارتكاب جرم،‌ به روش‌هايي از قبيل موارد زير عمل مي‌شود:
الف ـ غيرقابل دسترس كردن داده‌ها با روش‌هايي چون تغييرگذر واژه و رمزنگاري
ب ـ تهيه پرينت از فايل‌ها
ج ـ تهيه كپي يا تصوير از تمام يا بخشي از داده‌ها
د ـ ضبط حامل‌هاي داده‌ها
ماده 29 ـ توقيف سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي متناسب با نوع و اهميت و نقش آنها در ارتكاب جرم با روش‌هايي از قبيل موارد زير صورت مي‌گيرد:
الف ـ تغيير گذر واژه به منظور عدم دسترسي به سيستم
ب ـ خاموش كردن سيستم
ج ـ پلمپ سيستم در محل استقرار ـ ضبط سيستم.
ماده 30 ـ در موارد زير سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي توقيف خواهند شد:
الف ـ داده‌هاي ذخيره شده به سهولت قابل دسترس نبوده و يا حجم زيادي داشته باشند
ب ـ بهره‌برداري و تجزيه و تحليل داده‌ها بدون وجود سيستم سخت‌افزاري امكان پذير نباشد
ج ـ مالك يا مسؤول يا متصرف قانوني سيستم به توقيف رضايت داده باشد.
د ـ تهيه كپي از داده‌ها به لحاظ فني امكان‌پذير نباشد
هـ ـ تفتيش در محل سبب ايراد صدمه به داده‌ها شود
و ـ ساير موارد با تصميم مقام قضايي
ماده 31 ـ توقيف حامل‌هاي داده غيرمتصل به سيستم رايانه‌اي يا مخابراتي مانند ضبط،‌آلات و ادوات جرم خواهد بود.
ماده 32 ـ چنانچه در حين اجراي دستور تفتيش و توقيف، تفتيش داده‌هاي مرتبط با جرم ارتكابي در ساير سيستم‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي كه تحت كنترل و يا تصرف متهم قرار دارند ضروري باشد، ضابطان با دستور مقام قضايي دامنه تفتيش و يا توقيف را به سيستم‌هاي ديگر گسترش داده و داده‌هاي موردنظر را تفتيش و يا توقيف خواهند كرد.
ماده 33 ـ در موارد توقيف داده‌ها، چنانچه به روند تحقيقات لطمه‌اي وارد نيايد با تقاضا و هزينه مالك يا دارنده حق دسترسي به داده‌ها و دستور مقام قضايي، كپي داده‌هاي توقيف شده به ايشان تحويل مي‌شود، مگر آنكه داده‌ها غيرقانوني باشد.
ماده 34 ـ در مواردي كه با تشخيص مقام قضايي توقيف سيستم يا داده‌ها سبب ايراد لطمه‌هاي جاني يا مالي شديد به افراد يا اخلال در برنامه‌هاي خدمات عمومي گشته و يا مخل امنيت كشور باشد از روش‌هاي مناسب‌تري به جاي توقيف استفاده خواهد شد.
ماده 35 ـ متضرر مي‌تواند در مورد عمليات و اقدام‌هاي مأموران در توقيف داده‌ها و سيستم‌هاي رايانه‌اي و مخابراتي، اعتراض كتبي خود را همراه با دلايل ظرف 10 روز به مرجع قضايي دستور دهنده تسليم كند به درخواست ياد شده خارج از نوبت رسيدگي شده و تصميم اتخاذ شده قابل اعتراض است.
مبحث پنجم ـ شنود داده‌ها
ماده 36 ـ شنود داده محتوا ممنوع است مگر با رعايت قوانين مربوط.
مبحث ششم ـ ساير موارد
ماده 37 ـ داده‌هاي رايانه‌اي و مخابراتي در صورتي كه مطابق اين قانون جمع‌آوري و نگهداري شده باشند مي‌توانند در اثبات جرم مورد استفاده قرار گيرند.
ماده 38 ـ به منظور جلوگيري از بروز هر گونه تغيير، تحريف يا آسيب‌ و حفظ وضعيت اصلي داده‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي جمع‌آوري شده، لازم است تا زماني كه مرجع قضايي مربوط ضروري مي‌داند، از آنها نگهداري و مراقبت به عمل آيد.
تبصره : آيين‌نامه شيوه جمع‌آوري، نگهداري و مراقبت از داده‌هاي رايانه‌اي و مخابراتي توسط وزارت دادگستري با همكاري نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران و وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات ظرف سه ماه از تاريخ تصويب اين قانون تهيه شده، به تصويب رييس قوه قضاييه خواهد رسيد.
بخش چهارم ـ همكاريهاي بين‌المللي
ماده 39 ـ همكاريهاي بين‌المللي،‌ هر گونه مبادله اطلاعات و انجام امور اداري و پليسي و قضايي كه دولت ايران و ساير دولتها را قادر به كشف پيگيري، تعقيب، رسيدگي و اجراي حكم كند در بر خواهد گرفت.
تبصره ـ چگونگي پيگيري و انجام امور ذكر شده در اين ماده و تشكيلات سازماني موردنياز براي اجراي آن به موجب آيين‌نامه‌اي خواهد بود كه با كسب نظر از مراجع مربوط تهيه شده، به تصويب رييس قوه قضاييه خواهد رسيد.
بخش پنجم ـ ساير مقررات
ماده 40 ـ در مواردي كه سيستم رايانه‌اي يا مخابراتي به عنوان وسيله يا ابزار ارتكاب جرم مورد استفاده قرار گيرد و در اين قانون مجازاتي تعيين نشده باشد مرتكب مطابق مقررات قانون مربوط مجازات خواهد شد.
ماده 41 ـ ميزان جزاهاي نقدي موضوع اين قانون، ‌متناسب با شرايط اقتصادي هر سه سال يك بار براساس پيشنهاد قوه قضاييه و تأييد هيئت وزيران قابل اصلاح است.
ماده 42 ـ قوانين و مقررات مغاير با اين قانون ملغي است.

نتایج نهایی اولین جشنواره تارنمای شرکت های مهندسی

اولین جشنواره تارنمای شرکتهای مهندسی با هدف ارزشیابی حضور شرکتهای مهندسی در شبکه جهانی و با انتخاب تارنمای شرکت های عضو جامعه مهندسان مشاور ایران برگزار شد .

1- نظر به اینکه هیئت داوران از نیروهای شرکت شهرتاش و بانک اطلاعاتی مهندسان ایران انتخاب شدند و هیچ حمایتی و همکاری از شرکتهای دیگر، سازمانها و نهادهای دولتی و انجمنهای صنفی مهندسی در این جشنواره صورت نگرفته بود، تارنماهای متعلق به شرکت شهرتاش و همینطور سایتهایی که توسط این شرکت طراحی گردیده بود و همچنین تارنمای انجمن های صنفی مهندسی کشور در این جشنواره شرکت داده نشدند. امید است که در جشنواره های بعدی با تنوع آرا و حضور سایر افراد صاحب نظر امکان معرفی شرکتهای دیگر نیز بوجود آید.

2- اسامی هیئت داوران:
آقایان: بهروز ظفر ( مدیرعامل )، برایان تون ( مدیر ثبت دامنه )، دایوین لوی ( مدیر سرور )، علی باختری ( مدیر برنامه نویسی ) و علی کارخانه ( مدیر واحد طراحی ) و خانم اوآ روبرتی ( مدیر فروش بین المللی ).

3- مراحل انتخاب:
در مرحله نخست، تارنماهای ثبت شده اعضای جامعه مهندسان مشاور ایران در شبکه جهانی و شرکت کننده در اولین جشنواره، یکصد و پنجاه و هفت تارنما شناسی و تحت بررسی قرار گرفت.
در مرحله بعدی از میان تارنماهای ردیف اول، شرکتهایی که صرفاً به ثبت دامنه اقدام نموده اند و یا اطلاعات کافی و در خور شرکتهای مهندسان مشاور را نداشتند، از فهرست شرکت کنندگان حذف گردیدند.

4- شاخص های ارزیابی تارنماها:
4-1- طراحی:
4-1-1- طراحی تصاویر
4-1-2- گرافیک صفحه و جانمایی آنها

4-2- طراحی و پیش بینی امکانات ضروری
4-3- مشتری مداری ( سهولت استفاده بازدیدکنندگان )
4-4- ساختار
4-5- محتوی:
4-5-1- مقدار اطلاعات
4-5-2- نوع اطلاعات
4-5-3- قابلیت اطمینان از اطلاعات
4-5-4- صحت اطلاعات

4-6- خدمات پشتیبانی
تذکره: تارنمای منتخب دارای تمام موارد در یک قالب نبوده اند و با توجه به سایر سایت های موجود انتخاب گردیده اند.

5- اسامی تارنماهای منتخب:

5-1- تارنمای اول:
شرکت مهندس مشاور تهران شالوده به آدرس الکترونیکی www.ariacivil.com
وجه تمایز: نگاه ملی و صنفی به تارنما و حضور در شبکه جهانی
جایزه: 10 سال ثبت دامنه بانضمام 500 مگا بایت فضای مورد نیاز بارزش تقریبی 000/000/20 ريال

5-2- تارنمای دوم:
شرکت مهندس مشاور شاران به آدرس الکترونیکی www.sharan-co.net
وجه تمایز: راهبری و مدیریت مستقل تارنما برای حضور مناسب تر در شبکه جهانی
جایزه: 5 سال ثبت دامنه بانضمام 500 مگا بایت فضای مورد نیاز بارزش تقریبی 000/000/10 ريال

5-3- تارنمای سوم:
شرکت مهندس مشاور پارس رای آب به آدرس الکترونیکی www.parsrayab.com
وجه تمایز: یکدستی در طراحی، مقدار مناسب اطلاعات و استفاده از زبان بین المللی
جایزه: 2 سال ثبت دامنه بانضمام 500 مگا بایت فضای مورد نیاز بارزش تقریبی 000/000/4 ريال

در آخر شرکت شهرتاش با امید به حضور جهانی در شان و منزلت شرکتهای مهندس مشاور ایرانی و ضمن تبریک به شرکتهای منتخب، یادآوری می نماید تارنماهای ایرانی نمایندگان کشور پهناور ایران در جامعه رو به رشد جهانی هستند و توجه به حضور صحیح در شبکه جهانی مستلزم دانش روز فناوری اطلاعات، همدلی نهادها و آمادگی کار گروهی است.

August 20, 2005

گزارش نشست كميته فناوري اطلاعات و ارتباطات و رئيس جمهور

به گزارش انجمن شركت هاي انفورماتيك اولين نشست كميته فناوري اطلاعات و ارتباطات و رئيس جمهور با حضور بيش از 40 نفر از صاحبنظران دولتي و خصوصي عرصه فناوري اطلاعات و ارتباطات عصر روز چهارشنبه 26 مردادماه در هتل سيمرغ تهران برگزار شد.
در ابتداي نشست سعيدي رئيس سازمان نظام صنفي رايانه‌اي كشور با تشكر از حضور ميهمانان اظهار داشت كه قبل از تشكيل نشست از دوستان و همكاران در مورد اولويت‌هايي كه آقاي رئيس جمهور در خصوص اين فناوري بايد مدنظر قرار دهد سوال شد كه برخي از دوستان نسبت به ارسال پيشنهادهاي خود اقدام كردند. اين پيشنهادها در قالب هفت گروه ارتباطات، تجارت الكترونيكي، نيروي انساني،‌ توليد محتوي، فرهنگ‌سازي، سرمايه‌گذاري و بستر قانوني دسته‌بندي شده‌اند. اگر دوستان همين تقسيم‌بندي را قبول دارند بر همين اساس جلو مي‌رويم و اگر اين دسته‌بندي را قبول نداريد، لطفاً تقسيم‌بندي جديدي ارائه فرماييد.
ناصري (مديرعامل ثناراي) در پاسخ اظهار داشتند: اين تقسيم‌بندي‌ها به نظرم درست است ولي چون ICT چند وجهي است با يك تقسيم‌بندي نمي‌شود همه مسايل را حل كرد وجوه ديگري هم هست. يكي اينكه نقش ICT در توسعه كشور چيست؟ دوم اينكه متولي ICT در كشور كيست؟ مسئله ديگري كه مطرح است نقش بخش خصوصي در ICT است.
مهندس انتظاري مدير سابق مركز تحقيقات مخابرات و مجري طرح ماهواره مصباح در ادامه گفت: يك مبحث بسيار مهم مطرح است كه معيارهاي حاكم بر سند چشم انداز در برنامه چهارم در برخي از موارد مورد غفلت بوده است. در اين جا كه دور هم نشسته‌ايم بايد ببينيم اين صنعت كه مي‌خواهد توسعه پيدا كند به دست چه كسي بايد توسعه پيدا كند. آيا ترجمه يك به يك اقدامات اجرايي از كشورهاي صنعتي صحيح است؟ چه كار بايد بكنيم. تا نيروي انساني داخل و تكنولوژي داخلي بتواند نقش آفرين باشد. اينها بايد در برنامه چهارم كه برنامه اول از سند چشم‌انداز است لحاظ شود. در سند چشم‌انداز آمده است كه بايد رتبه اول در منطقه باشيم. اگر بخواهيم در فناوري اول باشيم بايد تكنولوژي درون‌زا داشته باشيم ولي در برنامه چهارم نسبت به اين موضوع هيچ واكنشي نشان داده نشده است و فقط به بحث كاربري فناوري اطلاعات و ارتباطات توجه شده است. يعني اينكه در برنامه گفته شده است كه بايد به فلان ميزان تلفن همراه يا پهناي باند دسترسي داشته باشيم ولي اينكه آيا نيروهاي داخلي بايد اينكار را بكنند و يا نيروهاي خارجي، اصولاً توجهي نشده است. اينكه ما بايد از شاخص‌هايي مثل شاخص‌هاي ITU درخصوص ميزان پيشرفت اين حوزه استفاده كنيم يا خود معيارهايي تعريف كنيم از نكات ديگري است كه بايد به آن توجه شود.
سلجوقي در پاسخ به اظهارات انتظاري اظهار داشت: در مسائلي كه مطرح شده فقط به ICT نگاه شده است كه البته بخش‌هاي ديگر نظير بهداشت،‌ كشاورزي و... هم وجود دارد كه ICT در آنها enabler است. ضمن اينكه اين بخش را مدنظر قرار مي‌دهيم، بايد آنها را هم ببينيم چون آنها هم تاثيرگذاري زيادي دارند.
بخش متولي‌گري ICT را هم از همين محور ديده‌ايم كه بايد بخشي باشد و يا كارايي ساير بخش‌ها نيز بايد درنظر قرار گيرند. در ايران براي برنامه‌ها بيشتر به عبارات كيفي و كلي توجه مي‌كنيم اگر بتوانيم شاخص‌هايي بگذاريم كه بتوان كمي كرد مناسب است. در مورد مثالي كه انتظاري در مورد ITU مطرح كرد بايد ببينيم كه آيا بايد از همان شاخص‌ها استفاده كنيم يا از شاخص‌هاي داخلي. البته اگر مقايسه جهاني مطرح باشد بايد از استانداردهاي بين‌المللي استفاده كنيم.
سعيدي مجدداً از انتظاري درخواست كرد كه درباره معيارها بيشتر صحبت كند و بگويد كه آيا معيارهاي اندازه‌گيري را دلخواه مي‌داند يا به قول سلجوقي بايد از معيارهاي جهاني كه وجود دارد استفاده كنيم. آيا معيارهاي اندازه‌گيري جهاني مثل ITU را منكر هستيد؟ اگر بله جايگزين آنها چيست؟
انتظاري در پاسخ گفت: آن معيارها البته لازم است ولي كافي نيست. ما حتي معيارهاي اروپايي‌ها را كه براي خودشان دارند را هم در نظر نگرفته‌ايم. من مي‌خواهم بگويم اگر فقط همان معيارها را كه در برنامه چهارم هم آمده است مدنظر قرار بدهيم، تكليف صنايع، R&D را مشخص نكرده‌ايم. مثلاً گفته‌ايم كه بانكداري الكترونيكي شود حالا خودمان درست كنيم يا ديگران مهم نيست. به هر حال خوشحال مي‌شوم سازمان نظام صنفي رايانه‌اي در اين مورد موضع خود را روشن كرده و اعلام كند كه آيا برايش مهم است كه پس از اجراي برنامه چهارم و با اين روش شركتهاي ما رابط با شركتهاي خارجي مي‌شوند. يا خود داراي تكنولوژي مي‌شوند؟ به نظر من اين در برنامه چهارم تكليفش مشخص نيست ولي در برنامه اروپايي‌ها روشي در پيش گرفته‌اند كه تكليف را مشخص مي‌نمايد ولي ما تكليف را مشخص نكرده‌ايم. در اروپا فقط با اتكا به سرمايه‌گذاري و تكنولوژي داخلي است ولي مثلاً در تكفا به همان برنامه (اروپايي‌ها) اشاره شده است ولي تكليف (تكنولوژي) را مشخص نكرده است. در اروپا براي اينكه در بازار رقابت بين‌الملل حفظ شوند به تكنولوژي نيروهاي داخلي تاكيد دارند به بهره‌وري نيروهاي داراي تكنولوژي تاكيد دارند در حالي كه در برنامه چهارم به آن توجه نشده است.
اگر وضعيت تكنولوژي مشخص نشود، تكليف بقيه مسايل روشن نمي‌شود و نتايج حتماً سليقه‌اي مي‌شود. من عقيده دارم كه از نيروهاي داخلي استفاده كنيم تا به تكنولوژي برسيم بايد معيارهاي جديدي به برنامه چهارم اضافه كنيم تا به نتيجه مطلوب برسيم. مثلاً فناوري نرم‌افزاري را بايد طوري هدايت كنيم كه به سمت توليد داخل باشد. مخابرات سالي 3 هزار ميليارد تومان تجهيزات مصرف مي‌كند. براي ما فرق نمي‌كند كه از كجا تهيه شود از داخل يا خارج فقط به رسيدن برنامه فكر مي‌كنيم از ما به عنوان مديران رفع تكليف نمي‌كند. بايد ببينيم كه در (قبال) دنيا چقدر برنامه‌ريزي براي رسيدن به تكنولوژي داخلي داريم.
مهندس نويد معاون وزير آموزش و پرورش ديگر صاحبنظر حاضر در نشست اظهار داشت: به بحث‌هايي كه اين جا مطرح شده مي‌توان سرفصل‌هاي پژوهش و تحقيق و توسعه هم اضافه نمود. به نظر من زماني اين كار به طوري جدي در كشور پاي مي‌گيرد كه به يك عزم ملي تبديل شود و رئيس جمهور و تمام اركان خواهان اجراي آن باشند و زماني اين اتفاق مي‌افتد كه يك تصوير واحد در كشور ما وجود داشته باشد ما در حال حاضر نگاه واحدي وجود ندارد. اگر قرار است ادبيات واحد اتفاق بيفتد قطعاً در بخش‌هاي نظري بايد كار بشود. در كشور با مشكلاتي روبرو هستيم كه اگر حل نشوند نمي‌توان دل بست كه سخت‌افزار يا نرم‌افزار در داخل توليد مي‌شود يا نه. اگر مسئله بي‌سوادي حل نشود چه فرقي مي‌كند كه ICT توليد بشود يا نه؟ بحث عقلانيت در (تصميم‌گيري‌هاي) كشور حاكم نباشد در جايي كه بحث صرفه‌جويي زمان موضوعيتي ندارد پس چه فرقي مي‌كند كه از ICT استفاده بشود. استفاده از ICT آنجا معني مي‌يابد كه استفاده درست از زمان مطرح باشد وگرنه در كشور ما كه جلسات مرتب و سر وقت تشكيل نمي‌شود و به موقع اجرا شدن پروژه‌ها ارزش محسوب نمي‌شود چه فايده‌اي دارد كه از ICT استفاده شود يا خير؟ نكته ديگري كه بايد به آن اشاره كنم اين است كه در پيشنهادهاي اوليه از ICT به مقوله فرهنگ اشاره شده است كه به نظر من لازم است از طرف فرهنگ نيز به ICT توجه و در پيشنهاد نهايي بيايد.
آنگاه دكتر دركوش استاد دانشگاه و بازرس نظام صنفي رايانه‌اي در پاسخ به مطالب مهندس انتظاري اظهار داشت: در اقتصاد مي‌گويند هم از طريق رشد كالاي مصرفي مي‌توان توسعه پيدا كرد و هم از طريق رشد كالاهاي سرمايه‌اي. اگر ما معتقد باشيم كه محصولات ICT كالاهاي سرمايه‌اي هستند تكليف استراتژي جهاني روشن است. همه دنيا دانش فني را مي‌گيرند تا بتواند دانش فني را انتقال دهند. ما بايد از قبل تكليف را روشن كنيم. (كالاهاي سرمايه‌اي كالاهايي هستند كه در توليد محصولات ديگر بكار مي‌روند.) اگر ديد ما كالاهاي سرمايه‌اي باشد و به عنوان محور توسعه مطرح باشد اين به ما خط مي‌دهد كه بايد از تكنولوژي جهاني استفاده كنيم ولي اگر مي‌خواهيم توليد در داخل اتفاق بيفتد بايد تسهيلات مالياتي و... در اختيار توليدكننده قرار دهيم ولي اگر كالاها مصرفي باشد بايد حتماً در داخل توليد شود، پس اگر ICT كالاي مصرفي است، من با حرف انتظاري موافق هستم ولي اگر كالاي سرمايه‌اي است من (با نظر ايشان) مخالف هستم. در مجموع به نظر من محصولات ICT كالاهاي سرمايه‌اي هستند و من با نظر انتظاري مخالف هستم.
آنگاه مهندس جهانگرد دبير شوراي عالي اطلاع رساني پيشنهاد نمود اين جلسات با برنامه‌ريزي دنبال شوند. ايشان افزود: در نظرات ساير دوستان هم آمد كه پيشنهادهاي اوليه مطرح شده بايد در چهارچوب‌هاي بالادستي مورد بررسي قرار گيرند و هر كدام از منظر خود نكات بالادستي را مطرح كردند. در اينجا لازم مي‌دانم به سابقه نظام برنامه‌ريزي در ايران اشاره داشته باشم. در ايران قبل از انقلاب پنج برنامه عمراني داشته‌ايم. پس برنامه چهارم، نهمين برنامه توسعه‌اي ايران است. منتها معماري برنامه چهارم از جنس برنامه‌هاي ديگر نيست. بقيه برنامه‌ها جداول منابع و مصارف داشته‌اند كه براساس بالانس آنها برنامه تنظيم مي‌شد و در همه آنها فروش منابع اوليه مانند نفت از نظر درآمدي مدنظر بوده است. برنامه چهارم در افق يك سند بالادستي به عنوان چشم‌انداز بيست ساله تعريف شده است اينكه بايد به كجا برويم به عدد و رقم تبديل شده است. براي اولين بار در اقتصاد ايران بحث ورود منابع مجازي در اقتصاد مطرح شده پس مفهوم تكنولوژي اهميت خاصي پيدا كرد. پس استفاده از تكنولوژي درون‌زا در برنامه چهارم مطرح شد. البته اينكه تكنولوژي از ابتدا طراحي شود يا به اقتصاد دنيا بپيونديم و با تكميل تكنولوژي‌هاي موجود به تكنولوژي درون‌زا برسيم، البته تكنولوژي مطرح شده در برنامه چهارم عام است ولي به ICT توجه ويژه شده است. پس برنامه چهارم نقش ويژه‌اي در توسعه فناوري در كشور دارد. در برنامه سوم كه در حال تنظيم بود برنامه‌ريزي ICT در آن در نگاه خيلي خرد مطرح بود. در آن سال‌ها دنبال اين نبودند كه به مسايل فرابخشي بپردازند و فقط به مسايل بخشي آن هم از نوع خرد مي‌پرداختند. در حالي كه در برنامه چهارم ICT از يك برنامه بخشي به يك برنامه فرابخشي تبديل شده است.
البته در برنامه چهارم توانمندسازي (بر مبناي) ICT مطرح شده است كه در اين حالت ICT نقش كالاهاي سرمايه‌اي به خود مي‌گيرد. در زمان تنظيم برنامه چهارم در ارائه سند فرابخشي تفكيكي قائل شدند و سند بخشي كه در ICT براي اولين بار صاحب سند فرابخشي شديم.
در اين حوزه من اعتقاد ندارم كه بايد چرخ را از نو اختراع كنيم. پس مهندسي آن بايد در سند فرابخشي مشخص شود. مجموع مواردي كه در برنامه چهارم است در سند چشم‌انداز آمده است. به نظر من در برنامه‌هايي كه در پيشنهاد اوليه آمده است بايد در صدر آن يك برنامه فرابخشي ديده شود. به نظر من بايد شاخص‌هاي بين‌المللي ديده شود.
به نظر من فعلاً سندهاي در دست ما سند چشم‌انداز و برنامه چهارم است پس آنها بايد معيار قرار گيرند. چون بودجه هر سال براساس منابع و مصارف تقسيم مي‌شود پس سهم هر بخش (كه در برنامه) مشخص است ملاك تعيين منابع مي‌شود. من از ابتدا معتقد نبودم كه يك سازمان بخشي بايد مسئله ICT را پيگيري كند وقتي كه لايحه تغيير ساختار وزارتخانه را مي‌نوشتيم، در 15-10 كشور دنيا هم در حال بررسي بودند كه سازمان پيگيري كننده ICT در كشور خود را بخشي ببيند يا فرابخشي؟ با توجه به ماهيت اين فناوري حتي خيلي از كشورهايي كه ساختارهاي بخشي را پذيرفته‌اند، آن را به فرابخشي تبديل كرده‌اند. جالب‌تر اينكه در برخي از كشورها حتي هر شش ماه يكبار ويرايش جديدي از برنامه‌هاي حوزه ICT را ارائه مي‌كنند. پس به همين دليل بايد اين فناوري در حوزه فرابخشي دنبال شود.
در اغلب بحث‌هايي كه در جهان وجود دارد و در wsis به عنوان سوال بزرگي مطرح است، اين است كه چه كسي اينترنت را در سطح جهان اداره كند. ITU مي‌گفت كه ديگران كار كنند و من هماهنگي را عهده‌دار باشم. پذيرفته نشد. الان دنبال ايده‌اي است كه سازمان‌هايي مثل undp و... عهده‌دار هماهنگي جهاني باشند. اين سوال در اجلاس تونس هم مطرح است حتي در حال پيگيري هستند كه يك سازمان جديد زير نظر سازمان ملل متحد براي اينترنت در جهان درنظر گرفته شود. در كشور ما هم اگر در سال‌هاي اخير موفقيتي بوده است به خاطر اين بوده كه برنامه IT زير نظر مستقيم رئيس جمهور بوده است.
پس از اظهارات جهانگرد، مهندس ذوالفقاريان رئيس شوراي انتظامي نظام صنفي رايانه‌اي استان تهران با اشاره به برنامه ارائه شده از سوي دولت جديد گفت: اگر به برنامه‌اي كه ديروز دولت اعلام كرده است توجه شود مي‌بينيم كه نقش ICT در آن خيلي كم است. نقش پررنگ براي طرح‌هاي عمراني درنظر گرفته شده است با توجه به نقش پررنگي كه براي مبارزه با فساد مطرح شده است، بايد روي اين نكته تاكيد نمود كه مبارزه با فساد اقتصادي با ابزاري مانند ICT بسيار مثمرثمر خواهد بود. ما بايد يك سازوكارهايي را ايجاد كنيم كه برنامه‌ها با تعويض افراد دچار وقفه نشود. ثبات برنامه‌ها يكي از مواردي كه ژاپني‌ها را موفق كرده است.
دكتر رياحي مدير دفتر خدمات دولت الكترونيك قوه قضائيه نيز كه از حاضرين در اين نشست بود اظهار داشت: در ICT عليرغم تلاش‌هاي زيادي كه شده است ولي با دنيا فاصله زيادي داريم. من فكر مي‌كنم اگر نيت اين باشد كه بايد در ICT به كجا برويم، با توجه به زحمات زيادي كه جهانگرد در ايجاد هماهنگي ميان سه قوه براي اجراي طرح تكفا كشيده‌اند، چون هماهنگ كردن اين نوع موضوعات در بين سه قوه بسيار مشكل است پس هماهنگي ايجاد شده حول محور تكفا كه بسيار مفيد بوده است، ادامه يابد.
پيشنهادم تداوم اين جلسات و برگزاري نشست‌هايي مركب از مديران اجرايي، مديران بخش خصوصي و هيات علمي دانشگاه‌ها است تا به نتايج ملموسي برسيم. در كشور بنيان فناوري اطلاعات ريخته شده است شركتهاي خوبي وجود دارد ولي اين توانمندي‌ها فراگير نيست بايد تلاش كرد كه توانمندي فراگير شود.
من توصيه‌ام به دوستان حاضر در جلسه اين است كه در كنار مجموعه پيشنهادهايي كه براي دولت آماده مي‌كنند، براي ساير قوا هم پيشنهاد بياورند مثلاً يك دفتر فرابخشي براي هدايت و ساماندهي اين صنف در قوه قضائيه به وجود بيايد مانند همان كاري كه در مورد ساماندهي سرمايه‌گذاري فعاليت‌هاي اقتصادي ايجاد شده است.
دكتر تابش استاد دانشگاه صنعتي شريف و عضو شوراي عالي انفورماتيك كشور به بحث ارائه مدل براي رسيدن به وضعيت مطلوب پرداخته و اظهار داشتند: من فكر مي‌كنم يك طرف پاسخ جهانگرد است كه يك چهارچوب مثل برنامه چهارم درست شده است كه بايد مستقل از افراد مجري باشد. طرف ديگر تقسيم‌بندي‌هاي ريزي است كه به عنوان پيشنهاد ارائه شده است. پس بين اين دو مدل، بايد مدلي طراحي شود كه نحوه اجرايي شدن موارد مطرح شده در برنامه چهارم را به پروژه‌هاي ريز نمايان كند. بانك جهاني مدلي دارد تحت عنوان (شاخص آمادگي شبكه‌اي) با اين مدل وضعيت ICT 90 كشور ارزيابي شده است. عمدتاً كشورهاي اروپايي، سنگاپور و... در آن رتبه‌بندي بالايي دارند. اين مدل را در وضعيت كشورمان ارزيابي كرديم. به 5/3 امتياز از 7 امتياز رسيديم. در حالي كه امتياز آمريكا در اين مدل حدود 6/5 مي‌باشد يعني به اندازه دو واحد از آمريكا عقب هستيم. هر چند اين دو واحد عقب‌ماندگي موجب مي‌شود كه بيش از هفتاد و يا هشتاد كشور عقب‌تر از آمريكا باشيم، ولي بايد توجه كنيم كه در وضعيتي هستيم كه مي‌توانيم وضعيت خودمان را با ارائه مدل‌هايي توسعه بدهيم.
انتظاري در تكميل نقطه‌نظرات قبلي خود و پاسخ به برخي نقطه‌نظرات مطرح شده در جلسه گفت: بحث سر اين نيست كه چرخ از نو اختراع شود. مي‌دانيم كه، حدوداً 9-8 سال از تصويب قانون استفاده از حداكثر توان نيروهاي داخلي مي‌گذرد. در خريدهاي خارجي كه انجام مي‌شود همه آن را دور مي‌زنند. اين قانون الان كاغذ پاره‌اي بيش نيست. حجم خريدهاي داخلي را اندازه‌گيري بكنيد ببينيد چه ميزان وارد مي‌شود. مثلاً مظلوم پارسال گفتند كه حجم بازار ICT 1500 ميليارد تومان است. شما اين را با حجم خريدهاي خارجي مقايسه كنيد. بحث بر سر اين است كه روش استفاده از تكنولوژي‌هاي داخلي در برنامه چهارم مشخص نيست. فرض كنيم دفترچه‌اي را كه داريد آماده مي‌كنيد به رئيس جمهور بدهيد اين دفترچه نمي‌گويد كه راه استفاده و دستيابي از تكنولوژي داخلي چيست؟
نظام صنفي رايانه‌اي به عنوان يك نهاد غيردولتي و مردمي به من راهكار بدهد كه براي رقابت‌پذير كردن اين صنف (در سطح جهاني) چكار بايد بكنيم؟ هيچ جوابي ندارد. به نظر من بايد جواب آن را حتماً داشته باشيد.
اظهارنظر كننده بعدي اين نشست نظاري از اعضاي صنف بود. وي با اشاره به امكان پذيرش پيشنهاد صنف از سوي رئيس جمهور اظهار داشت: اولين موضوعي كه بايد مطرح شود اين است كه سطح پذيرش پيشنهاد چقدر است. فرض مي‌گيريم كه سعيدي پيش‌بيني كرده است كه نتايج جلسات از يك سطح پذيرش (خوبي) برخوردار است. ارائه ليست آرزوها ما را به جايي نمي‌برد. برداشتم از اين ليست (پيشنهاد اوليه)، ليست آروزها است. دوم منظورم اين است كه ما به حدود امكانات دولت و رئيس جمهور توجه نكرده‌ايم. بخش خصوصي در دنيا هميشه حامل اين پيام است كه بگذاريد مكانيزم بازار خودش كار كند. من در اين چند سال ديده‌ام كه دوستان من در بخش خصوصي هميشه دنبال اين بوده‌اند كه دولت خودش را بيشتر درگير كند. به نظر من بايد بخش خصوصي به فكر خودش باشد و بخش دولت هم به فكر برنامه‌هاي خودش باشد.
نكته ديگري كه بايد توجه شود اين است كه ما نظام صنفي رايانه‌اي هستيم و بايد به دولت كمك كنيم ولي بايد مسير و اهداف صنف را دنبال كنيم. دولت هم بايد كار خودش را بكند مثلاً سازمان نظامي نبايد مجلس برگزاري عروسي داشته باشد. نكته ديگر (به جاي) اينكه ليست مشكلات به دولت بدهيم، پيشنهاد كنيم دولت سندي درست كند كه سطح مصرف ICT در (درون) دولت را مشخص كند. اگر اين معلوم شود به نظر من ميزان بازار تعيين مي‌شود و البته با تصويب آيين‌نامه ارجاع كار و... شرايط رقابتي فراهم مي‌شود.
نكته ديگر اين است كه دولت بايد روي زيرساخت همكاري شركتهاي داخلي و خارجي كار كند ما گرفتار يك چنبره مشكلات شده‌ايم. شركتهاي خارجي به ما مي‌گويند كه شما فقط كپي‌رايت خودتان را داريد. درك عمومي من از نكات آقاي انتظاري محدود بود. ICT يك تكنولوژي ملي نيست يك تكنولوژي جهاني است. البته آمار تابش مرا بسيار خوشحال كرد كه در اين زمينه فقط 2 نمره از 7 نمره از آمريكا عقب هستيم. البته اگر آمار ايشان مثل آمار دولتي‌ها نباشد.
من بعيد مي‌دانم كه حتي در بخش خصوصي هم به يك مانيفيست رسيده باشيم. پس نمي‌توانيم با دولتي‌ها به يك تعامل برسيم. چون آنها هم به يك مانيفيست نرسيده‌اند. من فكر مي‌كنم از نظر مفهومي درست اين است كه بخش خصوصي نماينده بخش خصوصي باشد و نبايد پيام‌دهنده سينه چاك دولت باشد. به نظر من بهترين پيشنهاد اين است كه به رئيس جمهور بگوييم كه كمتر به كار بخش خصوصي كار داشته باشد.
پس از اظهارات نظاري، نوبت به دكتر ابراهيمي اصل از صاحبنظران فناوري اطلاعات و ارتباطات كشور رسيد. ايشان با اشاره به اينكه از دويست بند برنامه اعلامي دولت آقاي احمدي‌نژاد كه درخصوص وضعيت اقتصادي كشور مطرح شده است تنها پنج بند آن به فناوري اطلاعات مربوط است درخصوص نحوه تشكيل و اداره جلسه گفت كه اين جلسه نه به روش توفان فكري كه به روش فكرنويسي اداره مي‌شود. در پيشنهادهاي ارائه شده، پيشنهادهاي بسيار متنوع و متضادي با هم آمده است كه با روش علمي و نرم‌افزاري مي‌توان از اين همه پيشنهادهاي متضاد به يك جمع‌بندي مطلوب رسيد.
وي با اشاره به تغييرات پيش‌رو در كشور اظهار داشت: در تمام دنيا براي اينكه دوره تغيير با كمترين هزينه صورت بگيرد يك دوره مديريت تغيير درنظر مي‌گيرند. در كشور ما هر نامزدي براي راي آوردن كليه دستاوردهاي قبلي را زير سوال مي‌برد و پس از راي آوردن نيز ناچار است دوباره از نو شروع كند. به نظر من دستاوردهاي دولت و بخش خصوصي در دوره گذشته بسيار ارزشمند است. بايد يك دسته‌بندي مشخص از فعاليت‌هاي دولت و بخش خصوصي ارائه نمائيم و بدانيم تا چهار سال ديگر بايد به كجا برسيم. به نظر من مخاطب صحبت هم نبايد فقط رئيس جمهور باشد.
آنگاه مهندس جهانگرد دبير شوراي عالي اطلاع رساني در پاسخ به اظهارات نظاري گفت: نكته نظاري صحيح است كه بخش خصوصي بايد به فكر بخش خصوصي باشد و دولت بايد مداخله كمتري بكند. ولي بايد بدانيم كه در كشور ما دولت در بازار حضور حداكثري دارد. البته در كشورهايي هم كه حضور دولت در بازار كم است، تصميماتش در فعاليت بخش خصوصي بسيار تاثيرگذار است. البته نظام صنفي رايانه‌اي به عنوان حلقه واسط مي‌تواند و بايد عمل كند. به نظر من در دوره اخير در شعار همه دولتمردان و در عمل تعدادي طرفدار بخش خصوصي بوده‌اند، ايران بازار بزرگي است، مديريت تقاضا هم بسيار مهم است. در ابتداي برنامه سوم با همكاري انتظاري و ساير دوستان فهرستي از نيازها درآورديم. بخشي از نيازها از نظر محل تامين به مطلقاً داخلي، بخشي مشترك و بخشي هم مطلقاً خارجي تقسيم‌بندي شد. البته اين رعايت نشد و ما در (توليد) بخش خصوصي دچار صدمه شديم. اين دغدغه‌هايي است كه درست است و ولي بايد در لايه‌هاي جلوتر مدنظر قرار بدهيم و به صورت مهندسي شده آنها را مطرح نماييم.
درخصوص تفكيك بين نمايندگان دولت و بخش خصوصي هم بايد عرض كنم كه در گفتگوي امشب خيلي نخواستيم از موضع نمايندگان دولت صحبت كنيم، بلكه سعي شد كه نظرات خود را مطرح كنيم. امشب بپذيريم كه همه (صاحبنظران) حضور دارند.
مهندس ناصري مديرعامل شركت ثناراي با تحليل نكات مطرح شده از سوي ساير حاضرين در نشست اظهار داشت: بحث‌هايي كه در گرفت و به نكات مختلفي پرداخته شد حكايت از اين دارد كه دوستان پيشنهادها را قبول دارند و حداكثر چند مورد هم به آن اضافه مي‌كنند. نكته‌اي كه بايد بگويم اين است كه برنامه‌اي كه تدوين شود حداكثر چند درصد با برنامه چهارم تفاوت دارد، مثلاً بيست درصد. وقتي كه به عمل مي‌رسد قاعدتاً همگرا مي‌شويم. در ذهن من اين است كه وقتي كه نظام صنفي رايانه‌اي افراد را جمع‌آوري كرده است به تفكيك بخش دولتي و خصوصي نپردازيم. چون اقتصاد عمدتاً دولتي است. عدم برنامه‌ريزي و عدم تنظيم درست مقررات، همه را دچار مشكل مي‌كند.
آنچه من نگران هستم اين است كه اشتباهي بزرگ صورت بگيرد. بايد پيام بدهيم حداكثر در چند خط. 1- ICT مهم است، 2- متولي آن مهم است، 3- تعامل آن با بخش خصوصي مهم است، 4- چون مهم است نتايج تكفا را درنظر بگيريم. اگر نظر جلب شد بعد برويم قدم‌هاي بعدي.
آنگاه مهندس چراغي عضو شوراي عالي انفورماتيك كشور اظهار داشت: به نظرم مسايلي كه آقاي ناصري مطرح كردند بسيار خوب بود. پيام‌هاي ما به رئيس جمهور بايد بسيار كوتاه و روشن باشد منتها بايد يك پشتوانه داشته باشد.
اگر بخواهيد مواردي را بگوييد بايد سه برنامه مدنظر باشد: 1- چشم‌انداز، 2- برنامه چهارم، 3- برنامه‌اي كه الان دولت جديد مطرح كرده است.
با توجه به اين سه مورد بايد سرفصل‌ها و موارد مطرح شده را بسيار تخصصي مطرح و به رئيس جمهور پيشنهاد بدهيد.
عليرضا علمي كه از فعالين شركتهاي اينترنتي در كشور مي‌باشد با اشاره با روشن نبودن تعريف بخش خصوصي در كشور اظهار داشت: براي من خيلي شفاف نيست كه بخش خصوصي چيست؟ خصوصي‌سازي صورت گيرد يعني چه؟
وقتي به اصل 44 قانون اساسي برمي‌گرديم، هيچ جا تعريف نشده است كه تعريف بخش خصوصي چيست؟ متاسفانه نتوانسته‌ايم بخش خصوصي را خوب ببينيم كه آيا شركتهاي كوچك بخش خصوصي هستند؟ آيا شركتهاي بزرگ بخش خصوصي هستند؟ آيا اگر سه وزارتخانه شركتي تشكيل دادند آيا آن شركت هم بخش خصوصي است؟
به چه كساني اجازه بدهيم به عنوان بخش خصوصي وارد عرضه بشوند. بخش خصوصي بايد دانش محور باشد يا سرمايه محور و... تا بعد افراد بتوانند براساس آن رگولاتوري كنند. به نظر من انحصارات خيلي بد است ولي انحصار بخش خصوصي خيلي بدتر از انحصار دولتي است.
پس از صحبت‌هاي علمي نوبت به مهندس رشيدي مديرعامل شركت ارتباطات ديتا رسيد. ايشان اظهار داشت: وقتي كه روي صحبت ما با رئيس جمهور است، مطالب بايد خيلي مدون باشد. جايگاه ICT در دنيا بايد تبيين شود. بعد فناوري اطلاعات بيايد در زندگي روزمره آن هم در جامعه جوان ما. اگر خدمات در داخل توليد شد آنگاه مي‌توانيم آن خدمات را صادر كنيم. در حال حاضر ارتباط به صورت فيبري با دنيا ايجاد شده است. پس اگر خدمات داشته باشيم مي‌توانيم به جاي افراد آنها را صادر كنيم. بايد با آمار و ارقام فوايد ICT مطرح شود. فكر مي‌كنم دو سه مورد را مي‌توان به طور كلان از رئيس جمهور خواست. مثلاً امنيت اطلاعات و رمزنگاري كه هم‌اكنون مشمول تحريم هستيم. بايد مواردي كه الان در آن درگير هستيم را به دولت اشاره كنيم. بخش خصوصي مي‌تواند بر روي زيرساخت ايجاد شده، سرويس ارائه نمايد و روستاها را آباد نمايد. قانون مداري بايد تكليفش روشن شود. در سطح كلان چهار پنج حرف عمده داشته باشيم و راه‌كارهاي اجرايي را در ضمايم بدهيم. به هر حال در چهار پنج سال گذشته كارهاي زيادي شده است ولي به هر حال فاصله ما با دنيا زياد است. از چهار مگابيت پهناي باند سال 79 به 1650 رسيده‌ايم. از هزار پورت پرسرعت در سال 79 به 180 هزار پورت پرسرعت رسيده‌ايم، ولي با اين همه مي‌بينيم كه با كشورهاي ديگر مثل كره‌جنوبي بسيار فاصله داريم. اگر به اين بحث‌ها بپردازيم و فاصله ما با دنيا مطرح كنيم كلي كار براي بخش خصوصي ايجاد مي‌شود.
آقاي دكتر مينايي از فعالين عرصه توليد محتوي در كشور در اظهاراتي اعلام كرد كه وقتي دولت از كلينتون به بوش منتقل مي‌شد، نظام صنفي ICT در آمريكا خيلي نگران بود، چون فكر مي‌كرد كه با آمدن آقاي بوش استفاده از ICT مانند سابق رونق نداشته باشد. به نظر من جايگاه نظام صنفي براي دوستان ما قدري مبهم است و شما آن را كاملاً خصوصي درنظر مي‌گيريد در حالي كه وقتي كه شما (سعيدي) از رئيس جمهور براي سه سال حكم گرفته‌ايد، علاوه بر راي آحاد صنف، حكم رئيس جمهور را به عنوان پشتوانه با خود داريد. پس بايد كاري بشود كه نقش نظام صنفي براي همه مثل قوه قضائيه مشخص شود. در حال حاضر در محاكم قضايي عليرغم وجود قانون كپي‌رايت هم قضات خيلي با آن مأنوس نيستند. به نظر من هنوز در مراحل اوليه استفاده از آن هستيم. به نظر من تكفا كه يكي از بزرگ‌ترين پروژه‌هاي تعامل دولت با بخش خصوصي است، خدمات آن براي دولت جديد روشن شود و نقايص آن هم گفته شود.
به نقش نظارتي تكفا كه آيا طرح‌ها به نتيجه رسيده است اشاره شود تا دولت جمع‌بندي روشني داشته باشد. درخصوص پيشنهادهاي ارائه شده در مورد توليد محتوي بايد گفت كه از مراجع فكري، فرهنگي و... نظرخواهي نشده است و بيشتر نگاه متوجه دولت الكترونيك و نظاير آن است در حالي كه از نظر توليد محتوي در محيط الكترونيك با توجه به سابقه فرهنگي كشور در اين زمينه در دنيا منحصر به فرد هستيم.
محمود اميري از اعضاي نظام صنفي رايانه‌اي در اظهاراتشان گفتند: نگراني من بيشتر از صحبت با رئيس جمهور امروز و فرداست. ما الان چشم‌انداز 20 ساله داريم كه حداقل 5/2 رئيس جمهور و حداكثر 5 دولت را برمبناي آن پيش رو داريم. يادم مي‌آيد جهانگرد براي تدوين برنامه تكفا كلي پيش دولت، مجلس، قوه قضائيه، شوراي نگهبان و... فرهنگ سازي كرد آيا هر چهار سال يك بار بايد فرهنگ‌سازي شود؟ صنف مي‌ماند و دولت‌ها مي‌روند پس بايد صنف فرهنگ‌سازي بكند. بنابراين من فكر مي‌كنم در دولت اگر رئيس جمهور خودش متولي ICT باشد موفق مي‌شويم وگرنه موفق نمي‌شويم.
مشايخ اظهار داشتند: اگر جاي نظام صنفي بودم و جلوي رئيس جمهور مي‌رفتم اول فوايد فناوري ICT در مورد مبارزه با فساد و... را مي‌گفتم بعد تعدد مراكز تصميم‌گيري را مي‌گفتم، وجود شوراهاي متعدد و نداشتن برنامه راهبردي. (از مشكلات ماست). خودم در تدوين بخش ICT برنامه سوم و چهارم حضور داشتم. اين برنامه‌ها در اين حوزه‌ها بايد بازنگري مستمر بشود مشكلاتي كه ما داريم، مسايل و مشكلات خاصي است كه مختص كشور ما است، بايد از الگوهاي مشابه كشورهاي مثل خود ما استفاده كنيم.
آنگاه مهندس مرتضوي نايب رئيس سازمان نظام صنفي رايانه‌اي كشور خطاب به سعيدي كه اداره جلسه را بعهده داشتند اظهار داشتند: من بايد از شما سوال كنم چند نفر از دوستان به سوالي كه شما مطرح كرديد كه آيا اين تقسيم‌بندي پيشنهادي را قبول داريد، پاسخ دادند. در اين جلسه كمتر در مورد ICT صحبت شد و دوستان بيشتر به ابراز عقايد پرداختند. البته جلسه براي من بسيار مفيد و آموزنده بود چون تاكنون فكر مي‌كردم كه مي‌توان با فناوري اطلاعات بر بيسوادي غلبه كرد و امروز دوستمان كه معاون وزير آموزش و پرورش هم هستند فرمودند كه تا بيسوادي هست ICT به درد نمي‌خورد. در هر صورت بنده درخواست هدف‌دار كردن جلسات براساس دستورجلسه را دارم تا به جمع‌بندي مطلوبي برسيم.
در پايان نشست، سعيدي با قدرداني از حضور صاحبنظران، بر تداوم اين نشست تا حصول به نتيجه تاكيد و قرار شد گروه‌هاي كاري با مشاركت اعضا تشكيل شود.

از وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات تجليل شد

آيين نكوداشت وتجليل از ‪ ۵۵‬ماه تلاش و خدمات دكتر "سيد احمد معتمدي" وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات دولت خاتمي روز شنبه برگزار شد.
دكتر معتمدي در اين مراسم گفت : در برنامه سوم توسعه ، شاهدي يك تحول در بخش ارتباطات و فناوري اطلاعات بوديم.
وي افزود: در اين دوره سعي شد از تجارب دنيا ، با توجه به مسايل نظام ، ملت ، كشور واسلام استفاده شود .
وي ، تصريح كرد : با الگو برداري از كشورهاي توسعه يافته و بومي‌سازي آن در اين دوره توسعه عميقي در شبكه مخابراتي ، تلفن همراه و ثابت ثابت انجام شد.
وي ، افزود : در وزارتخانه يك اصلاح ساختاري داديم كه اين اصلاح شامل ‪ ۱۵‬تغيير اساسي بود .
معتمدي همچنين گفت : رفع انحصار و خصوصي‌سازي ، انتخاب مديران مناسب وايجاد تعامل بين بخشهاي كل سازمان از ديگر كارهاي ما در اين دوره بود.
وي ، در ادامه ارايه برنامه سالانه وزرات خانه را از ديگر كارهاي خود عنوان كرد و افزود : ارايه برنامه ‪ ۵‬ساله ، سند راهبردي در كوتاه مدت و بلندمدت و جدي گرفتن برنامه سالانه از بهترين كارها در اين دوره بود.
وي ، اظهار داشت : ارايه اولين سند راهبردي در سال ‪ ۸۱‬در ميان وزارتخانه‌ها با صرف ‪ ۱۵۰‬هزارنفر ساعت و با كمك كارشناسان از عواملي است كه باعث توسعه اين وزارتخانه شد.
وي در پايان تاكيد كرد كه در اين وزارتخانه در تمام مدت كاري اينجانب هيچ داد وستدي چه در زمينه سياسي و چه در زمينه اقتصادي وجود نداشت در حاليكه از مهمترين كارهاي ما شفاف‌سازي ورعايت قانون در كل سازمان بود.
در ابتداي اين مراسم نيز كه با حضور جمع كثيري از مديران و معاونان وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات وشركتهاي تابعه انجام گرفت ، مدير عامل شركت مخابرات استان تهران در ده فصل خصوصيات بارز دكتر معتمدي را برشمرد.
مهندس "محمود خسروي " گفت : از خصوصيات بارز دكتر معتمدي احترام وتوجه به كرامت انساني ،دلسوزي ومردمداري ، صداقت در رفتار وكردار است .
وي ، تصريح كرد : معماري مجدد سازماني ، اعتقاد راسخ به استانها و تفويض اختيارات به استانها، بهره‌گيري از اصول علمي در توسعه مديريت ، ايجاد يك جو هماهنگ در سازمان و افزايش بهره‌وري نيروي انساني از مهمترين عملكردهاي دكتر معتمدي بود.
بنابراين گزارش در ادامه اين مراسم رييس سنديكاي صنعت مخابرات به نمايندگي از بخش خصوصي طي سخناني ضمن برشمردن نكات بارز خصوصيات دكتر معتمدي گفت : در اين دوره رشد شبكه مخابراتي كشور با تمهيداتي كه ديده شد ، بسيار چشمگير بود .
وي ، افزود : تغيير ساختار مخابراتي با وجود موانع زياد و ايجاد شركتهاي تحقيقاتي ، ارايه توان تصميم‌گيري به شركتهاي مخابرات استاني ، تغيير تفكر مخابراتي ورشد شبكه تلفن ثابت در حدود سه ميليون خط در سال در دوره دكتر معتمدي انجام گرفت .
وي، در ادامه ،از مهمترين كاركردهاي دكتر معتمدي ، اصلاح شبكه زير ساخت كشور درمدت كوتاه عنوان كرد و اظهار داشت : افزايش بودجه مراكز تحقيقاتي و ارايه پروژه‌هاي تحقيقاتي به بخش خصوصي و واگذاري كارهاي اجرايي و پيمانكاري (‪ (GC‬شبكه تلفن همراه به بخش خصوصي از عوامل توسعه اين سازمان بوده ، كه با همت شخص وزير انجام گرفت .
در ادامه‌اين مراسم " اميرحسين سعيدي نائيني " رييس انجمن صنفي انفورماتيك كشور، "سعيد فايقي " مدير عامل شركت پست و "مهندس شفتي" معاون رييس جمهوري نيز طي سخناني از عملكرد دكتر معتمدي تقدير كردند.

بررسي طرح ايجاد برج ‪ IT‬در اصفهان

رييس انجمن‌شركتهاي انفورماتيك ايران ( كميته اصفهان) از پيگيري و بررسي طرح اوليه ايجاد برج ‪ IT‬در شهر اصفهان خبر داد.
" جاويد شهرياري" در جلسه عمومي‌انجمن شركتهاي انفورماتيك ايران ( كميته اصفهان) كه با حضور اعضاي اين انجمن در اصفهان برگزار شد بيان داشت: طرح ايجاد برج ‪ IT‬به منظور تجميع شركتهاي خصوصي فعال در حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات اصفهان ارايه شده است.
وي افزود: انجمن‌شركتهاي انفورماتيك اصفهان‌و شهرك علمي وتحقيقاتي اصفهان پيگير طرح برج ‪ IT‬هستند و در زمان حاضر ميزان استقبال و تمايل شركتهاي اصفهاني نسبت به اجراي اين طرح در حال ارزيابي و بررسي است.
وي اضافه كرد: سعي بر اين است كه براي ايجاد برج ‪ IT‬اصفهان از تسهيلات پاركهاي فناوري و طرح ملي تكفا( توسعه‌و كاربري‌فناوري اطلاعات و ارتباطات) استفاده شود.
به گفته وي مكاني كه براي ايجاد اين برج در ابتدا در نظر گرفته شده بود پارك فناوري" شيخ بهايي" بود اما مديران شركتها نسبت به دور بودن اين مكان از شهر اصفهان انتقاد داشتند.
وي تصريح كرد: تا زمانيكه استقبال مناسبي از طرف شركتهاي ‪ ICT‬اصفهان براي اجراي اين طرح مشاهده نشود اقدام عملي براي آن به صلاح نيست.
وي برخي مزيتهاي استفاده از تسهيلات پاركهاي فناوري براي ايجاد برج ‪IT‬ را معافيت از ماليات و عوارض دانست.
" ذاكري" نماينده شهرك علمي و تحقيقاتي اصفهان در اين جلسه گفت: اگر شركتهاي اصفهاني و انجمن شركتهاي انفورماتيك اصفهان مايل به ايجاد برج ‪IT‬ باشندشهرك نيز وظيفه خود را در دو جهت مطالعه‌طرح و مكان‌يابي انجام مي‌دهد.
وي اظهار داشت: دستور كار شهرك علمي و تحقيقاتي اصفهان در مرحله اول استفاده از زمينهاي پارك فناوري شيخ بهايي اصفهان است.
به گفته وي ساختمانهاي موجود در پارك فناوري شيخ بهايي كه مجموعا ‪۱۲‬ هكتار است با اجاره‌هاي ‪ ۳۳‬يا ‪ ۹۹‬ساله به شركتهاي متقاضي واگذار مي‌شود.
در پايان جلسه عمومي انجمن شركتهاي انفورماتيك ايران ( كميته اصفهان) به تغيير روش رتبه بندي شركتها اشاره و تصريح شد كه در روش جديد از اظهارنامه شركتها براي رتبه‌بندي استفاده مي‌شود.

گزارش فعاليت‌هاي جامعه‌ اطلاعاتي به رييس جمهور ارايه مي شود

معاون فني دبيرخانه‌ي شوراي عالي اطلاع رساني گفت: گزارشي از عملكرد فعاليت‌هاي جامعه‌ي اطلاعاتي در دبيرخانه‌ي شوراي عالي اطلاع رساني را به رييس جمهورارايه خواهيم داد.
مهندس «خسرو سلجوقي» در گفت‌وگو با(ايسنا) اظهار داشت: نشست مقدماتي جامعه‌ي اطلاعاتي بيشتر از جهت بررسي مسائل تخصصي و كارشناسي اين حوزه برگزار مي‌شوند، بنابراين با توجه به نزديك بودن زمان برگزاري آخرين نشست مقدماتي، از ايران مانند دوره‌هاي پيشين، يك تيم كارشناسي متشكل از وزارتخانه‌هاي امور خارجه و ارتباطات و فناوري اطلاعات، شوراي عالي اطلاع رساني و كارشناسان ذي ربط حضور خواهند داشت.
وي افزود: با توجه به اين‌ كه در اجلاس جامعه‌ي اطلاعاتي تونس سران كشورها حضور خواهند داشت، هنوز رييس جمهور تصميم خاصي در اين حوزه اعلام نكرده‌است و ما منتظر اعلام نظر دكتر احمدي‌نژاد در اين زمينه هستيم.
سلجوقي در پايان تصريح كرد: ايران در نشست‌هاي جامعه‌ي اطلاعاتي نقش موثري داشته است و اميدواريم در تونس نيز بتوانيم دستاوردهاي خوبي از ايران به نمايش بگذاريم.

دسترسي به امكانات دنيا جز ازطريق تجارت‌الكترونيكي ميسر نيست

مديرعامل سازمان منطقه آزاد قشم، گفت: دسترسي به بهترين امكانات دنيا جز از طريق تجارت الكترونيكي امكان پذير نيست.
مهندس سيد "فخرالدين انوار" روز جمعه با اشاره به افتتاح نقطه تجاري ايران شعبه جزيره قشم، افزود: دنياي امروز، دنياي تجارت الكترونيك است.
انوار، افزود: تجار و بازرگانان مي‌توانند با بهره‌گيري از "تجارت الكترونيك" با بهترين فروشنده‌ها، كالاها، ارزانترين قيمت‌ها و مناسبترين شرايط تجارت در دنيا آشنا شوند.
مديرعامل سازمان منطقه‌آزاد قشم، خاطرنشان كرد: تاسيس نقطه تجاري ايران شعبه جزيره قشم، اين فرصت را براي تجار در اين منطقه فراهم مي‌كند كه بهترين كالا را با مناسبترين قيمت و بهترين شرايط وارد كرده و علاوه بر افزايش سود آن، مشتريان را نيز از منافع اين نوع تجارت بهره‌مند كنند.
انوار با بيان اين كه ما مي‌توانيم در مناسبات ملي و بين‌المللي نقش بسزايي ايفا كنيم، گفت: در بخش تجاري، تجارت الكترونيك اين فرصت را نيز براي ما ايجاد خواهد كرد كه بتوانيم با محصولات داخلي و خارجي اين اتصال را برقرار و مناسباتي را در اين زمينه تعريف كنيم.
انوار با تاكيد بر اين كه بايد آموزشهاي لازم در اين زمينه ارايه شود و فرهنگ استفاده از تجارت الكترونيك نيز ايجاد گردد، اظهارداشت: براي گسترش اين فرهنگ لازم است تا تجار ضمن آشنايي با اين نوع تجارت، كيفيت و سطح كارشان را نيز ارتقا دهند.
وي با بيان‌اين كه آينده اين طرح به طور قطع خوب خواهد بود، گفت: تجارت الكترونيك، مسيري است كه دنيا تعريف كرده و بايد به سوي آن پيش برويم.

فروشگاه ساز اينترنتي طرح برتر الكامپ مازندران شد

فروشگاه ساز اينترنتي ايران به عنوان طرح برتر نخستين نمايشگاه الكامپ مازندران برگزيده شد.
به گزارش خبرگزاري موج، نمايشگاه الكامپ مازندران با جذب مسئولان سازمانهاي دولتي و فعالان بخش خصوصي با هدف معرفي جايگاه و ميزان اهميت فن آوري اطلاعات و ارتباطات و تجارت الكترونيكي امروز در حالي به كار خود پايان مي دهد كه فروشگاه ساز اينترنتي ايران را به عنوان طرح و غرفه برتر انتخاب كرده است.
فروشگاه ساز اينترنتي ايران كه در قالب طرح تكفا از سال 83 فعاليت خود را آغاز كرده است و قبلاً به عنوان طرح برتر وزارت بازرگاني در حوزه تجارت الكترونيكي برگزيده شده بود اين بار هم گوي سبقت را ربود.
اين فروشگاه به آدرس www.eshopbuilder.ir و به صورت رايگان به معرفي سرويس تجارت الكترونيكي به بيش از سه هزار نفر از علاقه مندان به حضور در عرصه تجارت الكترونيك پرداخته است.
براساس اين گزارش همزمان با نمايشگاه الكامپ نخستين دانشكده IT استان مازندران نيز افتتاح شد.
مرتضي كاظميان مدير الكامپ مازندران درخصوص نحوه پذيرش اين دانشكده گفت: دانشكده الكترونيكي IT بدون آزمون ورودي و فقط با ارائه مدرك ديپلم معتبر جهت دوره معادل كارشناسي در طرح مشاغل پذيرش مي كند.
وي افزود: اين دانشكده با ارائه مدرك رسمي با مجوز شوراي عالي انفورماتيك و سازمان مديريت كشور سرويس خود را در اختيار كليه كاربران قرار مي دهد.

انتخابات مجدد نظام صنفي رايانه‌اي اصفهان يك ماه

عضو شوراي مركزي سازمان نظام صنفي رايانه‌اي كشور از برگزاري انتخابات مجدد نظام صنفي استان اصفهان در شاخه شركتها تا يك ماه ديگر خبر داد.
استان اصفهان تنها استاني است كه انتخابات نظام صنفي آن در شاخه شركتها از طرف شوراي عالي انفورماتيك كشور باطل اعلام شد و نمايندگان اين بخش از حضور در انتخابات شوراي مركزي سازمان نظام صنفي ايران باز ماندند.
"بيژن اولياء" روز پنجشنبه در جلسه عمومي انجمن شركتهاي انفورماتيك ايران ( كميته اصفهان) گفت: بنا به آخرين اطلاعات و تصميم‌گيريها، انتخابات مجدد نظام صنفي رايانه‌اي اصفهان در شاخه شركتها توسط سازمان مديريت و برنامه‌ريزي استان اصفهان و با حضور يك نماينده از شوراي مركزي نظام صنفي ايران تا يك ماه آينده برگزار خواهد شد.
وي با تاكيد بر تسريع برگزاري انتخابات گفت: اصفهان تنها استاني است كه هنوز هيات مديره آن كامل نشده و فعاليتي درزمينه نظام صنفي نداشته‌است.
وي كه خود عضو هيات مديره نظام صنفي رايانه‌اي استان اصفهان در شاخه فروشگاهها است، گفت: اعلاميه برگزاري انتخابات تا حدود دو هفته ديگر منتشر مي‌شود و شركتها در زمان تعيين شده نسبت به ثبت نام براي حضور در انتخابات و كانديداتوري اقدام كنند.
اولياء ، با ارايه گزارشي از شوراي مركزي نظام صنفي رايانه‌اي ايران به تشكيل دو كميته در اين شورا اشاره كرد و افزود: اين دو كميته تحت عنوان " فناوري اطلاعات و ارتباطات و رييس جمهور " و "كامپيوتر براي همه" هستند.
وي همچنين به تعيين ‪ ۱۰‬اولويت كاري در دستوركار سازمان نظام صنفي اشاره كرد و بيان داشت: چهار دستور كار " تعيين اركان اجرايي نظام‌صنفي رايانه‌اي استانها و مركزي"، " اطلاع‌رساني و انتشار نشريه"، " تامين منابع مالي" و " تعيين رويه‌هاي اجرايي" نسبت به ساير دستوركارها داراي تقدم بيشتري هستند.
وي درباره نحوه تعامل نظام صنفي رايانه‌اي و اتحاديه صنف رايانه گفت: هيچ تداخل و مشكلي در اين بحث وجود ندارد.

نقد و بررسي لايحه جرائم رايانه اي

حامد واعظي - گذر از عصر صنعت و كشاورزي به عصر اطلاعات و ارتباطات به ظاهر زندگي انسان را آسانتر كرده و رفاهي را براي جامعه بشري بوجود آورده و به تبع آن جرايمي در اين بستر در حال شكل‌گيري است.
شايد بتوان زندگي در اين محيط كه محيط مجازي نام دارد را با زندگي در محيط عادي مقايسه كرد. نكته مهمي كه در اين ميان وجود دارد اين است كه قوانيني كه از نظر اجتماعي سياسي و فرهنگي در هريك از دو محيط تصويب شود ممكن است در محيط ديگر قابل اجرا است چون اين دو محيط داراي ارتباط تنگاتنگ با يكديگر هستند. با مطالعه اجمالي در مورد قوانين كشورهاي غربي به وضوح در مي‌يابيم كه نظام سكولار غرب به علت بي‌ارزش دانستن امور ديني و دخالت ندادن آن در سياست و امور اجتماعي و فرهنگي قوانيني تصويب مي كند كه در آن به اخلاقيات توجه زيادي نمي‌شود و كرامت انسان مورد توجه قرار نمي‌گيرد. ولي در جامعه اسلامي ايران كه داراي حكومت الهي است، تمام قوانين سياسي ، فرهنگي و اجتماعي براساس احكام شرع و سنت پيامبر تصويب و اجرا مي‌شوند و مسلماً در چنين جامعه‌اي به اخلاقيات ارزش زيادي داده مي‌شود.در اين نقد سعي شده است تا ايراداتي را كه در لايحه به چشم مي خورد را مورد بررسي قرار دهيم و نقد كوتاهي بر لايحه بنويسيم.

بررسي لايحه
ماده 2 : هر كس به طور عمدي و بدون مجوز مرجع قانوني ، با نقض تدبير‌هاي حفاظتي داده‌ها يا سيستم ‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي، به آنها دسترسي يابد به جزاي نقدي از 5 ميليون ريال تا 50 ميليون ريال محكوم خواهد شد.
به طور كلي يا جزئي تخريب يا مختل كند به جزاي نقدي از 10 ميليون ريال تا 100 ميليون ريال محكوم خواهد شد.
در ماده 2 به اين مطلب اشاره شده كه اگر كسي به طور عمدي به اطلاعات ديجيتال دسترسي پيدا كند به جزاي نقدي محكوم مي‌شود و اگر به صورت كلي و يا جزيي تخريب كند به جزاي نقدي تا دو برابر مبلغ قبل محكوم مي‌شود.
ايراد اول كه به اين ماده وارد است اين است كه جزاي نقدي بسيار كمي براي قانون شكن در نظر گرفته شده است. ما مي‌دانيم اطلاعاتي كه روي كامپيوترها قرار مي‌گيرد از اطلاعات عادي تا فوق سري مي تواند باشد. اما جزاي در نظر گرفته شده در اين ماده در باره اطلاعات خاص بسيار كم است و كسي كه اطلاعات مسروقه را دست داشته باشد در برخي موارد مي‌تواند اين اطلاعات را ميليون‌ها تومان به فروش برساند همچنين در اين ماده گفته نشده كه اگر جرم تكرار شود مجازات سنگين تر مي شود يا خير.
مطلب بعد اينكه دزدي اطلاعات ديجيتال فقط از طريق بي‌سيم يا اينترنت نيست. اين اطلاعات حتماً لازم نيست كه از طريق اينترنت جابجا شود. كما اينكه ما اجازه انتقال اطلاعات سري و بكلي سري را قطعاً از طريق شبكه نداريم و در آينده با راه‌اندازي دولت الكترونيك اين نوع اطلاعات هم اضافه مي‌شوند. بلكه دزدي اطلاعات از طريق CD ، ديسكت قابل حمل يا ... نيز وجود دارد.
مطلب بعد در مورد تخريب جزيي يا كلي اطلاعات است. در اين ماده منظور كميت است يا كيفيت. زيرا ممكن است نفوذگر فقط يك بوت سكتور چند حرفي (6 حرفي) را از بين ببرد و تمام اطلاعات هارد قابل دسترسي نباشد. يا ممكن است حجم عظيمي از اطلاعات بدون استفاده را بدزدد. خوب حالا كدام كلي و كدام جزيي است. حال اگر نفوذ‌گر با نفوذ به سيستم فقط به وسايل غير انتقال داده يا ذخيره داده ضربه زد مثلاً مانيتور را نابود كرد يا كارت صدا را نابود كرد آيا نبايد مجازات شود؟

ماده 4 : هر كس به طور عمدي و بدون مجوز به داده هاي رايانه اي بكلي سري و سري موجود در سيستم‌هاي رايانه اي يا مخابراتي يا حامل‌هاي داده دسترسي يابد يا داده‌هاي رايانه‌اي بكلي سري و سري در حال انتقال را شنود يا دريافت كند به جزاي نقدي از 10 ميليون ريال تا 100 ميليون ريال محكوم خواهد شد.
در ماده 4 بحث ناچيز بودن جريمه وجود دارد با اين تفاوت كه اين ماده راه را براي جاسوسان آسان مي‌كند. آيا به نظر شما اطلاعات سري و يا بكلي سري كشور فقط 10 ميليون تومان ارزش دارد؟! حال اگر اين اطلاعات درباره تعداد موشكهاي شهاب 3، محل استقرار سايتهاي موشكي يا اسامي جاسوسان ما باشد اين اطلاعات فقط 10 ميليون تومان ارزش دارد؟ پس مجازات بايد بر طبق ميزان جرم تعيين شود و نبايد مقدار اندكي براي آن در نظر گرفته شود و به حدي سنگين باشد كه كسي هوس انجام آنرا از سر خود نگذراند.

تبصره 1 ماده 4: داده‌هاي رايانه‌اي بكلي سري داده‌هايي هستند كه افشاي بدون مجوز آنها مي‌تواند به اساس حكومت و مباني نظام جمهوري اسلامي ايران و تماميت ارضي آن ضرر جبران‌ناپذيري وارد كند و منظور از داده هاي رايانه‌اي سري، داده‌هايي است كه افشاي بدون مجوز آنها مي‌تواند امنيت ملي يا منافع ملي را دچار مخاطره كند.
در تبصره 1 ماده 4 اطلاعات را فقط در محدوده دولت در نظر گرفته است در صورتي كه بخش عمده‌اي از توليد اطلاعات در بخش خصوصي خواهد بود و اين بخش به نوبه خود اطلاعات عادي سري و بكلي سري خود را توليد خواهد كرد كه بهتر است اين قانون به بخش خصوصي نيز تعميم يابد.

تبصره: مفاد مواد 9 و 10 شامل آن‌دسته از محتوايي نخواهد بود كه با رعايت موازين شرعي و براي مقاصد علمي يا هر مصلحت حلال عقلايي ديگر ، تهيه، نگهداري، ارئه، انتشار يا ذخيره شده يا مورد معامله قرار مي‌گيرد.
در تبصره ماده 10 مقاصدي را كه با رعايت موازين شرعي حلال است و يا مضمون علمي دارد را بدون مانع دانسته البته بايد مرجعي براي تشخيص اين موارد معرفي شود تا تفسير غلط از قانون بوجود نيايد.
ماده 13: هر كس به وسيله سيستم رايانه‌اي يا مخابراتي صوت با تصوير يا فيلم خصوصي و خانوادگي يا اسرار ديگري را، بجز موارد قانوني، بدون رضايت او منتشر كند يا در رسترس ديگران قرار دهد به‌گونه‌اي كه منجر به‌ضرر وي شود يا به‌طور عرفي موجب هتك حيثيت او تلقي شودبه مجازات مقرر براي افشاي سر محكوم خواهد شد.
در يكي از كشورهاي غربي سايت اينترنتي وجود دارد كه با رضايت افراد دوربينهايي را در اتاق خواب افراد و يا توالت‌هاي عمومي كار مي‌گذارد و تصاويري را كه از اين مكانها بدست مي‌آورند با اجازه افراد در اينترنت پخش مي‌كند. حال با اين مقدمه در ماده 13 بايد اسرار خصوصي افراد تعريف شود. آيا اسرار خصوصي كه با اجازه افراد قابل پخش شدن است شامل اتفاقهايي كه در اتاق خواب يا توالت مي‌افتد است يا اينگونه موارد به هيچ وجه قابل فاش شدن نيست و جريمه سنگين دارد يا خير؟

ماده 14: ايجاد كنندگان نقطه تماس بين المللي موظف‌اند با به‌كار گيري تدبير‌ها و تجهيزات فني متعارف محتواي مستهجن موضوع ماده 9 و بند (الف) ماده 10 اين قانون را پالايش كنند. در غير اين صورت فرد متخلف براي بار نخست به پرداخت جزاي نقدي از 10 ميليون ريال تا 100 ميليون ريال و در صورت تكرار به تعطيل موقط از يك هفته تا يك ماه و براي بار سوم به لغو دائم مجوز و محروميت دائم از تصدي اين حرفه محكوم خواهد شد.ساير ارائه كنندگان خدمات دسترسي نيز كه با علم به تخلف ايجاد كنندگان نقاط تماس بين المللي، محتواي مستهجن ذكر شده را به كاربران ارائه دهند به مجازات مقرر در اين ماده محكوم خواهند شد.
در ماده 14 مشخص نشده كه فردي كه بايد مجازات شود كيست. ( مدير عامل، هيئت رئيسه يا تكنيسين )
ماده 31: توقيف حامل‌هاي داده غير متصلبه سيستم رايانه‌اي يا مخابراتي، مانند ضبط،آلات و ادوات جرم خواهد بود.
در ماده 31 حاملهاي داده غير متصل مي توانند آلات جرم باشند. مثل ديسك قابل حمل يا هارد بيسيم يا ... پس توقيف اين وسايل نبايد جرم تلقي شود.

ماده 36: شنود داده محتوا ممنوع است، مگر با رعايت قوانين مربوط.
در ماده 36 بهتر است" مگر با اجازه مقام قضايي" جايگزين" مگر با رعايت قوانين مربوط" شود. (شنود داده محتوا ممنوع است ،مگر ...)

cyber.jpg

August 18, 2005

‬99 درصد بودجه تحقيقات ‪ ICT‬فقط در پنج شهر توزيع شد

مجري دور دوم طرح حمايت از تحقيقات و توليدات بخش خصوصي در حوزه ‪ICT‬ گفت: ‪ ۹۹‬درصد بودجه دور اول طرح حمايت از بخش خصوصي در دو سال گذشته فقط در پنج شهر تهران، اصفهان، يزد، اهواز و مشهد توزيع شد.
" مرتضي مهدوي" روز پنجشنبه در جلسه عمومي انجمن شركتهاي انفورماتيك ايران ( كميته استان اصفهان )، بيان داشت: از ‪ ۲۴‬ميليارد ريال اعتبار دور اول طرح حمايت از تحقيقات و توليدات بخش خصوصي در حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات(‪ ۸۸ ،(ICT‬درصد آن‌فقط در شهر تهران، ‪ ۱۱‬درصد در چهار شهر اصفهان، يزد، اهواز و مشهد و يك درصد مابقي بودجه در ساير شهرهاي كشور توزيع شد.
وي با تاكيد بر اينكه اين اعداد، آمار بسيار بدي را نشان مي‌دهد، گفت:
دليل عمده توزيع نامناسب‌اين اعتبار، اطلاع نداشتن شركتهاي خصوصي شهرستاني از طرح حمايتي و نحوه استفاده از اين فرصت بوده است.
وي سياست طرح حمايت از تحقيقات و توليدات ‪ ICT‬كه در راستاي طرح ملي "تكفا " انجام مي‌شود را ارايه حمايت به صورت وسيع و قابل دسترس براي شركتهاي كوچك و متوسط عنوان كردو گفت: دراين طرح به بخش خصوصي و تعاونيها به عنوان سرمايه‌گذار تكيه شده است.
وي با اشاره به اينكه تحقيقات وتوليدات ارايه شده به اين‌طرح بايد توجيه اقتصادي داشته باشند يادآور شد: در دور اول از حدود ‪ ۱۳۰‬طرح برگزيده فقط حدود ‪ ۱۵‬طرح داراي جنبه اقتصادي و بازاري بودند.
مهدوي، تصريح كرد: در دور دوم طرح حمايتي، جنبه اقتصادي داشتن پروژه بايد حتما براي كارگروه‌هاي كارشناسي محرز شود.
وي درباره مشخصات عمومي پروژه‌هاي تحت حمايت‌اين طرح گفت: پروژه‌هاي ارايه شده بايد در راستاي ارتقاء يا دستيابي به يك محصول بوده و براي انجام آن نياز به تحقيق و توسعه وجود داشته باشد.
وي ادامه داد: محصول پروژه بايد داراي بازار باشد و بتواند پس از قطع حمايت به صورت مستقل به فعاليت خود ادامه دهد.
مهدوي ميزان اعتبارتخصيص يافته به‌طرحها را ‪ ۵۰‬درصد هزينه اجرايي پژوهشي دانست و گفت: اين ميزان با توجه به شرايط خاصي مي‌تواند افزايش يابد.
وي برخي از اين شرايط خاص را فروش حداقل يك نرم‌افزاردر بازار بين‌المللي، متعلق بودن حداقل ‪ ۵۰‬درصد سهام شركت به خانمها، فعاليتهاي استانداردسازي يا بين‌المللي كردن يك محصول عنوان كرد.
به گفته وي شركتهاي خصوصي تا روز ششم شهريور فرصت ارايه درخواستهاي خود و تا پايان آبان ماه امسال فرصت ارايه پروژه خود را دارند و تا ‪۱۵‬ آذرماه بودجه‌هاي لازم پرداخت مي‌شود.
وي سقف پرداخت بودجه از دور دوم طرح حمايتي به هر شركت خصوصي را ‪۳۸۰‬ ميليون ريال به صورت بلاعوض دانست.
وي خاطرنشان كرد: شركتهاي متقاضي استفاده از اين طرح حمايتي مي‌توانند براي كسب اطلاعات كاملتر به سايت تكفا(‪ (TAKFA.IR‬مراجعه كنند.

اختصاص 260هزار ميليارد ريال به ICT كشور

مديركل دفتر فناوري اطلاعات و ارتباطات سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور، گفت: طرح ايجاد GC داخلي با استفاده از تجهيزات طراحي و توليد داخل در حال طي مراحل قانوني است تا توانمندي مديريتي و اجرايي داخل كشور در يكي از پيشرفته‌ترين فناوري‌ها در زمينه‌ي تلفن‌همراه مورد ارزيابي قرار گرفته و به اثبات برسد.

مهندس ”سيد حسن اميراحمدي“ در گفت‌وگو با خبرنگار سرويس ارتباطات خبرگزاري دانشجويان ايران اظهار داشت: كليات بودجه‌ي اختصاصي به بحث فناوري اطلاعات وارتباطات كشور در برنامه‌ي چهارم توسعه‌، به تصويب رسيده و حدود 260 هزار ميليارد ريال جهت سرمايه‌گذاري دراين بخش پيش‌بيني شده است.

وي ادامه داد: طبق برنامه‌ريزي‌هاي صورت گرفته انتظار داريم حدود 15 هزارميليارد تومان از كل بودجه، توسط بخش دولتي و بالغ بر 11 هزار ميليارد تومان از آن توسط بخش غيردولتي سرمايه‌گذاري شود. از طرفي حدود 10 هزار ميليارد تومان از كل سرمايه‌گذاري مذكور در بخش مخابرات، حدود 8 هزار ميليارد تومان در بخش فناوري اطلاعات و حدود 500 ميليارد تومان در بخش فضايي و قريب به هزار ميليارد تومان در بخش پست و مابقي در ساير موارد و در حوزه‌هايي مانند تنظيم مقررات و تحقيقات سرمايه‌گذاري خواهد شد.

اميراحمدي در مورد نحوه‌ي بررسي آيين نامه‌ي VOIP و لحاظ كردن نظريات فعالان در اين حوزه توسط كميسيون تنظيم مقررات اظهار داشت: پيش‌نويس آيين‌نامه‌ي مذكور از طرف سازمان تنظيم مقررات تدوين و به كميسيون تنظيم مقررات ارجاع داده شد و با توجه به روشن نبودن برخي از ابعاد، سازمان تنظيم مقررات موظف شد تا با انجام بحث‌هايي كارشناسي‌تر، گزارشات تحليلي و استدلالي لازم را تهيه كند.

وي افزود: در اين راستا نظرات كلي برخي از انجمن‌هاي صنفي از جمله انجمن شركت‌هاي اينترنتي پيرامون مواردي مانند بالا بودن ميزان ضمانت‌نامه و محدود بودن مدت زمان مجوزها با برگزاري جلسات با نمايندگان آن‌ها شنيده شده و از آن‌ها خواسته شد تا ساير نطقه نظرات را نيز به ما اعلام كنند و مشكل اساسي در مورد توجه به نقطه نظرات وجود ندارد و اعضاي كميسيون و سازمان مديريت و برنامه‌ريزي آماده‌ي

دريافت نقطه نظرات اصلاحي و تكميلي مي‌باشند.

وي در مورد اين كه آيا در ‌نامه‌ي مذكور، به نحوه‌ي رسيدگي به تخلفات VIOP كه در خود مخابرات و يا سازمان‌هاي دولتي انجام مي‌شود، اشاره شده است، گفت: طبق آيين‌نامه خود مخابرات از انجام اين كار منع و به شركت‌هاي بخش غيردولتي مجوز داده مي‌شود تا نسبت به ارايه‌ي خدمات VOIP اقدام كند اما مخابرات از نظر قانوني از اين كار منع نشده است.

وي افزود: در اين راستا با ورود بخش دولتي و غيردولتي در اين حوزه، وظيفه‌ي كنترل كردن رعايت شرايط و ضوابط آيين‌نامه برعهده‌ي كميسيون تنظيم مقررات است، بنابراين با توجه به اين كه فضا، فضايي رقابتي است، تفاوتي ميان بخش دولتي وغيردولتي در رعايت اصول ضوابط و مقررات وجود نخواهد داشت.

اميراحمدي در مورد تغيير روال و نحوه‌ي اختصاص وام به فعالان در حوزه‌ي فناوري اطلاعات در دولت جديد گفت: آنچه مسلم است بحث حمايت از نهادها و شركت‌هاي فعال و نوپا در حوزه‌ي فناوري اطلاعات به عنوان يك اصل قرار گرفته و به دولت قبلي يا جديد اختصاص نخواهد داشت و در اين راستا بايد در حد توان و طبق چارچوب و ضوابط حركت شود.

وي افزود: چارچوب آيين‌نامه كه تا كنون براي اعطاي وام بر اساس آن عمل مي‌شد، بستگي به سياست‌گذاران دولت بعدي دارد كه آيا همان شرايط را اعمال مي‌كنند و يا اولويت و شرايط ديگري به آن خواهند افزود. اما اصل بحث حمايت از شركت‌ها و فعالان در اين حوزه در جهت رشد و پيشرفت آن‌ها در ابعاد داخلي و پس از آن بين‌المللي تغيير نخواهد كرد .

وي يادآور شد: دو مشكل در بحث اختصاص وام وجود دارد يكي از آن‌ها بحث تشخيص مصاديق واجدان شرايط دريافت وام است و ديگري به سيستم بانك‌ها براي پرداخت وام و بازپرداخت آن باز مي‌گردد و ضرورتا بايد به دنبال مكانيزم‌هايي در جهت تسهيل شرايط باشيم.

وي ادامه داد: شركت‌هايي كه با وام آن‌ها موافقت شده بايد نسبت به ارايه‌ي مدارك لازم اقدام كنند تا بر اساس شرايط وام به آن‌ها تعلق گيرد.

وي همچنين در مورد برنامه‌ي سازمان مديريت، در قبال حمايت‌هاي مالي از شخصيت‌هاي عادي و حقيقي داراي ايده و پروژه‌ در حوزه‌ي ICT كه به سازمان يا ارگان‌ خاصي وابسته نيستند، گفت: سعي و تمركز سازمان بروي اشخاص حقوقي است، براي حمايت از اشخاص حقيقي در سطح كل كشور روش‌هايي مانند سازمان پژوهش‌هاي علمي‌ وصنعتي و غيره وجود دارد، اما آيين‌نامه‌ي وام وجوه اداره شده، افرد حقيقي را مشمول نمي‌شود، مگر آن كه طرحي از سوي نهاد و مرجعي ارائه‌ شود كه بر اساس آن لزوم حمايت و توجه از افراد حقيقي وجود داشته باشد و پس از تاييد شوراي راهبردي وجوه اداره شده به مرحله‌ي اجرا درآيد.

وي در تشريح برنامه‌هاي سازمان مديريت در قبال IT و ICT در كشور در برنامه‌ي چهارم توسعه اظهار داشت: با فعاليت‌هاي صورت گرفته در برنامه‌ي سوم، زمينه براي توسعه‌ي حوزه‌هايي مانند تلفن‌همراه، ثابت، ديتا و غيره و حضور بخش غيردولتي فراهم شده تا دولت به عنوان تعيين اهداف برنامه‌هاي كلان، سياست‌گذار و فراهم كننده‌ي زمينه‌ها و بسترهاي قانوني و حقوقي در راس امور فعاليت و بر امور نظارت و كنترل داشته باشد.

وي، با بيان اين كه در برنا مه‌ي سوم حوزه‌ي‌ فعاليت‌هاي بخش در سطح ملي و براي تامين نيازهاي داخلي بوده است اظهار داشت: اميدواريم در برنامه‌ي چهارم فعاليت‌هاي نهادها و شركت‌ها جنبه‌ي بين‌المللي پيدا كند، فعاليت در بخش‌هاي اپراتوري و سرويس‌دهي نيازمند وجود حاكميت قوي است تا حق و حقوق و جايگاه مردم و شركت‌هاي فعال دربخش را در اقتصاد ملي و توسعه‌ي بخش مورد توجه قرار دهد.

وي در ارزيابي خود از طرح تكفا در برنامه‌ي سوم توسعه و ادامه‌ي ‌آن تحت عنوان تكفاي‌ دو در برنامه‌ي چهارم توسعه اظهار داشت: طرح توسعه‌ي كاربرد فناوري اطلاعات با هدف ايجاد فرهنگ استفاده و به كارگيري از فناوري اطلاعات در دستگاه‌هاي دولتي و جامعه مطرح شد، كه اجراي آن به آشنايي با IT و تغيير فرهنگ در دستگاه‌هاي دولتي وغير دولتي كمك و جريان مثبتي ايجاد كرد.

وي افزود: تكفا داراي استراتژي بلند مدت تعريف شده نبود، اين در حالي است كه كشور به يك استراتژي بلند مدت و روشن نياز داشت.

IT يك بحث فرابخشي است اما چون قانون آن را برعهده‌ي وزارت ICT گذاشته، اين وزارت به عنوان متولي بخش IT مي‌تواند ايفاي نقش كند. شوراي عالي فناوري اطلاعات نيز با عضويت وزاري مربوطه و رياست رييس جمهور در كنار وزارت سياست‌هاي كلان و برنامه‌هاي بلند مدت را تدوين خواهد كرد كه هماهنگي‌هاي آن به عهده‌ي وزارتخانه خواهد بود. در همين بخش سازمان تنظيم مقررات وارتباطات راديويي نيز شكل گرفت كه بر امر تنظيم مقررات در برخي از زمينه‌هاي مورد نياز در اين بخش مي‌پردازد.

وي با بيان اين كه در برنامه‌ي چهارم بايد در مورد فعاليت‌هاي نهادهاي موازي در حوزه‌ي ارتباطات و فناوري اطلاعات و اطلاع رساني و در مورد منابع مالي مصرف شده به همگرايي و برنامه‌ي جامع رسيد، اظهار داشت: از تكفاي دو هنوز به طور رسمي ‌سند مشخصي نديده‌ام اما به نظر مي‌رسد تنظيم‌كنندگان اين طرح را در راستاي پر كردن خلاءها و ادامه‌ي مسير تكفاي يك مطرح كردند.

وي ادامه داد: در همين راستا، وزارت ارتباطات نيز طرحي باهمين اهداف تحت عنوان طرح گام اول توسعه IT كه برروي چند دستگاه دولتي تمركز داشت و به نظر همان برنامه‌ي تكفا را دنبال مي‌كرد.

وي تصريح كرد: ظاهرا طرح تكفاي دو و طرح گام اول توسعه‌ي ICT وزارت ارتباطات موازي هم هستند كه در برنامه‌ي چهارم توسعه بايد نسبت به همگرايي اين دو طرح نيز توجه شود .

وي در مورد برنامه‌ي سازمان مديريت براي افزايش سطح علمي ‌مديران دولتي درحوزه‌ي ICT گفت: اين بحث توسط معاونت نيروي انساني سازمان پي‌گيري مي‌شود، اجراي اين بحث نيازمند ايجاد همكاري و هماهنگي است تا در چارچوب مشخص مديران را هم تحت پوشش قرار ‌گيرند.

وي تصريح كرد: نگرش مديران و نگاه آن‌ها به بحث IT بايد دقيق باشد تا آن را به سيستم‌هايي اجرايي سازمان خود منتقل نمايند، در نتيجه اين بحث جزء مسايل مهم برنامه‌ي توسعه است و انتظار داريم تا كارشناسان، مديران و تصميم گيرندگان با اصول اقتصاد مبتني بر دانايي آشنا باشند زيرا كشور به اين بحث نياز دارد.

وي افزود: برنامه‌ها و سيستم‌هاي آموزشي در دانشگاه‌ها نيز بايد به سمت آموزش و تربيت نيروي انساني آشنا به مقولات فناوري اطلاعات پيش روند.

وي در ادامه در ارزيابي خود از وضعيت شبكه‌ي سيم كارت اعتباري اولين شرط توسعه‌ي سرويس و شبكه‌ي تلفن‌همراه اعتباري را ارايه‌ي سرويس قابل قبول و منطقي دانست و افزود: ما به سرويس نامطلوب و ناقص با كيفيت پايين و چيزي مشابه سرويس‌هاي تلفن همراه دولتي نياز نداريم، اما اگر كيفيت سرويس‌ها‌ي مذكور و برنامه‌ها و تعهدات در قبال مشتركان و كيفيت‌ سرويس‌ها مورد توجه قرار گيرد، قطعا برنامه‌ي توسعه اين شبكه در برنامه‌ي چهارم مد نظر قرار خواهد گرفت، اما اين كار منوط به ارزيابي عملكرد آن در فاز اول اجراي پروژه خواهد بود تا كميسيون تنظيم مقررات و شركت مخابرات ايران تصميم بگيرند كه آيا شبكه توسعه يابد و يا اين كه به همين حد محدود شود.

وي ادامه داد: اگر كيفيت سرويس‌هاي همراه اعتباري عملا پايين باشند و مجري به تعهدات خود عمل نكند و موجبات تضييع حقوق مردم را فراهم آورد، حتي ممكن است نسبت به لغو پروانه‌ي آن‌ها اقدام گردد.

وي با اشاره به اين كه طرح ايجاد و تشكيل GC داخلي با استفاده از تجهيزات با طراحي و توليد داخل مطرح شده افزود: در حال انجام كارهاي قانوني لازم هستيم تا بتوان توسعه‌ي بخشي از شبكه‌ي ارتباطات سيار به عهده‌ي اين GC گذاشته شود. اين مرحله آزمايشي است تا توانمندي‌هاي مديريتي و اجرايي داخل كشور در يكي از پيشرفته‌ترين فن‌آوري‌ها در زمينه‌ي تلفن‌همراه مورد ارزيابي قرار گيرد و به اثبات رسد.

وي ادامه داد: فعاليت‌هاي توسعه‌يي اين GC تماما با استفاده از توان داخل تشكيل خواهد شد، در حال حاضر در مرحله‌ي اخذ مجوز از شوراي اقتصاد به سر مي‌برد و پس از تاييد عمليات كار به صورت تشريفات مناقصه برگزار خواهد شد زيرا كار به صورت آزمايشي پيش مي‌رود و تنها يك متقاضي خواهد داشت .

وي يادآور شد: اين طرح به پيشنهاد وزارت ارتباطات مطرح شده و سازمان از آن حمايت خواهد كرد، بدين ترتيب چند شركت داخلي با استفاده از تجهيزاتي كه كاملا طراحي و ساخت داخل است،‌ با تشكيل يك كنسرسيوم وGC وارد عمل خواهد شد .

شهرك علمي و تحقيقاتي اصفهان به‌ابهامات موجود درباره بودجه خود پاسخ داد

رييس شهرك علمي و تحقيقاتي اصفهان درباره موارد مبهم بودجه اختصاص يافته به‌اين مجموعه از سوي سازمان مديريت وبرنامه‌ريزي كشور توضيحاتي ارايه كرد.
چندي پيش برخي منابع خبري از اختصاص بودجه چند ميلياردي از طرف سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور به شهرك علمي و تحقيقاتي اصفهان انتقاد كرده بودند.
"مهدي كشميري" روز چهارشنبه در گفت وگو با ايرنا بيان داشت: موضوع مطرح شده در برخي سايتها مربوط به بودجه‌هاي تخصيص يافته از دور دوم حمايت از شركتهاي خصوصي در طرح ملي تكفا است كه شهرك علمي و تحقيقاتي اصفهان به عنوان سازمان ملي، براي اين امر در نظر گرفته شده است.
وي افزود: در طرح ملي تكفا(توسعه كاربري فناوري اطلاعات و ارتباطات) هفت بخش اصلي درنظرگرفته شده كه بخش هفتم آن"حمايت از بخش خصوصي در حوزه ‪"ICT‬ و "ايجاد مراكز رشد و پاركهاي فناوري" است كه شهرك علمي تحقيقاتي اصفهان در هر دو زمينه با طرح تكفا مرتبط است.
وي درباره دور اول حمايت از بخش خصوصي در طرح تكفا كه به پايان رسيده است، گفت: در اين دوره ايده‌هاي كاري مطرح شده توسط شركتهاي خصوصي توسط يك شوراي راهبري مورد بررسي قرار گرفت و " شهرك علمي و تحقيقاتي اصفهان" و " جهاد دانشگاهي " مجري عقد قرارداد براي تخصيص بودجه بودند.
به گفته وي،سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور بر اجراي دوره اول حمايت از بخش خصوصي نظارت داشت و دراين دوره حداكثر ‪ ۵۰‬درصد نياز مالي ‪ ۱۲۰‬طرح بخش خصوصي به صورت بلاعوض اختصاص يافت.
رييس شهرك علمي و تحقيقاتي اصفهان، ميزان بودجه دور اول حمايت از بخش خصوصي در طرح تكفا را حدود ‪ ۲۴‬ميليارد ريال اعلام كرد.
وي پيش بيني كرد، در دور دوم حمايت از بخش خصوصي كه به مدت دو سال است ميزان بودجه اختصاص يافته به حدود ‪ ۷۰‬ميليارد ريال افزايش يابد.
كشميري گفت: شهرك علمي تحقيقاتي اصفهان به عنوان سازمان ملي و هشت پارك فناوري در استانهاي ديگر به عنوان سازمان منطقه‌يي، ‪ ۹‬دستگاه اجرايي دوره دوم حمايت از بخش خصوصي هستند.
وي ميزان اعتبار طرحهايي كه به سازمانهاي منطقه‌يي واگذار مي‌شود را زير ‪ ۳۰۰‬ميليون ريال دانست و گفت: طرحهايي كه داراي اعتباري بالاتر از ‪۳۰۰‬ ميليون ريال باشند به شهرك علمي و تحقيقاتي اصفهان واگذار مي‌شوند.
كشميري ميزان بودجه‌يي كه شهرك علمي و تحقيقاتي در دور دوم حمايت از بخش خصوصي صرف قرارداد با شركتهاي خصوصي مي‌كند، حدود ‪ ۲۰‬تا ‪ ۲۵‬ميليارد ريال اعلام كرد و افزود: هنوز بودجه‌يي در اين زمينه توزيع نشده است.
وي تصريح كرد:طرحهاي ارايه شده از طرف شركتهاي خصوصي توسط شوراي راهبري كه مجموعه‌يي از كارشناسان ‪ ICT‬و برخي مديران سازمان مديريت و برنامه‌ريزي و دستگاه‌هاي مجري طرح تكفا هستند مورد تصويب قرار مي‌گيرد.
وي گفت: چون سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور به طور مستقيم نمي‌تواند به شركتهاي خصوصي بودجه بدهد مجرياني را براي اين امر در نظر مي‌گيرد.

ايرانسل مجوز گرفت

با توافق نهايي اعضاي ايراني، مجوز فعاليت بهره بردار دوم تلفن همراه كشور به كنسرسيوم "ايران سل " واگذار شد.
به گزارش روز پنج شنبه روابط عمومي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، بر اساس مصوبه شوراي اقتصاد توافق شد، ‪ ۲۱‬درصد سهام كنسرسيوم ميان دو بانك ملي و پست بانك قرار گيرد و حداكثر پس از سه سال به بازارسهام(بورس) ارايه شود.
بر اساس اين گزارش، به شركت ترك سل سهامدار خارجي اين كنسرسيوم تا ‪۱۳‬ شهريورماه امسال مهلت داده شد كه نسبت به واريز معادل مالي سهم خود اقدام كند و در غير اين صورت برنده بعدي مزايده (شركت‌ام.تي.ان. آفريقاي جنوبي) جايگزين خواهد شد.
با توجه به مذاكرات پيش بيني مي‌شود، كه برنده نخست (ترك سل ) مشكلي براي حضور در اين بازار را نداشته باشد.
اين گزارش مي‌افزايد، براساس برنامه ارايه شده، كنسرسيوم (ايران سل) واگذاري تلفن همراه رااز اواخر سال جاري آغاز و تا سقف يك ميليون شماره را در سال ‪ ۱۳۸۴‬واگذار كند.
برنامه واگذاري سال آينده شش ميليون شماره است و بتدريج تا سقف ‪۱۲/۷‬ ميليون شماره در سال ‪ ۱۳۸۸(‬پايان برنامه جهارم ) افزايش خواهد يافت.
براساس اين گزارش،با فعال شدن بهره‌برداردوم ونيز واگذاري سيم كارتهاي اعتباري (تاليا) تا سقف شش ميليون شماره در برنامه چهارم توسعه در كنار بهره‌بردار اول (شركت مخابرات ايران )، رسيدن به بيش از ‪ ۴۰‬ميليون تلفن همراه در برنامه چهارم، كاملا عملي خواهد بود.
بنا بر اين گزارش، زير ساخت لازم توسعه شبكه مخابراتني تا سقف ياد شده كه بايد در اختيار دولت باشد، نيز با گشايش شبكه ‪ ۵۶‬هزار كيلومتري فيبر نوري كه در تيرماه امسال بدست رييس جمهوري وقت افتتاح شد، تامين شده است.
همچنين، قيمت واگذاري سيم كارتهاي شبكه (ايران سل )حداكثر ‪ ۱۵۰‬هزار تومان و ضريب موفقيت تماس آن ‪ ۹۸‬درصد پيش بيني شده است.

حضور در نمايشگاه فناوري اطلاعات تاجيكستان همراه با يارانه

شركت‌هاي حاضر در نمايشگاه فناوري اطلاعات و ارتباطات تاجيكستان يارانه دريافت مي‌كنند.
طلايي دبير اتحاديه صادركنندگان نرم‌افزار در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاري شهر با بيان اين مطلب افزود: به دنبال درخواست شركت‌هاي حاضر در اين نمايشگاه مبني بر دريافت يارانه و بر اساس پيگيري‌هاي به عمل آمده توسط اتحاديه، طبق موافقت‌نامه‌اي كه با سازمان توسعه تجارت به امضا رسيده اين شركت‌ها يارانه دريافت مي‌‌كنند.
وي گفت: چون زمان اعلام شده براي دريافت و پرداخت يارانه بسيار اندك مي‌باشد و بر اساس توافق سازمان توسعه تجارت، اتحاديه صادركنندگان نرم‌افزار و شركت سهامي نمايشگاه‌هاي مشهد، نمايشگاه فناوري اطلاعات ارتباطات تاجيكستان با تاخير برگزار خواهد شد.
طبق پيگيري‌هاي به عمل آمده بين 30 تا 50 درصد از يارانه‌هاي درخواستي به زودي پرداخت مي‌شود.

August 17, 2005

سرعت دسترسي به اينترنت دانشگاه‌ها افزايش مي‌يابد

سعيد كريمي ـ سرعت دسترسي به اينترنت در دانشگاه‌ها تا پايان سال به 350 مگابيت بر ثانيه خواهد رسيد.
مصطفي كريميان اقبال معاون فناوري وزارت علوم تحقيقات و فناوري در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاري شهر با بيان اين مطلب افزود: با اختصاص 15 ميليارد ريال به پژوهشگاه دانش‌هاي بنيادي و شبكه علمي كشور كه تامين كننده خطوط اينترنت دانشگاه‌ها هستند، سرعت دسترسي به اينترنت در دانشگاه‌ها تا پايان سال به 250 مگابيت بر ثانيه خواهد رسيد.
وي در خصوص ديگر پروژه‌هاي ICT وزارت علوم گفت: ارايه مجوز‌ ايجاد دانشگاه‌ مجازي به چهار دانشگاه علم و صنعت تهران، اميركبير، دانشگاه شيراز دانشگاه سهند تبريز و همچنين اختصاص 4 ميليارد ريال اعتبار در جهت توسعه آموزش مجازي از ديگر پروژه‌هاي انجام شده در اين زمينه است.
وي خاطرنشان كرد: اختصاص 10 ميليارد ريال اعتبار جهت خريد پايگاه‌هاي اطلاعاتي موردنياز اساتيد و دانشجويان و اختصاص 15 ميليارد ريال اعتبار در جهت توسعه شبكه داخلي دانشگاه‌ها از ديگر پروژه‌هاي مرتبط با فناوري اطلاعات و ارتباطات در وزارت علوم است.
كريميان اقبال با بيان اين مطلب كه تمامي اعتبارات تخصيص پيدا شده از محل بودجه تكفا است، گفت: از مجموع 100 ميليارد ريال اعتبار در نظر گرفته شده در سال 83 در اين زمينه، تنها 39 درصد آن تخصيص پيدا كرد كه اين امر موجب تاخير يكساله در بهره‌برداري كامل از پروژه‌هاي ICT وزارت علوم شده است.

کلينيک الکترونيکی روان يار به مراجعان مشاوره مي دهد

ITanalyze.ir - کلينيک الکترونيکی روان يار به مراجعان خدمات مشاوره و اطلاع رسانی علمی و همچنين ارائه راه حل هايی جهت پيشگيری و مقابله با بيماري های افسردگی و اضطراب ارايه مي دهد.
از جمله خدمات کلينيک الکترونيکی روان يار واقع در آدرس اينترنتيwww.ravanyar.com مي توان به مواردي همچون :
- آزمونهای روانشناسی بر خط (on- line)
- مشاوره با روانپزشک
- اطلاعات کليه روانپزشکان و مراکز درمانی کشور
- ارائه کارگاههای آموزشی
- ارائه آزمونهای روانشناسی حضوری
- اطلاع رسانی در مورد بيماريهای افسردگی و اضطراب و روشهای درمان آنها
- بانک اطلاعات کليه مطالب و اخبار مرتبط با بيماريهای افسردگی و اضطراب در رسانه های کشور
- مقالات علمی مرتبط
- ايجاد نظرگاه (Forum) برای تبادل نظر بازديدکنندگان سايت
- برگزاری مسابقه ماه
بر اساس اين گزارش از ابتدای راه اندازی اين کلينيک الکترونيکی (شهريور ماه سال گذشته)تا کنون بيش از 94000 نفر از اين سايت بازديد کرده و بيش از 8500 نفر تاکنون از خدمات مشاوره با روانپزشک به صورت رايگان استفاده کرده اند.
ايجاد کلينيک الکترونيکی اضطراب و افسردگی روان يار از سوی شرکت تارتن سامانه انجام گرفته و به عنوان يکی از يازده طرح برتر دوره اول طرح حمايت از تحقيقات و توليد محصولات ICT در بخش خصوصی و تعاونی برگزيده شده است."

August 16, 2005

جامعه اطلاعات و راهبردهاي كاهش فقر

الف) راهبرد رشد مبتني بر حمايت از فقرا: اين راهبرد به فرايند رشد از ديدگاه كاهش فقر و ايجاد رفاه مي نگرد. ايجاد در آمد در مركز توجه اين راهبرد قرار دارد. علاوه بر كاهش فقر، به خدمات اجتماعي، شبكه هاي امنيتي، زنان، توسعه روستايي و ساختار مالياتي مبتني بر جانبداري از فقرا توجه مي شود. اغلب دولتهاي كشورهاي در حال توسعه، دستيابي به فناوري اطلاعــات و ارتباطات را به عنوان زمينه اي براي افـزايش رشد اقتصادي قلمداد مي كنند. با وجود برخي موارد موفق، بايد به اين نكته توجه شود كه تحقق آنها به خاطر شرايط ويژه اي ( مانند سطح بالاي سواد) بوده است.

در يكي از جمهوري هاي آفريقا، استفاده از اينترنت براي ارائه اطلاعات توريستي موفقيت زيادي به همراه داشته است. همچنين، فروش محصولات روستاييان از طريق اينترنت و درآمد بالاي كشاورزان كامروني در نتيجه به روز شدن اطلاعات مربوط به وضعيت عرضه و تقاضاي كاكائو در نتيجه پيگيري اين راهبرد بوده است.

ب) راهبرد معيشت پايدار: درايــن رويكرد جنبه هاي مختلف زندگي در مناطق محروم بررسي و تحليل مي شود. براين اساس به ساختارهاي اساسي همچون: كشاورزي، تفاوت در آمد و زير بناهاي مناطق روستايي توجه مي شود. از اين گذشته،‌ مواردي مانندمحروميت ناشي از تبعيض، حاشيه نشيني، بيزاري و تحقير مورد توجه قرار مي گيرد. ديگر موارد قابل توجه نيز عبارتند از : آسيب پذيري (درمقـابل شوك خارجي و تنشهاي داخلي) و ناامني(مخاطرات جاني ناشي از وضعيت اجتماعي، جنس يا نژاد). با استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات مي توان نياز هاي فقرا را به نحو موثر تري شناسايي كرد. نكته كليدي، شناسايي و تعيين آن دسته از نيازهاي اطلاعاتي اساسي است كه تاثيري معني دار بر كيفيت زندگي فقرا دارد. استفاده از زبان محلي و ايجاد فرصت باز سازي يا حفظ دانش محلي در اين زمينه يك اولويت است.

با انعكاس اولويتهاي مربوط به افراد جامعه، پروژه هاي مبتني بر فناوري اطلاعات و ارتبـــــــاطات از رويكرد هاي امرار معاش در بر گيرنده تمام افراد جامعه استفاده مي كنند. در نپال و هندوستان از طريق برنامه هاي راديويي- اينترنتي بدون برقراري تماسهاي فردي،توانسته اند اطلاعات ارزشمندي به مردم ارايه كنند.

ج) راهبرد حقوق بشر و توانمندي: دراين رويكرد، توسعه عبارت است از دستيابي فرد به حقوق فردي و اجتماعي خويش. توزيع دوباره قدرت سيــــــاسي و اهداف مربوط به توانمند سازي افراد براي ايجاد تغييرات سياسي كه جنبه اي دراز مدت از كاهش فقر است، از پايداري مطمئن تري برخوردار است. تحقق چنين تغييرات اجتماعي مستلزم دانش و سازمان دهي است.

از اين طريق مي توان با شفافيت بيشتري منابع لازم را تخصيص داد، فرايند هاي انتخابي را به انجام رساند و داده ها را شناسايي و تحليل كرد. همچنين، فرايندمشاوره در سطح وسيعتري از جامعه تحقق مي يابد و ايجاد شفافيت، تسهيل در تمركز زدايي و استفاده از اهرمهاي جامعه مدني مورد توجه قرار مي گيرد. از اين طريق، افراد در فرايند هاي تصميم گيري دخالت مي كنند و به تعامل با تصميم گيران مي پردازند. از اين گذشته، اطمينان كافي از تساوي جنسي و دسترسي برابر به آموزش از طريق آموزشهاي از راه دور حاصل مي شود.

در كنيا، گروهي از زنان با استفاده از ويديو براي ارايه اطلاعات به تصميم گيران درزمينه نيازهاي خود استفاده كرده اند. اين تجربه نشان داد كه چنين پروژه هايي از طريق مطلع كردن افراد ديگر در زمينه وضعيت كنوني زند گيشان از پويايي بالايي برخوردارند و قادر به توسعه اهداف اوليه خود هستند.

د) راهبرد منابع و توزيع دوباره ثروت: توزيع بهتر سرمايه و مديريت كارامد منابع باعث افزايش در آمد فقرا و كاهش فقر مي شود. هنگامي كه شرايط محيطي و موارد اضطراري اقتضا كند و توزيع كار امد كالاها اهميت يابد، مي توان فقرا را مورد ملاحظه بيشتري قرارداد. هدف اساسي استـــفاده از فناوري اطلاعات و ار تباطات در اين رويكرد،ايجاد توانمندي اقتصادي است. از اين فناوري مي توان براي افزايش در آمدهاي دولتي از طريق جمع آوري و اداره ماليات و مديريت كــارامدتر منابع با استفاده از رايانه بهره برد. از طريق رسانه هاي پيشرفته مي توان مردم را از و قايع مطلع كرد و با اطلاع رساني صحيح ، از نا كارامدي در كنترل اوضاع و مديريت امداد و كمك رساني كاست. مديريت اضطراري به ويژه پس از وقــــوع زلزله در السا لوادور از اهميت بيشتري برخوردار شد. در حال حاضــر،سايت هاي اينترنتي بسيار ي براي كمك به مردم از طريق اطلاعات دريافت شده از سازمانهاي بين المللي وجود دارد. در شكل شماره يك اين راهبردها، جايگاه و فصول مشترك آنها نشان داده شده است.

فناوري اطلاعات و ارتباطات در آموزشهاي سازماني
آموزش و بهسازي نيروي انساني به عنوان يكي از مهمترين نيازهاي سازمانها در عصر رقابتي كنوني است. امروزه، سازمانها سودمندي خود را در كيفيت بالاي محيط كار خود جستجو مي كنند و از اين رو به دنبال ارائه آموزشهاي كارآمدتري هستند.

توزيع صحيح هزينه ها و تمركز بيشتر بر فعاليتهاي يادگيري از اهميت بالايي برخوردار است. در برخي موارد، هزينه هاي مربوط به جابجايي افراد و تهيه امكانات لازم براي اجراي حضوري برنامه هاي آموزشي بسيار بيشتر از ديگر امكانات است. در كشورهاي پيشرفته از فناوري اطلاعات و ارتباطات به عنوان روشي موثر براي ارائه آموزشها استفاده مي كنند. چندين عامل در گزينش اين شيوه آموزشي موثر بوده است:

اقتصادهاي نوين متكي بر انجام فعاليتهاي ارزشمند به جاي فعاليتهاي انبوه هستند؛

سرعت و چالاكي به عنوان كليدي ترين عامل ايجاد و حفظ ارزشهاي سازماني است؛
بنگاههاي مدرن نيازمند شبكه اي از ارتباطات براي دريافت بازخورد سريع و رفع بهنگام نارساييها هستند.
استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات در آموزش در سازمانهاي بزرگ دنيا پس از حمله 11 سپتامبر 2001 توسعه بسياري يافته است. استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات براي آموزش، حدود 5، 10 درصد از كل زمان آموزشهاي سازماني در ايالات متحده را شامل مي شود. منافع زير ازطريق استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات در ارائه آموزش قابل حصول است:

كاركنان در هركجا كه بخواهند به مواد آموزشي دسترسي دارند و مي توانند با سرعت دلخواه فرا گيرند؛

دسترسي آسان به خبرگان و كارشناسان برجسته مقدور مي شود؛
اهداف و محتواي دوره ها با سرعت بالا و هزينه كمتري قابل تغيير است؛
پيشرفت كاركنان به راحتي قابل ملاحظه و ردگيري است؛
دوره ها با دانش و مهارتهاي ويژه لازم براي يك فرد قابل تطبيق است؛
اطلاعات درهرجايي كه موردنياز فرد باشد، در اختيار وي قرار مي گيرد.


آموزش كودكان اسكاتلندي
در سال 2003 دولت اسكاتلند مبلغ سه ميليون پــوند براي توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات در مدارس پيش دبستاني اختصاص داد، اين در حالي بود كه كارشناسان از موفقيت برنامه بر اساس يافته هاي پژوهشي خود مطمئن نبودند. بر اين اساس، طرفداران طرح بر اين نكته تاكيد مي ورزيدند فناوري اطلاعات و ارتباطات فقط به رايانه يا موارد مربوط به آن محدود نمي شود و حيطه وسيعي را در بـــر مي گيرد. استــــــدلال آنان اين بود كه كودكان مي تــوانند با فراگيري استفاده صحيح از سيستم هاي ديجيتالي، ‌دوربينهاي ويديويي وتجهيزات صوتي و تصويري، اينترنت، تلفن و پست الكترونيك چيزهاي زيادي را بياموزند.

مهمترين مشكل در ابتداي كار، دسترسي به مربياني بود كه از مهارت كافي در اين زمينه برخوردار باشند. براي حل اين مشكل، گروهي از كارشناسان خبره به صورت متمر هدايت مربيان و برنامه ها را بر عهده گرفتند. هم اكنون، كارشناسان مزبور علاوه بر هدايت برنامه ها و مربيان در تعيين محتواي برنامه ها ي آموزشي نقش اساسي ايفا مي كنند.


روبات پرنده در خدمت شبكه مخابراتي
يكي از شركتهاي آمريكايي فعال در زمينه صنايع مخابراتي در ايالت فلوريدا اعلام كرد كه موفق به ساخت روبات پرنده اي شده است كه قادر است با پرواز در ارتفاع 13 مايلي سطح زمين، امواج تلفني را تقويت و مخابره كند. روبات 245 فوتي مزبور مراحل آزمايشي را با موفقيت پشت سر گذاشته است و بدين ترتيب قادر خواهدبود بالاتر از هواپيماهاي پيشرفته جت و پايين تر از ماهواره هايي كه در 25 تا 30 مايلي سطح زمين قرار دارند به فعاليت بپردازند. اين شركت اميدوار است نمونه هاي كاربردي و توليد انبوه روبات مزبور را تا سال آينده وارد بازار كند.


افزايش سرعت ترانزيستورها
پژوهشگران دانشگاه ايلي نويز آمريكا موفق به ساخت ترانزيستوري شده اند كه قادر است در فركانس 604 گيگا هرتز فعاليت كند. در ساخت اين تزانزيستور از نيمه هاديهاي فسفيد اينديوم و آرسنيد گاليوم اينديوم استفاده شده است. با توسعه اين ترانزيستورها و كاربرد آنها مي توان شاهد بهبود چشمگيري در مخابرات بسيار دور، محاسبات رايانه اي پرسرعت، عكسبرداري پزشكي و حسگرهاي پيشرفته بويژه در زمينه گازهاي سمي بود. اين ترانزيستورها كه با نام ترانزيستورهاي دوقطبي مشهور شده اند، تفاوت زيادي با ترانزيستورهاي اثر ميداني مشهور دارند. در اين ترانزيستــــــورها،‌الكترون ازاميتر منتشر مي شود، از بيس مي گذرد و توسط كلكتور دريافت مي شود. اين ترتيب باعث سريعتر شدن آن نسبت به ترانزيستورهاي كنوني شده است.
منبع: مجله تدبير

مسابقه روزنامه هاى سنتى و الكترونيكى

تاريخ آغاز روزنامه نگارى الكترونيك را مى توان تقريباً به اوايل دهه ۱۹۷۰ نسبت داد. زمانى كه بعضى از روزنامه ها با استفاده از ويدئوتكست (Video-Text) متون مقاله ها و اخبار خود را از طريق تلويزيون در اختيار خوانندگان قرار دادند. با پيشرفت فناورى هاى ارتباطى، روزنامه نگارى الكترونيك نيز خود را در بسترهاى جديد مطرح كرد و با ظهور اينترنت و شبكه جهانى وب به اوج رسيد. اينترنت كه اكنون بيش از سه دهه از پيدايش آن مى گذرد، نقش مهمى در پيشرفت روزنامه نگارى الكترونيك داشت. با اين حال از سال ۱۹۹۳ كه وب جهانى به وجود آمد، روزنامه نگارى الكترونيكى نيز همانند بسيارى از قابليت هاى اينترنت با اقبال گسترده ترى مواجه شد. از حضور نشريات ايرانى در اينترنت بيش از هفت سال مى گذرد. از حضور ايران نيوز به عنوان اولين سايت نشريات ايرانى تا روزنامه همشهرى كه يكى از نخستين روزنامه هايى است كه با راه اندازى يك پايگاه مجازى توانست راه تازه اى را آغاز كند. البته امكانات مالى و فنى نيز به كمك همشهرى آمد تا زمانى كه ايرانيان دسترسى چندانى به اينترنت نداشتند و استفاده از اينترنت براى هيچ قشرى جا نيفتاده بود، با راه اندازى يك شبكه داخلى در شهرستان هاى مختلف ايران، اين روزنامه را به طور رايگان روى Web در اختيار مخاطبان خود قرار دهد. با اين وصف روزنامه همشهرى اولين روزنامه اى است كه در سال ۱۳۷۳ نسخه الكترونيك روزنامه چاپى خود را منتشر كرد. روزنامه نگارى الكترونيك هم چشم و هم گوش مخاطب را نشانه مى گيرد و به همين دليل صداها و جلوه هاى ويژه تصويرى نيز نقش مهمى برعهده دارند. با وجود همه اينها روزنامه نگارى الكترونيك نيز بر پايه متن و نوشتار بنا شده است. محتويات چنين روزنامه اى به جاى چاپ بر روى كاغذ فقط به صورت فايل كامپيوترى در دوره هاى زمانى معينى در يك شبكه اطلاع رسانى متصل به اينترنت قرار مى گيرند و مخاطبان چنين نشرياتى يعنى افرادى كه با كامپيوتر شخصى خود به آن شبكه متصل شوند، مى توانند صفحات روزنامه را روى صفحه نمايش كامپيوتر خود ببينند و يا آن را روى كاغذ چاپ كرده و سپس مطالعه كنند. اتصال به شبكه اطلاع رسانى مورد نظر ممكن است از طريق اينترنت يا در يك شبكه داخلى (اينترنت) صورت پذيرد.
• تقابل يا مكمل با روزنامه نگارى سنتى
هر پديده جديد فناورى ارتباطات بدون شك رسانه هاى موجود را تحت تاثير قرار داده و مى دهد، روزنامه نيز از اين امر مستثنى نيست. اما بايد ديد اين تاثير چه سمت و سويى دارد. يعنى روزنامه نگارى الكترونيك در جهت نابودى روزنامه نگارى سنتى پيش مى رود يا به صورت مكمل و پشتيبان در كنار آن قرار خواهد گرفت. روزنامه ها يك بار به طور جدى از سوى تلويزيون به چالش فراخوانده شده اند. آمار مربوط به وسايل ارتباط جمعى نشان مى دهد كه در بسيارى از كشورهاى پيشرفته دنيا به موازات گسترش تلويزيون شمارگان بسيارى از روزنامه ها و ساير مطبوعات به شدت پايين آمد و حتى بعضى از آنها نيز تعطيل شد. به عنوان نمونه پس از جنگ جهانى دوم در فرانسه با وجود افزايش جمعيت، شمارگان كل روزنامه هاى روزانه به طور محسوسى تقليل يافت و به جاى ۵۱ ميليون نسخه كه در سال ۱۹۲۶ در آن كشور منتشر مى شد، به ۱۰ تا ۱۱ ميليون نسخه رسيد و در آلمان غربى از سال ۱۹۵۵ تا ۱۹۶۹ از ۱۲۰ روزنامه روزانه، تنها ۱۶ روزنامه باقى ماند.
• موانع پيشرفت روزنامه نگارى الكترونيك
با تمام اين اوصاف موانع پيشرفت روزنامه نگارى الكترونيك را مى توان به صورت خلاصه در موارد زير جست وجو كرد:
۱- هزينه هاى ارتباطات اينترنتى در مجموع نسبتاً زياد است. اين موضوع مختص جوامع در حال توسعه نيست بلكه در كشورهاى پيشرفته نيز كاهش هزينه هاى ارتباطى مدنظر قرار دارد.
۲- فرهنگ انفورماتيك درصد قابل توجهى از مردم جهان در سطح پايينى قرار دارد.
۳- عمده استفاده كنندگان اينترنت در جهان را افراد خبره تشكيل مى دهند و نه افراد معمولى و قشر عمده مخاطبان روزنامه ها.
• نگاهى به آينده
در حال حاضر روزنامه هاى الكترونيك و روزنامه هاى چاپى با تمام مزايا و معايبى كه دارند در كنار يكديگر به كار خود ادامه مى دهند اما اين شرايط مى تواند به راحتى تغيير كند. در واقع اگر به واسطه پيشرفت هاى فناورى اطلاعات، شرايطى فراهم شود كه معايب برشمرده روزنامه نگارى الكترونيك از بين برود كفه ترازو مى تواند به سمت روزنامه هاى الكترونيك محض متمايل شود. بنابراين توسعه و پيشرفت روزنامه نگارى الكترونيك در يك جامعه مستلزم وجود شرايط مختلفى است كه مى توان گفت تمامى آنها در بسيارى از كشورهاى جهان موجود نيست. اما نكته مهم اين است كه حتى در جوامع پيشرفته اى كه بسيارى از اين شرايط برقرار است روزنامه الكترونيك تاكنون نتوانسته جايگزين روزنامه چاپى شود. روزنامه چاپى همچنان به دليل پيشينه تاريخى دستيابى آسان و راحتى مطالعه روى كاغذ محبوبيت خود را حفظ كرده است. روزنامه چاپى با سابقه ۴۰۰ ساله آشناى كودك، پير و جوان است درحالى كه از عمر روزنامه هاى الكترونيك كمتر از ۱۳ سال مى گذرد.
منبع: روزنامه شرق

سواد اطلاعاتي: يك اولويت نوظهور جهاني (2)

4-4. آلمان
مريم نظري - در جمهوري دموكراتيك آلمان سابق، آموزش كاربران در خصوص بهره‌گيري از اطلاعات، بخش عمده برنامه‌هاي آموزشي را در كليه سطوح از سطح مقدماتي تا متوسطه و پس از آن تشكيل مي‌داد. آموزش كاربران كتابخانه‌ها يكي از لوازم و بخش‌هاي برنامه عمومي درسي در طي اين دوره بود. اين امر تا حدودي به نوع [و محدوده] اطلاعاتي كه شهروندان مي‌توانستند بدان‌ها دسترسي داشته باشند نيز مربوط مي‌شد، چرا كه آزادي اطلاعات وجود نداشت و دولت سعي مي‌كرد نوع اطلاعات قابل دسترسي براي دانشجويان و شهروندان را محدود كند. پس از فروپاشي ديوار برلين و اتحاد آلمان شرقي و غربي، اين نوع آموزش به كاربران، حذف گرديد.
در اين دوران، مشخصه كتابخانه‌هاي آكادميك غربي، مجموعه‌هاي بسته منابع بود و كاربران مي‌بايست هر يك از اقلام مورد نظر خود را درخواست مي‌كردند. دسترسي به كتابخانه‌ها بسيار محدود بود و خدمات كاربران به خوبي توسعه نيافته بود. اما در دهه 1990 كتابداران دانشگاهي آلمان، بتدريج درهاي كتابخانه‌ را به روي مراجعان گشودند و دريافتند كه لازم است به كاربران، برحسب نيازهايي كه در محيط ديجيتالي، و محيط آموزش و يادگيري درونخطي بيان مي‌دارند، آموزش‌هاي لازم را ارائه كنند. هم «دانشگاه هايدلبرگ»[50] و هم «دانشگاه هامبورگ»[51]، برنامه‌هاي آموزش سواد اطلاعاتي و تك‌آموزهاي درونخطي را عملي كرده‌اند. علاوه بر اين كنسرسيومي با كمك آنان براي فعاليت در امر قابليت‌هاي اطلاعاتي تأسيس شده تا به مبادله اطلاعات در ميان كتابداران مرتبط با سواد اطلاعاتي كمك كند.
كنفرانس سالانه «انجمن كتابخانه‌هاي آلمان»[52] در سال 2001 براي اولين بار به طرح يك برنامه منسجم براي آموزش سواد اطلاعاتي پرداخت. ديگر كتابخانه‌هاي دانشگاهي نيز به همين ترتيب و به تدريج، استفاده از انواع مدل‌هاي آموزشي را براي كمك به كاربران در به دست آوردن مهارت‌هاي اطلاعاتي آغاز نمودند.
4-5. سوئد
كتابداران دانشگاهي در سوئد، بيش از 20 سال است كه بويژه در حوزه‌هاي مهندسي، پزشكي و اقتصاد، درگير برنامه‌ها و دوره‌هاي مختلف براي آموزش كاربران هستند. آنان از فناوري اطلاعات براي ارائه برنامه‌هاي آموزشي مؤثرتر به دانشجويان مبتدي، و در نتيجه فرصت‌دادن به كتابداران براي تدوين آموزش‌هاي پيشرفته‌تر در زمينه مهارت‌هاي اطلاعاتي الكترونيكي به دانشجويان سطوح بالاتر و تكميلي استفاده كرده‌اند.
«شوراي اطلاعات علمي» با نام «نوردينفو»[53] مأموريت دارد «همكاري بين كشورهاي اسكانديناويايي» را در مورد مسائل مربوط به اطلاعات و مستندسازي در كتابخانه‌هاي تحقيقاتي برقرار سازد. هم‌اكنون اقدام جديدي در امر آموزش سواد اطلاعاتي با عنوان «گروه نوردينفوليت»[54]. زيرنظر«كريستينا تاووت»[55] شروع شده
در دو دهه گذشته، «دانشگاه فني چالمرز» برنامه‌هاي جامعي را براي آموزش دانشجويان و مجهز نمودن آن‌ها به سواد اطلاعاتي برگزار كرده است. در اين برنامه‌ها هم براي دانشجويان كارشناسي و پايين‌تر و هم براي دانشجويان تحصيلات تكميلي از برنامه‌هاي يادگيري مبتني بر پروژه استفاده شده و حالت مبتني بر وب دارند. از برنامه‌هاي آموزشي «اينتواينفو» كه قبلاً ذكر شد، در چهار سال گذشته به عنوان پشتيبان درونخطي براي دانشجويان عالي و تكميلي وب استفاده گرديده است.
يك مطالعه تحقيقاتي كه در سال‌هاي 94-1993 در سوئد به انجام رسيد به بررسي رفتار اطلاعجويي 25 دانش‌آموز سال‌هاي آخر دبيرستان در رابطه با نكته‌يابي، توازن اطلاعات و تحليل اطلاعات پرداخت نتايج نشان داد كه اطلاعجويي تا حد بسيار زيادي به ديدگاه فراگير نسبت به محتواي موضوعي بستگي دارد. نتايج اين بررسي حاكي از آن است كه استفاده از يك شيوه رابطه‌اي در آموزش سواد اطلاعاتي، در تقويت ديدگاه فراگيران مؤثر مي‌باشد. بعلاوه، اين امر مي‌تواند تنوع يادگيري و يادگيري انفرادي را گسترش دهد. بنابراين بايد به جاي تأكيد بر جستجوي اطلاعات يا بر فناوري در آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي بر استفاده از اطلاعات تأكيد گردد. كتابداران، اساتيد و مربيان بايد با يكديگر همكاري كنند و بر مشاهده تجارب دانشجويان در رابطه با محتواي اطلاعات به منظور تعيين تعاملات آن‌ها در رفتار اطلاع‌يابي و استفاده از اطلاعات بپردازند. روش رابطه‌اي براي آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي كه در اين مطالعه تبليغ شد، به اندازه‌گيري نتايج يادگيري در ارتباط با رفتار اطلاع‌يابي كمك مي‌كند(Limberg, 2000)
كتابداران «دانشگاه مالمو»[56] كه در سال 1998 تأسيس شده در تلاش‌اند تا سواد اطلاعاتي را با برنامه‌هاي درسي مؤظف دانشجويان تلفيق نمايند تا به اين وسيله نيازهاي اطلاعاتي بسيار متنوع دانشجويان را برآورده كنند. در سال 1999، اولين كنفرانس بين‌المللي «خلق دانش» در «مالمو» برگزار شد تا به امور مرتبط با سواد اطلاعاتي بپردازد. كنفرانس دوم نيز در سال 2001 برگزار شد و قرار است كنفرانس مشابهي[57] به صورت سالانه برگزار گردد .
براي تأسيس مؤسسه‌اي ويژه سواد اطلاعاتي در منطقه اسكانديناوي، طرح‌هايي در دست اقدام است. آنچه در رابطه با سواد اطلاعاتي در استراليا و ايالات متحده آمريكا به انجام رسيده، تأثير قابل‌ملاحظه‌اي بر فعاليت‌هاي سوئدي‌ها در امر آموزش سواد اطلاعاتي به جاي گذاشته. فهرست كاملي از وب سايت‌ها و منابع مختلف در «دانشگاه اسكووده»[58] تنظيم گرديده است.


5. آمريكـاي شمـالي
5-1.كانادا
سياست‌هاي اطلاعاتي دولت كانادا از جمله ديگر اقدامات اطلاعاتي بوده كه باعث شده اين كشور داراي مردمي مجهز به سواد اطلاعاتي باشد. در 3 دهه گذشته، كتابداران دانشگاهي كانادا به آموزش مهارت‌هاي كتابخانه‌اي و اطلاعاتي به دانشجويان اهتمام داشته‌اند. بيش از 25 سال است كه در يك كنفرانس ملي سالانه، ملاحظات مربوط به مهارت‌هاي اطلاعاتي اين كشور بيان مي‌گردند. كتابداران آموزشگر در كتابخانه‌هاي دانشگاهي، به حل چالش‌هاي موجود در ادغام آموزش سواد اطلاعاتي در دوره‌هاي درسي دانشجويان ادامه مي‌دهند. گرچه در اين رابطه، در پنج سال گذشته پيشرفت‌هايي حاصل گرديده، اما در مقايسه با اقداماتي كه در ايالات متحده، استراليا، نيوزيلند و اروپاي شمالي صورت گرفته، به فعاليت‌هاي بسيار بيشتري نياز است.
يك تحقيق ملي كه در رابطه با آموزش سواد اطلاعاتي در كتابخانه‌هاي دانشگاهي كانادا صورت پذيرفته نشان مي‌دهد كه روندهاي مربوط به اهداف عملي، روش‌ها و محتواي آموزشي در پنج سال گذشته تغيير چشمگيري نداشته است. اين تحقيق نشان داد كه تعداد اندكي از كتابداران، اهداف عملي خود را به طور رسمي ثبت كرده‌‌اند و بسياري از آنان نتايج آموزش‌هاي خود را به صورت رسمي ارزيابي ننموده‌اند. برخي از يافته‌هاي اين بررسي با يافته‌هاي مطالعه‌اي كه قبلاً در نيوزيلند صورت گرفته بود، شباهت دارند. به نظر مي‌رسد كه دانشگاهيان كانادا در مقايسه با ايالات متحده، تأكيد كمتري بر آموزش مهارتهاي اطلاعاتي دارند. از اين‌رو، لازم است كتابداران با مدرسان در محيط هاي آموزش مقدماتي، متوسطه و عالي رابطه كاري نزديكتري داشته باشند تا اطمينان حاصل شود كه همه دانشجويان و دانش‌آموزان از سواد اطلاعاتي برخوردار شده‌اند (Julien, 2000).
در سال 1993 پزشكان كانادايي درخواست نمودند شيوه جديدي براي آموزش‌هاي مستمر حرفه‌اي اعمال گردد. «كالج سلطنتي پزشكان و جراحان كانادا»[59] نيز «برنامه حفظ قابليت‌ها»[60] را به مرحله اجرا گذاشت تا به پزشكان در خوديادگيري كمك كند. همچنين ابزارهايي طراحي گرديد تا به پزشكان كمك كند دريابند چه زماني به اطلاعات نياز دارند و به چه ترتيب مي‌توانند اين اطلاعات را جايابي و ارزيابي كنند و به طرز مؤثري مورد استفاده قرار دهند. پزشكان خاطر نشان كردند كه به ابزاري نياز دارند كه با كمك آن بتوانند نياز اطلاعاتي خود را تشخيص دهند و رفع نمايند. به همين دليل در سال 1997 نوعي دفترچه خاطرات نرم‌افزاري براي آنان طراحي و ارزيابي شد. كاربرد چنين ابزاري در استراليا، انگلستان، سوئيس و ايالات متحده نيز آزمون شده بود. اين نرم‌افزار، در واقع نوعي وسيله يادگيري تعاملي است كه مي تواند بر توانايي‌هاي فراگيران در يادگيري تعاملي و خوديادگيري مستقل بيفزايد (Parboosingh, 2000).
5-2. مكزيك
همكاري ميان هيئت علمي و كتابداران، پديده‌اي تازه در كتابخانه‌هاي دانشگاهي مكزيك به شمار مي‌رود و در اين رابطه نمونه‌هاي ثبت‌شده اندكي وجود دارند. كتابداران مي‌كوشند نقش مربي را در آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي به كاربران ايفا كنند، اما در اين راه در مقايسه با همتايان خود در ايالات متحده و ديگر كشورهاي داراي اقتصاد پيشرفته، با چالش‌ها و مشكلات بيشتري مواجه هستند. بخش زيادي از جمعيت اين كشور از تحصيلات مناسب برخوردار نيستند و مشابه شهروندان ديگر كشورهاي جهان سوم، فاقد مهارت‌هاي اوليه سواد هستند.
با اين حال چندين كتابدار دانشگاهي، آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي به دانشجويان را آغاز كرده‌اند. در اين مؤسسه‌ها چه خصوصي و چه دولتي، كتابداران نحوه استفاده از پايگاه‌هاي اطلاعاتي را به دانشجويان مي‌آموزند و به آنان ياد مي‌دهند كه به چه ترتيب، مهارت‌هاي اطلاعاتي لازم براي يادگيري مادام‌العمر را فراگيرند. كتابداران به تدريج در تدوين مدل‌هاي آموزشي براي يادگيري در سراسر مكزيك وارد مي‌شوند. يك نمونه عالي از برنامه‌هاي آموزش كاربران را مي‌توان در «دانشگاه خوارز»[61] واقع در «چيوداد خوارز»[62] مشاهده كرد. كتابداران اين دانشگاه يك محيط اطلاعاتي الكترونيكي روزآمد را، همراه با امكان دسترسي به طيف جامعي از پايگاه‌هاي اطلاعاتي الكترونيكي فراهم آورده‌اند. كاركنان كتابخانه در تلاش‌اند تا آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي را با دروس موظف دانشجويان تلفيق كنند.[63] «دانشگاه خوارز» به رياست «جيسوس لائو» توانسته است علاوه بر اين اقدامات سه كنفرانس ملي نيز در رابطه با سواد اطلاعاتي برگزار نمايد.
5-3. ايالات متحده آمريكا
بسياري از پيشرفت‌هايي كه در زمينه توسعه سواد اطلاعاتي در ايالات متحده امريكا صورت پذيرفته برمبناي همكاري‌هاي به انجام رسيده است. گروه‌هاي كاري كشوري، سازمان‌هاي تخصصي، و نيروهاي كاري ويژه از جمله عناصري بوده‌اند كه در سطح ملي به مدت چندين دهه با يكديگر همكاري داشته‌اند تا مفهوم سواد اطلاعاتي را در سطح جامعه، تعريف و تدوين كنند و توسعه دهند. در سال 1989 «كميسيون رياستي انجمن كتابخانه‌هاي آمريكا در امر سواد اطلاعاتي»[64] يك فرد باسواد اطلاعاتي را چنين تعريف كرده است: «كسي كه قادر است تشخيص دهد كه در چه زمان به اطلاعات نياز است و مي‌تواند اطلاعات مورد نياز را جايابي و ارزيابي نمايد و مورد استفاده قرار دهد».
در سال 1990 « همايش ملي سواد اطلاعاتي»[65] تشكيل شد. اين همايش كه با مديريت توانمند «پاتريشيا بريويك» از دانشگاه ملي سن خوزه در كاليفرنيا اداره مي‌شود، بسيار فراگير است و بيش از 85 سازمان درگير در امور آموزشي، كاري، تجاري و اجتماعي در آن عضويت دارند. اين اعضا در تلاش‌اند تا آگاهي ملي و بين‌المللي را در رابطه با ضرورت سواد اطلاعاتي ارتقا بخشند و انجام اقداماتي براي كسب مهارت‌هاي اطلاعاتي را تشويق نمايند. اين همايش به چهار حوزه فعاليتي اصلي توجه خاص دارد. اين همايش از طريق سازمان‌هاي عضو به بررسي نقش اطلاعات در زندگي، كار، تحصيل، و امور اجتماعي افراد مي پردازد و مي‌كوشد سواد اطلاعاتي را با برنامه‌هاي آنان تلفيق كند. اين همايش به اجرا، و پشتيباني و نظارت پروژه‌هايي در رابطه با سواد اطلاعاتي چه در ايالات متحده امريكا و چه در خارج از اين كشور مي پردازد و از تدوين و اتخاذ رهنمودهاي سواد اطلاعاتي توسط سازمان‌هاي نظارتي همچون وزارت‌هاي آموزش و پرورش ايالتي، كميسيون‌هاي آموزش عالي، و هيئت مديره‌هاي دانشگاهي حمايت مي‌كند. اعضاي اين همايش بر روي برنامه‌هاي تربيت معلم كار مي‌كنند تا اطمينان حاصل نمايند كه معلمان جديد قادرند سواد اطلاعاتي را با تدريس خود تلفيق كنند. در حال حاضر، استراليا نيز در تلاش است تا همايش مشابهي را راه‌اندازي نمايد.
در سال 1998 «انجمن كتابخانه‌هاي آموزشگاهي آمريكا» و «انجمن فناوري و ارتباطات آموزشي»[66] در انتشار «قدرت اطلاعات: برقراري مشاركت در يادگيري» مشتمل بر «استانداردهاي سواد اطلاعاتي براي يادگيري دانش‌آموزان از كودكستان تا دبيرستان» همكاري كردند.[67] اين اثر و انتشارات مرتبط با آن، به استانداردهاي مربوط به مهارت‌هاي اطلاعاتي و روش‌هاي تدريس براي دانش‌آموزان و دانشجويان از كودكستان تا آموزش عالي مي‌پردازند. ادارات و نهادهاي آموزشي در اكثر ايالات، اجراي اين استانداردها را آغاز كرده‌اند و در پي سنجش پيامدهاي حاصل از آن هستتند. اين اقدامات در سراسر كشور بسيار موفق ارزيابي شده‌اند. پايگاه وب مربوط نيز بسياري از انتشارات سودمند و نمونه‌هايي از آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي در مدارس را ارائه مي‌كند.
در سال 2000 ميلادي، «انجمن كتابخانه‌هاي دانشكده‌اي و تحقيقاتي»، «استانداردهاي قابليت‌هاي سواد اطلاعاتي براي آموزش عالي»[68] را منتشر نمود كه توسط «انجمن آموزش عالي»[69] در سال 2001 تأييد گرديد. تاكنون اين استانداردها به زبان‌هاي اسپانيايي، چيني و آلماني ترجمه شده‌اند و بسياري از كتابداران دانشگاهي در ايالات متحده آمريكا از اين استانداردها استفاده مي‌كنند. اين استانداردها بسيار مفيدند، چرا كه بيان‌ مي‌دارند چگونه و به چه ترتيب مي‌توان پيشرفت و نتايج مربوط به آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي را اندازه‌گيري نمود.
«مؤسسه سواد اطلاعاتي»[70] در سال 1997 تحت نظارت «انجمن كتابخانه‌هاي دانشكده‌اي و تحقيقاتي» تأسيس گرديد. مأموريت اين مؤسسه، ايفاي نقش رهبري در تشويق افراد و مؤسسه‌ها به تلفيق سواد اطلاعاتي با ديگر برنامه‌هاي مراكز آموزشي است. برنامه‌هاي اين مؤسسه يك برنامه فراگير براي آموزش فشرده سواد اطلاعاتي، برنامه بهترين اقدامات براي تأكيد بر برنامه‌هاي سواد اطلاعاتي، برنامه مشاركت جمعي ميان كتابخانه‌هاي آموزشگاهي، دانشگاهي و عمومي، و تدارك منابع اينترنتي را شامل مي‌شود.
در سايت اينترنتي «انجمن كتابخانه‌هاي دانشكده‌اي و تحقيقاتي[71]» مي‌توان به نمونه‌هاي خوب بسياري از برنامه‌هاي آموزشي در رابطه با سواد اطلاعاتي در مؤسسه‌هاي دانشگاهي دست يافت.
در سال 1971 «مؤسسه علمي آموزش مهارت‌هاي كتابخانه‌اي»[72] توسط كتابداران در «دانشگاه ميشيگان شرقي»[73] افتتاح گرديد. تا به حال 30 كنفرانس سالانه ملي در اين زمينه در «مؤسسه علمي آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي كتابخانه‌اي» و شش كنفرانس نيز در «لئوكس شرقي»[74] برگزار شده و در آن‌ها به بسياري از ابعاد سواد اطلاعاتي و آموزش‌هاي كاربران كتابخانه اشاره شده است.
كنفرانس‌هاي ملي و منطقه‌اي بسيار ديگري نيز در موضوع آموزش كاربران و سواد اطلاعاتي برگزار گرديده‌اند. از سال 1973 تاكنون، بيش از پنج هزار اثر در رابطه با آموزش كاربران و سواد اطلاعاتي، به زبان انگليسي، اكثراً در ايالات متحده امريكا به چاپ و نشر رسيده‌اند. كتاب‌ها و مقالات بسياري نيز در همين موضوع به ديگر زبان‌ها و در گوشه و كنار جهان انتشار يافته‌اند. انتشار نشريه «استراتژي‌هاي پژوهش»[75]، فقط با هدف انتشار مقالات در موضوع سواد اطلاعاتي مرتبط با كتابخانه‌ها و مؤسسه‌هاي تحقيقاتي و دانشگاهي در سال 1987 در «آن آربور»[76] ميشيگان آغاز شد.
در سطح ايالتي نيز در بخش آموزش عالي «كلرادو»[77]، «اورگان»[78] و «ويسكانسين»[79]، شاهد استفاده از استانداردهاي سواد اطلاعاتي هستيم. چندين سيستم در سطح ايالتي همانند سيستم دانشگاه ايالتي كاليفرنيا[80]، دانشگاه ايالتي ويسكانسين، نيويورك[81] و دانشگاه ماساچوست[82] در حال حاضر دست به اقداماتي در سطح سيستمي زده‌اند. دانشكده‌ها و دانشگاه‌هاي مختلفي در حال حاضر در حال اجراي استانداردهاي سواد اطلاعاتي در قالب برنامه‌هاي درسي و آموزشي خود هستند كه از آن جمله مي‌توان به كالج ارلهام[83]، دانشگاه بين‌المللي فلوريدا[84]، دانشكده كينگز[85]، دانشگاه لوئيس‌ويل[86]، دانشگاه تگزاس[87] دانشگاه واشينگتن[88] اشاره داشت. بسياري از اقدامات صورت گرفته در زمينه سواد اطلاعاتي در وب سايت «انجمن كتابخانه‌هاي دانشكده‌اي و تحقيقاتي» در دسترس هستند.[89]


خلاصـه
از آنچه تاكنون مختصراً ارائه گرديد، روشن مي‌شود كه همگام با ورود جوامع به محيط‌هاي اطلاعاتي ديجيتالي، سواد اطلاعاتي نيز به طرز روزافزوني به عنوان يك اولويت جهاني مطرح مي‌گردد. در كشورهاي در حال توسعه مانند آفريقاي جنوبي يا مكزيك، اقدامات صورت گرفته در زمينه آموزش سواد اطلاعاتي به بسياري از افراد فاقد تحصيلات قبلي كمك مي‌كند تا علاوه بر مهارت‌هاي خواندن و نوشتن و رياضي، از مهارت‌هاي اطلاعاتي مهم نيز برخوردار گردند و به شهرونداني مولّد در قرن بيست و يكم تبديل شوند. كتابداران، اساتيد و مربيان در محيط‌هاي مختلف آموزشي با يكديگر كار مي‌كنند و در تلاش‌اند تا دانشجويان را، به عنوان جزئي از برنامه‌هاي آموزشي رسمي و دانشگاهي، با اطلاعات و فناوري آشنا كنند.
در كشورهاي توسعه يافته اروپايي، استراليا و آمريكاي شمالي، اقدامات مرتبط با سواد اطلاعاتي در چند دهه اخير، از طريق كنفرانس‌ها، انتشارات، سازمان‌هاي جديد، مطالعات موردي، برنامه‌هاي ويژه، وب سايت‌ها، استانداردهاي ملي، و شاخص‌هاي سنجش مربوطه، جمع‌آوري و مستند شده‌اند. اقدامات مشترك كتابداران و مدرسان براي تلفيق آموزش‌ مهارت‌هاي اطلاعاتي با برنامه‌هاي تحصيلي موفقيت‌آميزند. در آموزش عالي نيز تلاش‌هاي مشابهي انجام شده و بتدريج نتايج مثبت خود را از نظر بهبود در يادگيري دانشجويان در ارتباط با استفاده مؤثر از اطلاعات نشان مي‌دهند.
از آنچه تاكنون گفته شد مي‌توان به نتايج زير دست يافت:
● در استراليا، تحقيقات مهمي در رابطه با سواد اطلاعاتي در حال انجام است.
● از كشورهاي در حال توسعه، آفريقاي جنوبي و مكزيك اقدامات مهم و متعددي را براي ارائه سواد اطلاعاتي به جوامع قبلاً محروم خود آغاز كرده‌‌اند.
● در اروپا، چندين مورد همكاري مهم در رابطه با سواد اطلاعاتي صورت پذيرفته است كه پيشگامان آن‌ها سوئد و انگلستان بوده‌اند.
● در ايالات متحده آمريكا، استانداردهاي سواد اطلاعاتي تهيه شده‌اند تا به كتابداران و مدرسان در همكاري براي آموزش شهروندان به منظور كار در جامعه اطلاعاتي آينده كمك كنند.
● در استراليا و ايالات متحده آمريكا، سنجش سواد اطلاعاتي به يك هدف مهم تبديل شده است.
نهايتاً اين كه شهروندان هر كشور براي آن كه بتوانند در هر محيط كاري و اجتماعي به خوبي عمل كنند، بايد براي استفاده مؤثر از اطلاعات آموزش ببينند. نهادهاي آموزشي هر كشور بايد هدايت فرايند آموزش و تربيت نيروي كار آينده را برعهده گيرند و متخصصان كتابداري و اطلاع‌رساني نيز ‌بايد در اين اقدام مهم همكاري نمايند. در حقيقت، مؤسسه‌هاي تربيت معلم و نيز آموزشگاه‌هاي كتابداري و اطلاع‌رساني لازم است برنامه‌هاي آموزشي خود را روزآمد كنند و به تدريس مهارت‌هاي اطلاعاتي در محيط ديجيتالي بپردازند. برنامه‌هاي تأييد اعتبار معلمان نيز بايد به‌گونه‌اي باشند كه اطمينان حاصل شود قابليت‌هاي سواد اطلاعاتي، يكي از معيارها براي اعطاي گواهينامه هستند.
معلمان و كتابداران در آينده با چالش‌هاي مختلفي مواجه خواهند بود، از جمله اين كه نه‌تنها ‌بايد نيازهاي آموزشي شهروندان و نيروي كار آينده را براي كار اطلاعاتي مولد برطرف كنند، بلكه لازم است با سياستگذاران نيز در تعامل باشند تا اطمينان حاصل گردد كه پديد آوردن جامعه با سواد اطلاعاتي به يكي از مهم‌ترين اولويت‌هاي دولتي بدل مي‌گردد. سنگاپور و استراليا نمونة‌ بارز كشورهايي هستند كه سياست‌هاي دولتي در آن‌ها منعكس‌كننده اهميت تحقق يك جامعه باسواد اطلاعاتي است. در كنفرانسي كه اخيراً در برلين آلمان با موضوع «انواع سواد در قرن بيست و يكم[90]» برگزار شد، اهميت سياستگذاري و حمايت دولتي در آموزش شهروندان براي اين كه داراي سواد اطلاعاتي و فناوري گردند و در قرن آتي، به كار مولّد بپردازند، مطرح شد[(21 Century, 2002).
در رابطه با توسعه نيروي انساني و سياستگذاري از طريق همكاري‌هاي ملي و بين‌المللي براي حصول اطمينان از اين كه سواد اطلاعاتي به بخشي از سياستگذاري آموزشي و ديگر اقدامات دولتي تبديل مي‌شود، به چالش‌هاي متعددي بايد پرداخته شود. علاوه بر اين، براي آنكه فرد بتواند در محيط ديجيتالي آينده به سر برد به مهارت‌هاي جديدي نياز دارد. امروزه يادگيري مادام العمر براي همگان يك واقعيت است.


فهرست منابع

“21 Century Literaries Summit,” Conference held in Berlin, Germany from March 6- 8, 2002, sponsored by AOL Time Warner and Bertelsmann Foundations (http://www.21stcenturyliteracy.org).
ACRL. 2000. Information Literacy Competency Standards for Higher Education. Chicago: Association of College and Research Libraries, p. 2.
Appleton, M. and Orr, D. 2000. “Meeting the Needs of Distance Education Students,” in Information Literacy around the World. Advances in Programs and Research. Wagga Wagga, New South Wales: Charles Sturt University, 2000, pp 11-24.
Boyer, E. 1990. Scholarship Reconsidered: Priorities of the Professoriate. Princeton, NJ, Carnegie Foundation for the Advancement of Teaching.
Brown, G. 1998. Information Skills in the New Zealand Curriculum. ERIC Document ED 429618.
Bruce, C. 2000. “Information Literacy Programs and Research: An International Review.” Australian Library Journal 49, 3, p. 21.
Bruce, C. 2000. “Information Literacy Programs and Research: An international Review.” Australian Library Journal 49, 3, pp 209-218.
Bruce, C. and P. Candy. 2000. Information Literacy around the World. Advances in Programs and Research. Wagga Wagga, New South Wales: Charles Sturt University.
Cheuk, B. 2000. “Exploring Information Literacy in the Workplace: A process approach,” in Information Literacy around the World. Advances in Programs and Research. Wagga Wagga, New South Wales: Charles Sturt University, pp 178-191.
De Jager, K. and M. Nassimbeni. 2002. “Institutionalizing Information Literacy in Tertiary Education: Lessons Learnt from South African Programmes.” To be published in Library Trends, November, 2002.
DeJager, K. and Nassimbeni, M. “Institutionalizing Information Literacy in Tertiary Education: Lessons Learnt from South African Programs,” Library Trends to be published Fall 2002.
Fjallbrant, N. 2000. “The Development of Web-Based Programs to Support Information Literacy Courses,” in Information Literacy around the World. Advances in Programs and Research. Wagga Wagga, New South Wales: Charles Sturt University, pp 27-28.
Hepworth, M. 2000. “Developing Information Literacy Programs in Singapore” Information Literacy around the World. Advances in Programs and Research. Wagga Wagga, New South Wales: Charles Sturt University, pp 51-65.
Julien H. 2000. “Information Literacy Instruction in Canadian Academic Libraries: Longitudinal Trends and International Comparisons.” College and Research Libraries 61 4, pp510-523.
Julien, J. 1998. “User Education in New Zealand TertiaryL: An International Comparison.” Journal of Academic Librarianship, pp 304-313.
Karelse, C. 2000. “INFOLIT: A South African Experience of Promoting Quality Education,” in Information Literacy around the World. Advances in Programs and Research. Wagga Wagga, New South Wales: Charles Sturt University, pp 37-50.
Limberg, L. “Is There a Relationship between Information Seeking and Learning Outcomes?” in Information Literacy around the World. Advances in Programs and Research. Wagga Wagga, New South Wales: Charles Sturt University, 2000, pp 193-207.
Moore, P. 2000. “Learning Together: Staff Development for Information Literacy Education,” in Information Literacy around the World. Advances in Programs and Research. Wagga Wagga, New South Wales: Charles Sturt University, pp 257-270.
Parboosingh, J. 2000. “Tools to Assist Physicians to Manage their Information Needs,” in Information Literacy around the World. Advances in Programs and Research. Wagga Wagga, New South Wales: Charles Sturt University, pp 121-136.
Presentations Given at the IT & Ilit 2002 Conference held in March 2002 in Glasgow Scottland.
Radomski, N. 2000. “Framing Information Literacy: The University of Ballarat Experience,” in Information Literacy around the World. Advances in Programs and Research. Wagga Wagga, New South Wales: Charles Sturt University, pp 67-81.
Sayed, Yusuf. 2000. “Socio-Economic Status and Information Literacy in South African Higher Education” in Information Literacy around the World. Advances in Programs and Research. Wagga Wagga, New South Wales: Charles Sturt University, pp 237-255.
Sun, Ping. “Information Literacy in Chinese Higher Educations,” Library Trends to be published Fall 2002.
Wright, L. and McGurk, C. 2000. ”Integrating Information Literacy: The Wollongong Experience,” in Information Literacy around the World. Advances in Programs and Research. Wagga Wagga, New South Wales: Charles Sturt University, pp 83-97.
www.ala.org/acrl.org/nili/ilit1st.html, Retrieved from the World Wide Web 25 September, 2002.


پي‌نوشت‌ها

1. Rader, Hannelore B. [2002]. Information Literacy: An Emerging Global Priority. White paper prepared for UNESCO, The US National Commission on Libraries and Information Science, and the National Forum on Information Literacy, for use at the information Literacy Meeting of Experts, Prague, The Czech Republic. Available at:
http://www.nclis.gov/libinter/infolitconf&meet/papers/rader-fullpaper.pdf (accessed 12 Feb. 2004)
2 .Okinawa Information Technology Charter
3.G8 kyusha summit
4.Info.com 2025
5. Coalition of South African Library Consortia
6. Apartheid
7 . www.adamaetoz.ac.za/academic/info
8. Reader's Digest Company
9. University of Cape Town
10. Heilongjiang University
11. http://www.ala.orgl/acrl/ilcomstan.html
12. Tsinghua University
13. Information
14. Collaborative Projects of Library Support Groups in Primary Schools
15. Information Literacy Guidelines and Information Literacy: Supplementary Materials
16. Nanyang Technological University
17.University of South Australia
18. Australian Library and Information Association (ALAIA)
19. University of Ballarat
20. Boyer
21. University of Wollongong
22. University of Technology
23. Sidney
24. Queensland University of Technology
25. Synchronous and Asynchronous
26. End-user Courses in Information Access through Communication Technology (EDUCATE):
27. Chalmers University
28. Into Info
29. Module
30. Distance Education Information Courses with Access through Networks (DEDICATE): www.ariadne.ac.uk/issue17/dedicate
31. Standing conference of National and University Libraries (SCONUL): http://www.sconul.ac.uk/vision2005.htm
32. web portals
33. Cranfield University
34. University of Sheffield
35. University College Northampton
36. Joint Information Systems Committee (JISC)
37. North Umbria University
38. Cardiff University
39. JISC User Behavior in Information seeking: Longitudinal Evaluation of EIS (JUBILEE)
40. www.cf.ac.uk/infos/training/infoskills.html
41. University of Leeds (www.leeds.ac.uk/bigblue)
42. Educational Development of Higher Education Library Staff (EduLib): http://ukoln.bath.ac.uk/services/elib/projects/edulib
43. University of Glasgow
44. CITSCAPES Project (www.iteu.gla.ac.uk)
45. http://edina.ac.uk/docs/index.htm
46. www.iteu.gla.ac.uk/ITlnfolit.html
47. Robert Gordon University
48. Queens University
49. www.qub.ac.uk/csv/rsg/research-inforeport/CONTENTS.html
50.University of Heidelberg (www.ub.uni-heidelberg.de/allg/schulung.htm)
51. University of Hamburg
52. German Library Association
53. Council for Scientific Information, NORDINFO
54. NORDINFOLIT Group (www.nordinfo.helsink.fi/topics/index.htm)
55. Christina Tovote
56. Malmo University
57. www.bit.mah.se/bitinsf/index.htm?OpenForm
58. Skovde University (http://www.his.se/bib/enginfolit.shtml)
59. Royal College of Physicians and Surgeons of Canada
60. Maintenance of Competence Program (MOCOMP)
61. Juarez University
62. Ciudad Juarez
63. www.uacj.mx/bibliotecas/default.htm
64. American Library Association's Presidential Commission on Information Literacy
65. National Forum on Information Literacy (NFIL): http://www.infolit.org
66. Association of Educational Communications and Technology
67. www.ala.org/aaslip-products.html
68. Information Literacy Competency Standards for Higher Education
69. Association of Higher Education
70. Institute of Information Literacy (NILI): www.ala.org/acrl/nili/nilihp.html
71. www.ala.org/acrl/il
72. LOEX (clearinghouse for Library Instruction): www.emich.edu/public/loex/loex.html
73. Eastern Michigan University
74. LOEX-of-the-West
75. Journal of Research Strategies
76. Ann Arbor
77. Colorado
78. Oregon
79. Wisconsin
80. California State University System
81. State University of New York, Wisconsin
82. University of Massachusetts
83. Earlham College
84. Florida International University
85. Kings College
86. University of Louisville
87. University of Texas
88. University of Washington
89. www.ala.org/acrl/nili/bestprac.html
90. 21th Century Literacies
فصلنامه علوم اطلاع رساني

سواد اطلاعاتي: يك اولويت نوظهور جهاني (1)

مريم نظري - آنچه در پيش رو داريد، خلاصه‌اي است از فعاليت‌ها، برنامه‌ها و تحقيقات مرتبط با سواد اطلاعاتي كه در قار‌‌‌‌ه‌هاي مختلف جهان صورت پذيرفته است. اين اطلاعات مبتني بر مشاهدات فردي و بررسي متون است و منتخبي از بررسي‌ها را ارائه مي‌دهد. بخش اعظم برنامه‌‌‌هاي مندرج در اين مقاله ـ بويژه در حوزه آموزش عالي ـ در سال‌هاي اخير آغاز شده‌اند و اثرات و پيامدهاي آن‌ها به طور منظم مورد ارزيابي قرار نگرفته است. از اين مرور مختصر مي‌توان دريافت كه نياز به جامعه باسواد اطلاعاتي، در سراسر جهان احساس مي‌شود.

كليدواژه‌ها: سواد اطلاعاتي/ سواد سنتي/ فناوري اطلاعات/ عصر اطلاعات

مقدمه
سواد اطلاعاتي را مجموعه توانايي‌هايي تعريف كرده‌اند كه به كمك آن‌ها مي‌توان تشخيص داد در چه زماني به اطلاعات نياز است، و به جايابي، ارزيابي و به كارگيري مؤثر اطلاعات موردنياز پرداخت(ACRL, 2000) در قرن بيست و يكم كه عصر اطلاعات ناميده شده است، شهروندان باسواد اطلاعاتي سنگ بناي جامعه‌اي خواهند بود كه در آن، عدالت اجتماعي برقرار است، از رشد اقتصادي بالقوه‌اي برخوردار است، و افراد براي انجام امور حرفه‌اي، شخصي و حتي تفريحي خود به مهارت‌هاي اطلاعاتي نياز دارند. اخيراً كتابداران، مربيان، فناوران و برخي از سياستگذاران، نياز به تدريس و آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي در كليه سطوح آموزشي را مطرح نموده‌اند. به امر آموزش مؤثر مهارت‌هاي اطلاعاتي به نيروي كار شاغل كنوني به شكل كلان، هنوز بايد- اميد مي‌رود كه خيلي زود- پرداخته شود. لازم است تمام افراد براي يادگيري مادام‌العمر آماده شوند و آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي مناسب به افراد، پيشرفت مهمي در اين راستا خواهد بود. تلاش‌هاي انجام شده در حوزه سواد اطلاعاتي هنوز در آغاز راه است و درك پيچيدگي، اثرات بلندمدت، و اهميت آماده‌سازي افراد براي كار اطلاعاتي مؤثر، كار بيشتري طلب مي‌كند.
در دهه گذشته، سواد اطلاعاتي تبديل به موضوعي جهاني شده و اقدامات بسياري در اين راستا در سراسر جهان ثبت شده كه در اين ميان به طور ويژه مي‌توان به آنچه در آمريكاي شمالي، استراليا، آفريقاي جنوبي و اروپاي شمالي صورت پذيرفته است اشاره كرد(Bruce & Candy, 2000). برنامه‌هاي مستند شده در اين مناطق، به بسياري از ابعاد مرتبط با فناوري و مهارت‌هاي اطلاعاتي پرداخته‌اند. در حوزه آموزش، مدرسان و كتابداران و ديگر گروه‌ها سرگرم فعاليت به منظور ادغام ساختاري مهارت‌‌هاي اطلاعاتي در برنامه تحصيلي هستند تا از اين رهگذر به خروجي‌هاي مرتبط در امر يادگيري دست يابند. ديگر اقدامات صورت گرفته در اين زمينه با آموزش از راه دور، فعاليت‌هاي پژوهشي و انتشاراتي مرتبط با سواد اطلاعاتي سروكار دارند. اخيراً كارفرمايان و سياستگذاران، براي حصول اطمينان از ايجاد مهارت‌هاي فناوري و اطلاعاتي متناسب در كاركنان براي انجام مؤثر مسئوليت‌هاي محوله به آنان، ضرورت توسعه نيروي كار در راه بسط اين مهارت‌ها را مطرح نموده‌اند.
1. آفريقـا
1-1. آفريقاي جنوبي
علاقه و توجه به موضوع سواد اطلاعاتي در آفريقاي جنوبي به واسطه دو عامل، يعني تغيير شكل نظام‌مند آموزش در تمامي سطوح، و كاربرد فزاينده فناوري تبادل اطلاعات پديد آمده است. چارچوب سياستگذاري در خصوص سواد اطلاعاتي در مؤسسه‌هاي آموزش عالي از سه حوزه سياستگذاري ناشي مي‌شود كه عبارت‌اند از:
● سياست‌هاي آموزشي؛
● سياست‌هاي مربوط به فناوري ارتباطات و اطلاعات؛
● سياست‌هاي مربوط به كتابخانه‌ها و خدمات اطلاع‌رساني.
واكنش دولت‌ها به مباحث سواد اطلاعاتي بسته به علائق اساسي هر بخش، متغير بوده است. مثلاً بخش‌هايي نظير ارتباطات، تجارت و صنعت بر مشاركت اقتصادي، [حقوق] شهروندي و جهتگيري‌هاي كلي برنامه‌هاي دولت براي تحقق جامعه اطلاعاتي تأكيد مي‌كنند. آگاهي دولت از اقتصاد مبتني بر دانش و علاقه آن به ارتقاي سطح آگاهي شهروندان از مزاياي تحقق جامعه اطلاعاتي، امروزه امري كاملاً اثبات شده است. دولت بر پيوند ميان فناوري اطلاعات با توسعه اقتصادي و آموزشي تأكيد فراواني دارد و خود در تعدادي از پروژه‌هاي ملي و بين‌المللي براي ترويج فناوري اطلاعات و به كارگيري آن شركت دارد. تعهد به ابعاد گوناگون سواد اطلاعاتي در بسياري از اسناد و بيانيه‌هاي مرتبط با اين امر، آشكار است. مثلاً دولت آفريقاي جنوبي در «منشور فناوري اطلاعات اوكيناوا»[2] كه در نشست «جي 8» در «كيوشو»[3] در سال 2000 ميلادي تصويب شد مشاركت نمود. اين منشور نمايانگر همكاري ميان غني‌ترين كشورهاي جهان و تعدادي از كشورهاي در حال توسعه به منظور پركردن شكاف ديجيتالي بود.
اين دولت اخيراً [برنامه] «اينفوكام 2025»[4] را تصويب نموده كه استراتژي ملي دولتي در موضوع فناوري اطلاعات و ارتباطات است و به مثابه مبناي مشترك پروژه‌هاي فناوري اطلاعات و ارتباطات عمل مي‌كند، پروژه‌هايي كه هدف از آن‌ها ايجاد جامعه اطلاعاتي به صورت شبكه‌اي، و رساندن كشور آفريقاي جنوبي به جايگاهي است كه بتواند در عرصه جهاني از توان رقابتي برخوردار گردد. «اينفوكام 2025» به موضوعات مربوط به خط‌مشي، زيرساختار، قابليت [نيروي] انساني و ظرفيت محلي در چارچوب صنايع فناوري اطلاعات و ارتباطات مي‌پردازد. يكي از اهداف آن، تسهيل و ترويج استفاده از فناوري‌هاي مخابراتي در آموزش و پرورش است. به موجب اين برنامه قرار است پايانه‌هاي اطلاع‌رساني عمومي در دفاتر اصلي پست نصب شوند و مراكز اطلاع‌رساني جامعه («Telecenters») در شهرك‌ها و روستاها راه اندازي شوند. (De Jager & Nassimbeni, 2002)
در سال‌هاي اخير كتابداران و دانشگاهيان براي ارتقاي فرايند يادگيري براي همه، همكاري نموده‌اند و دستورالعمل‌هاي مربوط به سواد اطلاعاتي نيز به عنوان بخشي از آمادگي براي يادگيري مادام‌العمر مورد استفاده قرار گرفته است. مثلاً «ائتلاف كنسرسيوم‌هاي كتابخانه‌اي آفريقاي جنوبي»[5] راهنمايي و آموزش به كاربران را به عنوان نوعي جهت‌گيري راهبردي براي اين كنسرسيوم‌ها در سال 1999 پذيرفته است (De Jager & Nassimbeni, 2002). در حوزه آموزش عالي در آفريقاي جنوبي، لازم است كه سواد اطلاعاتي در ارتباط با عوامل و زمينه‌هايي كه بر فرايندهاي آموزشي و تدريس اثر مي‌گذارند درنظرگرفته شود. اين عوامل بر محيط آموزشي پس از پايان «دوره آپارتايد»[6] )در شرايطي كه بسياري از دانشجوياني كه از لحاظ آموزشي دچار محروميت بودند، بدون برخورداري از آمادگي‌هاي لازم وارد مقاطع آموزش عالي مي‌شوند( مبتني است (Sayed, 2000). بنابراين، مهارت‌هاي اطلاعاتي ‌بايد در محيطي همراه با تأكيد بر آمادگي يادگيرندگان و نيازهاي آنان، و با همكاري صميمانه كتابداران، فناوران و دانشگاهيان تدريس شوند.
پروژه «اينفوليت»[7]، پروژه‌اي درخور ذكر است كه در سال 1995 در زمينه سواد اطلاعاتي، با حمايت «شركت ريدرزدايجست»[8] آغاز شد و تا سال 2000 ميلادي ادامه يافت. اين پروژه، به كتابداران «وسترن كيپ» كمك كرد تا برنامه‌هاي سواد اطلاعاتي مبتني بر برنامه تحصيلي را در مؤسسات دانشگاهي و نيز در مدارس و جوامع شروع كنند. در اين برنامه از نيازسنجي و بهترين اقدامات در امر سواد اطلاعاتي استفاده مي‌شود. يك دوره آموزشي واحدي با عنوان «مهارت‌ها و ابزارهاي اطلاعاتي» در سال 1996 در «دانشگاه كيپ‌تاون»[9] آغاز گرديد و هنوز هم ادامه دارد (Karese, 2000). پروژه «اينفوليت» با مشاركت دانشگاهيان و كاركنان واحدهاي اطلاع‌رساني انجام مي شود و سواد اطلاعاتي مناسب با نيازهاي فراگيران را ارائه مي‌كند.
آموزش فراگيران و سواد اطلاعاتي به يكي از حوزه‌هاي پژوهشي در جامعه كتابداران آفريقاي جنوبي بدل گرديده است. اكثر مؤسسه‌هاي آموزش عالي در فعاليت‌هاي مرتبط با سواد اطلاعاتي مشاركت دارند و اطلاعات حاصل از يك تحقيق جديد نشان مي‌دهد كه اكثر كتابداران دانشگاهي در تلاش‌اند تا آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي را با برنامه‌هاي درسي تلفيق كنند.
در «دانشگاه آفريقاي جنوبي» (يونيسا) و «دانشگاه پره‌توريا» و «ناتال تكنيكون» چندين برنامه مرتبط با سواد اطلاعاتي، به مدت چندين سال ادامه داشته از سال 1997 تاكنون در «دانشگاه آفريقاي جنوبي» يك دوره جامع آموزشي در خصوص مهارت‌هاي اطلاعاتي در امر پژوهش، براي دانشجويان تحصيلات تكميلي رشته شيمي در محيط آموزش از راه دور برگزار شده و در آن از شيوه‌هاي كارگاهي مانند آموزش عملي و روش‌هاي ابتكاري ارزيابي، استفاده شده است. (Dejager & Nassimbeni, 2002)
در سال 2001 ميلادي يك پيمايش الكترونيكي به منظور سنجش ميزان حمايت سازماني از سواد اطلاعاتي و فعاليت‌هاي جاري مرتبط با آن به عمل آمد كه 26 مؤسسه دانشگاهي آفريقاي جنوبي جامعه اين پژوهش را تشكيل مي‌دادند. نتايج اين پيمايش نشان داد كه تنها يك مؤسسه بر اهميت «يادگيري مادام‌العمر» تأكيد درجه اول داشته است و شواهد اندكي مبني بر وجود برنامه‌هاي استراتژيك سازماني در راستاي تلفيق سواد اطلاعاتي در كليت برنامه‌هاي درسي به دست آمد. در اكثر اين مؤسسه‌ها، كتابخانه‌ها در قالب دوره‌هاي گوناگون، مهارت‌هاي اطلاعاتي را به دانشجويان ارائه مي‌كنند و تلاش‌هاي بسياري به منظور تلفيق اين آموزش‌ها با برنامه درسي به عمل مي‌آيد. توجه به سنجش نتايج حاصل از آموزش سواد اطلاعاتي نيز در حال رشد است. امروزه كتابداران دانشگاهي آفريقاي جنوبي درمي‌يابند كه آموزش سواد اطلاعاتي بايد با برنامه‌هاي درسي و آموزشي ادغام شود تا بتوان به بيشترين تأثير ممكن دست يافت و در اين راه به اشتراك تجارب و انجام بهترين اقدامات، نياز خواهد بود.


2. آسيـا
2-1. چين
از اوايل دهه 1980 دولت چين حمايت‌ها و تشويق‌هاي فراواني از تدريس مهارت‌هاي اطلاعاتي و كتابخانه‌اي در مؤسسه‌هاي دانشگاهي اين كشور به عمل آورده و در اين رابطه چندين كنفرانس ملي برگزار كرده است. گرچه در بسياري (39%) از دانشگاه‌هاي چين آموزش كاربران اطلاعات انجام مي‌شود، اما درصد كمي از دانشجويان مقاطع آموزش عالي قادر به شركت در اين آموزش‌ها هستند، زيرا آموزش كاربران در قالب دوره‌هايي جداگانه اجرا مي‌شود و با برنامه درسي تلفيق نشده است. همگام با رشد محيط فناوري و شبكه‌ در چين، نياز به آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي نيز رشد مي‌كند. در 20 سال گذشته، مقالات بسياري در موضوع آموزش كاربران كتابخانه، در مجلات و روزنامه‌هاي چين به چاپ رسيده.
اخيراً كشور چين اولين «كارگاه ملي سواد اطلاعاتي براي آموزش عالي» را در ژانويه 2002 در «دانشگاه هيلانگ جيانگ»[10] واقع در شهر «هاربين» برگزار نمود. بيش از 170 كتابدار از نواحي مختلف چين در اين كنفرانس حضور يافتند و همگي اظهار علاقه كردند كه «استانداردهاي قابليت‌هاي سواد اطلاعاتي» «انجمن كتابخانه‌هاي دانشكده‌اي و پژوهشي»[11] را به منظور كمك به دانشجويان براي كسب مهارت‌هاي اطلاعاتي به كار بگيرند. استانداردهاي «انجمن كتابخانه‌هاي دانشكده‌اي و پژوهشي» به زبان چيني ترجمه و در مجامع كتابخانه‌اي مراكز دانشگاهي سراسر چين توزيع شدند.
برنامه آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي در «دانشگاه تسينگهوا»[12] مدل و الگوي خوبي براي آينده به شمار مي‌رود. «دانشگاه تسينگهوا» واقع در پكن يك دانشگاه جامع پژوهشي عمومي است كه داراي مركزيت علمي بالايي است و در تسهيل توسعه اقتصادي در عرصه ملي نقش چشمگيري ايفا مي‌كند. اين دانشگاه مشتمل بر 44 مؤسسه تحقيقاتي، 9 مركز مهندسي و چندين آزمايشگاه بزرگ در سطح ملي است. در اين دانشگاه 37 دوره آموزشي كارشناسي، 107 دوره كارشناسي ارشد و 64 دوره دكترا وجود دارد و داراي 19142 دانشجوي رسمي است. از مجموع 7906 كارمند شاغل در اين دانشگاه، 15 نفر در فرهنگستان مهندسي چين و 16 نفر در فرهنگستان علوم چين عضويت دارند.
كتابخانه اين دانشگاه در سال 1911 تاسيس شده و داراي بيش از 5/2 ميليون جلد كتاب، از جمله 300 هزار كتاب قديمي چيني با صحافي پارچه‌اي است. اين كتابخانه با مجموعه منابع گسترده خود و تأكيد بر اطلاعات علمي، همه ساله هفت دوره آموزشي واحدي در موضوع سواد اطلاعاتي براي بيش از 2000 دانشجوي مقاطع عالي و تكميلي برگزار مي‌كند و دوره‌هاي ديگري نيز به منظور كسب آمادگي‌هاي لازم براي نوشتن پايان‌نامه از سوي كتابداران براي دانشجويان تحصيلات تكميلي برگزار مي‌گردد. علاوه بر اين، كتابداران با همكاري همكاران دانشگاهي خود براي شناخت نيازهاي دانشجويان در امر بازيابي اطلاعات در سطح دانشگاه و به صورت آموزش از راه دور، تلاش‌هايي به عمل آورده‌اند. آنچه در حال حاضر مدنظر و در كانون توجه قرار دارد، روزآوري دوره‌هاي كنوني آموزش بازيابي اطلاعات به منظور همخواني بيش‌تر با استانداردهاي «انجمن كتابخانه‌هاي دانشكده‌اي و پژوهشي» است.
برگزاري نشست‌هاي كتابداران و كارگاه‌‌هاي آموزشي ويژه در سطح ملي (نظير آنچه كه در سال 2002 در شهر هربين برگزار شد) به كتابداران دانشگاهي چيني كمك فراواني مي‌كند تا برنامه‌هاي «دانشگاه تسينگهوا» در راستاي آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي و فناوري را دنبال كنند. بسياري از كتابداران دانشگاهي در حال روزآوري برنامه‌هاي آموزشي مربوط به مهارت‌هاي اطلاعاتي هستند تا با ارائه دوره‌هاي جداگانه واحدي و نيز با روش‌هاي مختلف آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي، به نيازهاي دانشجويان در عصر ديجيتال پاسخ گويند (Sun, 2002).
2-2. سنگاپور
در سنگاپور دولت در حال تبليغ براي ساخت جامعه‌اي مبتني بر دانش است تا با الزامي كردن آمادگي همه افراد براي كار در محيطي اطلاعاتي، از همه مهارت‌هاي حل مسئله برخوردار و به سواد اطلاعاتي مجهز شوند تا بتوانند در توسعه اقتصادي كشور سهيم باشند. در سنگاپور، مهارت‌هاي اطلاعاتي در مقطع آموزش ابتدايي و متوسطه براساس مصوبات وزارت آموزش به دانش‌آموزان تعليم داده مي‌شوند. اين امر ابتدا به عنوان اقدامي آزمايشي در سال 1987 آغاز شد و به انتشار «مهارت‌هاي اطلاعاتي»[13] در سال 1991 انجاميد. اين رهنمودها به طور خاص براي مدارس ابتدايي و راهنمايي و به منظور كمك به تدريس مهارت‌هاي اطلاعاتي به دانش‌آموزان تدوين شده‌اند. در سال 1996 نيز با همكاري معلمان و كتابداران، «پروژه‌هاي مشاركتي گروه‌هاي پشتيباني كتابخانه در مدارس ابتدايي»[14] به چاپ رسيد و در سال 1997، اثر ديگري با عنوان «سواد اطلاعاتي و رهنمودهاي سواد اطلاعاتي: مطالب تكميلي»[15] منتشر گرديد.
بخش مطالعات اطلاع‌رساني در «دانشگاه فني نانيانگ»[16]، پژوهشي در خصوص مهارت‌هاي اطلاعاتي دانشجويان تحصيلات عالي و تكميلي، بويژه در رشته مهندسي اجرا نمود و مشكلاتي را كه اين دانشجويان در استفاده مؤثر از اطلاعات با آن‌ها مواجه هستند دريافت نتايج اين پژوهش براي ادغام آموزش سواد اطلاعاتي در برنامه‌هاي تحصيلي مقطع كارشناسي مورد بهره‌برداري قرار گرفت. يافته‌هاي پژوهش‌هايي كه در موضوع سواد اطلاعاتي در سنگاپور اجرا گرديده مي‌تواند براي مؤسسه‌هاي ديگر نقاط جهان، بسيار مفيد واقع شود(Hepworth, 2000) .
علاوه بر اقدامات به عمل آمده در زمينه سواد اطلاعاتي در مراكز آموزشي، پيشرفت‌هايي نيز در حوزه پژوهش در محيط‌هاي كاري حاصل شده است. براساس مطالعة‌ به عمل آمده در سنگاپور كه به بررسي فرايندهايي مي‌پرداخت كه كاركنان براي دستيابي به اطلاعات مورد نياز و استفاده از اطلاعات در انجام مسئوليت‌هاي محوله در محيط كار به خدمت مي‌گرفتند، اين نتيجه حاصل گرديد كه سواد اطلاعاتي يك فرايند منظم و نظام‌مند نيست، بلكه بيشتر جنبه شخصي و خلاق دارد. اين نوع سواد در مورد همگان يكسان نيست و از اين‌رو بايد منعطف، خلاقانه و واكنشي باشد. براساس مطالعه‌اي، از هشت نفر بازرس (مميز) از شركت‌هاي مختلف در رابطه با وظايف بازرسي و امور كاري آنان مصاحبه به عمل آمد. نتيجه اين مصاحبه نشان داد كه رفتار اطلاعجويي افراد در محيط كار با يكديگر تفاوت دارد و هميشه نظام‌مند و همگن نيست. سواد اطلاعاتي در محيط كار در صورتي مي‌تواند مفيد و مؤثر واقع شود كه خلاق و پويا، و مبتني بر همكاري و تفكر انتقادي باشد. رفتار اطلاعجويي بايد در تمام فرايندهاي پيچيده تفكر تلفيق شود و افراد ملزم شوند كه مهارت‌هاي اطلاعجويي شخصي خود را توسعه دهند. سواد اطلاعاتي در صورتي مي‌تواند در محيط كار توسعه يابد كه شركت‌ها به ترويج ارتباطات خوب، اشتراك در رفتار اطلاعجويي، فناوري به مثابه يك ابزار و نه به عنوان هدف، و انعطاف‌پذيري كاركنان بپردازند(Cheuk, 2000).


3. اقيانوسيـه
3-1. استراليا
كتابداران دانشگاهي در استراليا، فعالانه ارتباط ميان سواد اطلاعاتي و يادگيري مادام‌العمر را دنبال كرده‌اند. آنان چهاركنفرانس ملي موفق در موضوع سواد اطلاعاتي برگزار نموده‌اند كه همگي توسط «كتابخانه دانشگاه استرالياي جنوبي»[17] و «گروه تخصصي موضوعي سواد اطلاعاتي» وابسته به «انجمن كتابداري و اطلاع‌رساني استراليا»[18] سازماندهي شده‌اند و خلاصه مقالات آن‌ها را نيز منتشر كرده‌اند. آنان از طريق كنفرانس‌هاي ياد شده و بسياري مباحثات، انتشارات و تعاملات، شروع به تدوين استراتژي‌هايي براي كمك به پيشرفت سواد اطلاعاتي به عنوان يك موضوع آموزشي مهم ـ نه تنها در سطح آموزش عالي، بلكه در كل جامعه ـ كردند، كه در زير به نمونه‌هايي از آن‌ها اشاره مي‌شود. تأكيد استراليا بر يادگيري مادام‌العمر، منجر به مشاركت‌هاي جديدي ميان هيئت علمي و كتابداران براي تغيير شكل آموزش و يادگيري مي‌شود.
در «دانشگاه بالارات»[19] سواد اطلاعاتي اقدام رو به گسترشي است كه بر مبناي تخصص‌هاي چهارگانه «باير»[20]، يعني تدريس، كاربرد، تلفيق و كشف، تدريس مي‌شوند(Boyer, 1990).
كتابداران به اتفاق اعضاي هيئت علمي تلاش مي‌كنند كه سواد اطلاعاتي را در برنامه تحصيلي تلفيق كنند، آن را به شرايط دريافت گواهينامه فارغ‌التحصيلي بيفزايند، و به تأييد هيئت آكادميك [كشوري] برسانند. كارهاي بسياري انجام شده، اما براي سنجش استفاده از اطلاعات توسط دانشجويان و اعضاي هيئت علمي، تحقيق بيشتري لازم است (Radomski, 2000).
از دهه 1970، سواد اطلاعاتي موضوع مهمي در «دانشگاه ولانگانگ»[21] محسوب مي‌شود. در سال 1989، اين دانشگاه خط مشيي را براي سواد رايانه‌اي ارائه نمود و سه سال بعد نيز به شكل جديدي بر سواد اطلاعاتي تأكيد كرد. در سال 1995، يك «گروه كاري در موضوع سواد اطلاعاتي» تشكيل شد و «خط‌مشي سواد اطلاعاتي» در سال 1997 تدوين گرديد. از آن زمان تاكنون نيز دستاوردهاي بسياري از نظر تلفيق آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي در تمامي برنامه‌هاي درسي به دست آمده است (Wright & McGurk, 2000).
كتابداران «دانشگاه استرالياي جنوبي» خود را ملزم مي‌دانند تا اطمينان حاصل نمايند كه دانشجويان به سواد اطلاعاتي دست مي‌يابند. در «دانشگاه فناوري»[22] واقع در «سيدني»[23] نيز دانشجويان از آموزش‌هاي سواد اطلاعاتي به عنوان بخشي از دروس مؤظف خود بهره‌مند مي‌شوند. در «دانشگاه فني كوئينزلند»[24] كتابداران، يك دوره فشرده و پيشرفته مهارت‌هاي بازيابي اطلاعات را براي دانشجويان تحصيلات تكميلي تدريس مي‌كنند. در «دانشگاه مركزي كوئينزلند» استفاده از فناوري‌هاي همزمان و منقطع[25]، كتابداران را قادر ساخته است آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي را از طريق وب براي انبوه دانشجوياني كه از راه دور آموزش مي‌بينند، ارائه نمايند. آشكار شده است كه شيوه ويديو كنفرانس، يك راهبرد ارزشمند در آموزش از راه دور مي‌باشد. برنامه‌هاي آموزشي مبتني بر رايانه نيز برنامه‌هايي مؤثر براي تدريس نحوه جستجو در پايگاه‌هاي اطلاعاتي شناخته شده‌اند. براي استفاده از فناوري‌هاي مناسب و بهره‌گيري از راهبردهاي مناسب در آموزش و يادگيري، لازم است آموزش‌هاي بيشتري به كاركنان داده شود.
بيش از نيمي از جمعيت دانشجويي «دانشگاه مركزي كوئينزلند» به دليل سكونت در مناطق دوردست، از آموزش از راه دور استفاده مي‌كنند. استفاده منعطف از فناوري به ارتقاي سطح آموزش از راه دور كمك كرده و به كتابداران امكان داده است آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي را به شيوه‌اي بهنگام به دانشجويان آموزش از راه دور عرضه كنند. در سال‌هاي 1996 و 1997 كاركنان كتابخانه، استفاده از فناوري ويديو كنفرانس را در تدريس شيوه دسترسي و بهره‌گيري از انواع پايگاه‌هاي اطلاعاتي به دانشجويان آموزش از راه دور آغاز كردند. «برنامه مديريت آموزش و يادگيري دانشگاه» نسبت به [آموزش] سواد اطلاعاتي و مهارت‌هاي لازم براي يادگيري مادام‌العمر متعهد است. كتابداران و هيئت علمي با همكاري هم در تلاش‌اند تا دستورالعمل‌هاي سواد اطلاعاتي را با برنامه درسي دانشجويان تلفيق نمايند و انواع فناوري‌هاي آموزشي و برنامه‌هاي آموزشي براي تدريس مهارت‌هاي اطلاعاتي به كار گرفته مي‌شوند. برنامه‌هاي مبتني بر رايانه و شيوه ويديو كنفرانس با موفقيت كامل در آموزش از راه دور به كار گرفته شده‌اند. ارزيابي‌هاي منظم و دوره‌اي به ارتقاي شيوه‌هاي مختلف آموزشي كمك كرده است (Appleton & Orr, 2000).
علاوه بر پيشرفت‌هايي كه در زمينه يادگيري دانشجويان حاصل گرديد، ذكر اين نكته نيز از اهميت ويژه‌اي برخوردار است كه محققان استراليايي در مستندسازي سواد اطلاعاتي در محيط‌هاي كاري، پيشگام بوده‌اند؛ براي تعيين موارد زير، تحقيق‌هايي در دست انجام است:
● رابطه ميان سواد اطلاعاتي و هر يادگيرنده؛
● ماهيت دانش، اطلاعات و سواد اطلاعاتي در فرهنگ‌هاي مختلف؛
● تجارب افراد و گروه‌هاي مختلف در رابطه با سواد اطلاعاتي؛
● موانع موجود بر سر راه اجراي برنامه‌هاي سواد اطلاعاتي؛
● راهبردهايي براي كمك به افراد و جوامع به منظور مجهز شدن به سواد اطلاعاتي (Bruce, 2000).
3-2. نيوزيلند
نيوزيلند از سال1993، داراي يك چارچوب آموزش رسمي ملي براي [تعليم] مهارت‌هاي اطلاعاتي در حوزه آموزش‌هاي اجباري بوده است. اما مدرسان احساس مي‌كردند كه توسعه كاركنان براي آمادگي آنان به منظور تدريس مهارت‌هاي اطلاعاتي ضروري است. در سال 1998، مطالعه‌اي به منظور تعيين نيازهاي خاص مدرسان از نظر آماده‌سازي دانشجويان براي استفاده مؤثر از اطلاعات و ايفاي نقش به مثابه تسهيل‌كنندگان يادگيري مبتني بر منابع اطلاعاتي انجام گرفت. نتايج نشان داد كه گرچه آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي در مدارس يك ضرورت است، اما به درستي در محتواي درسي گنجانده نشده است و نيز، هر چند مربيان براي مهارت‌هاي اطلاعاتي ارزش قائل‌اند، اما آگاهي آنان در مورد آموزش چنين مهارت‌هايي اندك است و در مدارس از سواد اطلاعاتي به طور اساسي حمايت نمي‌شود. مطالعات نشان داده كه گرچه با سياست‌هاي موجود، آموزش سواد اطلاعاتي در مدارس الزامي است، اما اجراي آن در عمل، در نبود برنامه‌هاي مناسب براي توسعه حرفه‌اي معلمان و اساتيد بدون همكاري با افراد ديگر نظير كتابداران مدارس ابتدايي، بسيار دشوار خواهد بود(Moore, 2000).
اصول سواد اطلاعاتي و اهداف آن در نيوزيلند پذيرفته شده و بسياري از صاحبنظران در تلاش‌اند تا درك و به كارگيري آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي را در كشور بسط دهند. يكي از اجزاي مهم فعاليت‌هاي آموزشي در نيوزيلند، طراحي ابزارهاي سنجش پيامدهاي سواد اطلاعاتي است (Brown, 1998).
در يك اقدام مشترك بين‌المللي ميان كانادا و نيوزيلند، اهداف و اقدامات مربوط به آموزش كاربر، و رابطه بين آموزش كاربر و سواد اطلاعاتي در كتابخانه‌هاي دانشگاهي مورد مقايسه قرار گرفتند. نتايج حاصل نشان داد كه در نگرش‌ها و عملكردهاي كتابداراني كه در كانادا و نيوزيلند مسئول آموزش كاربران بودند، بيش از آن كه تفاوت وجود داشته باشد، تشابه ديده ‌مي‌شود. لازم است در مقايسه با اقدامات صورت گرفته براي بسط سواد اطلاعاتي و پيامدهاي آن در كشورهاي مختلف، تحقيقات وپژوهش‌هاي بيشتري صورت پذيرد(Julien, 1998) .


4. اروپـا
از سال 1994 تا 1997، اتحاديه اروپا بودجه لازم براي برگزاري «دوره‌هاي آموزش براي كاربران نهايي دسترسي به اطلاعات از طريق فناوري ارتباطات (اجوكيت)[26]» را تأمين نمود و دانشگاه‌هاي ايرلند، سوئد، فرانسه، اسپانيا و انگلستان با رهبري «دانشگاه چالمرز»[27] در اين دوره‌ها شركت كردند (Fjallbrant, 2000). همكاري‌هاي ميان كشورهاي اروپايي منجر به برگزاري دو برنامه آموزشي «اينتو اينفو»[28] مبتني بر وب براي تدريس سواد اطلاعاتي در هفت حوزه موضوعي (معماري، شيمي، انرژي، مهندسي برق و الكترونيك، علوم زيست‌محيطي، پزشكي، و فيزيك) گرديد. اين برنامه‌ها براي آموزش حرفه‌اي طراحي شده‌اند و دربرگيرنده ابزارهاي راهنما و مواد متن كامل بودند. براي آينده مدل‌هاي بيشتري براي موضوع‌هاي ديگر در دست طراحي است. اين برنامه‌ها به عنوان برنامه‌هاي پشتيبان شبكه‌اي براي دوره‌هاي آموزش عالي و تكميلي در سطح دانشگاه و در آموزش‌هاي از راه دور مورد استفاده قرار مي‌گيرند. مسيرياب‌هايي در حوزه‌هاي مختلف موضوعي براي حمايت سازمان ‌يافته از آموزش، و يك واحد[29] دسترسي با نام «منابع اطلاعاتي»، تصويرگر رويكردهاي اكتشافي در يادگيري مهارت‌هاي اطلاعاتي هستند.
طي سال‌هاي 1998 تا 1999 پروژه «دوره‌هاي اطلاعاتي آموزش از راه دور با دسترسي از طريق شبكه» (دديكيت)[30] با حمايت مالي اتحاديه اروپا به اجرا درآمد و در طي آن دوره‌هاي آموزشي با صرفه و مؤثري براي آموزش از راه دور با شركت 9 كشور اروپايي برگزار شد. در اين دوره‌ها از نوعي طراحي آموزشي منعطف استفاده شده بود و آموزش‌ها از طريق شبكه، ارائه و پشتيباني مي‌شدند. شركت‌كنندگان در اين پروژه در برگزاري دوره‌هاي سواد اطلاعاتي براي مؤسسه‌هاي خود بر واحدهاي «اينتو اينفو» تكيه داشتند. از ويژگي‌هاي بارز مدل «دديكيت» استفاده از آموزش توأم با همكاري در گروه‌هاي كوچك، همراه با حمايت فعال همسالان و مربيان است.
4-1. انگلستان
كتابداران آموزشگاهي و دانشگاهي انگلستان در تدوين نظريه‌ها و برنامه‌هاي مرتبط با آموزش كاربران و سواد اطلاعاتي فعالانه مشغول هستند. در اين رابطه مي‌توان خصوصاً به دانشكده‌ها و دانشگاه‌هاي پلي‌تكنيك اشاره كرد كه تاكنون چندين برنامه آموزشي در خصوص مهارت‌هاي اطلاعاتي برگزار نموده‌اند. از روش‌هاي مختلف مورد استفاده در اين دوره‌ها مي‌توان به واحدهاي آموزش مبتني بر رايانه و بسته‌هاي آموزشي مبتني بر رسانه‌ها اشاره نمود. برنامه‌هاي آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي نيز بر برنامه‌هاي يادگيري آزاد و تحصيلات بزرگسالان متمركز بوده‌اند.
در سال 1998 «كنفرانس دائمي كتابخانه‌هاي ملي و دانشگاهي» (اسكانل)[31] با ايجاد يك گروه كاري فوري، بيانيه‌اي درباره مهارت‌هاي اطلاعاتي در آموزش عالي صادر كرد. اين كنفرانس كه در سال 1980 تأسيس شده داراي 157 عضو است و سعي دارد كيفيت و دامنه تأثير كتابخانه‌ها را در آموزش مقاطع عالي در ايرلند و انگلستان توسعه دهد و بهبود بخشد. اين كنفرانس اخيراً بينش و مأموريت خود براي خدمات اطلاع‌رساني دانشگاهي در سال 2005 را منتشر نموده است.
«كنفرانس دائمي كتابخانه‌هاي ملي و دانشگاهي» به هفت مجموعه از مهارت‌ها كه دربرگيرنده سطح پايه در مهارت‌هاي فناوري اطلاعات هستند اشاره دارد. بخش اعظم كتابداران دانشگاهي به نوعي مشغول آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي هستند. بينش «كنفرانس دائمي كتابخانه‌هاي ملي و دانشگاهي» براي سال 2005 بر توسعه درگاه‌هاي وب[32]، محيط‌هاي اطلاعاتي مديريت شده، و مشاركت رسمي تأكيد دارد و يادگيري و پژوهش را به مثابه نوعي مدل در يك نظام پيوسته و در عين حال توزيع شده از منابع محلي، منطقه‌اي، ملي و جهاني تعريف مي‌كند. سرانجام اين كه نقش كاركنان كتابخانه‌ها را نقش يك مشاور و مربي پيش‌بيني مي‌كند. «اسكانل» كنفرانس‌ها و نشست‌هايي برگزار مي‌كند، براي توسعه نيروي انساني فعاليت مي‌كند، خدمات مشاوره‌اي و اطلاعات ارائه مي‌دهد، رهنمودهايي در باب يادگيري و تدريس عرضه مي‌كند، ‌و مقالات تحقيقي، مقالات ترويجي، آمار، رهنمود، و خبرنامه‌هايي منتشر مي‌نمايد.
تعدادي از دانشگاه‌هاي بريتانيا (از قبيل «كرانفيلد»[33]، «شفيلد»[34] و « نورث همپتون»[35]) در حال حاضر طبق دستورالعمل‌هاي «اسكانل» عمل مي‌كنند. ديگر دانشگاه‌هاي انگلستان از سايت‌هاي آموزش مجازي[36]، واحدهاي آموزشي درونخطي، تك‌آموزها، واحدهاي آموزش از راه دور، و طيف وسيعي از ديگر روش‌هاي آموزشي براي آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي مناسب به دانشجويان استفاده مي‌‌نمايند.
علاوه بر فعاليت‌هاي ياد شده، اقدامات قابل ذكر مفيد و منفرد ديگري در اين رابطه توسط دانشگاه‌هاي «نورث آمبريا»[37] و «كارديف»[38] صورت پذيرفته است. در حال حاضر، يك پروژه تحقيقاتي بسيار جالب در «دانشگاه نورث آمبريا» در دست اجرا است كه پروژه «جوبيلي»[39] نام دارد. اين پروژه به بررسي رفتار اطلاع‌يابي كاربران اينترنت مي‌پردازد تا اين رفتار را در مؤسسه‌هاي آموزش عالي انگلستان مورد پيش‌بيني و نظارت قرار دهد و ويژگي‌هاي آن را دريابد.
در سال 2001 «دانشگاه كارديف» خط‌مشي خود را در امر سواد اطلاعاتي تدوين نمود كه براي تحقق آن، همكاري بخش‌هاي بسياري پيش‌بيني شده بود. كتابداران جهتگيري راهبردي را هماهنگ با وظيفه سازماني خود و به منظور كمك به تلفيق مهارت‌هاي اطلاعاتي در برنامه‌هاي آموزشي و تدوين خط‌مشي سواد اطلاعاتي در كل دانشگاه تعيين كردند. كتابداران شاغل در «دانشگاه كارديف» برنامة‌‌ آموزشي بسيار گسترده‌اي را براي آموزش مهارت‌هاي اطلاعاتي به مرحله اجرا گذاشته‌اند.[40]
پروژه قابل ذكر ديگر در اين رابطه پروژه «بيگ بلو» مي‌باشد كه «جيسك» (كميته سامانه‌هاي مشترك اطلاعاتي) تأمين‌كننده بودجه آن است. در اين پروژه، مهارت‌هاي اطلاعاتي به دانشجويان آموزش داده مي‌شوند و اين امر توسط كتابداران «دانشگاه منچستر متروپوليتن» و «دانشگاه ليدز»[41] صورت مي‌پذيرد. اين پروژه، مدلي از يك فرد داراي سواد اطلاعاتي، يك مجموعه ابزار كمكي و خروجي‌هاي آموزشي را ارائه مي‌دهد.
«پروژه توسعه آموزشي كاركنان كتابخانه‌ها در بخش آموزش عالي» (اجوليب)[42] بر نقش مهمي تأكيد دارد كه كتابداران و ديگر كاركنان پشتيباني در وارد كردن منابع اطلاعات شبكه‌اي به تدريس، يادگيري و تحقيق روزمره برعهده دارند. كتابداران عوامل كليدي در ارائه خدمات آموزشي براي استفاده از اين منابع هستند. اين پروژه برنامه‌اي ملي براي توسعه آموزشي كاركنان شاغل در كتابخانه‌ها و مراكز اطلاعاتي است و شركت‌كنندگان در اين پروژه، ازمهارت‌هاي اطلاعاتي شبكه‌اي، و مهارت‌هاي آموزشي مورد نياز براي كار به عنوان كارمند آموزشي و پشتيباني در كتابخانه‌هاي الكترونيكي برخوردار مي‌شوند. اين پروژه، كنسرسيوم‌هاي منطقه‌اي در سراسر انگلستان ايجاد كرده و از آن‌ها حمايت مي‌كند تا جامعه‌اي متنوع را در سطوح و شاخه‌هاي گوناگون آموزش عالي پديد آورد. تيمي از مسئولان توسعه، اين كنسرسيوم را با هماهنگي «تيم هسته» تشكيل خواهند داد(Bruce, 2000) .
4-2. اسكاتلند
از سال 1999 «دانشگاه گلاسگو»[43] روي «پروژه سيت اسكيپس»[44] مشغول كار بوده‌ تا آموزش دانشجويان آموزش عالي در زمينه فناوري رايانه و اطلاعات در تمامي انگلستان را بررسي كند. در دانشگاه گلاسگو، سواد اطلاعاتي از نظر توسعه منابع انساني و آموزش از طريق شبكه در دانشگاه گلاسگو، مورد بحث قرار گرفته است.
«كميته سامانه‌هاي مشترك اطلاعاتي» (جيسك)، (كه قبلاً در ارتباط با پروژه «بيگ بلو» ذكر آن رفت) بودجه مورد نياز براي پروژه‌هاي مرتبط با آموزش سواد اطلاعاتي به دانشجويان آموزش عالي را فراهم ساخته است. براي كمك به اين تلاش و براي كمك به دانشجويان در كسب مهارت‌هاي پژوهشي، مطالب آموزشي متعددي تدوين شده‌اند [45].
علاوه بر اين، چندين دانشگاه اسكاتلندي نيز برنامه‌هاي گسترده‌اي در زمينه سواد اطلاعاتي تهيه نموده‌اند. مثلاً «دانشگاه گلاسگو» از سال 1994 تاكنون يك برنامه آموزشي «فناوري اطلاعات» داشته[46] و بيش از 5200 دانشجو در اين دوره شركت نموده‌اند.
ديگر دانشگاه‌ها نيز به آموزش مهارت‌هاي فناوري اطلاعات در ابعاد مختلف آن پرداخته‌اند. «دانشگاه رابرت گوردون»[47] در «آبردين» در مطالعه‌اي مشاركت داشته كه طي آن قرار است مهارت‌هاي اصلي مربوط به فناوري اطلاعات براي برنامه درسي پايه‌هاي تحصيلي 5 تا 14 در اسكاتلند، مورد بررسي قرار گيرد (Presentation…,2002).
4-3. ايرلند
امروزه نياز به انجام اقداماتي در راستاي توسعه سواد اطلاعاتي در ايرلند احساس مي‌شود و در حال حاضر چندين مركز دانشگاهي اين كشور، اقداماتي را در اين رابطه آغاز كرده‌اند. مصاحبه‌هايي عميقي كه با 20 تن از اساتيد دانشكده‌هاي علوم اجتماعي در پنج دانشگاه ايرلند صورت گرفته بود، مورد تحليل قرار گرفت تا نقش سواد اطلاعاتي در دانشگاه‌ها سنجيده شود. نتايج نشان داد كه سواد اطلاعاتي از جايگاه نسبتاً مهمي در محيط‌هاي دانشگاهي برخوردار مي‌باشد و لازم است در اين رابطه تحقيقات بيش‌تري در جوامع دانشگاهي صورت پذيرد تا نهايتاً برنامه‌هاي آموزشي سواد اطلاعاتي در برنامه‌هاي آموزشي رسمي دانشگاه‌ها گنجانده شوند.
بر اساس نياز به آموزش فناوري اطلاعات و ارتباطات براي كاركنان و نيز دانشجويان، «دانشگاه كوئينز»[48] در «بلفاست» يك «برنامه آموزش و صدور تأييديه» در سال 2000 ـ به صورت سه ساله ـ برگزار كرد و بودجه مالي آن نيز توسط «وزارت اشتغال و آموزش ايرلند شمالي» تأمين گرديد[49].
تاكنون، يافته‌ها نشان مي‌دهند كه اين برنامه براي كاركنان مؤثر است و آنان به اين ترتيب براي تدريس مهارت‌هاي اطلاعاتي و فناوري به دانشجويان، آمادگي‌هاي لازم را كسب مي‌كنند. اما براي دانشجوياني كه از مدرسان براي كسب مهارت‌هاي اطلاعاتي برخوردارند و اين مهارت‌ها با دوره‌هاي تحصيلي كنوني آنان تلفيق شده، شيوه مناسب‌تري كشف خواهد شد. «دانشگاه كوئينز» اميدوار است كه كليه فارغ‌التحصيلان از مهارت‌هاي فناوري ارتباطات و اطلاعات مناسب براي كار در يك محيط تجاري مدرن برخوردار گردند(Presentation…, 2002).
فصلنامه علوم اطلاع رساني

راه طولانى تا ايجاد دولت الكترونيكي (1)

جواد دليري - «خدمات دولت الكترونيكى» عنوانى است كه روى پارچه نوشته هاى ساده يا تابلوهاى ورودى مقابل دفاتر تازه تأسيس در گوشه و كنار شهر نقش بسته است. دفاتر خدمات دولت الكترونيكى مراكزى است كه چندسالى است براى ارائه خدمات دولتى روى شبكه هاى رايانه اى و اينترنتى ايجاد شده است، اما خدمات همچنان سنتى ارائه مى شود.
پرده دوم:
ساعت ۱۱ صبح، يكى از ۵۰ دفتر خدمات دولت الكترونيكى در تهران پر است از مراجعه كنندگان كه براى صدور گذرنامه آمده اند يا تعويض گواهينامه و يا گرفتن بر گه عدم خلافى ... در دفتر «خدمات دولت الكترونيكى» تنها سه رايانه وجود دارد. يكى از آنها فقط پرينت برگه خلافى مى دهد. يكى روى ميز مدير دفتر قرار دارد و آن يكى هم به مراجعه كنندگان سرويس مى دهد... مراجعه كنندگان زير لب غرغر مى كنند... يكى مى گفت، گفته بودن سه هفته اى گواهينامه مى دهند اما سه ماه است گواهينامه ام به دستم نرسيده است ديگرى پاسخ مى داد، از صبح اينجايم، هنوز كارم راه نيفتاده است.
پرده سوم:
در يك كشور اروپايى زندگى مى كند. قبوض برق، آب و تلفن خود را با استفاده از رايانه اش در منزل پرداخت مى كند، بليت مسافرتش را با فشار چند كليك و اتاق مورد نظرش را در هتل شهر مقصد رزرو مى كند، پول نقد با خود همراه نمى برد، نگران كمبود پول هم نيست، براى دانشگاهش هم نيازى ندارد در صف انتخاب واحد دانشگاه بايستد....
* * *
در جهان مدرن، دولت الكترونيكى در برگيرنده توسعه و به كارگيرى زير ساختهاى اطلاعاتى و همچنين تدوين و اجراى سياستها، قوانين و مقررات لازم براى كاهش فرايند هاى ادارى است. اما در ايران، اين «دولت جديد»، وضعيتى متفاوت دارد. برخلاف نام الكترونيكى آن، نقطه اتصال مردم و دولت كه بايد از طريق رايانه باشد، همچنان سنتى است. در حالى كه نبايدنيازى به مراجعه حضورى و فيزيكى به مراكز خدماتى باشد افراد باز هم بايد به مراكز خدماتى بروند.
طرح خدمات دولت الكترونيك در حقيقت آغازى براى استفاده آسان از فناورى اطلاعات به منظور توزيع خدمات دولتى يا سازمانى به صورت مستقيم به ارباب رجوع است و به علت خواص چنين شبكه اى باعث خواهد شد اين خدمات در تمام شبانه روز و خارج از ساعات ادارى ارائه شود. امروز بسيارى از كشورهاى در حال توسعه و در حال گذار در تلاشند تا با تدوين و اجراى پروژه هاى دولت الكترونيك خود را با واقعيات و محيط جديد منطبق سازند و از مزاياى آن بهره گيرند. واقعيت اين است كه اگر طرحهاى دولت الكترونيك به گونه اى كارآمد و هدفمند طراحى و اجرا شوند مى تواند اصلاحات نهادى عميقى را در بخش دولتى و اصلاح دولت به عمل آورند.
دولت الكترونيك برخلاف رويكردى كه در بسيارى از كشورهاى در حال توسعه و بويژه خاورميانه مشاهده مى شود، قرار دادن رايانه به مقامات و كارمندان دولتى، اتوماتيك كردن رويه هاى عملى قديمى يا صرفاً ارائه اطلاعات نهادها و وزارتخانه ها روى وب سايت يا ايجاد وب سايت وزارتخانه اى نيست. به اعتقاد صاحبنظران ارتباطى دولت الكترونيك استفاده از فناورى ها واطلاعاتى و ارتباطى براى متحول كردن دولت وفرآيند حكومت گرى از طريق قابل دسترسى تر، كارآمدتر و پاسخگو تر كردن آن است. رضا خسروى كار شناس فناورى ارتباطات و اطلاعات مى گويد: «دولت الكترونيك استفاده سهل و آسان از فناورى اطلاعات به منظور توزيع خدمات دولتى به صورت مستقيم به مشترى، به صورت ۲۴ ساعته و در هفت روز هفته است. دولت الكترونيكى در صدد استفاده از فناورى اطلاعات و ارتباطات در جهت ارائه اطلاعات و خدمات به شهروندان، بخش هاى اقتصادى، كارمندان دولت و ساير قسمت هاى دولتى اطلاق مى شود.
مفهوم دولت الكترونيك در پى ظهور وگسترش فناورى هاى نوين ارتباطى و از جمله اينترنت گسترش پيدا كرد. تغيير ات گسترده و عميقى كه اينترنت برابعاد گوناگون زندگى انسانها، از روابط انسانى گرفته تا كار، آموزش، تفريح، خريد و.... داشته، لزوم ارائه خدمات نوين و كيفى كه پاسخگوى نيازها و انتظارات شهروندان جامعه اطلاعاتى آينده باشد را نمايان مى سازد. سير تحول و توسعه دولت الكترونيك جدا از گسترش و توسعه شبكه اينترنت نيست. همانطور كه اينترنت با سرعت فراوان و دسترسى آسان تر توسعه مى يابد، دولتها نيز به طور فزاينده اى به اين فناورى به عنوان ابزارى جهت كاهش هزينه ها، ارتقا، بهبود ارتباطات ميان بخش هاى دولت و مردم افزايش كارايى در ميان سيستم هاى بروكراتيك دولتى و تشويق مشاركت شهروندان در فرايندهاى دولتى مى نگريستند. نخستين بارى كه از دولت الكترونيك به طور رسمى نام برده شد، در طول مدت رياست جمهورى كلينتون در آمريكا بود.
اما تفكر و ايده دولت الكترونيك محدود به آمريكا نيست زيرا در ساير كشورهاى پيشرفته و در حال توسعه نيز، نياز براى تغييرات و تحولات جدى در بخش دولتى احساس مى شود.
علاوه بر اين، دولت الكترونيكى مزاياى مهمى براى شهروندان، مشاغل و دولت ها در سرتاسر جهان به وجود آورده است. اگر چه اين فناورى هنوز دوره نوجوانى خود را طى مى كند ولى قابليت هاى انعطاف ناپذير اينترنت شامل پتانسيل بالاى آن براى كاستن فوق العاده هزينه ها، افزايش سود، گسترش موارد قابل دسترس، از بين بردن فاصله هاست. خسروى كارشناس ارتباطات مى گويد: «دولت الكترونيك، شاهد مديريت كارآمدى خواهد بود، خدمات دولتى بهترى به شهروندان ارائه مى شود، تعامل بهترى با شهروندان و بخش هاى بازرگانى و صنعتى به وجود مى آورد، از طريق خدمات به مردم، در هر زمان و هر مكان ارائه مى شود، تسهيلات در اختيار شهروندان قرار مى گيرد، انجام امور دولتى با شفافيت بيشترى انجام مى شود، مسؤوليت پذيرى از سوى بخش هاى دولتى مشاهده خواهد شد، مخاطب بخش هاى دولتى ديگر جمع نبوده، بلكه فرد است، كاهش بوروكراسى ادارى و كاغذبازى در ادارات از ديگر مزاياى دولت الكترونيكى است.
مهندس نصرالله جهانگرد، دبير شوراى عالى اطلاع رسانى مى گويد: «در تهران با جمعيت سيالى بالغ بر ده ميليون نفر مواجه هستيم، همچنين دو ميليون خودرو، ترافيك سنگين تزاحم و تلاقى از هم گسيختگى فراوانى را به وجود آورده است.»
جهانگرد اين پرسش را مطرح مى كند كه «كاربران و شهروندان چه نيازهايى دارند و در اين زمينه با دو مسأله روبرو هستيم؛ اول توسعه شهرى و دوم خود فناورى اطلاعات براى پشتيبانى از توسعه شهرى.» جهانگرد ادامه مى دهد: فناورى اطلاعات و ارتباطات مى تواند كليه خدمات شهرى را در فضاى مجازى توسعه دهد و با ايجاد طرح جامع و ارتباط بخشى بين كانون هاى مختلف تصميم گيرى جامع را در اين ميان به وجود آورد.
مزاياى استفاده از فناورى اطلاعات و ارتباطات براى توسعه شهرى تسهيل و افزايش اثربخشى برنامه ريزى شهرى، مشاركت بهتر در برنامه ريزى و افزايش مقبوليت اجتماعى، بهبود شرايط اكولوژيكى و محيط زيست شهرى، مديريت مناسب ترافيكى، كارآيى و كاربرد شهروند محور فضاى زندگى و دسترسى بهتر به اطلاعات سازه ها و مبلمان شهرى است.
با اين حال، در راه تحقق و پياده سازى دولت الكترونيك موانع بسيارى اعم از محدوديت مهار فنى و تكنولوژى، دشوارى هاى اقتصادى و مالى، نگرش هاى موجود در جامعه در سطح مسؤولان و دستگاه هاى اجرايى كشور گرفته تا شهروندان و عموم جامعه و غيره قابل مشاهده است.
على خسروى، كارشناس ارتباطات مى گويد: در ميان مسؤولان، برنامه ريزان و نيز افكار عمومى جامعه هنوز ضرورت تحقق دولت الكترونيك به طور كامل درك نشده است و مديران بلندپايه سازمان هاى دولتى، در عمل از برنامه ريزى هاى انجام شده در جهت بسترسازى براى تحقق دولت الكترونيك حمايت لازم را به عمل نمى آورند. لذا اين مسأله نيازمند تدابير برنامه هايى به منظور تغيير نگرش ها در اين خصوص است.
مهندس جهانگرد مى گويد: «به دليل اينكه دسترسى به اين تكنولوژى تاكنون محدود بوده، با كمبود دانش و مهارت، فقدان انگيزه بر جايگزينى روش هاى سنتى و عادت و گاه اجبار شهروندان در كسب خدمات رودررو مواجه بوده ايم.»
على محقر، رئيس اداره IT وزارت كشور هم نكته اى ديگر مى گويد. او تصريح مى كند: مشخص شدن برنامه همراه با زمان بندى و هزينه هاى مربوطه، الزام مديران تمام دستگاه هاى دولتى و غيردولتى در به كارگيرى فناورى هاى اطلاعاتى در انجام وظايف محوله و تخصيص اعتبار بر اساس برنامه جامع، از اولويت هاى اصلى توسعه در اين حوزه محسوب مى شود.
او بر وجود دستگاهى به عنوان متولى فناورى اطلاعات و ارتباطات در ايران تأكيد دارد، چرا كه به اعتقاد او در صورت وجود دستگاه اصلى و برنامه مشخص، بودجه و اعتبارات نقش مهمى را در ايجاد فرهنگ و توسعه دولت الكترونيكى خواهد داشت. ضمن آنكه ماهيت و عملكرد دولت الكترونيكى به گونه اى است كه در كوتاه مدت نه تنها سرمايه گذارى هاى انجام شده را برمى گرداند، بلكه سودآورى هاى فراوانى براى دستگاه هاى دولتى و بنگاه هاى خصوصى به بار خواهد آورد.
محقر، رئيس اداره IT وزارت كشور معتقد است: بودجه توسعه طرح دولت الكترونيكى بايد در بخش تكميل شبكه فيبر نورى كشور، پايگاه هاى داده ملى، سيستم هاى ماهواره اى در مراكز استان ها و شهرستان ها، برج هاى IT در شهرستان ها، آموزش هاى كوتاه مدت و تخصصى، تخصيص يابد.
وى ادامه مى دهد: همچنين تكليف و الزام قانونى جهت اختصاص درصدى از بودجه دستگاه هاى دولتى يا عمومى و حتى خصوصى بويژه توسعه سخت افزارى و نرم افزارى IT در همان دستگاه بايد صراحتاً در قانون آورده شود.
بنابراين، در صورت درك ويژگى ها و مختصات جامعه اطلاعاتى آينده و جايگاه و نقش ايران در اين عرصه از سوى مديران و برنامه ريزان شاهد اجرا و پياده سازى اصولى و صحيح دولت الكترونيك در جامعه خواهيم بود. از ديگر سو رسانه هاى جمعى اعم از راديو و تلويزيون و مطبوعات مى بايست با اطلاع رسانى مناسب نسبت به آگاه سازى افكار عمومى شهروندان در خصوص مفاهيم و مزاياى دولت الكترونيكى اقدام كرده تا شرايط پياده سازى دولت الكترونيكى تسهيل شود. ايجاد و نگهدارى شبكه هاى اطلاع رسانى و پايگاه اطلاع رسانى هزينه هاى بالايى را بويژه براى كشورهاى در حال توسعه در بر دارد.
لذا فراهم كردن بسترهاى پياده سازى و تحقق دولت الكترونيك هزينه هاى سنگينى را بر دوش جامعه و شهروندان خواهد گذاشت، زيرساخت هاى لازم در اين زمينه در بسيارى از جوامع مهيا نيست. عمده ترين بستر پياده سازى دولت الكترونيك، اينترنت است كه فراهم كردن امكانات مناسب در اين زمينه ضرورى و اجتناب ناپذير است.
منبع: ايران

راه طولانى تا ايجاد دولت الكترونيكي (2)

جواد دليرى -اگر در زندگى مدرن روزمره نمى توان هيچگونه تصورى از زندگى بدون انرژى برق يا آب داشت، دير يا زود اينترنت نيز اين نقش را به عهده خواهد گرفت، يعنى نمى توان بدون استفاده از اينترنت و خدمات مبتنى بر آن زندگى كرد.
بر اساس گزارش منتشر شده توسط وزارت ارتباطات و فناورى اطلاعات، مى توان ادعا كرد كه اغلب وزارتخانه هاى كشور وارد مرحله اول از دولت الكترونيك شده اند و يا اينكه اقداماتى را در راستاى نيل به اين هدف آغاز كرده اند، ولى در حال حاضر ۱۴ درصد از سازمانهاى اصلى دولتى حتى فاقد آدرس اينترنتى هستند، ۷۸ درصد داراى وب سايتهاى ابتدايى بوده و تنها ۸ درصد [يعنى دو مورد] داراى سايت پيشرفته اند و هيچ يك از سايتهاى دولتى در مرحله تعاملى، تراكنشى و يا مرحله يكپارچگى قرار ندارند. هيچگونه خدمات دولتى يا پرداخت در حال حاضر از طريق وب سايتهاى دولتى ايران قابل اجرا نيست. اكثر سازمانهاى دولتى موجود حتى فاقد ارتباط با سازمانها و شركتهاى تابعه خود هستند و تنها برخى از آنها داراى ارتباط با بخشى از سازمانها يا شركتهاى زيرمجموعه خود هستند.
ايده دولت الكترونيك بدين منظور مطرح شد كه دولت و شهروندان بتوانند ارتباط نزديك ترى با يكديگر داشته باشند و مردم جامعه نيز در تعيين سرنوشت اجتماعى شان نقش داشته باشند. به همين دليل، يكى از منافع مورد انتظار در انجام پروژه هاى مرتبط با فناورى ارتباطات و اطلاعات، بهبود كارايى در ادارات است.
از ديگر مزاياى دولت الكترونيك، ارتقاى كيفيت و حجم خدمات و نيز افزاش قابليت دسترسى به اطلاعات دولتى است. دولت الكترونيك به دليل داشتن ويژگيهايى مانند سريع تر شدن تعاملات، افزايش مسؤوليت پذيرى و پاسخگويى و پردازش سريع تر باعث مى شود تا علاوه بر كارايى ناشى از صرفه جويى در هزينه ها و منابع كيفيت خدمات نيز افزايش يافت.
دكتر على اكبر جلالى استاد دانشگاه علم و صنعت مى گويد: افزايش كيفيت خدمات دولتى، به روز شدن اين خدمات، بهبود وضعيت شهروندان، افزايش پاسخگويى، تمركز خدمات دولتى بر نيازهاى شهروندان، كاهش هزينه ها، آسانى ارتباطات، كاهش اندازه دولت، كاهش تخلفات، افزايش مشاركت مردم و اداره مؤثرتر حكومت همگى از آثار مثبت دولت الكترونيك است.
واقعيت اين است كه اگر طرحهاى دولت الكترونيك به گونه اى كارآمد و هدفمند طراحى و اجرا شوند، مى توان اصلاحات نهادى عميقى را در بخش دولتى و اصلاح دولت به عمل آورد، اما دولت الكترونيك در برخى از كشورها تاكنون نتوانسته به مفهوم واقعى خود نزديك شود. در بسيارى از كشورها از جمله ايران رويدادى كه تاكنون شاهد آن بوده ايم، اين مسأله محدود به خريدارى سخت افزار براى ادارات و دواير و تشكيل فرايند اتوماسيون ادارى و تغيير روشهاى سنتى و يا در بهترين موارد، گذاردن اطلاعات محدود در وب سايتهاى سازمان يا وزارتخانه ها است.
در صورتى كه هدف اصلى يك دولت الكترونيك، استفاده از فناورى اطلاعات در جهت تغيير ساختار دولت براى بالا بردن قابليت دسترسى به دولت براى مراجعان و پاسخگويى و ازدياد بازدهى كارى آن به سمت توسعه است. راهى كه از طريق استفاده از فناورى اطلاعات به انجام مى رساند. چنين طرحى جز با ارائه يك ساختار قوى و همكارى تمام بخشهاى يك دولت و فراهم سازى بستر مناسب محقق نخواهد شد. در نتيجه اجراى آن تنها با ايجاد وب سايت هاى دولتى و انتشار اخبارى از فعاليتهاى سازمانى امكانپذير نيست.
مدل دولت الكترونيك به صورتى چندلايه تنظيم شده كه حتى در كشورهاى پيشرفته نيز برخى لايه هاى پيشرفته آن پايه ريزى نشده است، اما صرفاً براى ادعا و عنوان هم كه شده، دولت الكترونيك نيازمند حداقلهايى است كه حتى از مراحلى چون مكانيزاسيون و اتوماسيون بالاتر است.
بنابر تصميم دولت، كليه سازمانهاى دولتى موظف شده بودند تا پايان سال ۸۲ وب سايت مربوط به خود را راه اندازى كرده و اطلاعات مورد نياز ارباب رجوع را در آن قرار دهند.
طبق مصوبات، استقرار سيستم هاى مكانيزه در زمينه فعاليت هاى دستگاههاى اجرايى، استقرار شبكه اطلاع رسانى اينترنتى، درج آدرس اينترنتى در سر برگ ها، قرار دادن اطلاعات مورد نياز در شبكه هاى اطلاع رسانى، راه اندازى پايگاه اينترنتى مردم از سوى سازمان مديريت از جمله اقداماتى است كه در اين راستا بايد انجام مى گرفت.
اما على رغم اين مصوبات كافى است به صورت گذرا سرى به دفاتر خدمات دولت الكترونيك بزنيد، متوجه مى شود تنها براى گرفتن يك فرم نيازمند زمانى طولانى هستيد، پس از پر كردن فرم تازه از شما، شماره كد ملى مى خواهند كه اگر نداشته باشيد، بايد ساعتها وقت زمان بگذاريد. همه اين كارها با يك شبكه رايانه اى قابل حل است اما هنوز در خيلى جاها سنتى است.
مشخص است در برخى جاه ها پيچيدگى فرآيند كارهاى ادارى با ايجاد دفاتر دولت الكترونيكى كاملاً بيشتر شده است. اين درست مشابه فرآيندى است كه بانكهاى ما در رايانه اى كردن امور انجام مى دهند. آنها يك بار تمامى مراحل كار را در رايانه وارد مى كنند و يك بار هم به صورت دستى اين كار را انجام مى دهند در حالى كه در گذشته كل اين مراحل صرفاً به صورت دستى انجام مى گرفت. ترديد در پياده سازى دولت الكترونيكى و ايجاد كار به صورت نصفه و نيمه نه تنها هيچ فايده اى براى ايجاد سهولت و سرعت در كارنداشته بلكه حلقه اى به حلقه هاى بروكراتيك و سنتى مى افزايد. همين سازمان ثبت احوال، چندين سال است براى كسب اطلاعات مربوط به مردم هزينه بسيارى را صرف كرده است و چندين سال است براى اعلام اين شماره به مردم راههاى مختلفى در پيش گرفته مى شود. با اين حال هنوز يا بسيارى از مردم شماره هاى ملى خود را نمى دانند يا هنوز كارت ملى خود را نگرفته اند.
در آمريكا، ارائه خدمات به صورت اينترنتى در مقايسه با ساير روشهاى ارائه خدمات ۷۰ درصد براى دولت مركزى صرفه جويى در پى داشته است. تجديد گواهينامه از طريق اينترنت ۲ دلار هزينه در پى دارد در حالى كه با ساير روش ها اين هزينه ۷ دلار است. در آلاسكا هزينه ثبت نام اتومبيل ۷‎/۷۵ دلار بوده كه استفاده از سيستم اينترنتى، اين مبلغ را به ۹۱ سنت كاهش داده است. در برزيل از هر ۱۰ نفر، ۸ نفر برگه هاى مالياتى خود را به صورت اينترنتى ارسال كرده اند كه در نتيجه آن دولت برزيل ۱۰ ميليون دلار در هزينه هايش صرفه جويى كرد. دولت شيلى به علت استفاده از سيستم هاى يكپارچه الكترونيكى ۲۰۰ ميليون دلار صرفه جويى در هزينه ها داشته است. اما ايران در ميان ۱۷۸ كشور جهان در رتبه ۱۱۵ قرار دارد. ايران در اين رتبه پايين تر از كشورهاى كوچكى مانند سريلانكا، گرانادا، سوريتام، آلبانى، ويتنام، هندوراس و ... قرار دارد. حميدرضا رياحى مشاور دبير شوراى عالى اطلاع رسانى توضيح مى دهد: ايجاد ارتباط الكترونيكى بين دستگاههاى مختلف، مبتنى بر يك دستور اجرايى و حكومتى نيست كه به صرف اعلام شوراى عالى اطلاع رسانى يا هر مقام ديگرى محقق شود. دستگاههاى اجرايى در قالب برنامه تكفا هر كدام موظف هستند در وهله اول نگرش خود را به كاربرى فناورى ارتباطات و اطلاعات از يك ابزار به موجد و ستبر توسعه تغيير دهند و سپس با بهره گيرى از برنامه هاى جامع بخشى سيستم هاى خود را ارتقا دهند كه اين تغييرات به الزامات زيادى از جمله فرهنگ سازى، قوانين و مقررات ساختار هاى جديد سازمانى علاوه بر زير ساخت هاى گوناگون فنى و دسترسى نياز دارد. به گفته او در هيچ جاى دنيا اين تحولات يك دفعه اتفاق نيفتاده كه اكنون ما انتظار داشته باشيم در طول زمان نسبتاً كوتاه برنامه تكفا اين تحول در نگرش ها و در نهايت ارتباط يكپارچه بين نهادهاى مختلف برقرار شده باشد.
او تغيير نگرش رأس هرم مديريتى كشور را در زمينه به كارگيرى آى تى اولويت مى داند.
* * *
از شواهد پيداست تا قوام يافتن چنين رؤيايى كه در جاى جاى شهر دفاتر خدماتى الكترونيكى مستقر باشند و با يك «كليك» كارها انجام شود، فاصله بسيار داريم چرا كه اين دفاتر بيش تر شبيه يك دفتر پستى عمل مى كنند و بودجه چند ميلياردى اين طرح تاكنون به طورى عمل كرده كه شما مدارك را دستى به اين دفاتر مى دهيد، گذرنامه و گواهينامه را باز دستى دريافت مى كنيم در حالى كه بايد اين كار از منزل و از طريق اتصال به يك شبكه و بدون حضور فيزيكى انجام پذيرد. هرچند مسؤولان اعلام كرده اند دولت الكترونيك تا پايان برنامه چهارم بطور كامل محقق مى شود كه بايد ديد اين تحقق تا چه حد كامل خواهد بود. بايد ماند و ديد كه از اين رو يا تا واقعيت چه مقدار فاصله داريم، پايان برنامه چهارم توسعه؟ ... اميدوار باشيم؟
منبع: ايران

واقعيت هاى آموزش الكترونيكي

افسانه بهرامى - بعد از سال ها تكنولوژى اطلاعات (اينترنت، ماهواره و كامپيوتر) موفق شد در دانشگاه هاى ايران تحت عنوان دانشگاه مجازى راه يابد. هم اكنون دانشگاه هاى كشور ظرفيت پذيرش تمامى متقاضيان را ندارند. برخى از دانشگاه ها از جمله دانشگاه علم و صنعت ايران در جهت افزايش ظرفيت پذيرش دانشجو و برقرارى توازن بين ورودى و ظرفيت دانشگاه در جهت تاسيس دانشگاه مجازى قدم برداشته اند. هرگونه آموزش و تدريسى از اين بستر قابل انتقال هستند.
اما با توجه به انواع رشته ها تفاوت هايى در اين ميان وجود دارند. به نحوى كه دروس علوم انسانى و نظرى سازگارى بيشترى با اين نوع آموزش داشته در حالى كه رشته هاى عملى و كاربردى تر نظير دروس علوم پزشكى پيچيدگى و دشوارى هاى بيشترى دارد. در حال حاضر فاز عملياتى دانشگاه علم و صنعت از بهمن ماه سال ۱۳۸۳ شروع شده است. در سه رشته مهندسى IT مهندسى كامپيوتر گرايش نرم افزار و علوم كامپيوتر در مقطع كارشناسى و دو رشته مهندسى IT گرايش ارتباطات ICT و MBA گرايش مديريت اجرايى در مقطع كارشناسى ارشد دانشجو مى پذيرد.
• روش آموزش
در آموزش مجازى ارتباط ميان استاد و دانشجو از طريق كامپيوتر صورت مى گيرد. در اين زمينه دكتر غلامى رئيس مركز آموزش الكترونيكى دانشگاه علم و صنعت مى گويد: «اساس كار ما تعامل مداوم بين استاد و دانشجو است. در اين شيوه دانشجو دروس را به صورت off line دريافت كرده و در طول ترم هر زمانى كه بخواهد با گذرواژه اى كه توسط ما به وى داده مى شود مى تواند وارد كلاس شده و مطالب را دريافت كند و در اين راه دانشجويى موفق خواهد شد كه همانند كلاس هاى حضورى طى يك برنامه ريزى مرتب از اين دروس استفاده كند. البته دانشجو در طول ترم از طريق سيستم مديريت يادگيرى به نام Learning management system (LMS) به صورت اتوماتيك كنترل شده به نحوى كه ورود و خروج دانشجو، پرسش و پاسخ بين دانشجو و استاد كوئيز و امتحان و... توسط سيستم مذكور اداره مى شود. در آموزش مجازى فرد براى درس خواندن محدود نيست و اين در حالى است كه كلاس هاى رفع اشكال و كوئيز و امتحان در ساعات معينى از هفته به صورت on line برگزار مى شود. اين زمان محدود شده توسط دانشگاه مشخص مى شود. قابل ذكر است به دليل عدم دسترسى به پهناى باند مناسب در تمامى نقاط كشور ارتباط با دانشجو با سرعت مناسب فراهم نمى شود، در اينجا مى توان از سيستم چندرسانه اى (مولتى مديا) نظير CD به عنوان پشتيبانى استفاده كرد ولى هنوز در اولويت هاى برنامه ما نيست چرا كه داشتن نظم از اصول برنامه كارى دانشجو است، در صورت ارائه CD كنترل وى از دست ما خارج مى شود.»
در حال حاضر در كلاس هاى آموزش مجازى بهترين نحوه ارتباط بين استاد و دانشجو چت گفتارى در نظر گرفته شده و در صورت نياز به نوشتن با ابزار هايى نظير digitalizing pad مطالب به مونيتور منتقل شده و از اين طريق دانشجو مطالب را دريافت مى كند.
• كلاس هاى حضورى
در اين روش آموزش امكان ارائه دروس عملى وجود ندارد نظير: تربيت بدنى و آزمايشگاه. بنابراين در طول ترم كلاس هاى حضورى نيز در نظر گرفته مى شود كه در اين كلاس ها افراد مى توانند به رفع اشكالات درسى بپردازند. بنابر اظهارات غلامى در ترم اول ۷۵۰ دانشجو ثبت نام كردند كه هشتاد درصد آنها از استان تهران و بقيه در سطح كشور پراكنده بودند. به دليل پايين بودن سرعت اينترنت در برخى شهرستان هاى خارج از استان تهران توصيه شد افراد خارج از استان تهران ثبت نام نكنند. اين دانشجويان مدعى شدند كمبود هايشان را با سخت افزار هاى ADSL و HDSL رفع مى كنند. بنابراين به دليل حضورى بودن امتحانات پايان ترم امسال براى دانشجويان شهرستانى امتحانات در پنج حوزه اصفهان، تبريز، مشهد، اهواز و تهران به طور همزمان برگزار شد.
• مشكلات كلاس هاى حضورى
براى درك بيشتر تعامل حضورى استاد و دانشجو دانشگاه علم و صنعت درصدد است كلاس هاى حضورى بيشترى برگزار كند. اين مسئله براى دانشجويان شهرستانى خالى از اشكال نيست. در اين راستا دانشگاه درصدد است تسهيلاتى از جمله خوابگاه، بليت هاى رفت و برگشت وسايل نقليه و... را فراهم كند.
• شبكه فيبر نورى
شبكه فيبر نورى ستون فقرات داده ها است. اين شبكه نسبت به شبكه مسى و ماهواره اى سرعت بيشترى دارد. در حال حاضر كشور ما از طريق ماهواره اطلاعات اينترنتى را دريافت مى كند و در صورت مشكلات تحريمى و... احداث چنين شبكه اى مى تواند حداقل ارتباط اينترنت داخلى كشور را برقرار سازد. اين شبكه هم اكنون با مسافت پنجاه و چهار هزار كيلومتر توسط وزارت ICT افتتاح شده است.
• كتابخانه
غلامى درباره كتابخانه مجازى دانشگاه مى گويد: «دانشگاه علم و صنعت امكانات كتابخانه مجازى را فراهم كرده است. اين كتابخانه شامل پانزده هزار كتاب الكترونيكى و پايان نامه هاى دوره هاى تحصيلات تكميلى است. البته كتابخانه مجازى ما مثل آموزش مجازى ما نوپا بوده و خالى از اشكال نيست.»
• كنفرانس


از لحاظ تئورى برگزارى كنفرانس مجازى امكان پذير است ولى در رأس كار آموزش مجازى كشور ما نيست. غلامى مى گويد: «برگزارى كنفرانس به يك كلاس receive _ send نياز دارد كه دانشجويان در آنجا حضور مجازى يافته، ضمن اينكه استاد نيز در همان كلاس حضور دارد تا به صورت on line مطلبى به صورت كنفرانس ارائه شده و يا سئوالات مطرح شود. امكان تمركز دانشجويان در مناطقى غير از تهران براى ما مقدور نيست. بنابراين در حال حاضر كلاس هاى ويدئوكنفرانس جزء برنامه هاى ما نيست.»
• جذب افراد در بازار كار
در دانشگاه مجازى دانشجويان پس از فارغ التحصيلى مدرك رسمى دانشگاه علم و صنعت را دريافت مى كنند كه مورد تائيد وزارت علوم است و به استناد اين مدرك ادامه تحصيل براى دانشجو منعى ندارد. اما اين افراد در بازار كار چه جايگاهى خواهند داشت؟
غلامى در اين باره توضيح مى دهد: «مجوز تاسيس دانشگاه مجازى از شوراى گسترش آموزش عالى كشور گرفته شده است. ما براى آموزش از تكنولوژى هاى در اختيار دستگاه هاى دولتى و غيردولتى استفاده كرديم. بنابراين سطح علمى دانشگاه پايين نيست. اما جذب يا عدم جذب اين افراد توسط ارگان هاى مختلف دست ما نيست. اين نحوه آموزش مهارت هايى را به دانشجو مى دهد كه پس از فارغ التحصيلى مى توانند كارآفرينى كنند. منجمله افراد با اينترنت، IT آشنايى زيادى پيدا كرده در برخى از مهارت هاى كامپيوترى نظير ICDL تسلط زيادى پيدا مى كنند. اين افراد بالقوه مهارت هاى جانبى بيشترى دارند كه بايد از لحاظ استخدام شدن در اولويت قرار بگيرند ولى دستگاه هاى مختلف به جهت نوپايى اين رشته ممكن است اين رويكرد را قبول نداشته باشند.»
• هزينه هاى اجرايى
راه اندازى اين مجموعه براى دانشگاه مذكور حدود سيصد و پنجاه ميليون تومان هزينه دربرداشته است، بخشى از اين هزينه ها صرف موارد زير شده است: تهيه محتواى درسى (توليد محتواى هر درس بسته به تعداد واحدهاى ارائه اى حدود بيست ميليون تومان هزينه داشته است)، استخدام استادان مجرب، امكانات و فضاى آموزشى، اجاره سيستم LMS (خريد اين سيستم هزينه اى بالغ بر يك ميليون دلار را دربرمى گيرد.) و...
• هزينه تحصيل دانشجو
در حال حاضر دانشجوها براى ورود به دانشگاه مجازى موظفند پانصدهزار تومان پرداخت كنند. پذيرش دانشجو براساس معدل پيش دانشگاهى صورت مى گيرد. در ترم اول چهارده واحد ارائه مى شود كه مرحله دانش پذيرى ناميده مى شود. در پايان اين ترم شرط قبولى كسب معدل سيزده است و يا در صورت احتساب نمره زير ده در يك درس معدل چهارده مورد قبول است.
اين افراد در صورت عدم موفقيت نخواهند توانست ادامه تحصيل دهند. با اين سئوال روبه رو هستيم كه هدف دانشگاه مجازى همگانى شدن آموزش عالى در كشور و افزايش ظرفيت پذيرش دانشجوها در دانشگاه ها است در حالى كه هزينه دريافتى از دانشجوها با اين اصل مغايرت دارد. چرا كه مخارج تحصيلى در آموزش مجازى از هزينه دريافتى دانشگاه هايى نظير دانشگاه آزاد نيز بيشتر است.
غلامى در اين زمينه تشريح كرد: «تاكنون پياده كردن چنين روش آموزشى هزينه زيادى براى دانشگاه دربرداشته است. از طرفى به ظاهر هزينه دريافتى اين دانشگاه از دانشگاه هايى نظير دانشگاه آزاد اسلامى بيشتر است اما با احتساب هزينه هاى رفت و آمد، محل اقامت و غذا و... در چنين دانشگاه هايى به رقمى بالاتر از رقم دريافتى در آموزش مجازى مى رسيم. همچنين گرچه افراد در ترم اول با پرداخت ۵۰۰ هزار تومان ريسك مى كنند اما ريسك ما بيشتر است چرا كه با رد شدن اين افراد ما با دانشجويان كمترى اين دوره را ادامه مى دهيم در نتيجه دانشگاه به دنبال درآمدزايى نيست.»
• مزايا
۱- عدم محدوديت پذيرش دانشجو در سطح دانشگاه ها
۲- كاهش هزينه هاى رفت و آمد و مسافرت هاى درون و خارج شهرى
۳- عدم محدوديت سنى
۴- تعلق معافيت تحصيلى به پسران بعد از گذراندن ترم دانش پذيرى
۵- نداشتن محدوديت زمانى و مكانى براى گرفتن مطالب درسى
۶- امكان ادامه تحصيل براى شاغلين بدون ايجاد تداخلاتى در اين زمينه
۷- و...
• معايب
۱- محدوديت زمانى براى رفع اشكال دانشجوها
۲- عدم برگزارى كنفرانس هاى مجازى
۳- نبود رقابت درسى بين دانشجويان
۴- برخى مشكلات اجرايى
منبع:شرق

انتقاد بازتاب از طرح تكفا

آرش اشراق - در روزهاي پاياني دولت پيشين، طرح عظيمي با شتاب به تصويب رسيد كه «تكفا 2» خوانده شد. طرحي ـ‌ و پيرو آن قراردادي ـ كه مي‌تواند تأثير مستقيم بر فناوري اطلاعات و ارتباط كشور داشته باشد و حتي بر فرهنگ و اقتصاد عمومي نيز تأثيرگذار باشد؛ ولي با اين حال در سكوت و با آرامش بي‌سابقه به امضا رسيد.
اما «تكفا» چيست و چرا مهم است؟ براي پاسخ به اين پرسش، نگاهي به پيشينه آن، ضروري مي‌نمايد.

تكفا چيست؟
«تكفا» مخفف عبارت «توسعه كاربردي فناوري اطلاعات» است است و در حقيقت نامي غيررسمي است براي تبصره 13 قانون بودجه كه در تدوين قانون بودجه سال 81 گنجانده شد و به تصويب رسيد.
مطابق اين تبصره، بودجه قابل ملاحظه‌اي (64 ميليارد تومان) براي توسعه فناوري اطلاعات در كشور منظور شد و هفت زيربرنامه كلان براي آن تعريف گرديد. زيربرنامه‌هاي هفت‌گانه «تكفا» كه بايد بودجه منظورشده در راه ايجاد و گسترش آنها به كار مي‌رفت، عبارت بودند از: دولت الكترونيكي، مهارت ديجيتالي نيروي انساني كشور، كاربرد IT در آموزش عالي، كاربرد IT در اقتصاد، بازرگاني و تجارت، كاربرد IT در قلمرو فرهنگ، هنر و تقويت خط و زبان فارسي در محيط‌هاي رايانه‌اي و توسعه واحدهاي كوچك و متوسط (SME) فعال در حوزه IT.

طرح «تكفا» با پيگيري‌هاي مجدانه دبير شوراي عالي اطلاع‌رساني در سال‌هاي بعد نيز دنبال شد و در قوانين بودجه سال‌هاي 82 و 83 نيز بودجه‌هاي بيشتري را به خود اختصاص داد (هر سال 100 ميليارد تومان) و به موازات اختصاص اين بودجه‌ها، ميزان تقاضا براي محصولات مرتبط با IT، اعم از سخت‌افزار، نرم‌افزار و ملزومات مخابراتي در سطح جامعه به شدت افزايش يافت.

طبيعتا به خاطر حجم انبوه تقاضا، بازار پررونقي در اين حوزه به وجود آمد و شركت‌هاي متعدد بزرگ و كوچكي در زمينه IT فعال شدند.
از ديگر سو، يكي از الزامات طرح تكفا، ممنوعيت ورود بخش دولتي به حوزه تصدي‌گري IT بود و متصديان اين برنامه، موظف شده بودند تا تمام پروژه‌هاي تكفا را به بخش خصوصي و يا تعاوني‌هاي غيروابسته به دولت واگذار كنند.

هر روز 250 ميليون تومان!
برآيند مطالب پيشين اين است: 270 ميليارد تومان بودجه در عرض سه سال به «تكفا» اختصاص داده شد و از ديگر سو، مطابق قانون اين بودجه از طريق تكفا بايد در بخش خصوصي صرف (يا به عبارت بهتر: تزريق) مي‌شد.
رقم اختصاص داده شده به راستي سرسام‌آور بود به طوري كه با يك حساب ساده مي‌توان گفت، به طور ميانگين بايد در هر روز مبلغي در حدود 250 ميليون تومان در قالب طرح تكفا به بخش خصوصي سرازير شده باشد و حتي اگر ادعاي مجريان طرح مبني بر عدم جذب تمام بودجه پيشنهادي پذيرفته شود، اين رقم به هيچ عنوان به كمتر از روزي دويست ميليون تومان تنزل نمي‌كند.

چنين بوي خوشي، آنان را كه شامه‌‌هاي تيزتري داشتند، نه تنها از ديگر فعاليت‌هاي اقتصادي،‌ بلكه حتي از خارج از كشور هم جذب بازار IT ايران كرد! بودجه هنگفت، الزام در هزينه كردن بيشتر بودجه در بخش خصوصي، برنامه ناكامل و مبهم، بوروكراسي ناكارآمد و فراگير و... همه و همه دست به دست هم دادند تا صدها شركت صرفا به انگيزه به غنيمت بردن بخشي از اين خوان پرنعمت، قارچ‌گونه برويند و به جاي ياري حوزه فناوري اطلاعات كشور، باري بر دوش آن باشند.

قاتق نان يا قاتل جان؟
دبيرخانه شوراي عالي اطلاع‌رساني به عنوان مجري اين طرح عظيم، عمده فعاليت خود را بر روي تزريق مستقيم يا با واسطه بودجه تكفا به بازار IT متمركز كرد و خلاقيت و نوآوري اين دبيرخانه معطوف به تدوين برنامه‌هاي ملال‌‌آوري نظير چگونگي اعطاي وام به شركت‌ها شد.

رانت، رانت‌خوار مي‌زايد و غيرممكن است دولت در حوزه‌اي رانت بيافريند و رانت‌خوار متولد نشود. در نتيجه همان‌گونه كه مثلا در حوزه مطبوعات، برخي روزنامه‌ها با تيراژ كمتر از هزار نسخه صرفا به خاطر استفاده از رانت كاغذ حمايتي وزارت فرهنگ و ارشاد متولد مي‌شوند، شركت‌هاي فراواني نيز ظاهرا براي فعاليت در حوزه IT و در حقيقت به صرف دريافت و بودجه و وام طرح تكفا به وجود آمده و رشد كردند.

زيان‌ديدگان اصلي در اين ميان، فعالان حقيقي حوزه IT بودند كه يا در اين رقابت ناسالم و غيرعادلانه حذف و نابود شدند و يا به تبعيت از نوآمدگان، انرژي آنان به جاي خلاقيت و ابتكار در IT، معطوف به دريوزگي وام‌هاي اعطايي شد.
از اين منظر نه تنها تكفا باعث پيشرفت و ارتقاي فناوري اطلاعات در سطح جامعه ايران نشد، بلكه با سرازير كردن بي‌حساب نقدينگي‌هاي جهت‌يافته در بازار IT، تا حدودي باعث انحراف فعاليت‌ها از سطح علمي و فني به سطح رانت‌خواري و دلالي شد.

مشتي نمونه خروار
نقل است برخي شاهان قاجار، از همه ايران، تهران را مي‌شناختند و در همه پايتخت، زيبايي و تجمل كاخ خود، برايشان مهم بوده است. حكايت دانشگاه‌هاي شهر تهران و در ميان آنها، دانشگاه صنعتي شريف شايد بي‌شباهت به داستان آن شاهان نباشد.

اكنون بر كسي پوشيده نيست كه يكي از بهترين دانشگاه‌هاي ايران كه به مدد جذب دانش‌‌آموزان درجه اول كشور در قالب دانشجو، از اعتبار علمي خوبي در سطح بين‌المللي هم برخوردار است، از سوي برخي از اساتيد و مديران آن، به بنگاه اقتصادي پرسودي بدل گشته است!

آسيب‌شناسي و تحليل اين جريان فرصتي ديگر مي‌طلبد، اما ذكر اين نكته خالي از لطف نيست كه فقط در سال 81، دانشگاه صنعتي شريف رسما پانصد ميليون تومان براي اجراي برنامه‌هاي مرتبط با ICT (فناوري ارتباطات و اطلاعات) دريافت كرد و اين سواي هزينه‌هاي سرسام‌آوري بود كه شركت‌هاي وابسته به اين دانشگاه با واسطه و در قبال خدمات كم‌اهميت ـ از لحاظ تكنيكي ـ از سازمان و نهادهاي ديگر دريافت مي‌كردند (به عنوان نمونه يكي از اين شركت‌ها به اعتبار نام دانشگاه صنعتي شريف، در قبال طراحي يك سايت بسيار ساده درباره شهيد مطهري، از نهاد سفارش‌دهنده، مبلغ 25 ميليون تومان دريافت كرد!).

اين در حالي بود كه در سال مذكور، كل بودجه اختصاص‌يافته به دانشگاه‌ها و مراكز تحصيلات تكميلي از سوي مجريان تكفا، دو ميليارد تومان بود.
البته اختصاص يك‌چهارم از كل بودجه دانشگاه‌ها به يك دانشگاه هرچند عجيب است، اما در مقابل ديگر تدابير مجريان تكفا، غيرمعمول نمي‌نمايد؛‌ وقتي كه بدانيم در اين سال، 82 درصد از بودجه در نظر گرفته‌شده در بخش تعاوني‌ها، تنها به يك شركت تعاوني و مابقي به دو شركت تعاوني تعلق گرفت!

هر سال دريغ از پارسال!
با گذشت زمان و كاهش احتمال ناآشنايي و كم‌تجربگي طراحان و مجريان «تكفا»، نقدها در مورد نحوه عملكرد مجري اصلي اين طرح يعني شوراي عالي اطلاع‌رساني فزوني گرفت. منتقدان در وهله نخست،‌ نسبت به چگونگي تخصيص بودجه‌ها و نحوه هزينه شدن بودجه اشكال داشتند و خواستار آن بودند تا علاوه بر فرآيند تخصيص منابع مالي، فهرست كامل دريافت‌كنندگان اين بودجه (در قالب وام، وام بلاعوض، كمك...) منتشر شود. اما گويا شوراي عالي اطلاع‌رساني، علاقه چنداني به اين كار نداشته و ندارد و نه تنها در اين خصوص كم‌توان است، بلكه از ايجاد يك پايگاه آبرومند اينترنتي نيز ناتوان است و سايت اختصاصي تكفا (www.takfa.ir) نه از نظر تكنيكي و نه از نظر محتوايي و اطلاع‌رساني، شايسته آن نيست. جالب اينجاست كه حتي پس از گذشت سال‌ها و تا چند ماه پيش از تصويب بودجه تكفا، اين طرح (برنامه) فاقد يك آرم (لوگو) بود! در عوض آنچه كه فراوان از سوي تكفائيان منتشر مي‌شد، كلي‌گويي بود و كلي‌گويي.

حتي هنوز دقيقا مشخص نشده كه «تكفا» اساسا طرح است يا برنامه تا در صورت اعلام هر كدام، انتظارات و بايد و نبايدها در مورد طرح يا برنامه بودن تكفا مطرح شود.
گذشته از اينها، يادآوري برخي از زيربرنامه‌هاي «كلان» تكفا كه بيشتر بار «فرهنگي» دارند، نشان از آن دارد كه اصلا يا اين زيربرنامه‌ها به فراموشي سپرده شده‌اند و از يا نظر مجريان چندان مهم نبوده‌اند!

فارسي مهم نيست!
به عنوان مثال در مورد مسئله بسيار مهم «خط فارسي در محيط‌هاي رايانه‌اي» كه در متن تبصره مربوطه به صراحت آمده است، كار چنداني صورت نگرفته است و جز اندكي شعار و يا برنامه‌هاي مغشوش و بي‌بازده، چيزي در اين مورد به چشم نمي‌خورد. اين در حالي است كه با صرف هزينه‌هاي بسيار اندك و با كمي خلاقيت و دغدغه فرهنگي، چند مشكل هميشگي و بسيار مهم كاربران فارسي‌زبان (در ايران، افغانستان و تاجيكستان به علاوه مهاجرين) قابل بيان و حل است.

نخست آن‌كه، هنوز به طور رسمي و بين‌المللي در سيستم كد يكّه (Unicode) فارس‌زبانان از فونت‌هاي عربي استفاده مي‌كنند و رسم‌الخط آنان به رسميت شناخته نشده است.
دوم، براي فارسي‌نويسان در محيط‌هاي گرافيكي به جز استفاده از برخي برنامه‌هاي گران‌قيمت (كه البته بعضا به صورت غيرقانوني و با قفل‌هاي شكسته در بازار موجودند) هيچ راه‌حل معقول ديگري براي كاربر فارسي‌زبان موجود نيست.

سوم، تمامي فونت‌هاي رايانه‌اي از لحاظ رسم‌الخط فارسي اشتباه هستند، چراكه به فارسي، اصولا حروف در هم فرو رفته‌اند ولي نرم‌افزارهاي موجود ـ به تبعيت از رسم‌الخط لاتين كه حروفشان از هم جدايند ـ حروف را جداي از هم درج مي‌كنند. به عنوان مثال، در كلمه «ري»، «ي» در حقيقت بايد داخل «ر» باشد.

سه مشكل بزرگ فوق، همگي قابل حل هستند؛ در مورد اول، تكفا به عنوان يك نهاد و مراجع رسمي پس از تصويب يك رسم‌الخط فارسي به عنوان رسم‌الخط يا فونت اصلي مي‌تواند آن را در سيتم كددهي يكه بگنجاند (مثل فونت Arial) و مشكل دوم با خريد يا طراحي يك نرم‌افزار فارسي‌نويس و اشاعه رايگان آن (مثلا از طريق اينترنت) قابل حل است.

مورد سوم هم توسط يك تيم كوچك برنامه‌نويس قابل رفع است (همانطور كه شركتي به نام «پاياسيستم‌مرو» چنين نرم‌افزاري را توليد كرد، اما به خاطر عدم حمايت، ورشكسته شد).
اما مسائلي از اين دست، از نظر مجريان آنقدر كوچك و كم‌اهميت است كه وقت خود را صرف آنها نمي‌كنند. در مقابل پروژه لينوكس فارسي، سال‌هاست كه پول تكفا را مي‌بلعد و بازيچه دست دانشجويان است. لينوكسي كه به عقيده بسياري از تحليلگران، هيچ‌گاه جايگزين ويندوز نخواهد شد و دل بستن به آن، «آب در هاون كوبيدن» است. اما اين چاهي است كه اگر براي كاربران ايراني و «توسعه‌دهندگان كاربري فناوري اطلاعات» آبي ندارد، ولي براي بسياري از «اساتيد» و «خودي»‌ها، نان دارد!

و اكنون...
نمونه‌هاي بي‌كفايتي و ناكارآمدي مجري اصلي تكفا يعني شوراي عالي اطلاع‌رساني و در رأس آن، دبير اين شورا (كه نماينده ويژه رئيس‌جمهور پيشين در حوزه ICT نيز هست) چندان زيادند كه در اين مقاله نمي‌گنجد. با اين حال همچنان «تكفا 2» به تصويب مي‌رسد و همچنان اطلاع‌رساني چنداني صورت نمي‌گيرد و ... همچنان بودجه عمومي مملكت بازيچه دست گروه‌هاي بسيار بانفوذ كه بودجه‌هاي هنگفتي از تكفا دريافت كرده‌اند، مي‌شود و معلوم نيست كي و كجا اين چرخه باطل گسسته خواهد شد؟
منبع: بازتاب

اندامواره ملي در عصر ارتباطات

دكتر محمد رضا تاجيك - جوامع نوين از آغاز تشكيل، «جوامع اطلاعاتي» بوده اند. درك اين حقيقت ضرورت دارد كه همه كشور ها «جوامع اطلاعاتي» بوده اند. چرا كه توليد قدرت براي دولت، پيامد گردآوري، نگه داري و كنترل اطلاعاتي است كه در جهت اهداف مديريت جامعه به كار مي رود. اما در دولت ـ ملت با يكپارچگي اداري بسيار زياد و خاص خود، اين امر با استحكام بسيار بيشتري توام بوده كه تا كنون سابقه نداشته است. گيدنز، ۱۷۸ ۱۹۸۵:
در كتاب« پادشاه ازل و ابد» نوشته تي.اچ.وايت،(نويسنده-م) مرلين، آرتور جوان را سوار پرنده اي مي كند تا بتواند آسمان ها را بپيمايد و تصوير دقيقي از دنياي پايين به دست آورد. يكي از مشاهدات اصلي بي اهميت بودن نسبي مرزهايي بود كه از بالا ديده مي شدند. آرتور تنگه ها را به روشني و به وضوح يك نقشه مي ديد. مرزها خطوطي غير واقعي بودند. كافي بود كه مرزهاي غير واقعي موجود در كره زمين از اذهان بيرون بروند، پرندگان در حال پرواز به طور فطري اين مرزها را ناديده مي گيرند. مرزها چه قدر ابلهانه به نظر مي رسيدند و براي بشر نيز تصويري غير از اين نبود، اگر مي توانست پرواز كند.
هدف مرلين، طرح يك نظام جهان شمول در ذهن آرتور بود كه بر پايه اصول صحيح برگرفته از ميزگرد پادشاه آرتور و دلاوران او در كملت، بنا شده بود. تجربه كملت براي مدت زماني، كار آمد به نظر مي رسيد، اما در نهايت مانند هر آرزوي جهان شمول ديگري، بر اثر اختلافات معمول جوامع بشري، بي نتيجه ماند. به طور ابلهانه اي، مرزهايي واقعي يا غير واقعي، از يك نوع يا انواع مختلف هنوز هم حفظ شده اند.
مطمئناً آرتور جوان قادر نبود كه مانع آن شود، اما در سفرخود مشاهده كرد كه بعضي از مرزها هرگز خيالي نبوده، بلكه قابل ملاحظه و بنيادينند، حصارها مناطق مختلف را مجزا مي كنند، خندق ها و ديوارها از قصرها و كاخ ها محافظت مي نمايند و بعضي شهرها نيز با ديوار محصور شده اند. شاه آرتور پير و دانا با ناراحتي اذعان كرد كه حتي مرزهاي خيالي، نيز در عمل هولناك و خطرناكند. او مشاهده كرد كه مرز قابل ملاحظه اي بين اسكاتلند و انگلستان وجود ندارد، اگر چه فلودن و بن ناك بارن بر سر آن جنگيده اند. اين مرز تنها جغرافياي سياسي را به وجود آورده است و غير از آن چيز ديگري نيست.
بي ترديد، در زمانه ما تجربه چنين تجربه اي در دستور كار تمامي نخبگان تصميم ساز و تدبير پرداز جوامع مختلف قرار گرفته است، زيرا از يك سو دوران ما به طور آشكار و محسوسي نسبت به تمامي دوره هاي پيشين از اطلاعات سرشارتر است. ما در محيطي لبريز از رسانه ها زندگي مي كنيم، به اين معنا كه زندگي امروز اصولاً پيرامون نمادسازي امور، مبادله و دريافت يا تلاش براي مبادله و عدم پذيرش پيام هايي درباره خودمان و ديگران دور مي زند. به بيان ديگر، ما به طور فزاينده اي در حال ورود به «جامعه اطلاعاتي» و «عصر اطلاعات» هستيم. از جانب ديگر، كماكان«گفتمان هاي ملي» (مانند حاكميت، فرهنگ، اقتصاد و مرزهاي ملي) به عنوان گفتمان مسلط، حضور و تاثير تعيين كننده خود را در عرصه تمامي تعاملات و مناسبات ميان دولت ها و ملت ها حفظ كرده اند.
در اين شرايط، تنها جوامعي امكان مانايي و پويايي دارند كه تمهيدات و تدبيرهاي نظري و علمي لازم را براي مواجهه اين دو «دنيا» داشته باشند. به بيان ديگر و با بهره اي آزادانه از ميشل فوكو، تنها آن دسته از كشورها موفق به تامين و نگه داري منافع خود هستند كه استعداد سازگار كردن اين دو جهان ناسازگار را داشته باشند.
با اين مقدمه، اجازه بدهيد براي به دست دادن تحليلي مشخص از شرايط مشخص زمانه خود و ترسيم موقعيت جامعه ايراني در اين شرايط، تامل بيشتري در مختصات و مقتضيات اين دو«جهان» داشته باشيم. دانيل بل، نخستين كسي بود كه به طور جدي به شكل گيري« نوع جديدي از جامعه» اشاره كرد. هر چند قبل از او عده ديگري از اصطلاح«پساصنعت گرايي» استفاده كرده بودند، ليكن وي اين انگاره را رواج داد. «كارگران كارخانه اي» عصر صنعت گرايي فراموش مي شوند و نخبگان جديد حرفه اي و فني بخش خدمات برتر و ممتاز مي گردند. اين مرحله جديد جامعه صنعتي كه از دهه ۱۹۶۰ پيش بيني شد، بيش از هر چيز بر اساس دانش نظري استوار است در واقع همان كاري كه ماشين ها در عصر انقلاب صنعتي به جاي قدرت بازو انجام مي دادند، فناوري هاي ارتباطي و اطلاعاتي جديد براي قدرت فكري و ذهني انجام مي دهند، كه نتيجه آن تحول صنعت گرايي خواهد بود.(بل بعد اين وضعيت جديد را «جامعه اطلاعاتي» ناميد).
در جامعه اطلاعاتي، ما شاهد يك تغيير بنيادي خواهيم بود، به طوري كه«اصول بسيار محوري» جامعه نه در«كار و سرمايه» بلكه به طور فزاينده اي در«دانش نظري» شكل مي يابند. درست همان طوري كه جوامع كشاورزي متكي بر زمين، جاي خود را به جوامع صنعتي متكي بر توليد كارخانه اي دادند، جوامع جديدي در حال پيدايش اند كه متكي بر خدمات هستند. جامعه پسا صنعتي دانيل بل«چارچوب اجتماعي» را براي«جامعه اطلاعاتي» فراهم كرد كه درآن ارتباطات راه دور و رايانه ها براي «انجام و هدايت مبادلات اقتصادي و اجتماعي و روش هاي خلق و بازيافت دانش و ماهيت كار و سازمان هايي كه انسان ها در آن مشغول هستند» از اهميت محوري و قاطع برخوردارند.
روايت مدرن از پساصنعت گرايي و جامعه اطلاعاتي روايتي مملو از اعتقاد و باور به پيشرفت است.
به كارگيري اين فناوري هاي جديد استعداد مناسبي براي پيشرفت و توسعه ايجاد مي كند. بسياري هنوز بر اين باورند كه در نهايت، همه بخش هاي جهان از اين انقلاب فن شناختي سود خواهند برد. اين انديشه ها در آثار دانشمندان اجتماعي مروج نظريه هايي نظير نظريه هاي ناشي از«موج هاي حامل» توسعه اقتصادي فن شناختي مربوط به كندراتيف نيز نمايان مي گردند.
روايت پسامدرن از جامعه اطلاعاتي را مي توان در كتاب«وضعيت پسامدرن» ليوتار مشاهده كرد. اين كتاب هر چند نقطه عزيمتي آشنا دارد و بر اساس انديشه هاي پساصنعت گرايي بل و همچنين آلن تورن بنا نهاده شده است، ليكن تصويري از يك جهان فراسوي پيشرفت را به دست مي دهد. ليوتار تصريح مي كند:«دشوار است در ذهن خود مجسم كنيم كه فناوري معاصر چه جهت بديلي را مي تواند به جاي رايانه اي كردن جامعه در پيش بگيرد». در اين وضعيت، نكته و موضوع محوري ليوتار اين است كه«جايگاه دانش در حال تحول» است. اما نارضايتي وي از انديشه« رايانه اي شدن جامعه» اين است كه«رايانه اي شدن، پارادايم كلي و عمومي پيشرفت در علم و فناوري، كه رشد اقتصادي و گسترش قدرت اجتماعي ـ سياسي مكمل هاي طبيعي اي براي آن به نظر مي رسند، را به چالش نمي طلبد يا در به چالش طلبي آن ناكام مي ماند». ديگر نمي توان چنين پيشرفتي را فرض قرار داد. ما اكنون در جهاني زندگي مي كنيم كه به چنين«فراروايت ها» بي باور و ظنين است. در حالي كه بل ميان اقتصاد، سياست و فرهنگ تمايز قايل مي شود و علم و فناوري را ، در تقابل با«خود شيفتگي فرهنگ معاصر»، به عنوان موتور تحول اجتماعي مي داند. فوكو خود علم را به عنوان يك«شكل از گفتمان» مورد بحث قرار مي دهد به نظر بل، علم، به عنوان جنبه اي از «اصل محوري» جديد، بيش گفتمان صرف است، علم خنثي است. اما، ليوتار علم را با فرهنگ مجدداً پيوند مي زند و خاطر نشان مي نمايد كه تجاري سازي تحقيق و پژوهش بدان معناست كه ما آن قدر كه به دنبال گسترش و افزايش قدرت هستيم، به دنبال كشف حقيقت نيستيم. تضميني وجود ندارد كه عقل و خرد نتايج آزادي بخش و رهايي بخش ايجاد كنند،مثلاً در آلمان آموزش خود كه تحت تاثير انديشه روشنگري يا به عنوان يك دقيقه در شكوفايي فزاينده آزادي(مثلاً در فرانسه) يا به عنوان يك وسيله بهبود بهداشت و سلامت ملي مورد نظر قرار گرفت، اكنون به عملكرد و نحوه انجام مهارت ها و تعليم، تقليل يافته است. از نظر ليوتار، جوامع پيشرفته به طور فزاينده اي مجبور مي شوند«نسبت به سهم مطلوبي از آموزش عالي را جهت عملكرد بهينه نظام اجتماعي» بيابند. بنابراين، خرد آزادي بخش و رهايي بخش جاي خود را به عقلاني سازي فن سالارانه مي دهد. همان گونه كه رابينز و وبستر عنوان مي كنند، «وقتي كه توليد سيستماتيك مهارت ها و شايستگي هاي عملياتي به هدف نظام اجتماعي ـ فني تبديل مي شود، آن گاه استيناف و رجوع به حقايق و ارزش هاي رهايي بخش را مي توان به عنوان عملي نامتناسب با زمان خودش ديد».
فناوري جديد جايگاه مهمي در تحليل ليوتار دارد. او تاكيد مي كند كه همراه با برتري و استيلاي رايانه ها يك منطق خاص و به دنبال آن دستورالعمل هايي پديدار مي شوند كه تعيين مي كنند چه گزاره هايي به عنوان گزاره هاي«دانشي يا معرفتي» پذيرفته مي شوند. جست و جوي دانش، هدف نيست وفقط به خاطر دانش نيز نيست، بلكه آنچه دانش را مشروعيت مي بخشد، «عملكرد» است. بنابراين، دانش به طور فزاينده اي كالايي مي شود. لذا از نظر ليوتار، قدرت و مشروعيت بخشي آن، پيوند زيادي با ذخيره كردن دانش و قابل دسترس كردن سريع آن دارد. «رايانه اي كردن جامعه» باعث افزايش كنترل در بسترهاي متعدد و مختلف مي شود. بر اساس نظر ليوتار، وقتي كسي فناوري را تقويت مي كند، در واقع واقعيت را«تقويت» مي كند و از آن رو شانس«درست بودن» و «بر حق بودن» خود را تقويت مي كند. در مقابل، اگر كسي به علم و اختيار و قدرت تصميم گيري دسترسي داشته باشد، مي تواند فناوري را به طور بسيار كارآمدتري تقويت كند.
به طور كلي، ما بازتاب مديريت گرايي معاصر را در اين شرح مي شنويم. در اين جهاني كه بازار، لجام آن را در دست دارد، به طور فزاينده اي جست و جو مي شود تا براي معماهاي معاصر راه حل هاي مديريتي يافت شود. اكنون نه تنها از دولت ها انتظار مي رود كارپردازي درست شركت ها را اداره كنند، بلكه انتظار مي رود اقتصاد را نيز مديريت كنند. اكنون واژه كليدي در خدمات بهداشتي و حتي در زندان ها و برخورد با متخلفان، واژه مديريت است. جايي كه زماني خرد قانو نگذار حاكم بوده است و متخصصان يا حرفه اي ها قوانين اخلاقي موضوع مورد بررسي(حفظ حيات و مجازات قانون شكني) را وضع مي كردند ، اكنون زبان مشترك مديريت، به گونه اي آشكار و بي توجه به تخصصي بودن حوزه اجتماعي كه در آن فعاليت مي نمايد، حاكم مي شود.«مديريت اطلاعاتي» آخرين مرحله تكامل در اين روند است.
در شرح ليوتار، فناوري اطلاعاتي نقش دوگانه اي ايفا مي نمايد. از يك سو، فناوري فوق با ترويج سايبرنتيك به عنوان يك بازي زباني جديد، به پيشبرد و ترويج«وضعيت پسامدرن» كمك مي كند. از سوي ديگر، فناوري اطلاعاتي برخي موضوع هاي اصلي مدرنيته را بيان مي كند و كارايي را به عنوان يك كمك مصنوعي گسترش مي دهد. هرچند دمدمي مزاجي و بي قاعدگي و تصادف افزايش مي يابد، ولي نظارت نيز افزايش مي يابد. اما براي اين كه درباره ليوتار منصف باشيم، بايد گفت كه تاكيد او بر انشقاق مدرنيته مربوط به بازي هاي زباني و زوال سلسله مراتب است. بنابراين، او از مسئله تحول اجتماعي كه به نظر مي رسد مفهوم پسامدرن وي به آن ارجاع مي كند، كنار مي رود.
اما اين موضوع به وسيله بسياري افراد ديگر، به ويژه آنهايي كه در درون سنت هاي تجربي تر كار مي كنند، مورد توجه قرار گرفته است. در حال حاضر، مباحث پسافورديسم بخش مهمي از مناظره هاي پيرامون پسامدرنيته شده اند. خاطر نشان مي شود كه ۵ دلار در برابر ۸ ساعت كار در روز كه با فورد آغاز شد، هدف اصلي اش اين بود كه هم رضايت كارگر از رژيم توليد صنعتي را تامين نمايد و هم جيب هاي او را براي استفاده از محصولات مصرفي مازاد پر نمايد. اما در دهه ۱۹۷۰، كاهش تقاضا براي كالاهاي استاندارد شده و به طور انبوه توليد شده به اضافه رقابت كشورهاي تازه صنعتي شده نظير كشورهاي حاشيه اقيانوس آرام، جست و جوي روش هاي نوين، انعطاف پذير و قانع كننده تر از فورديسم را برانگيخت. توليد انعطاف پذير( پسافورديسم) موجب ايجاد بازار كار فرار و متغير، تغيير سريع تر شيوه هاي توليد و مصرف كننده محوري بيشتر شد. نتيجه اي كه حاصل شد عبارت بود از تلاش براي فناوري هاي جديد، الگوهاي جديد مديريت و به هم پيوستگي هاي نوين جهاني سرمايه مالي و بازار.
پس آنچه ليوتار ارايه مي دهد، يك نظريه پسامدرنيته است كه كاملاً متفاوت با نظريه هاي«پساصنعت گرايي» يا «جامعه اطلاعاتي» است كه در آغاز با آنها شروع كرديم. در واقع، به نظر مي رسد، همين فرايندهاي مورد بحث توجه را از جوامع مجزا به پسامدرنيته به عنوان يك«وضعيت جهاني» منحرف مي كنند. شرح ليوتار از اين پديده ها مارا در يك گرداب فلسفي و زبان شناختي رها مي سازد، اما تفسيرش از پيامدهاي فناوري جديد بسيار دلالت آميز است. از سوي ديگر، پسافورديسم، تحولات محسوسي را در چشم اندازه هاي صنعتي و مصرف به ما خاطر نشان مي سازد تحولاتي كه براي درك اهميت ارتباطات و مصرف گرايي در نظريه هاي پسامدرنيته از اهميت محوري برخوردارند.


مارك پوستر، با تاثيرپذيري از آثار ليوتار طرح مي كند كه« يك سبك جديد اطلاعات» در حال جايگزين شدن ساخت هاي اجتماعي ـ فرهنگي پيشين است. وي استدلال مي كند كه«روند هاي معمول نهادي خشك كه براي حدود ۲۰۰ سال مشخصه جامعه مدرن بوده اند به وسيله زلزله ارتباطات الكتروني در هم شكسته و به روندهاي معمول جديد تجزيه شده اند كه دورنماي آنها هنوز روشن نيست».
او بر رسانه هاي تلويزيوني، قابليت هاي مراقبتي فناوري اطلاعاتي، نوشتار الكتروني و علوم رايانه اي تاكيد دارد و مطرح مي كند كه نظريه اجتماعي مبتني بر عمل (كه معرف مدرنيته است)، ديگر براي درك و شناخت اين مقوله ها مناسب نيست. پوستر با پيروي از تاكيدهاي ليوتار، به نظريه پردازي پيرامون خصلت ويژه علم رايانه به عنوان يك بازي زباني و گسترش قدرت با استفاده از فناوري اطلاعاتي مي پردازد.
يكي از موضوع هاي معمول و پيش پا افتاده توصيف هاي جامعه شناختي از مدرنيته اين است كه روابط ما به گونه بي سابقه اي در عرض فضا و زمان گسترش يافته است. براي نسل هاي گذشته، توسعه خط و نگارش ارتباطات واسطه اي و رسانه اي را در مقياس وسيع امكان پذير ساخت و صنعت چاپ آنها را بيشتر گسترش داد. اما اين فرايند طي سده بيستم شتاب گرفت، به طوري كه ابتدا تلگراف، سپس تلفن، راديو، تلويزيون و امرزوه رايانه ها و وسايل ارتباطي راه دور در يك توالي سريع ظاهر شدند و هر چيزي، از پوشش جهاني رخدادهايي مانند«جام برتر» تا گردش مداوم سرمايه در گرداگرد جهان را ، در يك بورس هميشه باز، تسهيل كردند. در حالي كه در گذشته«جهان هاي كوچك» بسياري وجود داشتند، اكنون تنها يك جهان وجود دارد.
اما، شرح هاي پسامدرن از فناوري ارتباطي غالباً روي عكس وحدت جهاني و اشكال جديدي از واگرايي و چند پارگي متمركز مي شوند. از نظر بودريار، رسانه هاي الكتروني جهان از يك جهان شبيه سازي هاي صرف، جهان مدل ها، كدها و ديجيتال بودن همه چيزها و بالاخره جهان تصاوير شبيه سازي شده رسانه اي خبر مي دهند كه خود را به عنوان«واقعي» جلوه مي دهند و تمايز بين جهان«واقعي» و جهان تصويري رسانه ها را از بين مي برند. در واقع، يكي از علت هاي اين امر ممكن است خود جامعه يا به قول بودريار«اجتماعي» باشد. وقتي كه رسانه ها نشان مي دهند كه«اجتماعي» يا جامعه خود يا همراه با آن راهبردهاي سياسي سنتي يك«وهم» اند«رسانه هاي جمعي» ممكن است يك نام بي مسما باشد.

عرضه‌ نخستين رايانه‌‌ ملى تا پايان شهريورماه

مديرعامل شركت گسترش انفورماتيك ايران، گفت: پروژه‌ى كلونايزر كه به كامپيوتر ملى معروف شده براى اولين بار در دنيا مطرح و تا پايان شهريور ماه به بازار داخلى و خارجى عرضه خواهد شد.
«سميع‌زاده» در گفت‌وگو با(ايسنا) از حمايت سازمان گسترش و نوسازى صنايع از پروژه‌ى كلونايزر خبر داد و گفت: ايده‌ى طراحى كلونايزر بر مبناى one click one touch پايه‌ريزى شده است، به اين معنا كه با يك كليد يك پيام مى‌فرستيد و ديگر براى فرد نبايد مهم باشد كه اين پيام به e-mail ، فكس و يا sms فرستاده خواهد شد.
وى، در مورد قيمت اين كامپيوتر‌ها، اظهار داشت: كامپيوتر‌ها حدود يك ميليون و 200 هزار تومان تا يك ميليون و400 هزار تومان به فروش خواهد رسيد.
گفتنى است، توليد 20 دستگاه از كامپيوترهاى مذكور به طور نمونه در كشور مالزى انجام شده و در حال حاضر در حال تست به سر مى‌برد و كار توليد انبوه آن از آخر شهريور ماه، در كارخانه‌اى واقع در شيراز انجام خواهد شد همچنين اين كامپيوترها براى اولين بار در نمايشگاه Gitex دوبى به نمايش گذاشته مى‌شود.

نمايشگاه‌الكامپ مازندران گشايش يافت

نمايشگاه بين‌المللي الكترونيك،رايانه، تجارت الكترونيك و فناوري اطلاعات وارتباطات(الكامپ) روز سه شنبه باحضور مدير توسعه تجارت الكترونيك وزارت بازرگاني و برخي از مسوولان استان مازندران در ساري گشايش يافت.
اين نمايشگاه باهمكاري انجمن مهندسان رايانه و نخبگان كشور (‪ (SPC‬و سازمان بازرگاني استان مازندران راه‌اندازي شده است.
مدير اجرايي نمايشگاه گفت: اين نمايشگاه در ‪ ۴۰‬غرفه و با حضور شركت‌هاي داخلي و نمايندگي برخي شركت‌هاي خارجي برپا شده است.
"مرتضي كاظميان" در آيين افتتاح نمايشگاه، افزود: در طول برگزاري پنج روزه اين نمايشگاه سمينارهايي نيز درباره دولت الكترونيك و تجارت الكترونيك با حضور استادان ومتخصصان برگزار خواهد شد.
وي برگزاري اين نمايشگاه‌را در گسترش‌فناوري اطلاعات(‪IT)‬در استان مازندران موثر دانست و افزود: با توجه به قابليت‌هايي موجود، برگزاري اين نمايشگاه استان را در زمينه فناوري اطلاعات به سطح بين‌المللي نزديك خواهد كرد.
كاظميان از ‪ICT‬و ‪ IT‬به‌عنوان محورهاي اساسي پيشرفت كشورهاي جهان نام برد و گفت: ايران در حال حاضردر زمينه‌فناوري اطلاعات و ارتباطات (‪ (ICT‬در دنيا رتبه صد و چهارم را دارد كه با توجه به اين امر بايد تلاش بيشتري در اين خصوص در كشور انجام شود.
وي تصريح كرد: شركت‌هاي فعال در زمينه الكترونيك و رايانه در اين نمايشگاه جديدترين محصولات و خدمات خود را ارايه كرده اند.
وي برپايي نمايشگاه را فرصت مناسبي براي بازاريابي داخلي و خارجي ذكر كرد و افزود: معرفي شاخصه‌هاي دولت الكترونيكي، تجارت الكترونيكي و آموزش الكترونيكي به همراه مديريت و امنيت در فناوري اطلاعات و ارتباطات از مهمترين اهداف اين نمايشگاه است.
در دومين روز از برگزاري اين نمايشگاه، دانشكده الكترونيكي ‪ IT‬مازندران نيز راه‌اندازي خواهد شد.
برگزاري نمايشگاه الكامپ مازندران از ‪ ۲۵‬تا ‪ ۲۹‬مرداد ماه در ساري ادامه دارد.

نرم افزار جامع دارالفنون مدرسه الكترونيكي طراحي شد

مدير كل پروژه نرم افزار جامع مدرسه الكترونيكي گفت: اولين نرم افزار جامع دارالفنون مدرسه الكترونيك طراحي شد.
"حسن عزيزي" در نشست خبري اولين همايش جامع كاربردي آموزش مدرسه الكترونيكي با موضوع طراحي اولين نرم افزار جامع مدرسه الكترونيكي افزود:
اين پروژه از حدود ‪ ۵‬سال پيش آغاز شده و مجموعه ‪ ۳۰‬نفر روي آن كار كرده اند.
وي افزود: ايده اين كار از خود ما بوده و پس از طراحي به مدارس ارايه شده است.
وي تصريح كرد: در زمينه طرح مدرسه هوشمند هم يك تيم تحقيقاتي تشكيل شده تا روي اين طرح كار كنند و نمونه مدرسه هوشمند ايراني تعريف شود.
مدير كل پروژه نرم افزار جامع الكترونيكي ادامه داد: از بين كشورهاي مختلف دنيا تنها آمريكا ، مالزي و هند روي مدرسه هوشمند كار كرده‌اند كه مالزي در اين زمينه پيشرو است.
عزيزي اظهار داشت: از ويژگي‌هاي اين نرم افزار مديريت يكپارچه و متمركز سازمان، تعريف ساختار سايت به صورت سلسله مرتبي، تغيير پوياي ‪Map‬ ‪ Site‬و اعمال ‪ ) Template‬قالب كلي سايت) و ‪ Skin(‬پوسته) و مديريت چند سطحي است.
وي تصريح كرد: همچنين امنيت چند لايه، مديريت يكپارچه محتوا، رابط كاري منعطف و مديريت يكپارچه گروه اعم از انجمن، تشكل و شورا از ديگر ويژگي هاي اين نرم افزار است.
وي ادامه داد: نرم افزار جامع مدرسه الكترونيكي از اوايل امسال در سه مدرسه آبسال و گسترش در منطقه ‪ ۴‬و علم و فرهنگ در منطقه يك تهران نصب شده است.
وي تاكيد كرد: شركت توانايي اين را دارد كه اين نرم افزار را در همه مدارس گسترش داده و نصب كند.
مشاور طرح مدرسه الكترونيك نيز گفت: يكي از مهمترين ضعف‌ها مدارس ايران نداشتن كارشناس آي تي است، مدارس سيستم سخت افزاري دارند اما كارشناسي كه بتواند به صورت كاربردي فعاليت كند وجود ندارد.

جزييات ساماندهي بازار كارت هاي اينترنتي اعلام مي شود

جزئيات ساماندهي بازار كارت هاي اينترنتي در يك نشست خبري در روز يكشنبه 30 مرداد اعلام مي شود.
به گزارش خبرگزاري شهر ، انجمن شركت هاي انفورماتيك ايران در راستاي ساماندهي و بهينه سازي ارائه وتوزيع كارت هاي اينترنت و تلفن اينترنتي در سطح كشور، طي دو سال گذشته اقدام به تهيه و اجراي « طرح تضمين حداقل كيفيت كارت هاي اينترنت و تلفن اينترنتي» كرده است.
با توجه به اينكه اين طرح از يكم شهريور ماه اجرا خواهد شد، نشستي در اين رابطه با حضور خبرنگارانIT برگزار مي شود كه از جزئيات طرح آگاه شده و نظرات خود را اعلام كنند.
اين نشست از ساعت 19 الي 21 سي ام مردادماه در هتل سيمرغ برگزار مي شود.

تجارت الكترونيكي در ايران عملياتي شد

امكان اجراي كامل تجارت الكترونيكي متناسب با ساختار داخلي موجود در ايران سامان‌‌دهي شده است.
به گزارش خبرنگار خبرگزاري شهر، وزير بازرگاني كه در حاشيه افتتاح پروژه‌هاي ICT وزارت بازرگاني سخن مي‌گفت با بيان اين مطلب افزود: به دليل آماده نبودن برخي از زيرساخت‌هاي موردنياز و همچنين نهايي نشدن فعاليت‌هاي برخي از دستگاه‌هايي كه وظيفه امور مختلف تجارت الكترونيكي را بر عهده دارند امكان انجام يك فعل تجارت الكترونيكي به طور كامل وجود ندارد.
وي افزود: به همين دليل در وزارت بازرگاني پروژه پيشگام تجارت الكترونيكي را تعريف كرديم كه با عملياتي شدن آن در يك سايت محدود امكان اجراي كامل تجارت الكترونيكي را متناسب با ساختار موجود ايران سامان‌دهي كرديم كه هرچه اين ساختار پيشرفته‌تر شود اين شبكه قدرت گسترده‌ شدن را دارد.
شريعتمداري در خصوص ديگر پروژه‌هاي ICT وزارت بازرگاني گفت: صدور گواهي امضاي ديجيتال (CA) يكي ديگر از اين پروژه‌ها است كه عملياتي شده است.
وي افزود: از اين پس هر استفاده‌كننده از خدمات الكترونيكي با هر موضوعي دارد فعاليت‌هاي انتقال اطاعات و انتقال فعاليت‌هاي خدماتي از طريق شبكه مي‌شود مي‌تواند به وسيله يك شناسه كه مورد تاييد مركز ملي صدور گواهي امضاي كشور است، فعاليت كرده كه اين امر موجب بالا رفتن امنيت فعاليت‌هاي الكترونيكي مي‌شود.
وي خاطرنشان كرد: پورتال نظام جامع اطلاع‌رساني تجاري كشور نيز عملياتي شده است كه يك سايت قابل دسترس براي اطلاعات گوناگون اقتصادي و نه فقط تجاري است.
وزير بازرگاني در خصوص پروژه توسعه و تكميل نقطه تجاري ايران گفت: اين پروژه هم‌اكنون در 28 استان كشور آماده فعاليت است كه با 130 نقطه تجاري دنيا ارتباط دارد و از طريق آن علاوه بر امكان مذاكرات الكترونيكي تجاري در زمينه تجارت كالا و خدمات امكان معرفي الكترونيكي محصولات نيز وجود دارد.
شايان ذكر است استانداردسازي كدينگ كالا ، خدمات و مطالعه امكان‌سنجي تجارت الكترونيكي از ديگر مواردي است كه ديروز مورد بهره‌برداري قرار گرفت.

ابهام در نحوه انتقال مسووليت هاي شوراي عالي اطلاع رساني به شوراي عالي IT

علي شميراني - هفته گذشته بود كه وزير ارتباطات از موضوع تفكيك وظايف شوراي عالي اطلاع رساني و شوراي عالي فناوري اطلاعات به عنوان يكي از مهمترين اقدامات دوران وزارت خود نام برد. به گفته دكتر معتمدي شوراي عالي اطلاع رساني بر اساس خواست شوراي عالي انقلاب فرهنگي تنها به فعاليت هاي فرهنگي در حوزه فناوري اطلاعات محدود شد.
اما در ادامه دو پرسش مهم ديگر در خصوص سرنوشت فاز دوم تكفا و منابع ديده شده براي اين طرح و همچنين اقدامات در حال انجام و نيمه تمام شوراي عالي اطلاع رساني مطرح شد كه مخلص پاسخ وزير ارتباطات به اين دو پرسش اين بود كه تمام اين موارد به شوراي عالي فناوري اطلاعات منتقل مي شود.
ليكن در اين ميان و همچون گذشته مسايلي وجود دارند كه به نظر مبهم و بلاتكليف مانده است. از جمله آنكه هم اكنون شوراي عالي اطلاع رساني درگير نظارت و هدايت منابع طرح ها و ايده هاي مختلفي است كه به نظر نمي رسد به اين سادگي ها امكان سوييچ كردن كليه اقدامات در دست اجراي اين شورا به شوراي تازه تاسيس فناوري اطلاعات فراهم باشد. از سوي ديگر باز هم مانند گذشته مساله زمان در اين خصوص نامشخص است. در اين مورد مشخص نيست در چه دوره زماني مسووليت ها و برنامه هاي شوراي عالي اطلاع رساني به شوراي عالي فناوري اطلاعات منتقل مي شود؟
اگرچه بحث عملياتي اين انتقال از دولت پيشين به دولت فعلي مي رود ولي از كم و كيف نحوه اين جا به جايي اطلاعي در دست نيست. اين درحالي است كه اصولاً‌ بحث شكل گيري نهادي همچون شوراي عالي اطلاع رساني و سپس جايگزيني آن با شورايي ديگر يعني شوراي عالي فناوري اطلاعات هر دو حاصل تصميم هاي دولت پيشين هستند.
اما گذشته از اين بحث موضوع ديگر به سرنوشت منابع طرح توسعه و كاربري فناوري اطلاعات و ارتباطات (تكفا) و همچنين تدوين مرحله دوم اين طرح مربوط مي شود. بر اساس قانون شوراي عالي فناوري اطلاعات مسووليت هدايت و ساماندهي فناوري اطلاعات در كشور را بر عهده دارد و اين درحالي است كه شوراي عالي اطلاع رساني به راه خود ادامه داده و شروع به تدوين مرحله دوم طرح تكفا كرده است. طرحي كه به تبيين جهت گيري كشور و نحوه ايفاي نقش دستگاه هاي دولتي در توسعه و كاربري فناوري اطلاعات و ارتباطات مي پردازد و شوراي عالي فناوري اطلاعات نيز آمده تا كاري مشابه كند.
به هر حال با توجه به موضوع جابجايي دولت بعيد به نظر مي رسد كه فعلاً پاسخ روشني به اين مسايل داده شود.

برنامه جامع توسعه تجارت الکترونيکى (خرداد 84)

ماده1. معاونت حقوقى و امور مجلس رياست جمهورى مکلف است با همکارى دستگاههاى ذيربط نسبت به تدوين سازو کار هماهنگ تنظيم لوايح قانونى فضاى تبادل اطلاعات اقدام و آن را حداکثر تا پايان آذر سال 1384 به هيات دولت ارايه کند.

ماده2. وزارت دادگسترى مکلف است با همکارى قوه قضاييه و وزارت بازرگانى اقدامات زير را انجام دهد:

· تدوين قانون آيين دادرسى خاص تجارت الکترونيکى و امکان طرح دعاوى حقوقى در فضاى تبادل اطلاعات متناسب با فضاى غيرمادى و نامحسوس آن با توجه به قانون تجارت ايران و رعايت اهميت اصل سرعت در اين نوع دعاوى، حداکثر تا پايان شهريور سال 1385

· تدوين قانون خاص در زمينه صلاحيت براى تجارت الکترونيکى و مواد راجع به استرداد، همکارى متقابل در جرايم خاص فضاى تبادل اطلاعات، مواد قانونى فنون و ابزارهاى پيشگيرى براى جرايم خاص فضاى تبادل اطلاعات به منظور مبارزه با جرايم خاص فضاى تبادل اطلاعات و امکان همکارى بين‌المللى متقابل و رعايت استانداردهاى عدالت کيفرى حداکثر تا اسفند ماه سال 1384

· تدوين قانون مسووليت کيفرى براى اشخاص حقيقى- حقوقى و شناسايى نظريه‌‌هاى جديد مسووليت وتصويب قانون براى جرايم ناشى از عمد/ بي­مبالاتى مطابق کدهاى رفتارى، کدهاى کيفرى فضاى تبادل اطلاعات و امثال آن حداکثر تا پايان شهريور ماه سال 1385


ماده3. وزارت دادگسترى مکلف است با همکارى قوه قضاييه، نسبت به تدوين قواعد رفع تعارض قوانين جديد به عنوان بخشى از قانون عام آيين دادرسى مدنى فضاى تبادل اطلاعات و قانون آيين دادرسى خاص تجارت الکترونيکى از جمله قواعد داورى و واسطه‌گرى برخط براى تسهيل در حل و فصل اختلافات ناشى از تجارت الکترونيکى حداکثر تا پايان سال 1384 اقدام کند.


ماده4. وزارت ارتباطات و فناورى اطلاعات مکلف است، نسبت به اصلاح قوانين مخابراتى براى همخوان کردن مصوبات نهادهاى ذيربط در عرصه فعاليت تامين‌کنندگان خدمات اينترنتى و محتوا و پيروى اين نهادها از قواعد عام مسووليت مدنى و کيفرى براساس نظريه‌هاى مرسوم حقوق مسووليت حداکثر تا پايان اسفند ماه سال 1384 اقدام کند.

ماده5. وزارت دادگسترى مکلف است با همکارى قوه قضاييه، بانک مرکزى و وزارت بازرگانى، نسبت به تدوين حقوق جزاى ماهوى شامل به رسميت شناختن مسووليت کيفرى اشخاص حقوقى در محيط تجارت الکترونيکى و جرايم جاسوسى صنعتى، افشاى اسرار، کلاهبردارى (اشکال خاص)، کارت اعتبارى، بانکدارى الکترونيکى، حق مؤلف براى همخوانى با استانداردهاى حقوق جزا و امکان مبارزه موثر با جرايم عصر صنعتى و فراصنعتى حداکثر تا پايان اسفند ماه سال 1385 اقدام­کند.

ماده6. وزارت ارتباطات و فناورى اطلاعات مکلف است با همکارى وزارت دادگسترى، قوه قضاييه، وزارت اطلاعات، بانک مرکزى، وزارت بازرگانى، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى نسبت به تدوين قانون جامع حمايت از داده/حريم خصوصى و قانون خاص حمايت از داده/ حريم خصوصى در مخابرات به منظور حمايت خاص قانونى در عرصه تجارت الکترونيکى از سوى حاکميت و الزام به رعايت ايمنى خاص توسط کاربران تجارت الکترونيکى، حداکثر تا پايان سال 1385 اقدام کند.

ماده7. وزارت دادگسترى مکلف است با همکارى قوه قضاييه، وزارت بازرگانى، وزارت کشور و وزارت امور خارجه نسبت به تدوين و اصلاح مواد مربوط به استرداد مجرمان و تنظيم معاهدات دو يا چند جانبه براى ايجاد مبارزه با جرايم در سطح بين‌المللى و امکان هماهنگى با استانداردهاى بين المللى و ايجاد مدل دادرسى و مجازات براى اشخاص توقيف شده، مصادره، تفتيش و توقيف جريان جنايت، همکارى متقابل، نيابت قضايى و اعتبار بين المللى امر مختوم در حوزه تجارت الکترونيکى تا پايان اسفند ماه سال 1384 اقدام کند.

سازمان مديريت و برنامه­ريزى (شوراي­عالى انفورماتيک) مکلف است با همکارى وزارت ارتباطات و فناورى اطلاعات، وزارت بازرگانى، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى و وزارت دادگسترى و قوه قضاييه نسبت به تدوين قانون حق تأليف در فضاى تبادل اطلاعات برابر با استانداردهاى بين‌المللى تا پايان شهريور ماه سال 1385 اقدام کند.

ماده8. وزارت بازرگانى مکلف است نسبت به تنظيم مدل قراردادى براى مبادلات فرامرزى تجارت الکترونيکى براساس مدل UN/CEFACT و شيوه‌نامه اتحاديه اروپايى 1995 براى ايجاد روابط سالم بدون مشکلات حقوقى در مبادلات و تسهيل تجارى حداکثر تا پايان اسفند ماه سال 1384 اقدام کند.


ماده9. وزارت بازرگانى مکلف است با همکارى وزارت ارتباطات و فناورى اطلاعات، وزارت دادگسترى و قوه قضائيه اقدامات زير را انجام دهد:

· تدوين الگوى داورى در دعاوى تجارت الکترونيکى براى کاهش دعاوى حقوقى با اعمال حداقل استانداردهاى حقوقى در عرصه تجارت الکترونيکى حداکثر تا پايان شهريور ماه سال 1385

· تدوين الگوى قراردادى حل اختلاف براى دعاوى در الگوهاى بنگاه به بنگاه (B2B) و بنگاه به مشترى (B2C) به منظور ساده و شفاف‌سازى روند حل‌‌و‌فصل اختلافات حداکثر تا پايان اسفند ماه سال 1385

ماده10. بانک مرکزى مکلف است با همکارى وزارت بازرگانى نسبت به تدوين و اجراى نظام پرداخت الکترونيکى به منظور کامل شدن چرخه تجارت الکترونيکى و توسعه بانکدارى الکترونيکى حداکثر تا پايان اسفند ماه سال 1384 اقدام کند.

ماده11. وزارت بازرگانى مکلف است اقدامات زير را انجام دهد:

· تدوين و ابلاغ استانداردهاى موضوع بند ط ماده 33 قانون برنامه‌ى چهارم توسعه اقتصادى، اجتماعى و فرهنگى کشور در حوزه­هاى امنيت سيستمهاى کاربردى تجارت الکترونيکى، فرايندهاى محيط تجارى، تبادل اسناد، واسطهاى اطلاع­رسانى، پيغام، کدگذارى کالا و خدمات تا پايان مهرماه سال 1384

· راه­اندازى سيستم کتابخانه جامع فرايندهاى تجارى مشترک الکترونيکى ([1]CBL) در صنايع ذينفع با پشتيبانى از ويرايشهاى موجود [2]EDI و OpenEDI حداکثر تا پايان سال 1384

· راه­اندازى سيستم مديريت اسناد تجارى بر اساس استاندارد اسناد تجارى الکترونيکى سازمان ملل متحد ([3]UNeDoc) حداکثر تا پايان سال 1385

· اصلاح استانداردها و توصيه­هاى ارايه شده در زمينه تجارت الکترونيکى به شرکتهاى تجارى بر اساس استانداردها و توصيه­هاى جديد سازمانهاى معتبر بين­المللى مانندUNCTAD UN/CEFACT[4] ,AFACT[5]

ماده12. وزارت بازرگانى مکلف است با همکارى دستگاههاى اجرايى ذيربط، به منظور افزايش سطح آگاهى عمومى ‏نسبت به مباحث مختلف تجارت الکترونيکى از طريق برنامه‌هاى آموزشى کاربردى مناسب، به اشتراک گذاشتن تجربيات موفق، آموزش از طريق رسانه‌هاى گروهى، توسعه تسهيلات آموزشى و تشويق و تسهيل براى توليد فراورده‌ها و خدمات فرهنگى و برگزارى مسابقه‌ها و جشنواره‌هاى استانى و ملى براى خانوارها اقدام کند، شروع برنامه­هاى ياد شده از شهريورماه سال 1384 است.

ماده13. وزارت دفاع و پشتيبانى نيروهاى مسلح موظف است با جلب موافقت فرماندهى کل قوا براى مشمولانى که موفق به دريافت گواهى درجه 1 کاربرد تجارت الکترونيکى شوند يک ماه بخشودگى خدمت اعطا کنند. تعريف ويژگيها و الزامات دريافت گواهى درجه 1 کاربرد تجارت الکترونيکى به عهده وزارت بازرگانى است.


ماده14. وزارت بازرگانى مکلف است با همکارى وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، تحقيقات و فناورى، صدا و سيما و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي‏ به منظور افزايش آگاه‏سازي‏ عمومى ‏در آحاد مردم، با هدف فراگيرى کاربرد اينترنت با محورهاى شناساندن تاثير تجارت الکترونيکى بر ارتقاى وضعيت اقتصادى خانوار، آشنايى با ابزارها و رويه‌هاى به کارگيرى تجارت الکترونيکى و ايجاد انگيزه براى چيرگى بر مقاومت خانوارها در برابر تغيير در فرهنگ خريد نسبت به برگزارى مسابقه‌ها و جشنواره‌هاى استانى و ملى براى خانوارها اقدام نمايد.

ماده15. سازمان مديريت و برنامه‌ريزى کشور مکلف است با همکارى وزارت بازرگانى به منظور ارايه آموزش ضمن خدمت در خصوص استراتژيها، کاربرد و توسعه تجارت الکترونيکى نسبت به برگزارى دوره‌هاى مختلف آموزش تجارت الکترونيکى براى مديران عالى، ميانى و پايه و نيز کارشناسان دستگاههاى اجرايى در خصوص مفاهيم پايه و ابزارهاى مهندسى اينترنت و تجارت الکترونيکى، مديريت راهبردى سازمانها مبتنى بر فناورى اطلاعات، تعريف جرم و بزه‌هاى فضاى تبادل اطلاعات و روشهاى پيشگيرى از آنها اقدام کند. به نحوى كه از ميان جمع 80592 نفرى كارشناسان، مديران و معاونين با مدرك تحصيلى بالاتر از ليسانس در وزارتخانه‌هاى بازرگانى، امور اقتصادى و دارائى و موسسات بانك مركزى، گمرك و بيمه تا پايان شهريور ماه سال 1386، حداقل 20% آنها و دو راه حل عملياتى نمونه مبتنى بر ebXML[6] و UNeDocs را فراگيرند. به علاوه اين سازمان مكلف به برنامه‌ريزى لازم براى گسترش آموزش تا تمامى سطوح مديريتى و كارشناسى ذيمدخل در دستگاه‌هاى فوق است به نحوى كه تا پايان سال 1386 حداقل 80% مديران و كارشناسان اين وزارتخانه‌ها تسلط كامل به مباحث مديريتى و راهبرى تجارت الكترونيكى در حوزه تخصصى خود را داشته باشند.

ماده16. وزارت دادگسترى مکلف است با همکارى قوه قضاييه و وزارت بازرگانى به منظور آموزش استراتژيها و کاربرد تجارت الکترونيکى نسبت به آموزش آن براى قضات و کادر دادرسى در سرفصلهايى چون تعريفهاى بين‌المللى جرايم و بزه‌هاى رايانه‌اى، احراز هويت، روشهاى تعيين مسير و رهگيرى داده‌ها در وب و شبکه‌هاى رايانه‌اى، اصول رمزگذارى و رمزگشايى در بسته‌هاى اطلاعاتى اقدام کند.

ماده17. وزارت آموزش و پرورش مکلف است با همکارى وزارت بازرگانى و وزارت ارتباطات و فناورى اطلاعات به منظور آموزش مفاهيم، مهارتها و منافع تجارت الکترونيکى در مدارس کشور، نسبت به مبانى اينترنت وتجارت الکترونيکى در دوره‌هاى متوسطه مدارس آموزش داده و افزون بر آن نسبت به تدوين و تهيه مطالب آموزشى ويژه توسعه مهارت‏هاى وب، آموزش کاربردهاى مقدماتى تجارت الکترونيکى در مواردى مانند اصول پرداخت الکترونيکى، سيستمهاى نقطه پايانى فروش ([7]POS)، رمزينه (بارکد) و آشنايى با مسايل ايمنى، حريم شخصى و حقوق تجارت الکترونيکى مبادرت ورزند.

ماده18. وزارت بازرگاني مکلف است به منظور آموزش استراتژیها و کاربردها در تجارت الکترونیکی نسبت به تدوین برنامه‌های آموزشی دوره‌های آن ویژه بازرگانان و اصناف حداکثر تا پایان سال 1384 و اجرای برنامه‌های آموزشی دوره‌های ویژه بازرگانان و اصناف با سطوح تحصیلات زیردیپلم، ديپلم و دانشگاهی در سرفصلهای مباني اینترنت، مبانی تجارت الکترونیکی، سیستمهای نقطه پایانی فروش¬، رمزینه (بارکد) امنیت اطلاعات و مباحث حقوقی بطور پیوسته اقدام کند.

ماده19. وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مکلف است با همکاری وزارت بازرگانی به منظور تأمین زمینه‌های لازم برای فناوری‏های توانمندساز سيستمهای تجارت الکترونيکی و افزایش مهارتها و نوآوری¬ها در تجارت الکترونیکی اقدامات زیر را انجام دهد:
• ایجاد رشته‌ها و گرایشهای مرتبط با تجارت الکترونیکی در مقاطع کارشناسی وتحصیلات تکمیلی حداکثر تا پایان شهريور ماه سال 1385.
• تدوین، اجرا و توسعه دوره‌های آموزشی برخط با همکاری دانشگاههای معتبر خارجی به منظور گسترش آموزش¬های الکترونیکی از راه دور در مقاطع مختلف تحصیلی با اولویت رشته¬های مدیریت، اقتصاد و حقوق.

ماده20. وزارت کار و امور اجتماعی مکلف است با همکاری وزارت بازرگاني و وزارت آموزش و پرورش به منظور ارتقاء سطح دانش ذینفعان در رابطه با کاربردهای تجارت الکترونیکی، نسبت به تشویق و تسهیل سرمایه‌گذاری در زمينه‌ی آموزش تجارت الکترونیکی در قالب دوره‌های کوتاه مدت و میان مدت توسط موسسات آموزشی خصوصی اقدام کند. این آموزشها عمدتا در زمینه¬های: استراتژی توسعه، مسايل امنيتی، مديريت بازار، موفقيت تضمين شده در ايجاد بازرگانی الکترونيکی، چگونگي مشارکت کارآفرينان در توسعه، توسعه بازرگانی الکترونيکی، چگونگی کاهش هزينه‌های بازرگانی، خدمات مشتری و پرداخت، فنون بازاريابی، تبليغات و ارتقای جايگاه سايت در رده‌بندی پايگاههای وب، ايجاد طرح شغل الکترونيکی، برنامه‌ريزی منابع و مديريت بازرگانی الکترونيکی خواهد بود.

ماده21. مرکز آمار ایران مکلف است با همکاری وزارت بازرگانی به منظور دستیابی به آمارها و معیارهای دقیق پيشرفت توسعه تجارت الکترونیکی نسبت به سنجش دوره‌ای سطح آمادگی و کارایی تجارت الکترونیکي در کشور و ارزيابي دوره‌ای ميزان آمادگي، و کارايي زيرساختها و گسترش بهره‌برداری از تجارت الکترونيکي در ميان بنگاهها و جامعه برپايه سنجش پارامترهای علمي مانند الگوی رفتار کاربران در وب، حجم معاملات تجاری، شمار و حجم دعاوی، نقاط ضعف و قدرت، توانمندسازها، حجم و تغييرات شاخص بهای آگهي¬های تجاری، شناسايي الگوی تغيير در نوع خريد کالا و خدمات از ديدگاه برخط و غيربرخط بودن معامله، شمار سايت‏های تازه انتشار يافته تجارت الکترونيکي و سايت‏های متروک و سایر موارد اقدام کند.

ماده22. وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مکلف است با همکاری وزارت صنایع و معادن نسبت به حمایت از طراحی و پیاده‌سازی ابزارهای ایمن‌سازی تجارت الکترونیکی، انجام تحقیقات نظام‌مند و هماهنگ در زمینه تولید ابزارهای سخت‌افزاری و نرم‌افزاری ارايه‌دهنده سرویس‏های پایه‌ای (مانند دیواره آتش، سيستمهای تشخیص نفوذی و...) و تشویق دستگاهها و سازمانها به بهره‌گيری از ابزارهای ایمن‌سازی تجارت الکترونیکی تولید داخل اقدام کند.

ماده23. وزارت بازرگانی مکلف است به منظور فراهم‌سازی امکان مبادلات فرامرزي با استناد به امضاي ديجيتال نسبت به تدوين قراردادها و معاهدات دو يا چندجانبه براي شناسايي بين‌المللي مراجع صدور گواهي ديجيتال (Cross Certificate ) حداکثر تا پايان سال 1384 اقدام کند.

ماده24. وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مکلف است در راستای دستیابی به اهداف کمی برنامه چهارم توسعه و بر اساس برنامه¬های موضوع سند تلفیقی توسعه فناوری ارتباطات و به منظور تامین نیازهای توسعه تجارت الکترونیکی حداکثر تا پايان سال 1386 نرخ نفوذ تلفن در کشور را در خطوط تلفن ثابت به ازاي حداقل 38 خط برای هر 100 نفر و در زمينه تلفنهای همراه 20 خط همراه به ازای هر صد نفر ضریب نفوذ کاربران اینترنت را به 20 درصد افزايش دهد.

ماده25. وزارت بازرگانی مکلف است با همکاری دبیرخانه شورای عالی اطلاع رسانی، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و سازمان مدیریت و برنامه¬ریزی کشور (شورای عالی انفورماتیک) به منظور ارتقاء و توسعه واسط‏های نرم افزاری و کاربردی تجارت الکترونیکی و غنی¬سازی شبکه‌های اطلاع رسانی و کاربردی در محیط فارسی نسبت به توسعه برنامه‌های نرم‌افزارهای متن‌باز تجارت الکترونیکی و غنی‌سازی محتوای فارسی خدمات ارتباطی و مخابراتی اقدام کند.

ماده26. بانک مرکزی مکلف است با همکاری شبکه بانکی کشور به منظور اجرای سيستمهای پرداخت الکترونیکی نسبت به راه اندازی سیستم جامع اتاق پایاپای وجوه الکترونیکی (ACH) و راه اندازی سیستم تسویه ناخالص آنی جامع عملیات بین بانکی (RTGS) حداکثر تا پايان سال 1384 اقدام کند.

ماده27. وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مکلف است به منظور توسعه منابع و سهولت دسترسی به نرم‌افزار و سخت‌افزار ويژه‌ی تجارت الکترونیکی برای ذینفعان عمومی‏و متخصصین، آموزش افراد و افزایش سرمایه‌گذاری در بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات، اقدامات زیر را حداکثر تا پايان اسفند ماه سال 1384 انجام دهد:
• پشتيباني از كاربرد برنامه‌های متن باز (Open Source) در سازمانهاي دولتي و شركتهاي بزرگ خصوصي و پشتيباني از حقوق مالکيت معنوی مورد نياز آن
• حمایت از ایجاد و توسعه صنعت مهندسی نرم‌افزار مبتنی بر راه‌حل‏های متن باز (مانند اعطای تسهیلات و وامهای کم بهره، برگزاری جشنواره‌ها و نمايشگاههای ويژه نرم‌افزارهای متن‌باز، طراحي لوگوهای ملي و اعطای آن به نرم‌افزارهای متن‌باز که کيفيت بالای آن گواهي شده است)

ماده28. وزارت بازرگانی مکلف است با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به منظور گرداوری و پردازش سيستمهای اطلاع‌رسانی کاربردی تجارت الکترونیکی مانند شبکه جامع اطلاع رسانی بازرگانی کشور و نقطه تجاری و ارایه خدمات اصلی پشتیبانی تجارت الکترونیکی مانند کتابخانه ملی فرایندهای تجاری مشترک و میزبانی پایگاههای وب ویژه تجارت الکترونيکی نسبت به ایجاد مرکز داده‌ (Data Center) بخش بازرگانی و تجارت الکترونیکی کشورحداکثر تا پايان شهريور ماه سال 1385 اقدام کند.

ماده29. کلیه دستگاههای اجرایی و شرکتهای دولتی عرضه کننده خدمات به افراد و بنگاهها مکلفند برای بهینه سازی رویه¬ها و فرآیندهای اداری و تجاری و ساختارهای داخلی خود، عملیات بازبینی داخلی و بهینه سازی (BPR) با محوریت راه¬حلهای مبتنی برمعماری فناوری اطلاعات و ارتباطات را با توجه به سند دولت الکترونیکی تا پایان سال 1384 آغاز کنند. برنامه ریزی اجرایی این عملیات باید به گونه¬ای باشد که بروندادهای اصلی آن مشتمل بر طرح های جامع بکارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات در داخل دستگاهها و برنامه¬ریزی منابع سازمانی (ERP) به ویژه درمورد زیرسیستمهای ارایه خدمت به شهروندان و تعاملات الکترونیکی تا پایان سال 1385 در دسترس و عملیاتی باشد.

ماده30. بیمه مرکزی ایران مکلف است به منظور تسهیل در انجام عملیات بیمه الکترونیکی، نسبت به بررسی، مطالعه و سیاستگذاری روش ارايه خدمات نوين بیمه‌ای در چارچوب استانداردهای تجارت الکترونیکی به گونه‌ای اقدام کند که تا پايان سال 1385 اقدامات زير در صنعت بيمه تحقق يابد:
• خودکار سازی سیستم بیمه همراه با راه‌اندازی مرکز داده متمرکز و سیستم جامع پشتیبانی بیمه‌ای که بصورت مشترک توسط شرکتهای بیمه‌ای مورد استفاده قرار گیرد، به منظور مدیریت بهینه منابع، ممانعت از تخلفات بیمه¬گذاران مختلف واستفاده مشترك از اطلاعات جامع صنعت
• طراحي و راه اندازی پورتال جامع بیمه (ارايه انواع خدمات برخط بيمه‌ای مانند بيمه خودرو، بيمه عمر، بیمه خانوار، سيستمهای نرم‌افزاری بیمه، فروش بیمه‌نامه آتش‌سوزی منازل و خودرو از طریق اینترنت، مکانیزاسیون بیمه باربری صدور و الحاقیه بیمه نامه، ساماندهی سيستمهای عملیاتی موجود برای بهبود و زمینه‏سازی‏ کاربرد بیمه الکترونیکی) به منظور افزایش کارا‌يی در صنعت و بهره‌برداری اشتراکی از مجموعه اطلاعات صنعت بیمه، ارايه انواع خدمات برخط بيمه‌ای و ساماندهی سيستمهای عملیاتی موجود

ماده31. گمرک ایران مکلف است در چارچوب استانداردهای تجارت الکترونیکی و به منظور ارتقاء بهره¬وری در عملیات مبادی ورودی و خروجی کشور و تبديل این مبادی به يك مركز پشتيباني منطقه‌اي گمرک ایران و همچنین انجام عملیات ترخیص کالا از گمرکات کشور حداکثر در 24 ساعت، نسبت به مطالعه و بررسي مناطق مشکل¬زا و مهندسی مجدد فرايندهای گمرکي در کشور حداکثر تا پايان سال 1384 اقدام کند.

ماده32. وزارت امور اقتصادی و دارايی مکلف است به منظور ايجاد شفافيت و انسجام در کلیه فرایندهای مالیاتی خودکار اقدامات زیر را در چارچوب استانداردهای تجارت الکترونیکی انجام دهد:
• مطالعه، بررسی و تعیین چگونگی نحوه اخذ مالياتهای تکلیفی، نقل و انتقال و تدوین قانون مربوطه حداکثر تا پايان شهريور 1385
• تسهیل در امر مدیریت اخذ مالیاتها از طریق بهبود روشها و مهندسي مجدد دوره‌ای سيستم‏های تعيين، اظهار و پرداخت ماليات
ماده33. وزارت نفت مکلف است در چارچوب استاندارهای تجارت الکترونیکی اقدامات زیر را انجام دهد:
• عضويت در يكي از بازارهاي معاملات الكترونيكي تجهيزات صنايع نفت و گاز و پتروشيمي تا پایان سال 1384
• پياده‌سازي سيستم خريد الکترونیکی (e-Procurement) به منظور فرایند خريد، افزايش نقدينگي، حمايت از توليدكنندگان داخلي وجلوگيري از تاخير در اجراي طرحها تا پایان شهریور ماه سال 1385
• ایجاد و راه¬اندازی بورس الكترونيكي نفت e-PEM به منظور كاهش ريسك معاملات، استفاده از فرصتهاي جديد در معاملات كاهش هزينه معاملات و حضور فعال در معاملات بين‌المللي نفت و گاز تا پایان سال 1385

ماده34. سازمان میراث فرهنگی وگردشگری مکلف است درچارچوب استاندارهای تجارت الکترونیکی اقدامات زیر را انجام دهد:
• ارتقاي درگاه (پورتال) موجود اطلاعات گردشگري به منظور تسهيل دسترسي به اطلاعات جامع ، ايجاد فعاليت‌هاي مشترك بازاريابي و درك بهتر نيازهاي گردشگران تا پایان سال 1385
• ایجاد و راه اندازی پايگاه اطلاعات گردشگري به منظور تأمین داده‌هاي منسجم و معتبر در بخش گردشگري، از ميان بردن فعاليت‌هاي موازي، ايجاد منبع واحد اطلاعات براي طرح¬هاي برخط گردشگری تا پایان سال 1385
• راه‌اندازی مرکز تماس (Call-Centre) در قطبهای گردشگری کشور،
• گسترش سیستمهای ذخیره‌ی برخط جا در هتلها و گسترش ارتباط آنها به سیستمهای بین¬المللی
ماده35. وزارت راه و ترابری مکلف است به منظور گسترش گردشگری الکترونيکي با همکاری سازمان ميراث فرهنگي و گردشگری طرحهای لازم برای گسترش سیستمهای ذخیره‌ی برخط بليت در شرکتهای هواپیمایی، موسسات حمل و نقل جاده¬ای، ریلی و دریایی داخلی و گسترش ارتباط آنها به سیستمهای بین¬المللی را تا پایان سال 1385 به انجام رساند.

ماده36. بانک مرکزی مکلف است در چارچوب استانداردهای تجارت الکترونیکی و به منظور كاهش هزينه عملياتي، اصلاح و بهبود كارآيي بخش بانكي، ارايه خدمات جديد بانكي، بهبود نحوه ارايه خدمات به مشتريان، تا پایان سال 1385 نسبت به ایجاد و راه¬اندازی نظام بانكداري جامع اينترنتي اقدام کند.

ماده37. وزارت صنایع ومعادن (سازمان گسترش ونوسازی صنایع ایران) مکلف است درچارچوب استاندارهای تجارت الکترونیکی اقدامات لازم را برای تحقق موارد زير انجام دهد:
• ایجاد و راه اندازی پورتال جامع خودروسازی به منظور مرتبط کردن فعالان صنعت خودرو، ارايه اطلاعات در خصوص تازه ترین فناوری‏های صنعت خودرو، ارايه اطلاعات در خصوص گرایش‌ها و سمت گیری‌های بازار جهانی تا پایان شهریور سال 1385
• گسترش تجارت الكترونيكي به منظور هماهنگ کردن تمامي عوامل موثر در صنعت خودروسازی (مانند شركت‌هاي توليد خودرو، قطعه‌سازان، شركت‌هاي طراحي و مشاوره‌اي در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات) از طریق فراهم‌سازی نیازهای مهندسي در بخش خودروسازی (مانند استانداردهای لازم در محیط تجاری و زنجیره ارزش خودروسازی و انجام عمليات لجستيك بر اساس مدل‌هاي استاندارد تجاري B2B) و استفاده از بهترين تجربيات در موضوعات لجستيك، تبادل اسناد CAD و اسناد فني و مدلسازي فرايندهاي لجستيك تا پایان سال 1384

ماده38. وزارت ارتباطات وفناوری اطلاعات (شرکت مخابرات ایران) مکلف است در چارچوب استانداردهای تجارت الکترونیکی طراحي و به بهره‌‌برداری رساندن سیستم مدیریت ارتباط با مشتریان/ مشترکین را تا پایان سال 1385 محقق کند.
ماده39. وزارت‌ خانه های نيرو، نفت و ارتباطات وفناوری اطلاعات مکلف هستند تا پايان سال 85 نسبت به ايجاد و راه¬اندازی و توسعه سیستم صدور قبض‌های الکترونیکی خدمات مشترکين خود اقدام کنند.
ماده40. وزارت بازرگانی مکلف است در چارچوب استانداردهای تجارت الکترونیکی اقدامات زیر را انجام دهد:
• ایجاد و راه اندازی پورتال اصناف تا پایان شهریور سال 1385
• نوسازی شبکه بازرگانی کشور از طریق یکپارچه¬سازی فعالیتهای اطلاع¬رسانی، گسترش بازارهای داد و ستد الکترونیکی مبتنی بر فناوری خدمات وبی

ماده41. تمامی دستگاههایی که در این برنامه متکفل تکالیفی در زمینه امنیت فضای تبادل اطلاعات شده¬اند موظف هستند در انجام تکالیف محوله سند راهبردی امنیت تبادل اطلاعات کشور و نیز مصوبات شورای عالی امنیت فضای تبادل اطلاعات را مورد توجه قرار دهند.

ماده42. تمامي دستگاههای ذيربط موظفند اعتبارات موردنياز اجرای تکاليف محوله طي اين سند را برای سال جاری از محل بودجه‌ی برنامه‌ی توسعه کاربرد فناوری اطلاعات تامين و اعتبار مورد نياز برای سال آينده را در قالب بودجه‌ی پيشنهادی به سازمان مديريت و برنامه ريزی کشور ارايه کنند.

ماده43. تمامي وزارتخانه‌ها و دستگاههايی که در اين سند تکاليفي برای آنها مقرر شده است موظفند گزارش ششماهه‌ی اقدامات خود را برای جمعبندی و ارايه گزارش جامع به هيات وزيران به وزارت بازرگاني ارايه کنند.

August 15, 2005

نگاهي به وضعيت شمار كاربران اينترنت در كشورهاي جهان

در سال اخير ازبكستان ‪ ۴۲۹‬هزار كاربر دارد، نرخ رشد در كشور ژاپن هم از تمامي كشورهاي خاورميانه كمتر است، در اين كشور ‪ ۶۸‬ميليون كاربر وجود دارد كه تعداد آنها نسبت به سال ‪ ۲۰۰۰‬ميلادي ‪ ۴۳/۸‬درصد رشد كرده است.
به گزارش دو هفته نامه فرهنگ و پژوهش، در اتحاديه اروپا اينترنت بين ‪ ۴۶/۹‬درصد از جمعيت اين منطقه نفوذ كرده است كه ‪ ۲۴/۳‬درصد از كل كاربران حهان را تشكيل مي‌دادند.
به گزارش مركز آمار اينترنت (‪ (Internet World‬در سال ‪ ۲۰۰۵‬ميلادي ‪۲۱۵‬ ميليون و ‪ ۷۶۵‬هزار كاربر در اتحاديه اروپا وجود دارد كه نسبت به سال ‪۲۰۰۰‬ ميلادي ‪ ۱۳۱/۶‬درصد رشد كرده است.
‪ ۲۵‬كشور عضو اتحاديه اروپا ‪ ۷۱۱‬درصد از كل جمعيت جهان را در خود جاي داده‌اند، مابقي كشورهاي اروپايي با داشتن ‪۴/۳‬درصد از كل جمعيت جهان حدود ‪ ۴۴‬ميليون كاربر دارند كه ‪ ۴/۹‬درصد از كل كاربران جهان را تشكيل مي‌دهند، مابقي كشورهاي اروپايي رشدي ‪ ۳۴۱/۹‬درصدي را در شمار كاربران خود تجربه كردند.
در ميان كشورهاي اروپايي، كشور بوسني بيشترين نرخ رشد شمار كاربران را داشت، در فاصله ‪ ۵‬سال اول قرن حاضر نرخ رشد كاربران در بوسني ‪۱۳۲۸‬ درصد بود اما با اين وجود اين كشور هيچ نقشي در عرصه جهاني نداشت.
در سال ‪ ۲۰۰۵‬ميلادي كاربران بوسني صفر درصد از كل كاربران اروپا را تشكيل مي‌دادند.
نرخ رشد شمار كاربران در اتحاديه اروپا ‪ ۱۳۱/۶‬درصد برآرود شد كه ‪۸۳/۱‬ درصد از كل كاربران اروپا را تشكيل مي‌دهند.
اينترنت در ميان ‪ ۴۶/۹‬درصد از مردم اتحاديه اروپا نفوذ پيدا كرده است، روسيه بعد از اتحاديه اروپا بيشترين سهم را در اين عرصه دارد، مردم اين كشور ‪ ۸/۶‬درصد از كل كاربران اروپا را تشكيل مي‌دهند و شاهد رشد ‪۶۱۹‬ درصدي نفوذ اينترنت در ميان مردم كشورشان بوده اند.
نرخ رشد شمار كاربران در آلباني ‪ ۱۱۰۰‬درصد، در بلغارستان ‪ ۲۵۹‬درصد، در نروژ ‪ ۴۲/۷‬درصد، در روماني ‪ ۴۰۰‬درصد، در اوكراين ‪ ۱۳۰۵‬درصد و در سيبري ‪ ۱۱۱/۸‬درصد بود.
در ميان كشورهاي عضو اتحاديه اروپا، آلمان بيشترين شمار كاربران را دارد.
در سال ‪ ۲۰۰۵‬ميلادي، آلمان ‪ ۲۱/۵‬درصد از كل كاربران اتحاديه اروپا را داشت و نرخ رشد شمار كاربران از سال ‪ ۲۰۰۰‬تا ‪ ۲۰۰۵‬ميلادي ‪ ۹۳‬درصد برآرود شد.
در همين سال در ايتاليا ‪ ۱۳/۳‬درصد و انگليس ‪ ۱۶/۳‬درصد و فرانسه ‪۱۱/۵‬ درصد از كاربران اتحاديه اروپا را در خود جاي داده بود.
در ميان تمامي كشورهاي عضو اتحاديه اروپا كشور لاتيو بيشترين نرخ رشد را در شمار كاربرانش تجربه كرده بود.
نرخ رشد شمار كاربران مجارستان در فاصله اين ‪ ۵‬سال ‪ ۵۲۴‬درصد برآرود شد اما اين كشورها تنها ‪ ۰/۴‬درصد از كل كاربران اين منطقه را داشت.
نرخ رشد شمار كاربران در يونان ‪ ۲۸۰‬درصد، در مجارستان ‪ ۳۲۶‬درصد، در جمهوري چك ‪ ۲۵۳‬درصد و در لهستان ‪ ۲۷۸‬درصد بوده است، نفوذ اينترنت در ميان مردم سوئد بيش از ديگر كشورهاي اتحاديه اروپا بود.
در اين سال ‪ ۷۳/۶‬درصد از مردم سوئد كاربر اينترنت بودند كه ‪ ۳/۱‬درصد از كل كاربران اروپا را تشكيل مي‌دادند، پس از سوئد كشورهاي دانمارك و هلند از نظر سطح نفوذ اينترنت در ميان مردم ركورد دار بودند.
به گزارش مركز آمار اينترنت ‪ ۶۸/۷‬درصد از مردم دانمارك و ‪ ۶۶/۲‬درصد از مردم هلند، در خيل كاربران اينترنت قرار داشتند.
اين كشورها رشدي ‪ ۹۰/۸‬درصدي و ‪ ۱۷۷‬درصدي را در شمار كاربران خود در فاصله سال‌هاي ‪ ۲۰۰۰‬تا ‪ ۲۰۰۵‬ميلادي تجربه كردند.
در سال ‪ ۲۰۰۵‬ميلادي كشور اتريش ‪ ۲/۱‬درصد از كاربران اتحاديه اروپا را داشت و در اين سال بلژيك ‪ ۲/۴‬درصد، قبرس ‪ ۰/۱‬درصد، جمهوري چك ‪ ۱/۶‬درصد، دانمارك ‪ ۱/۷‬درصد، استوني ‪ ۰/۳‬درصد، فنلاند ‪ ۱/۵‬درصد، فرانسه ‪ ۱۱/۵‬درصد، آلمان ‪ ۲۱/۵‬درصد، يونان ‪ ۱/۸‬درصد، مجارستان ‪ ۱/۴‬درصد رشد كاربران اينترنت را داشتند.
ايرلند ‪ ۱‬درصد، ايتاليا ‪ ۱۳/۳‬درصد، لاتيو ‪ ،۰/۴‬ليتواني ‪ ۰/۳‬درصد، لوگزامبورگ ‪ ۰/۱‬درصد، مالت ‪ ۰/۱‬درصد، هلند ‪ ۵‬درصد، اسلواني ‪ ۰/۴‬درصد، اسپانيا ‪ ۶/۸‬درصد، سوئد ‪ ۳/۱‬درصد و انگليس ‪ ۱۶/۳‬درصد از كاربران اتحاديه اروپا را در خود جاي داده بودند.
ميزان نفوذ اينترنت در ميان مردم انگليس ‪ ۵۸/۷‬درصد، در سوئد ‪۷۳/۶‬ درصد، در اسپانيا ‪ ۳۳/۶‬درصد، در اسلوني ‪ ۴۰/۹‬درصد، در اسلواكي ‪ ۳۳/۸‬درصد، پرتغال ‪۳۴/۴‬درصد بود.
لهستان ‪ ۲۷/۸‬درصد، هلند ‪ ۶۶/۲‬درصد، مالت ‪ ۳۱/۲‬درصد، لوگزامبورگ ‪۳۱/۳‬ درصد، ليتواني ‪ ۲۰/۳‬درصد، لاتيو ‪ ۴۰/۶‬درصد، ايتاليا ‪ ،۴۸/۸‬ايرلند ‪،۵۱/۲‬ مجارستان ‪ ،۳۰/۲‬يونان ‪ ۳۳/۹‬نفوذ اينرنت را داشتند.
همچنين درصد نفوذ اينترنت در آلمان ‪ ،۵۶‬فرانسه ‪ ،۴۱/۲‬فنلاند ‪،۶۲/۱‬ استوني ‪ ، ۴۶/۲‬دانمارك ‪ ،۶۸/۷‬چك ‪ ، ۳۴/۵‬قبرس ‪ ، ۲۶/۳‬بلژيك ‪ ۴۸/۸‬و در اتريش ‪ ۵۶/۷‬بوده است.

جايزه جديد براي IT نويسان

دنیای اقتصاد - شركت لايزر با هدف گسترش ارتباطات مردمى در دوازدهمين جشنواره مطبوعات به كليه روزنامه‌نگاران برتر در رشته‌هاى گوناگون نشريات سراسرى و محلى دو ماه اشتراك اينترنت پرسرعت (ADSL) اهدا كرد.
به گزارش روابط عمومى شركت لايزر، در مراسم اختتاميه دوازدهمين جشنواره مطبوعات كه 17مرداد (روز خبرنگار) در تالار وحدت برگزار شد، خشايار تمدن، مدير عامل لايزر اعلام كرد، از سال آينده يك جايزه ويژه با نام <جايزه لايزر> در جشنواره مطبوعات به بهترين مطلب در مطبوعات ايرانى در حوزه فناورى اطلاعات اهدا خواهد شد.
اهداى اين جايزه با همكارى انجمن صنفى روزنامه‌نگاران كشور در مراسم اختتاميه جشنواره مطبوعات انجام خواهد گرفت. شايان ذكر است شركت لايزر يكى از شركت‌هاى ارتباطى كشور است كه در زمينه اينترنت پرسرعت، شبكه مجازى و... فعاليت مى‌كند.

فعاليت‌هاى مرتبط با اجلاس ‪ WSIS‬ارزيابى مى‌شود

معاون فنى دبيرخانه شوراى عالى اطلاع رسانى گفت: با توجه به برگزارى اجلاس دوم جامعه جهانى اطلاعات در آبان ماه در كشور تونس، ارزيابى در مورد فعاليت‌هاى مرتبط با ‪ WSIS(‬اجلاس جهانى سران درباره جامعه اطلاعات) انجام مى شود.
"خسرو سلجوقى" روز دوشنبه در گفت و گو با خبرنگار حوزه آى تى ايرنا افزود: اين اقدام به عنوان بخشى از تداركات مرحله دوم اجلاس ‪ WSIS‬به ويژه در مورد فعاليت‌هاى مرتبط با طرح كارى ‪ ،WSIS‬كه در تاريخ ‪ ۱۲‬دسامبر ‪۲۰۰۳‬ در ژنو تصويب شد، انجام مى‌شود.
وى اظهار داشت: علاقه مندان به شركت در اين ارزيابى بايد فرم موجود در سايت تكفا(‪ (WWW.Takfa.ir‬راتكميل و به دبيرخانه شوراى عالى اطلاع رسانى ارسال كنند.
وى تصريح كرد: آخرين مهلت دريافت فرم ‪ ۳۰‬مردادماه جارى بوده وشركت ها با ارسال توصيف كوتاهى از پروژه‌هاى خود در اين ارزيابى مى‌توانند شركت كنند كه پرسشنامه مى‌تواند از طريق سايت ‪WWW.itu.int/wsis/stocktaking‬ انجام شود.
وى ادامه داد: خطوط كارى ‪ WSIS‬شركت‌ها بايد در " نقش دولت‌ها و ساير اعضا در رشد استفاده از ‪ ICT‬براى توسعه"، "زيرساختار اطلاعات و ارتباطات"، "دسترسى به اطلاعات و دانش" باشد.
سلجوقى تصريح كرد: همچنين "ايجاد ظرفيت"، "ايجاد اعتماد و امنيت در استفاده از فناورى اطلاعات و ارتباطات" ، "تواناسازى محيط"، "برنامه‌هاى كاربردى ‪ ;ICT‬مزاياى آن در تمام بخش‌هاى زندگى" از جمله ديگر خطوط كارى ‪ WSIS‬شركت‌ها بايد باشد.
وى ادامه داد: "تنوع و هويت فرهنگى"، "تنوع زبانى و مضامين محلى"، "رسانه ها"، "ابعاد اخلاق جامعه اطلاعاتى"، "همكارى‌هاى بين‌المللى و منطقه‌اى" از ديگر خطوط كارى مى‌تواند باشد.
وى افزود: همچنين پروژه مى‌تواند در زمينه " اهداف توسعه هزاره " از جمله "ريشه كنى فقر و گرسنگى"، "كاهش مرگ و مير كودكان " ، " مبارزه با ايدز، مالاريا و ساير امراض" و "توسعه يك مشاركت جهانى براى توسعه" باشد.
وى تاكيد كرد: بايد ارتباط پروژه يا برنامه با خطوط طرح كارى ‪ WSIS‬يا اهداف توسعه هزاره مشخص بوده و عنوان و توصيف از پروژه يا برنامه بيش از صد كلمه نباشد.

كميته‌هاي كاري نظام صنفي رايانه‌اي شروع به كار كرد

كميته‌هاي كاري نظام صنفي رايانه‌اي استان تهران با تشكيل 11 كميته شروع به كار كرد.
سهيل مظلوم نايب رئيس نظام صنفي رايانه‌اي استان تهران در مصاحبه باخبرنگار خبرگزاري شهر با بيان اين مطلب افزود: سخت افزار، نرم افزار، اينترنت، نشر الكترونيك،‌ امور فرهنگي به ترتيب به رياست علي پور، خوانساري، سلامت، قاسمي، بحري از جمله كميته‌هاي تشكيل شده در نظام صنفي رايانه‌اي استان تهران است.
وي گفت: از ديگر كميته‌هاي تشكيل شده در نظام صنفي رايانه‌اي استان تهران مي‌توان به كميته صنغي، امنيت اطلاعات، شبكه آموزش، بررسي پيشناد و مقررات و فروشگاه‌هاي اشاره كرد كه رياست هر كدام را به ترتيب خادمي، باجادي نيا، ناظمي و هاشمي برعهده دارند.
مظلوم در خصوص شوراي انتظامي نظام صنفي رايانه‌اي استان تهران گفت: اين شورا ب 5 عنصر به رياست مهندس ذوالفقاريان تشكيل شده است.
وي در خصوص اين تركيب گفت: 3 تن از اعضاي آن از شاخه شركت‌ها و يك عضو آن ازشاخص فروشگاه‌ها و يك عضو آن را نيز يك حقوقدان است.
نايب رئيس نظام صنفي رايانه‌اي ستان تهران در خصوص چگونگي آغاز به كار اين كميته‌ها گفت:‌در ابتدا شرح وظايف اين كميته‌ها تنظيم، پس از تصويب درهيأت مديره نظام صنفي رايانه‌‌اي خواهند توانست با اعلان رسمي از ميان اعضاي نظام صنفي رايانه‌اي عضوگيري نمايند.
وي خاطرنشان كرد: آيين نامه تشكيل كميته‌هاي نظام صنفي رايانه‌اي در جلسه لعدي هيأت مديره نظام صنفي كه درهفته آينده تشكيل مي‌شود، بررسي خواهد شد.

پول بدهید هدیه بگیرید

شهرام شریف - لپ‌تاپ‌هاى رييس جمهورى يك بحث جذاب براى روزنامه نگاران است، در دنياى روزنامه نگاران حالا اين موضوع پس از گذشت يكى دو سال از مرزهاى يك هديه فراتر رفته و به يك سوژه تبديل شده است سوژه‌اى كه حالا مى‌توان آن را دستمايه يك گزارش كرد.
سيد محمد خاتمى‌رييس جمهور سابق زمانى كه يك ميليون دلار به عنوان هديه به خبرنگاران اختصاص داد تصور نمى‌كرد مشكلات اهداى اين هديه بيش از مشكلات ديگرى است كه گريبانگيرش بوده و حتى ارايه آن به عمر رياست جمهورى‌اش نيز كفاف نمى‌دهد. خاتمى‌از عدم ارايه هديه خود به خبرنگاران در آخرين ديدارش با آنها آگاه شد و... به هرحال چنين تاخيرى به غير از اين كه اعتراض‌ها و ناراحتى‌هايى را در گروه‌هاى مختلف پديد آورد باعث به وجود آمدن رقابتى شگفت‌انگيز ميان فروشندگان لپ‌تاپ شد تا آنجا كه تا كنون حداقل چند شركت فروشنده لپ‌تاپ وارد اين عرصه شده اند و با ارايه قيمت‌هاى وسوسه انگيز به نوعى به رقابت با لپ‌تاپ‌هايى پرداخته‌اند كه از طريق انجمن صنفى روزنامه نگاران قرار است توزيع شود. به نوعى كه مى‌توان گفت اگراين هديه تاكنون براى روزنامه نگاران آب نداشته براى فروشندگان لپ‌تاپ نان به همراه داشته است.

هديه سياسى مى‌شود
روزنامه نگاران و روزنامه‌هاى ايرانى طى سال‌هاى اخير به سرعت با كاركردهاى كامپيوتر آشنا شده و خوگرفته اند به طورى كه ديگر حذف كامپيوتر از مجموعه روزنامه‌ها حتى براى چند ساعت آنها را كاملا فلج مى‌كند. استفاده از كامپيوتر در صفحه آرايى، حروفچينى و دريافت خبر امروزه به يكى از ضرورى ترين وسايل روزنامه‌ها تبديل شده است اما استفاده از كامپيوتر براى انجام كارهاى روزانه خبرنگاران مثل خبرنويسى، ارسال عكس و ... چندان معمول نيست. شايد همين مقدار استفاده از كامپيوتر
(چه دستى و چه دسك تاپ) هم به موضوع برخورد روزنامه نگاران ايرانى با همتايان خارجى خود مربوط شود.

در بسيارى از مسافرت‌هاى خارجى يا مسابقات داخلى كه با حضور خبرنگاران خارجى انجام مى‌گرفته، روزنامه نگاران ايرانى همتايان خارجى خود را ديده اند كه تنها با بهره گيرى از يك لپ‌تاپ و يك تلفن همراه عكس و گزارش‌هاى خود را به لحظه براى رسانه‌هاى خود ارسال مى‌كنند از اين منظر دليل انتخاب لپ‌تاپ براى ارايه به خبرنگاران ايرانى شايد هوشمندانه‌ترين انتخاب مى‌توانست به شمار آيد. اما به نظر مى‌رسد اين انتخاب هوشمندانه حداقل در سطح فكر باقى ماند چراكه تاخير بيش از اندازه حتى دلايل واقعى آن را نيز زير سوال برده و همچون بسيارى از موضوعات ديگر حتى جنبه سياسى نيز پيدا كرده و به برخى تسويه حساب‌ها در اين عرصه منجر شده است.

انجمن صنفى روزنامه نگاران سرانجام پس از گذشت يك سال و نيم از مطرح شدن موضوع هديه اعلام كرد كه خبرنگاران با پرداخت 700‌‌هزارتومان و دريافت 300هزارتومان سوبسيد هديه رييس جمهورى قادربه دريافت آن هستند. بنابر آمارها هم اكنون انجمن صنفى روزنامه نگاران بيش از دو هزار عضو ثبت شده دارد كه در بهترين شرايط تعداد متقاضيان استفاده از چنين امكانى به يك هزار و 500 نفر نمى‌رسد.

رامين رادنيا بازرس انجمن صنفى چند روز قبل از پايان زمان مقرر ثبت نام در يك مصاحبه اعلام كرد كه در حدود يك هزار و 70روزنامه نگار براى دريافت هديه خاتمى‌ثبت نام كرده اند كه شامل 570 نفر تهرانى و 500 نفر شهرستانى هستند.

به گفته رادنيا لپ‌تاپ‌هاى در نظر گرفته شده جديدترين مدل HP است كه در بازار ايران حدود يك ميليون و 100هزارتومان قيمت دارد و با دريافت 700 تا 750هزار تومان از هر روزنامه نگار به آنها تحويل مى‌شود. پيش از آن رييس انجمن صنفى روزنامه نگاران نيز اعلام قيمت نهايى لپ‌تاپ‌ها را منوط به تشكيل كميته سه جانبه دانسته بود. خبرگزارى فارس كه طى ماه‌هاى اخير موضوع واگذارى لپ‌تاپ‌هاى رييس جمهورى را از موضعى انتقادى دنبال كرده به نقل از مزروعى اعتبار يك ميليون دلارى رييس جمهور را معادل 600ميليون تومان براى دو هزار نفر اعلام كرد كه متقاضيان با سه سال سابقه كار كه هم اكنون در نشريه اى مشغول به كار باشند مى‌توانند از آن استفاده كنند.

به گفته مزروعى موضوع خريد لپ‌تاپ از اوايل مردادماه سال 83 و در چارچوب معاملات دولتى طى قراردادى با شركت گسترش انفورماتيك جنبه اجرايى به خود گرفت و با باز كردن LC (گشايش اعتبار) و سفارش كامپيوترها خريد لپ‌تاپ‌هاى مدل 1100 شركت DELL ادامه يافت تا اينكه در 20 ارديبهشت با حكم قضايى در فرودگاه تايوان مبنى بر استفاده دوگانه از اين كالا و طرح شدن موضوع تحريم ايران، محموله متوقف شد به همين دليل براى برگشت نشدن پول به خزانه در جلسه‌اى با وزارت ارشاد مدل لپ‌تاپ‌ها به HP تغيير يافت.

تاخير در خريد هديه‌
طولانى شدن زمان واگذارى لپ‌تاپ‌ها حتى به گشوده شدن انتقاد معاون مطبوعاتى وزير ارشاد نيز منجر شد. وزارت ارشاد پيش از اين خود موضوع واگذارى لپ‌تاپ‌ها را به انجمن صنفى سپرده بود و در مسير واگذارى اعتبار نيز مراحل اجرايى كار را به عنوان طرف دولتى بر عهده داشت.

صحفى گفته بود: متاسفانه انجمن صنفى روزنامه‌نگاران به عنوان مجرى و شركت گسترش انفورماتيك به عنوان كارگزار عمليات خريد، ضعيف عمل كردند اما بايد پذيرفت كه اتفاقات غير قابل پيش بينى و مانع تراشى‌هاى برخى ذى‌نفع‌هاى سياسى و اقتصادى در به تعويق افتادن عمليات خريد خارجى اين كالا موثر بوده است.

اين انتقاد بلافاصله با پاسخ انجمن صنفى روبه رو شد و شمس الواعظين در مقام نايب رييس انجمن گفت: اصلا اين قضيه ربطى به وزارت ارشاد ندارد كه بخواهد در اين زمينه صحبت كند. اگر اشكالى در اين زمينه از سوى انجمن يا شركت مجرى ايجاد شده، آقاى رييس‌جمهور بايد مستقيما با انجمن ارتباط برقرار كند. چرا كه اين انجمن بزرگ‌ترين انجمن صنفى كارى روزنامه‌نگاران است و اين موضوع به وزارت ارشاد هيچ ربطى ندارد كه در اين قضيه وارد شود و بخواهد بر روى ضعف و يا قوت انجام اين كار نظارت كند.

در حالى كه وضعيت لپ‌تاپ‌ها در بلاتكليفى به سر مى‌برد جنگ و گريزهاى لفظى نيز در اين ميان بالا گرفت. انجمن روزنامه‌نگاران مسلمان، خبرگزارى فارس و روزنامه كيهان در اين ميان بيشترين حجم انتقاد را به خود اختصاص دادند و رجبعلى مزروعى نيز چنين برخوردهايى را سياسى دانست.

200ميليون تومان گم شده‌
با نزديك شدن زمان اعلام ثبت نام خبرنگاران براى دريافت لپ‌تاپ‌ها و كشيده شدن اين بحث به مطبوعات شركت‌هاى كامپيوترى وارد كننده لپ‌تاپ نيز به موضوع علاقه‌مند شدند. درست در زمانى كه روزنامه نگاران در انديشه تهيه 700هزارتومان براى ثبت نام بودند يك شركت خصوصى با ارسال اطلاعيه‌هايى به رسانه‌ها و به مناسبت روز خبرنگار پيشنهاد ارايه لپ‌تاپ‌هايى را با قيمت 760هزارتومان داد.

ويژگى كه روزنامه نگاران را در مورد انتخاب بين اين دو لپ‌تاپ به ترديد وامى‌داشت اين بود كه مارك لپ‌تاپ پيشنهادى جديد IBM بود كه نسبت به مارك لپ‌تاپ‌هاى انجمن ، HP برند معروف ترى به حساب مى‌آمد و برخلاف لپ‌تاپ‌هاى انجمن كه اطلاعاتى در مورد مشخصات آن منتشر نشده بود شركت مزبور تمامى‌اطلاعات مربوطه را به رسانه‌ها ارايه داده بود. نكته شاخص پيشنهاد جديد اين بود كه اين شركت لپ‌تاپ آى‌بى‌ام را با قيمتى در اختيار روزنامه نگاران قرار مى‌داد كه شركت تحت قرارداد انجمن آن را صرفا با كمك 300هزارتومانى رييس جمهور قابل ارايه مى‌دانست. به اين ترتيب مى‌شد اين فرض را در نظر گرفت كه اگر انجمن به عنوان مثال با اين شركت قرارداد مى‌بست روزنامه نگاران مى‌توانستند با 300 هزارتومان صاحب لپ‌تاپ شوند.

محسن ميرابراهيمى ‌مدير شركت نگاران و دبير جشنواره نرم‌افزارهاى چند رسانه‌اى كه موضوع ارايه لپ‌تاپ‌هاى آى‌بى‌ام را به خبرنگاران پيشهاد داده خود از مديران سابق شركت گسترش انفورماتيك شركتى است كه از طرف انجمن مامور به واردات لپ‌تاپ‌هاست و شايد از رقباى فعلى آنها به حساب مى‌آيد. او كه از طريق وزارت ارشاد در جريان واردات لپ‌تاپ‌ها قرار گرفته مى‌گويد: آنها اول مى‌خواستند كه لپ‌تاپ DELL را بخرند كه نتوانستند، سپس به سراغ ويگنت كه يك لپ‌تاپ چينى ارزان قيمت ( در حدود 640هزارتومان) و در عين حال بى كيفيت است رفتند و بعد به سراغ HP آمدند كه آن مارك در حدود 900هزارتومان قيمت داشت. يك ميليون دلار اهدايى خاتمى‌هشتصد ميليون تومان مى‌شود و اگر آن را به هزار خبرنگار مى‌دادند يعنى هر خبرنگار هشتصد هزارتومان دريافت مى‌كند كه بر اين اساس هر كدام با پرداخت صدهزارتومان مى‌توانست صاحب لپ‌تاپ شود.

ميرابراهيمى‌ همچنين اعتقاد دارد دو هزار خبرنگار متقاضى در اين شرايط وجود ندارد و حتى اگر وجود داشته بايد به هر خبرنگار 400هزارتومان بابت خريد لپ‌تاپ سوبسيد ارايه شود در حالى كه اين ميزان هم اكنون 300هزارتومان آن هم براى كمتر از دوهزارنفر ذكر شده است. وى مى‌پرسد وضعيت200ميليون ديگر چه مى‌شود؟

به گفته ميرابراهيمى‌لپ‌تاپ هم اكنون روى بورس كالاهاى كامپيوترى قرار دارد و در صورتى كه كسى بخواهد حدود 500 لپ‌تاپ را يكجا خريدارى كند مى‌تواند‌از تخفيف‌ها و كاهش هزينه‌هاى زيادى برخوردار شود بنابراين در حجمى‌بيشتر از اين به مراتب ميزان تخفيف‌هاى گرفته شده براى لپ‌تاپ‌ها بيشتر است .

ميرابراهيمى ‌مى‌گويد، ما حساب كرديم كه اگر يك ميليون دلار را به ما مى‌دادند پس از گذشت يك سال و نيم ماندن پول در حساب، مى‌توانستيم 1624 لپ‌تاپ رايگان به خبرنگاران بدهيم.

من نه، ما سود ببريم
تماس‌هاى انجام گرفته توسط روزنامه نگاران با انجمن صنفى براى كسب اطلاع از مارك و مدل لپ‌تاپ‌هاى اهدايى تا هنگام نوشتن اين گزارش چند روز پس از پايان ثبت نام‌ها بى نتيجه بوده است.

مسوولان انجمن تاكنون صرفا به مارك HP و اين كه بالاترين مدل آن است اشاره كرده‌اند و هيچ گونه توضيحى در مورد مشخصات آن ارايه نداده اند. در واقع براى خريد اين لپ‌تاپ‌ها روزنامه نگاران بايد با چشم بسته 700هزارتومان بپردازند در حالى كه لپ‌تاپ دستگاه‌هايى است كه به وضوح با سليقه و كاركاربرانش ارتباط دارد.

شركت نگاران اما حداقل مشخصات لپ‌تاپ‌هاى 760هزارتومانى اش را به خبرنگاران ارايه داده كه قيمت حدودى آن در اينترنت 900دلار است و در بازار ايران در حدود يك ميليون به فروش مى‌رسد كه حتى در صورت محاسبه كاهش خريد عمده محصول باز هم سود بسيار ناچيزى براى فروشنده باقى مى‌ماند اما چرا يك شركت كامپيوترى حاضر است با چنين سودى به ارايه محصول به خبرنگارن بپردازد.

ميرابراهيمى‌ پاسخ مى‌دهد: اگر ما تعداد زيادى لپ‌تاپ آى‌بى‌ام بتوانيم به فروش برسانيم در واقع مى‌توانيم براى بازار ايران و آى‌بى‌ام خاورميانه (فروشنده دستگاه‌ها) اعتبار كسب كنيم اين اعتبار و گردش مالى سود ماست. در مقابل بايد توجه داشت كه ماهمه لپ‌تاپ‌ها را يكجا وارد كشور مى‌كنيم و اين به دليل پرداخت يكجاى هزينه خريد، دريافت تخفيف قابل توجه و همچنين دريافت مجوز استاندارد هزينه‌هاى ما را در مقابل وارد كردن موردى و متعدد دستگاه‌ها بسيار كاهش مى‌دهد. از طرف ديگر در اين مدت ضمن استقبال خبرنگاران، سازمان‌هاى زيادى نيز به ما مراجعه كرده‌اند و خواستار لپ‌تاپ با اين شرايط شده‌اند كه در واقع تضمين كننده آينده اين بازار است. اما مشكل اصلى كه در ارايه لپ‌تاپ‌هاى آى‌بى‌ام وجود دارد نبود شركتى براى ارايه گارانتى به آنها در ايران است. هر چند اين دستگاه‌ها گارانتى بين‌المللى دارند اما نزديك‌ترين بازار بين‌المللى به ايران دبى است و كوچكترين مشكلى براى لپ‌تاپ - كه به دليل در حركت بودنش يك دستگاه پرريسك محسوب مى‌شود‌- مشكل بزرگى براى صاحب آن به وجود مى‌آورد. از اين نظر شايد بتوان دستگاه‌هاى HP را داراى وضعيت بهترى به شمار آورد، چرا كه شركت‌هاى ارايه دهنده گارانتى آن در ايران هر چند غير رسمى‌ نسبت به آى‌بى‌ام برترى دارند. ارايه دهندگان لپ‌تاپ‌هاى آى‌بى‌ام مى‌گويند كه شركت خودشان نيز يك گارانتى يك ساله روى اين دستگاه‌ها ارايه مى‌كند. ضمن اين كه بيمه آسيا نيز اين دستگاه‌ها را در مقابل حادثه و دزدى بيمه كرده است.

اسكناس برتر از لپ‌تاپ‌
اين واقعيتى است كه بسيارى از خبرنگاران، لپ‌تاپ‌ها را براى كاركردن نمى‌خواهند و بسيارى تصميم دارند بلافاصله پس از دريافت آن را به فروش رسانده و مابه التفاوت آن را دريافت كنند. اين پيش از اين كه ناشى از درك نكردن فضاى روزنامه نگارى جهان و تكنولوژى اطلاعاتى باشد ناشى از وضعيت مالى روزنامه‌نگاران در كشور است از همين رو تعجبى ندارد كه شايعاتى به گوش مى‌رسد كه نماينده‌اى از شركت فروشنده لپ‌تاپ به انجمن در هنگام تحويل دستگاه‌ها در خود انجمن حضور خواهد داشت و لپ‌تاپ را بلافاصله خريدارى و مابه تفاوت آن را به متقاضيان پرداخت خواهد كرد. در همين حال اين هم واقعيتى است كه پرداخت 700هزارتومان يكجا براى هر خبرنگار و غير خبرنگارى در ايران سنگين است و در موقعيتى كه در بسيارى از نشريات هنوز براى استفاده معمولى افراد نيز كامپيوتر و دستگاه‌هاى تكنولوژيكى از اين دست به اندازه كافى وجود ندارد و هنوز تكنولوژى كامپيوتر، كاربرد چندانى نيافته، قابليت‌هاى يك لپ‌تاپ تا حد يك ماشين تايپ كاهش پيدا مى‌كند.

بنابراين چندان تعجبى ندارد كه حتى كسانى كه براى پرداخت اين مبلغ مشكلى ندارند نيز اولويت نخست شان لپ‌تاپ نباشد، از اين رو برخى اعتقاد دارند، اى كاش به جاى خريد يك جنس يكسان براى همه خبرنگاران مبلغ اهدايى رييس جمهور را مستقيم به آنها پرداخت مى‌كردند تا به صورتى كه خود صلاح مى‌دانند هزينه كنند.

از سوى ديگر هم اكنون در بسيارى از كشورهاى جهان، خريد لپ‌تاپ يا هر جنس ديگرى از يك شركت مى‌تواند با استفاده از امكانات وام بانكى به صورت اقساط انجام شود، به اين صورت كه بانك با معرفى شركت مستقيما با مشترى طرف حساب مى‌شود. در ايران نيز يك بانك خصوصى هم اكنون چنين امكانى را با بهره 5/1درصد براى خريدهاى اجناس زير يك ميليون از جمله لپ‌تاپ - فراهم كرده، اما نكته جالب آنجاست كه در سيستم اين بانك خبرنگاران جزو اقشار ريسك پذير به شمار مى‌آيند كه امنيت شغلى ندارند، چراكه درآمد بخش مهمى‌از آنها زير 240هزارتومان در ماه است و بنابراين ارايه چنين تسهيلاتى به آنان منتفى است.

***
ماجراى لپ‌تاپ‌ها هنوز ادامه دارد و سروصدايى كه تاكنون به پاكرده باعث شده شركت‌هاى ديگرى نيز با هدف كمك به خبرنگاران وارد صحنه شوند. شركت آفتاب شرق كه لپ‌تاپ‌هاى توشيبا را در ايران به فروش مى‌رساند اعلام كرده كه حاضر است يك دستگاه 900هزارتومانى خود را با دريافت 600هزارتومان پيش قسط و اقساط طولانى مدت به روزنامه نگاران ارايه كند. لپ‌تاپ‌هاى آفتاب شرق در بين كاربران ايرانى به لپ‌تاپ‌هاى گران قيمت مشهورند كه در عوض از خدمات گارانتى و پشتيبانى مناسبى برخوردار است.اما در اين ميان كسانى نيز عقيده دارند هزينه تاخير در ارايه هديه رييس جمهورى بيش از اين است.

در ماه‌هاى پايانى رياست جمهورى خاتمى‌صحبت از كمك يك ميليون دلارى ديگرى به روزنامه نگاران بود كه احتمالا با اين پاسخ كه <شما فعلا همان يك ميليون را تقسيم كنيد> به آن خاتمه داده شد. شايد از يك نظر ماجراى لپ‌تاپ‌ها به ماجراى اهداى پرينتر به اعضاى هيات علمى‌دانشگاه در سه سال قبل مشابه باشد. جايى كه بسيارى از استادان دانشگاه ترجيح دادند كه پرينترهاى خود را به جاى استفاده به فروش برسانند و از قضا اين كار بازار پرينتررا براى مدتى به هم ريخت. حالا اما به نظر نمى‌رسد بازار لپ‌تاپ با اين هديه چندان به هم ريخته باشد كه گويا رونق هم گرفته است.

laptop.jpg

اولين جلسه كميته IT و رييس‌جمهور برگزار مي‌شود

اولين جلسه كميته IT و رييس‌جمهور 26 مردادماه سال جاري درهتل سيمرغ تهران برگزار مي‌شود.
سهيل مظلوم رييس انجمن شركت‌هاي انفورماتيك در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاري شهر با بيان اين مطلب افزود: اولين جلسه كميته IT و رييس‌جمهور با حضور 60 نفر از صاحب‌نظران دولتي و خصوصي چهارشنبه هفته جاري در محل هتل سيمرغ تهران برگزار مي‌شود.
وي افزود: صدري، قنبري، شفيعي و ديگر معاونان وزارت ICT، دبير شوراي عالي انفورماتيك، دبير شوراي عالي اطلاع‌رساني، صديق از سازمان مديريت برنامه‌ريزي و همچنين دژپسند و احمدوند از معاونان وزارت بازرگاني از جمله مدعوين دولتي اين جلسه هستند وي در خصوص صاحب‌نظران بخش خصوصي نيز گفت: تمامي اعضاي شوراي عالي انفورماتيك به عنوان نمايندگان بخش خصوصي در اين جلسه حضور دارند.
سهيل مظلومي در خصوص محورهاي مورد بررسي در اين جلسه گفت: تشكيل كار گروه‌‌هايي جهت دسته‌بندي و تهيه سرفصل‌هاي موضوعات اصلي ICT دستور كار اولين جلسه كميته IT و رييس‌جمهور است.

گزارش دبيرخانه جامعه مدني اجلاس جامعه اطلاعاتي آسيا-اقيانوسيه

ITanalyze.ir - تهران- خرداد 1384 - بخش جامعه مدني يكي از سه بخش اصلي اجلاس جهاني جامعه اطلاعات و يكي از بخشهاي تاثير گذار بر مفاد اعلاميه اصول ژنو به شمار مي آيد و اين بخش همواره در كنار نشستهاي مقدماتي و گروههاي كاري WSIS با برگزاري پنلها و جلسات منظم در صدد تاثير در اعلاميه اصول و سندهاي مربوطه بوده است.
در همين راستا كنفرانس تهران فرصتي را براي سازمانها و نهادهاي غير دولتي منطقه آسيا و اقيانوسيه فراهم آورد تا يك بار ديگر اين سازمانهاي غيردولتي دور هم جمع شوند و نظرات خود را در مورد اعلاميه اصول و اسناد ژنو كه يكي از اسناد مهم و اساسي هزاره سوم است بدهند.
كنفرانس تهران را ميتوان نقطه عطفي درحوزه جامعه اطلاعات در منطقه آسيا و اقيانوسيه و علي خصوص غرب آسيا دانست. چرا كه متاسفانه اين منطقه نسب به اسناد ژنو واكنش ويژه اي از خود نشان نداده است .

اقدامات دبيرخانه كنفرانس براي اطلاع رساني قبل از برگزاري كنفرانس:

• اطلاع رسانی NGOs همکار با UNDPاز طريق دفتر سازمانهای غيردولتی
سازمان ملل
• اطلاع رسانی NGOs همکار با وزارت کشور از طريق مرکز توانمند سازی سازمانهای غير دولتی ايران
• اطلاع رسانی از طريق ليست خبری سازمانهای غيردولتی که قريب به 700 NGO در آن عضو می باشند
• اطلاع رسانی از طريق ليست NGOs در دبيرخانه جامعه مدنی WSIS
• اطلاع رسانی از طريق کليه گروههای خبری فعال در زمينه WSIS در جهان

در اثر اين فعاليت ها افراد مختلفي از سازمان هاي زير براي شرکت در اين اجلاس اعلام آمادگي کردند.كه سازمانهاي مهم منطقه و ايران به شرح زير مي باشند:

1- انجمن فناوري اطلاعات جوانان کشور
2- اعضا کارگروه جوانان کميسيون مليWSIS
3- سازمان غيردولتي کاردوک
4- Friendship Education Society از بنگلادش
5- سازمان IT for change از هند
6- Institute for hyper network society از ژاپن
7- هماهنگ کننده پروژهAPC ICT Policy Monitor network
8- شبکه رسانه سازمان هاي غيردولتي سازمان ملي جوانان
9- شبکه فناوري اطلاعات سازمان هاي غير دولتي سازمان ملي جوانان
10- سازمان غيردولتي زنان مسلمان
11- مرکز توانمند سازي زنان
12- سازمان غيردولتي ورتا
13- جمعيت نگاهي تازه
14- خانه سازمان هاي غيردولتي همدان
15- موسسه غير دولتي رادين
16- گروهاي از وبلاگ نويسان و روزنامه نگاران حوزه فناوري اطلاعات و جامعه اطلاعاتي
17- و سازمانهاي غيردولتي مختلف از سراسر ايران

دبيرخانه جامعه مدني با توجه به محدوديت هاي موجود برنامه ريزي لازم براي ايجاد ارتباط کاري مناسب و استفاده بهينه از موقعيت موجود را در طول سه روز برگزاري اجلاس به عمل آورد. که اهم فعاليت هاي انجام شده به صورت روزشمار در زير خواهد آمد.

روز نخست
در روز آغازين اجلاس که اختصاص به مراسم افتتاحيه و گزارش هاي نمايندگان کشور هاي مختلف از اجلاس هاي منطقه اي و زيرمنطقه اي داشت نمايندگان جامعه مدني فرصتي پيدا کردند تا در نشست هاي کاري مشترک به بحث و تبادل نظر بپردازند و از ديدگاهها و فعاليت هاي انجام شده از سوي ديگر سازما ن ها آگاهي يابند.
محور بعدي اين گفتگو ها پيرامون بررسي ديدگاها و دغدغه هاي مشترک افراد داخلي و خارجي جامعه مدني بود.
در عصر روز نخست براي هم انديشي مابين گروههاي مختلف و براي تعاطي افکار و برنامه ريزي مناسب در جهت مديريت فرصت سخنراني اختصاص يافته به جامعه مدني يک جلسه کاري در سالن 3 تشکيل شدو برنامه ريزي و تفاهمات لازم براي ساختار بيانيه ها و سخنراني ها انجام گرفت. در اين جلسه چالش هاي مشترک که سازمان هاي غيردولتي مورد اشاره و بررسي قرار گرفتند و متن سخنراني هايي که بايد در روز دوم ارائه مي شدند به اطلاع افراد حاضر رسيد.
همچنين براي حضور توام نمايندگان جامعه مدني در برنامه هاي سالن اصلي و برنامه هاي جنبي که در قالب کارگاه ارائه مي شدند تقسيم وظايف و برنامه ريزي لازم صورت گرفت.

با نزديک شدن ديدگاه ها مطالب براي سخنراني در روز دوم اجلاس تدوين و برنامه جامعه مدني از طريق هماهنگ کننده ايراني جامعه مدني در اختيار رياست اجلاس قرار گرفت.
محورهاي مورد توافق براي ارائه به اجلاس از سوي جامعه مدني عبارت بودند از:
1-فيلترينگ
2- توانمند سازي سازمان هاي غيردولتي
3- شکاف جنسيتي در جامعه اطلاعاتي
4- همکاري در جهت کاهش عوارض بلاياي طبيعي
5- فناوري اطلاعات و محيط زيست
6- کنترل روند رو به رشد فرار مغزها در عصر اطلاعات
7- درخواست از دولتها براي اعطاي نقش پررنگ تر به جامعه مدني در جامعه اطلاعاتي

روز دوم

روز دوم اجلاس براي جامعه مدن روز پرکاري بود. فعاليت هاي سازمان هاي غيردولتي در قالب چند سخنراني و بيانيه تهيه شده بود و بايد در زمان محدود 20 دقيقه اي تعيين شده از سوي رياست اجلاس اجرا و ارائه مي شد.
جامعه مدني علي رغم اين محدوديت زماني توانست ديدگاهها و سخنان خود را به اطلاع دولتهاي حاضر در اجلاس برساند.
در اين روز آقاي حاجيلي از ايران به عنوان هماهنگ کننده اين سخنراني ها به ترتيب پس از معرفي سخنرانان از ايشان براي ارائه مطلب خود دعوت مي کردند.
اولين سخنران جامعه مدني آقاي خسروي از انجمن فناوري اطلاعات جوانان کشور به ارائه ديدگاهها و نظرات جامعه مدني در قبال موضوع فيلترينگ در دو بعد ملي و بين المللي پرداختند. يکي از فراز هاي بيانيه مذکور اختصاص داشت به تحريم هاي صورت گرفته شده از جانب سرور هاي آمريکايي براي سايت هاي ايراني نظير ايسنا
سخنران بعدي جامعه مدني آقاي پارتا ساکر از فعالان جامعه مدني در هندوستان بودند.ايشان در سخنان خود بر فعال کردن و جدي گرفتن هر چه بيشتر سازمان هاي غير دولتي در نشست هاي مقدماتي تاکيد داشتند و براي سازمان هاي غير دولتي در عرصه جامعه اطلاعاتي نقشي کليدي قائل شدند.
سومين سخنراني توسط خانم فريده ماشيني ارائه شد ايشان ديدگاهها و نظرات جامعه مدني در مورد شکاف جنسيتي و معضلات ناشي از سو استفاده هاي جنسي از زنان در اينترنت و نابرابري جنسي در استفاده از ابزارهاي فناوري اطلاعات را عنوان کردند.
سخنراني بعدي توسط اقاي ابطحي از سازمان غير دولتي کاردوک انجام شد, ايشان با ذکر اقدمات انجام شده توسط سازمان غير دولتي کاردوک به بيان ديدگاههاي جامعه مدني در رابطه با حمايت از توانمند سازي سازمان هاي غير دولتي براي پيشبرد هرچه بهتر اهداف جامعه اطلاعاتي اشاره کردند.
آخرين سخنراني جامعه مدني در روز دوم توسط فرنود حسني از کارگروه جوانان کميسيون ملي WSIS اختصاص به ارائه بيانيه جامعه مدني در حمايت از فعاليت هاي انجام گرفته براي استفاده از فناوري اطلاعات در کاهش اثرات منفي بلاياي طبيعي داشت.

بيانيه ها و نظرات ارائه شده از سوي جامعه مدني بازتاب قابل توجهي در ميان حاضرين داشت و مورد استقبال دولت هاي حاضر قرار گرفت.
در بعد از ظهر اين روز اعضا جامعه مدني ضمن حضور در کارگاه هاي جنبي اجلاس, نشستي کوتاه براي بررسي نتايج سخنراني هاي ارائه شده برگزار کردند و مقرر شد تا تلاش هاي لازم براي گرفتن وقت سخنراني در روز سوم توسط دبيرخانه جامعه مدني صورت گيرد.
روز سوم
سومين روز اجلاس در حالي آغاز شد که گروه کاري سند نهايي به شدت در تلاش بود تا اسناد را تا ظهر آن روز آماده کند و براي مطالعه در اختيار حضار قرار دهد به همين دليل در صبح روز سوم فرصت مناسبي براي جامعه مدني فراهم شد تا بتواند زمان اندکي در حدود 15 دقيقه براي سخنراني در اختيار داشته باشد.
در اين روز يک بيانيه از سوي جامعه مدني در رابطه با تاثير مستقيم فناوري اطلاعات بر روند رو به رشد فرار مغزها در آسيا صادر شد اين بيانيه که توجه دولت ها را به اهميت دادن هر چه بيشتر به موضوع فرار مغزها جلب مي کرد توسط فرنود حسني از کارگروه جوانان کميسيون ملي WSIS ارائه شد.
همچنين خانم تبريزي به ارائه نقطه نظرات جامعه مدني در مورد تاثيرات مثبت توسعه فناوري اطلاعات بر محيط زيست و زندگي پرداختند.
در پايان اين روز و پس از ارائه سند نهايي و تصويب آن از سوي دولتهاي حاضر جامعه مدني نيز آخرين بيانيه خود را توسط آقاي ايزومي نماينده ژاپني خود صادر کرد در اين بيانيه ضمن انتقادي که به نقش کمرنگ سازمان هاي غيردولتي در تهيه سند نهايي شده بود حمايت جامعه مدني را از سند تصويب شده اعلام شد.
شايان ذکر است که متن کامل بيانيه ها و سخنراني هاي ذکر شده به پيوست اين گزارش خواهد آمد.

بيانيه شماره 3 توسط خانم فريده ماشين به نمايندگي از سازمان هاي غيردولتي فعال در امور زنان ارائه شد.
بيانيه ايشان در سه محور کلي عبات بود از:
1- دولتها امکان دسترسي و کنترل بر فناوري اطلاعات و ارتباطات را در مناطق کمتر برخوردار براي زنان و دختران فراهم کنند و برنامه ريزي جهت آموزش دراز مدت زنان ايجاد شود و امکان اشتغال زنان تحصيل کرده را توسط فناوري اطلاعات فراهم آورند.
2- زنان در شوراهاي عالي فناوري اطلاعات و ارتباطات کشورهاي خود عضويت داشته باشند تا بتوانند نگرش هاي حساس به جنسيت را در برنامه ريزي ها وارد کنند.
3- دولتها قوانيني بازدارنده براي پيشگيري از سو استفاده از زنان و کودکان در اينترنت را تصويب کنند.

بيانيه شماره 5 توسط آقاي فرنود حسني از کارگروه جوانان ايران ارائه شد.
آقاي رييس
خانم ها, آقايان
قاره آسيا از نظر وقوع بلاياي طبيعي در يکي از پرخطرترين مناطق جهان قرار گرفته است, سيل و زلزله به عنوان دغدغه هاي بزرگ کشورهاي توسعه يافته و توسعه نيافته آسيايي به شمار ميروند. هر سال بسياري از هم قاره اي هاي ما در اثر وقوع بلاياي طبيعي از بين مي روند و اين حوادث به خصوص در شهرها و روستا هاي کوچک قاره آثار دلخراش تري به همراه دارد.
زلزله بم و تسونامي اندونزي دو نقطه تاريک و فراموش نشدني از حافظه بشريت خواهند بود. سازمان هاي غيردولتي به عنوان فعالترين و پيشروترين ارگان ها در هنگا وقوع حوادث ناگوار طبيعي هميشه نقش موثري در حضور و کمک به حادثه ديدگان دارند.
ما به عنوان نمايندگان سازمان هاي غيردولتي ايران که در حوزه فناوري اطلاعات و جامعه اطلاعاتي ايران مشغول به فعاليت هستيم و حاصل هم انديشي ما در کارگروه جوانان کميسيون مليWSIS تبلور پيدا کرده با پشتوانه اي از يک شبکه بزرگ از سازمان هاي غيردولتي متشکل از15000NGO , آمادگي خود را براي همکاري با ساير سازمان هاي غيردولتي کشورهاي آسيايي, با هدف کاهش اثرات منفي بلاياي طبيغي در سطح قاره اعلام مي داريم. همچنين از پيشنهاد دولت ايران براي تشکيل يک پايگاه بين المللي فناوري اطلاعات محور براي مقابله با بلاياي طبيعي حمايت مي کنيم.

بيانيه شماره 6 توسط آقاي فرنود حسني از کارگروه جوانان ايران ارائه شد.

آقاي رييس
خانم ها, آقايان
قاره کهن آسيا سرآمد غني ترين و قديمي ترين تمدن هاي بشري بوده است. اما, متاسفانه قاره ما نتوانسته به گونه مطلوبي خود را با تحولات دوران گذار از عصر کشاورزي به عصر صنعتي و از عصر صنعتي به عصر اطلاعات هماهنگ سازد و حاصل اين دو گذار براي قاره ما فقر اقتصادي و اطلاعاتي بوده است, علي رغم اين موضوع و با توجه به مشکلات فراوان مردم قاره براي دست يابي به سواد پايه و سواد تکنولوژيک, امروزه قاره آسيا با دو معضل بزرگ به نام فرار مغزها و فرار ژن ها مواجه است.
معضلي که در اثر سيطره بي حد و حصر کشورهاي پيشرو و توسعه يافته در فناوري اطلاعات بروز پيدا کرده است.
خانم ها, آقايان
شاهد هستيد که هر سال بسياري از نخبگان علمي کشور شما توسط دانشگاهها و شرکت هاي آمريکايي و اروپايي جذب مي شوند و اين يعني از دست رفتن سرمايه هاي مادي و معنوي فراواني که آثار و تبعات آن در حال و آينده گريبان گير ما خواهد شد.

آشنايي با اصول يك سيستم آموزش الكترونيكي كارآمد

Download file

August 14, 2005

معترضان نقشي در حوزه VOIP ندارند

رئيس سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي خبرداد :شركت هاي معترض تصويب آيين نامهVOIP نقشي در اين حوزه و آيين نامه ندارند .
مهندس مسعود داوري نژاد ، رئيس سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي در گفت و گو با موج ضمن بيان اين مطلب افزود : اين آيين نامه طي چندين جلسه به اطلاع اعضاي هيات مديره‌ي انجمن صنفي شركت‌هاي اينترنتي و تعداد ديگري شركت هاي اينترنتي رسيده و در جريان كامل آن قرار دارند .
وي افزود: در حال حاضر اين مخالفت ها از سوي شركت هاي اينترنتي اي است كه در تلفن اينترنتي نقشي ندارد.
وي تصريح كرد : تلفن اينترنتي به حوزه VOICE بين الملل مربوط است و آي تي بخش كوچكي از اين حوزه محسوب مي شود و در حقيقت VOICE بين الملل با IT ارتباط زيادي ندارد .
وي در پايان افزود: آيين نامه در حال بررسي است و نتيجه با به امضاء رسيدن آن توسط اعضاي كميسيون VOIP طي چهار روز آينده مشخص مي شود.

معتمدي بر كارشناسي بيشتر روي آيين‌نامه VOIP تاكيد كرد

در پي تصويب آيين‌نامه‌ي ‌VOIP توسط سازمان تنظيم مقررات، اعضاي انجمن صنفي كارفرمايان شبكه‌هاي اينترنتي روز گذشته (شنبه) پس از تحصن مقابل مجلس و مذاكره با تعدادي از نمايندگان، دامنه‌ي اعتراضات را به وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات كشاندند.
به گزارش ايسنا، در اين تحصن تعدادي از اعضاي انجمن شركت‌هاي اينترنتي براي بيان نواقص آيين‌نامه VOIP با وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات ملاقات كردند كه پس از حدود 2 ساعت گفت‌وگوي نمايندگان متحصنين با دكتر معتمدي، قرار شد كه انجمن اعتراضات خود را حداكثر تا 24 ساعت به صورت مكتوب به وزير ارتباطات اعلام كند.
مهندس «عليرضا علمي» نايب رئيس انجمن صنفي كارفرمايان شبكه‌هاي اينترنتي پس از پايان تحصن روز گذشته در گفت‌وگو با(ايسنا)، اظهار داشت: هدف از انجام اين تجمع اعتراض به اقدامات ضربتي و شيوه‌هاي يك‌طرفانه‌ي سازمان تنظيم مقررات در تصويب آيين‌نامه‌ي VOIP بود.
وي ادامه داد: فعالان VOIP در ابتدا با تحصن در مقابل مجلس شوراي اسلامي اعتراض خود را نسبت به آيين‌نامه‌ي VOIP به نمايندگان مجلس منعكس نمودند كه پس از مذاكره‌ي نمايندگان انجمن ISPها با رئيس كميسيون صنايع و معادن و يكي از اعضاي هيات رئيسه‌ي مجلس، از وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات درخواست شد كه با ملاقات معترضين مشكل آن‌ها را برطرف نمايد.
دبير انجمن ISPها با بيان اينكه معترضان به آيين‌نامه‌ي VOIP براي ادامه‌ي تحصن به مقابل ساختمان‌هاي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات مراجعه كردند، گفت: اعضاي هيات مديره، بازرس انجمن ISPها و رئيس كميته‌ي VOIP ، رئيس انجمن ISPها شاخه‌ي فارس، رئيس كميته‌ي VOIP انجمن ISPها شاخه‌ي اصفهان و رئيس انجمن ISPها شاخه‌ي كرج به عنوان نمايندگان معترضين به ملاقات دكتر معتمدي رفتند.
وي تصريح كرد: در اين جلسه نمايندگان صنف از دكتر معتمدي درخواست نمودند كه اجراي اين طرح را موكول به بحث‌هاي كارشناسي بيشتر و تطبيق آن با وضعيت فعلي شركت‌ها نمايد.
علمي، گفت: پس از حدود 2 ساعت مذاكره‌ي نمايندگان متحصنين، دكتر معتمدي با تاكيد بر انجام كار كارشناسي مجدد در مورد آيين‌نامه‌ي VOIP از انجمن ISPها درخواست كرد تا نظرات خود را در مورد اين آيين‌نامه در كمتر از 24 ساعت به صورت مكتوب به وزير ICT ارسال نمايند.
نايب رئيس انجمن ISPها با تاكيد بر اينكه بسياري از خواسته‌هاي ما در مدت زمان اندكي از تصويب آيين‌نامه‌ي VOIP در هاله‌اي از ابهام قرار دارد، گفت: اميدواريم آنچه كه خير مملكت در آن است در اين آيين‌نامه واقع شود و ما نهايت سعي مي‌كنيم كه تصويب آيين‌نامه‌ي VOIP كوچكترين لطمه‌اي به اعضاي صنف وارد نكند.
وي، در پايان سخنان خود با قدرداني از فعالان VOIP و اعضاي هيات مديره‌ي انجمن، گفت: اميدواريم اين همدلي و همبستگي به همين شكل ادامه پيدا كند.

نگاهي به مزايا و معايب بكار گيري SMS در ايران

امیر مسعود رادی* - توسعه و فراگیری شبکه مخابرات و به دنبال آن لزوم به روز رسانی فناوری ارتباطات ، در عرصه جهانی شدن ، گامی ارزشمند در ریشه کنی فقر ، بی سوادی و کاهش شکاف دیجیتالی و همچنین توانمند سازی انسان عصر انفجار اطلاعات است که اتحادیه جهانی مخابرات ITU همواره برای دسترسی همگان به آن تاکید دارد .
در این رهگذر ، توسعه زیر ساخت های مخابراتی ، افزایش ضریب نفوذ اینترنت ، تلفن ثابت و همراه و همچنین توسعه ارتباطات روستایی ، از جمله اهداف برنامه ریزان و دست اندرکاران صنعت مخابرات در کشور های توسعه یافته و در حال توسعه به شمار می رود .
خدمات شبکه تلفن همراه :
ارائه خدمات SMS ، VMS و MMS بر بستر شبکه تلفن ثابت و همراه ، امکان ارسال و دریافت پیام های متنی ، صوتی و تصویری را برای مشترک فراهم ساخته و در همین راستا انقلابی عظیم در عرصه مخابرات به وجود آورده است .
پیام کوتاه :
سرویس پیام کوتاه یا SMS در ایران با تاخیر زیاد نسبت به اروپا در سال 1381 عرضه شد. استفاده از این سرویس در ایران به دلایل مختلف از جمله زبان و خط ، با توجه به استاندارد گوشی ها که با زبان لاتین همخوان می باشد ، رشد کند تری نسبت به اروپا داشته است .
این سرویس علاوه بر مسائلی را که منتقدین این روز ها در مطبوعات به آن اشاره می کنند، که در زیر آمده است ، مزایا و فواید زیادی هم دارد .

نقاط ضعف :
1- اشکالات مقطعی به دلیل ترافیک شبکه و در نتیجه عدم ارسال به موقع پیام به ویژه در ایام نوروز ، ولادت ، جشن ها و مناسبت های خاص .
2- کمبود ظرفیت برای واگذاری همگانی این سرویس و در نتیجه عدم توازن قیمت سیم کارت های SMS دار و فاقد SMS در بازار .
3- عدم ارائه سرویس SMS همزمان با تحویل سیم کارت به مشترک ، که در اکثر کشورها این چنین نیست .
4- فاصله زیاد نسل تلفن همراه ایران با اروپا و کشور های پیشرفته و به دنبال آن عدم دسترسی به تمام امکانات قابل توجه این سرویس در جهان .
5- عدم دسترسی مشترک به خدمات ارزش افزوده مانند : اطلاعات آب و هوا ، زمان بندی پرواز هواپیما ها ، آخرین وضعیت ترافیک ، خدمات بانکی ، خرید و فروش و تجارت ، ارسال و دریافت نمابر و E .mail و... که قرار است با همکاری شرکت ارتباطات داده ها و سیار زمینه ارائه این خدمات از طریق شبکه SMS تلفن همراه فراهم شود .
6- عدم همخوانی برخی از انواع گوشی های تلفن همراه در خصوص دریافت و ارسال متن های فارسی و امکانات ویژه نظیر ارسال و دریافت صوت و تصویر بر روی شبکه SMS .
7- به دلیل کوچک بودن صفحه کلید حروف ، امکان خطا در تایپ وجود دارد که در این خصوص مدل های جدیدی از گوشی ها به بازار آمده است که مشترک می تواند با قلمی ویژه متن خود را نوشته و سپس آن را ارسال دارد .
8- افراد بی سواد نمی توانند از آن استفاده کنند و برای نامه نگاری از دیگران باید بهره بگیرند .
9- در هنگام راه رفتن و رانندگی نمی توان از آن استفاده کرد .
10- عدم امکان حذف پیامی که به هر دلیل به طور اشتباهی برای شخصی ارسال شده توسط ارسال کننده پیام .


مزایای SMS :
از مزایا ی قابل توجه این سرویس که تاکنون کسی به آن اشاره نکرده است میتوان به موارد زیر اشاره کرد :
1- یکی از پیش شرط های استفاده از این سرویس دست کم داشتن سواد خواندن و نوشتن است که توصیه می شود بی سواد ها گرامی حداقل برای استفاده از این سرویس ارزان ، مطمئن و سریع هم که شده ، به خود بیایند و هرچه سریع تر در این خصوص اقدام نمایند .
2- استفاده مداوم و پیوسته از این سرویس سرعت و مهارت فرد را در تایپ بالا برده و در نتیجه بر توانمندی او می افزاید .
3- افزایش تحقق پذیری وعده ها از دیگر ویژگی های استفاده از این سرویس است ، بدین ترتیب که ارسال و دریافت پیام کوتاه توسط مشترک به دلیل قابل استناد بودن آن مانع از خلف وعده و در نتیجه به موقع رسیدن سر قرار و همچنین انجام امور سر وقت خواهد شد .
4- فرهنگ نامه نگاری ، پس از مدت ها وقفه به دلیل رونق یافتن مکالمات تلفنی ، مجددا فراگیر شده و در نتیجه دوستی ها بیشتر و مهربانی ها صد چندان می شود .
5- از این پس کسی به دلیل قطع برق و یا خرابی زنگ ، پشت در خانه منتظر نخواهد ماند .
6- ادبیات نوشتاری به تدریج جای خود را با ادبیات شفاهی عوض کرده و در نتیجه اصلاح در ساختار زبان محاوره ای صورت می گیرد .
7- سرویس پیام کوتاه ، قابلیت ارسال و دریافت پیام را در هر لحظه دارد و مشکلاتی را که به علت ترافیک شبکه در زمینه مکالمه امکان دارد رخ دهد ، در این سرویس وجود ندارد .
8- ویژگی دیگر این سرویس آن است که در حالت روشن بودن گوشی پیام مورد نظر دریافت می شود و اگر به هر دلیلی ، نظیر خاموش بودن گوشی ، یا در دسترس نبودن ، امکان دریافت سریع وجود نداشته باشد ، مرکز SMS پیام مورد نظر را نگه داری کرده (حداکثر تا 24 ساعت ) تا در اولین فرصت پیام مخابره شود .
در خاتمه ، آنچه مسلم است توسعه فناوری ارتباطات تحقق نمی یابد مگر با بستر سازی فرهنگی و در این مسیر برنامه ریزی ، آموزش و سازمان دهی امری ضروری می نماید.

* کارشناس و مسوول واحد ارتباط با رسانه های گروهی
دفتر روابط عمومی شرکت مخابرات ایران

sms.bmp

وزير پيشنهادي براي وزارت ICT كيست؟

رييس مجلس شوراي اسلامي امروز با قرائت ‌نامه‌ي رييس‌جمهور و اسامي كابينه‌ي احمدي‌نژاد، آن را اعلام وصول كرد. در ليست وزاري پيشنهادي رئيس جمهور، دكتر «محمد سليماني» به عنوان وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات در نظر گرفته شده‌است.
به گزارش ايسنا، دكتر «محمد سليماني» متولد سال 1333 ، در سال 1361 مدرك دكتري مخابرات خود را از دانشگاه پيروماري كوري - مدرسه‌ي عالي برق SUPELEC فرانسه دريافت كرد.
از سوابق اجرايي وي مي‌توان به معاون امور دانشجويي در وزارت فرهنگ و آموزش عالي، معاون پژوهشي دانشگاه علم و صنعت، معاون پژوهشي سازمان پژوهش‌هاي علمي و صنعتي ايران، مدير امور اداري دانشگاه علم و صنعت ايران، مدير صنعت سامانه‌هاي فضايي صنايع مخابرات ايران، مسوول كميته‌ي برق معاونت جنگ وزارت علوم در وزارت فرهنگ و آموزش عالي، رياست سازمان پژوهش‌هاي علمي و صنعتي ايران، مديرگروه مخابرات و معاون امور جنگ دانشگاه علم و صنعت ايران و رئيس مركز تحقيقات عالي الكترونيك صنايع الكترونيك ايران و ... اشاره كرد.
وي در طول دوران فعاليت خود مسؤوليت طرح‌ها و پروژه‌هاي تحقيقاتي مانند محاسبات ناپيوستگي در موجبر CPW، آناليز آنتن مايكرو استريپ CPW ، ساخت گيرنده‌ي IF راداري، ساخت سوئيچ RF، ساخت تقويت كننده‌ي پرقدرت RF، ساخت STC راداري، ساخت آنتن آرايه‌يي ريز نواري، محاسبه‌ي انرژي رهاشده در بافت براي كاربرد دياترمي، پروژه‌ي امواج الكترو مگنتيك در بافت‌ها، طراحي و ساخت DIFM، بررسي چشم‌انداز سازمان فضايي، بررسي توجيهي و بررسي طراحي و ساخت ماهواره‌ي زهره، ايجاد آزمايشگاه تحقيقاتي پيشرفته‌ي آنتن، بررسي موج ميليمتري و ساخت مخلوط كننده‌ي فركانس مايكرويو و ... را برعهده داشت.
سليماني در سال 69 براي كتاب مقدمه‌اي براي آنتن مورد تقدير قرار گرفت. در سال 73 عنوان استاد نمونه‌ي دانشگاه علم و صنعت و در سال 74 عنوان استاد نمونه‌ي كشوري را كسب كرد، در سال 79 به عنوان پژوهشگر نمونه‌ي دانشكده‌ي برق دانشگاه علم و صنعت و در سال 83 به عنوان پژوهشگر نمونه‌ي جشنواره‌ي سلمان فارسي انتخاب شد.
وي كه آشنا به زبان انگليسي و فرانسوي مي‌باشد در دوران فعاليت خود كتاب‌هاي مختلفي در زمينه‌ي مخابرات تاليف و ترجمه كرد و تاكنون حدود 100 مقاله‌ي علمي به رشته‌ي تحرير درآورده است.
مقدمه‌اي بر تئوري آنتن‌ها، مقدمه‌اي بر مايكروويو، مقدمه‌اي بر سيستم‌هاي رادار، مقدمه‌اي بر الكترومغناطيس، قطعات نيمه هادي فركانس بالا و كاربرد آن‌ها، اصول رادار، روش‌هاي محاسباتي براي الكترومغناطيس و مايكروويو، طراحي و اندازه‌گيري مدارات فركانس بالا، مدارات نيمه هادي مايكروويو و كاربرد آن‌ها، مقدمه‌اي بر اصول طراحي ماهواره، مقدمه‌اي بر سيستم الكترونيك و فناوري ماهواره‌هاي كوچك، مقدمه‌اي بر امور مخابراتي فضاپيماهاي كوچك و اصول اندازه‌گيري در فركانس‌هاي بالا از جمله تاليفات و ترجمه‌هاي وي مي‌باشد.

soleimani.jpg

پروژه های ICT وزارت بازرگانی فردا به بهره برداری می رسد

پروژه های ICT وزارت بازرگانی عصر فردا با حضور وزیر بازرگانی افتتاح می شود .
سید روح الله لطیفی سرپرست روابط عمومی معاونت برنامه ریزی و امور اقتصادی وزارت بازرگانی در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری شهر ، با بیان این مطلب افزود : شش پروژه مربوط به فناوری اطلاعات و ارتباطات وزارت بازرگانی عصر روز دوشنبه 23 مرداد ماه سال جاری با حضور وزیر بازرگانی و شورای معاونین این وزارتخانه افتتاح می شود .
وی گفت : استاندارد سازی کدینگ کالا و خدمات ، مطالعه امکان سنجی ، تجارت الکترونیکی و توسعه و تکمیل نقطه تجاری ایران از جمله پروژه هایی است که افتتاح خواهد شد .
لطیفی خاطر نشان کرد : از دیگرپروژه هایی که با حضور وزیر افتتاح می شود می توان به ایجاد مرکز پیشگام تجارت الکترونیکی کشور ، ایجاد مرکز صدور گواهی دیجیتال و شبکه جامع اطلاع رسانی بازرگانی کشور اشاره کرد .

پارک فناوری اطلاعات تهران به زودی افتتاح می شود

پارک نرم افزار و فناوری اطلاعات تهران سه ماه دیگر افتتاح می شود .
محمد رضا صدری معاون فناوری اطلاعات وزارت ارتباطات در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری شهر با بیان این مطلب افزود : پارک نرم افزار و فناوری اطلاعات تهران دارای یک مشابه خارجی است و چهل میلیارد ریال بودجه را به خود اختصاص داده است .
سید احمد معتمدی وزیر فناوری اطلاعات و ارتباطات نیز در خصوص علت تاخیر در افتتاح این پارک با بیان این مطلب که بسیاری از کارهای پایه ای این پارک تا آخر این ماه به پایان می رسد ، به خبرنگار خبرگزاری شهر گفت : به علت مطالعه دقیقی که روی این طرح صورت گرفته کار مشاوره ای آن بیش از زمان پیش بینی شده زمان به خود اختصاص داد .
شایان ذکر است فاز مطالعاتی پروژه پارک نرم افزاری فناوری اطلاعات تهران ( TSITP ) از مهر ماه سال 81 آغاز گردیده و طبق زمانبندی پیش بینی شده این پارک باید تا آبان ماه سال 83 به پایان می رسید .
این پارک با هدف حمایت از انتقال فناوری های روز و تجاری نمودن ابداع و ابتکارات در زمینه IT و نرم افزار ، ایجاد محیط یادگیری مستمر از طریق تبادل ایده و ظرفیت سازی داخل و همچنین ایجاد بستر تلاقی ایده ، سرمایه و بازار احداث می شود .

August 13, 2005

نحوه واگذاري ‪ ۵‬اولويت ديگر سيم كارت تاليا اعلام شد

نحوه دريافت ‪ ۵‬اولويت ديگر متقاضيان سيم كارت اعتباري (تاليا)، در هفته دوازدهم اعلام شد.
به گزارش روز جمعه روابط عمومي شركت تاليا، سيم كارت متقاضياني كه نام‌خانوادگي آنان با يكي از حروف "د"، "ف"، "ژ"، "ق" يا "ه" آغاز مي‌شود، در دوازدهيمن هفته از واگذاري سيم كارتهاي تلفن همراه تاليا از شنبه ‪۲۲‬ تا ‪ ۲۸‬مرداد ماه در هشت مركز در شهر تهران عرضه مي‌شود.
متقاضيان واجد شرايط براي دريافت سيم كارت خود بايد شخصا طي هفته اعلام شده با در دست داشتن اصل و رونوشت صفحه اول شنانامه، گذرنامه معتبر و يا كارت ملي عكسدار به همراه رسيد پست سفارش فرم ثبت نامه و فيش بانكي ‪ ۴۵۲‬هزار ريالي واريزي به حساب "‪ "۰۱۰۰۵۵۵۵۵۵۰۰۱‬بانك صادرات ايران، شخصا به ايستگاه مربوطه مراجعه كنند.
ساعات كار ايستگاههاي هشتگانه عرضه سيم كارت تاليا به طور يكسره از ساعت ‪ ۸/۳۰‬تا ‪ ۲۰/۳۰‬در روزهاي عادي و در روزهاي تعطيل و جمعه‌ها از ‪ ۹‬تا ‪ ۱۶‬است و شهروندان براي دريافت اطلاعات بيشتر مي‌توانند به ايستگاههاي عرضه سيم كارت يا پايگاه اينترنتي تاليا به آدرس ‪ www.taliya.ir‬مراجعه كنند و يا با شماره چهاررقمي ‪ ۸۱۷۳‬تماس بگيرند.
روابط عمومي شركت تاليا تصريح كرد كه سيم كارت متقاضياني كه نام خانوادگي آنان با يكي از حروف "د"، "ژ" يا "ق" آغاز مي‌شود و يكي از مناطق ‪ ۳ ،۱‬و ‪ ۶‬شهرداري تهران را در فرم ثبت نام پستي خود اعلام كرده‌اند، در ايستگاه شمال يك، واقع در خيابات پاسداران توزيع خواهد شد.
اين ايستگاه همچنين توزيع سيم كارت متقاضياني كه نام خانوادگي آنان با حرف "ف" آغاز شده و يكي از مناطق ‪ ۱‬تا ‪ ۶‬را به عنوان منطقه شهرداري خود اعلام كرده بودند، آغاز مي‌كند.
ايستگاه غرب يك تاليا واقع در مجتمع ميلاد نور در شهرك قدس نيز اين هفته سيم كارت متقاضياني را كه نام خانوادگي آنان با يكي از حروف "ف" ، "ژ" يا "ق"، آغاز مي‌شود و منطقه ‪ ۲‬شهرداري را اعلام كرده بودند، عرضه مي كند.
اين ايستگاه همچنين سيم كارت متقاضياني كه نام نام خانوادگي آنان با حروف "د" آغاز شده و منطقه ‪ ۲‬را به عنوان منطقه شهرداري خود اعلام كرده بودند، واگذار مي‌كند.
ايستگاه غرب يك تاليا واقع در مجتمع ميلاد نور در شهرك قدس نيز اين هفته سيم كارت متقاضياني كه نام خانوداگي آنان با يكي از حروف ف ، ژ يا ق آغاز مي‌شود و منطقه ‪ ۲‬يا ‪ ۵‬شهرداري را در فرم ثبت نام خود اعلام كرده بودند، عرضه مي‌كند.
اين ايستگاه همچنين سيم كارت متقاضياني كه نام و نام خانوادگي آنان با حروف "د" آغاز شده و منطقه ‪ ۲‬را به عنوان منطقه شهرداري خود اعلام كرده بودند را نيز واگذار مي‌كند.
ايستگاه غرب دو تاليا واقع در بزرگراه اشرفي اصفهاني نيز اين هفته تنها سيم كارت متقاضياني را كه نام خانوادگي آنان با حرف "د" آغاز مي شود و يكي از مناطق شهرداري ‪ ۲۱ ،۵‬يا ‪ ۲۲‬را به عنوان منطقه خود اعلام كرده بودند، واگذار مي‌كند.
براساس اين گزارش، ايستگاه شرق دو تاليا واقع در خيابان شهيد آيت نيز سيم كارتهاي متقاضياني كه نام خانوادگي آنان با يكي از حروف "د"، "ف" ، "ژ" يا "ق" آغاز مي‌شود و يكي از مناطق ‪ ۱۳ ،۸‬يا ‪ ۱۴‬شهرداري تهران را در فرم ثبت نام خود اعلام كرده بودند، واگذار مي‌كند.
ايستگاه شرق سه واقع در خيابان پيروزي نيز سيم كارت آندسته از متقاضيان واجد شرايطي كه نام خانوادگي آنان با حروف "ف" ، "ژ" يا "ق" شروع مي‌شود و يكي از مناطق ‪ ۱۲‬يا ‪ ۱۵‬شهرداري را اعلام كرده بودند و همچنين آن دسته از متقاضياني كه نام خانوادگي آنها با حرف "د" آغاز شده و يكي از مناطق ‪ ۱۵ ، ۱۲‬يا ‪ ۲۰‬و متقاضيان با حرف "ه" از منطقه ‪ ۱۵‬شهرداري را اعلام كرده بودند، واگذار مي‌كند.
ايستگاه جنوبي يك تاليا واقع در خيابان شهيد رجايي نيز اين هفته سيم كارت متقاضياني را كه نام خانوادگي آنان با حرف "ف"، "ژ"، ق يا ه آغاز و مناطق شهرداري ‪ ۱۹ ،۱۸ ،۱۷ ،۱۶‬يا ‪ ۲۰‬را اعلام كرده‌بودند، واگذار مي‌كند.
ايستگاه مركز تاليا واقع در خيابان جمهوري نيز در اين هفته سيم كارت متقاضيان با حرف "د" و منطقه ‪ ۹‬شهرداري و نيز آندسته از متقاضياني را كه يكي از مناطق ‪ ۱۰ ،۹‬يا ‪ ۱۱‬شهرداري را اعلام كرده بودند و نام خانوادگي آنان با يكي از حروف "ف"، "ژ" يا "ق" آغاز مي‌شود، عرضه مي‌كند.
همچنين اين ايستگاه سيم كارت متقاضياني كه نام خانوادگي آنها با حرف "ه" آغاز شده و يكي از مناطق ‪ ۱۱ ،۱۰ ،۹‬يا ‪ ۱۲‬شهرداري را به عنوان منطقه خود اعلام كرده بودند، واگذار مي‌كند.
براساس اين گزارش، شبكه مستقل تلفن همراه تاليا در مرحله نخست واگذاري سيم كارت ثبت نام‌كنندگان تهراني، محدود به تهران است و تا پايان سال جاري در تمامي مراكز استانها و راههاي اصلي كشور توسعه يافته و خدمات مورد نياز متقاضيان اين وسيله ارتباطي را تامين خواهد كرد.

نتيجه تصويب VOIP طي چهار روز آتي مشخص مي‌شود

رئيس سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي، گفت: با به امضاء رسيدن آيين‌نامه‌ي VOIP ، نتيجه طي چهار روز آينده مشخص خواهد شد.
مهندس «مسعود داوري‌نژاد» در گفت‌وگو با خبرنگار سرويس ارتباطات خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، اظهار داشت‌: در راستاي بررسي، تدوين و تصويب آيين‌نامه‌ي VOIP نظرات اعضاي هيات مديره‌ي انجمن صنفي شركت‌هاي اينترنتي و تعداد ديگري از اعضاء چندين بار و طي جلسات چند ساعته شنيده شد.
وي، افزود: آيين‌نامه‌ي VOIP همچنان در حال بررسي است و با به امضاء رسيدن آن توسط اعضاي كميسيون تنظيم مقررات نتيجه طي چهار روز آينده مشخص خواهد شد.

اعتراض به تصويب آيين نامه VOIP در شهرهاي مختلف

هم‌زمان با تصويب آيين‌نامه‌ي VOIP توسط سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي، حدود 80 نفر از اعضاي انجمن صنفي كارفرمايان شبكه‌هاي اينترنتي با تحصن مقابل درب دفتر ارتباط مردمي مجلس شوراي اسلامي اعتراضشان را نسبت به اين آيين‌نامه ابراز داشتند.
به گزارش خبرنگار سرويس ارتباطات خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در اين تجمع اعتراضي فعالان حوزه‌ي ارايه‌ي تلفن اينترنتي عضو انجمن ISPها از شهرهاي كرج، بندرعباس، تبريز و مشهد حضور داشتند.
گفتني است؛ همزمان با اين تحصن، اعضاي انجمن ISPها در استان اصفهان مقابل درب شركت مخابرات اصفهان و در استان فارس نيز در مقابل استانداري اين استان تحصن كرده‌اند.
لازم به ذكر است اين تحصن همچنان ادامه دارد.

همچنين تعدادي ازمديران شركتهاي ارايه‌دهنده خدمات اينترنتي در اصفهان روز شنبه بااجتماع در ساختمان شركت مخابرات استان اصفهان،خواستار رسيدگي به شكايات خود در زمينه تلفن اينترنتي و تعرفه پهناي باند اينترنتي شدند.
رييس انجمن كارفرمايان فناوري اطلاعات و ارتباطات (‪ (ICT‬استان اصفهان با اعلام اين خبر به‌ايرنا گفت:تجمع‌كنندگان از شركتهاي خدمات اينترنتي (‪(ISP‬ و تلفن اينترنتي (‪ (VOIP‬و اعضاي انجمن ‪ ICT‬استان اصفهان هستند.
"كوروش فهامي" افزود:اعتراض اين افراد نسبت به "افزايش تعرفه پهناي باند اينترنتي زير دومگابيت بر ثانيه"،"سياستهاي شركت ارتباطات داده‌ها در قبال بخش خصوصي" و " غيركارشناسي بودن لايحه جديد تلفن اينترنتي" است.
به گفته وي، افراد تجمع‌كننده خواستار ملاقات با مدير عامل شركت مخابرات استان اصفهان بودند، اما معاون توسعه و نگهداري شبكه شركت مخابرات استان اصفهان با آنها حاضر به صحبت شد.
وي به برگزاري يك جلسه مشترك بين افراد تجمع‌كننده و معاون توسعه و نگهداري شبكه شركت مخابرات استان اصفهان اشاره كرد و گفت: مديران شركتهاي ‪ ISP‬و ‪ ،VOIP‬مشغول ارايه شكايات خود نسبت به مسايل اخير هستند.
فهامي زمان شروع تجمع را ساعت ‪ ۱۲‬ظهر روز شنبه در ساختمان شركت مخابرات استان اصفهان اعلام كرد.
وي تصريح كرد: قرار بود در شهرهاي تهران و شيراز نيز تجمعاتي در همين راستا صورت گيرد.
"سيد جمال سياووشي" مدير روابط عمومي شركت مخابرات استان اصفهان با عادي دانستن وضعيت فعلي،خبر برگزاري جلسه مشترك بين مديران شركتهاي‌ارايه‌دهنده خدمات اينترنتي و يكي ازمديران شركت مخابرات استان اصفهان به‌منظور رسيدگي به شكايات بخش خصوصي را تاييد كرد.
تجمع مديران شركتهاي ارايه‌دهنده خدمات اينترنتي درزمان حاضر خاتمه يافته است و مديران شركت مخابرات استان‌اصفهان نسبت به انتقال شكايات و انتقادات مطرح شده به مسوولان ذيربط قول مساعد داده‌اند.

اما شيرازي ها هم بيكار نماندند.به دنبال تحصن نماندگان شركت‌‏هاي اينترنتي استان فارس نسبت به آيين نامه جديد VIOP و بي‌‏نتيجه ماندن آن، رسيدگي آن به تهران ارجاع داده شد.
به گزارش خبرنگار ايلنا، در پي تحصن شركت‌‏هاي اينترنتي استان فارس در مقابل استانداري اين استان به گفته يكي معترضين، هياتي از شركت‌‏هاي اينترنتي وارد مذاكره با هيات برنامه‌‏ريزي استان شد.
از آنجا كه از مذاكرات هيات مذكور با استاندار فارس و مديرعامل مخابرات اين استان به نتيجه دلخواه نرسيد، قرار شد موضوع به سازمان تنظيم مقررات در تهران ارجاع داده شد.
به گفته وي، با توافق صورت گرفته اعتراض تحصن كنندگان از طريق تماس مستقيم با داوري نژاد رييس سازمان تنظيم مقررات پي‌‏گيري خواهد شد.

احتمال بيكار شدن پنج هزار فعال حوزه IT

از صبح امروز بيش از يکصد نفر از مسئولان «ISP»هاي مستقر در استان تهران در اعتراض به تلاش يک معاون وزير براي جمع‌آوري اِين «ISP»ها و واگذاري امور اينترنتي به يک شرکت وابسته در مقابل اين وزارتخانه به تجمع دست زدند.
به گزارش خبرنگار «بازتاب»، صبح امروز، تعدادي از اين مسئولان که متصدي شرکت‌هاي متوسط و کوچک ارتباط اينترنتي هستند، در اقدام تبعيض آميز وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، دست به تحصن در مقابل مجلس و ساختمان مرکزي اين وزارتخانه زده‌اند.
يکي از نمايندگان تجمع‌کنندگان در گفت‌و‌گو با خبرنگار «بازتاب» اظهار داشت: دو ماه است، به دنبال شايعاتي مبني بر اين‌که اين وزارتخانه، درصدد جمع‌آوري شرکت‌هاي متوسط و کوچک بوده و در نظر دارد، همه اين امور را به طور انحصاري در اختيار يک يا دو شرکت وابسته واگذار كند، اقدام به پيگيري موضوع كرده‌ايم، ولي درست تا همين امروز‌ که چند روزي از حضور مسئولان مربوطه در وزارتخانه متبوع باقي نمانده است، هيچ واکنشي از سوي ايشان ملموس نشد.
وي مي‌گويد: يکي ازمعاونان وزارت ارتباطات به ما گفته است که شما هر تلاشي بکنيد، بي‌ثمر خواهد بود و من کار خودم را خواهم کرد.
وي ادامه داد: اين فرد به دنبال تصويب يک مصوبه در وزارتخانه خود است که تنها شرکت‌هايي که قادر به تامين ضمانتنامه يک ميليارد توماني باشند، بتوانند به فعاليت خود ادامه دهندکه اين موضوع، منجر به تعطيلي بيش از هشتاد «ISP» در سطح تهران و کرج خواهد شد و با تعطيلي اين شرکت‌هاي کوچک، به طور مستقيم، پنج‌هزار نيرو شامل مهندسان کامپيوتر، مشاغل خود را از دست خواهند داد.
نماينده متحصنين مي‌گويد: اين آقاي معاون مي‌گويد، دولت آينده، دولت بسته‌اي خواهد بود و چون بايد اين کار انجام شود، من طرح خود را عملي خواهم کرد تا دولت آينده نيز در مقابل يک عمل انجام شده قرار گيرد.
خبرهاي رسيده از اصفهان و شيراز نيز حکايت از آن دارد که «ISP»هاي مستقر در اين استان‌ها نيز تجمع‌هاي مشابهي را از صبح امروز، در مقابل شرکت مخابرات استان اصفهان و استانداري شيراز داده‌اند.
يك عضو کميسيون امنيت ملي مجلس در گفت‌وگو با خبرنگار «بازتاب» در همين خصوص گفت: موضوع اعتراض نمايندگان «ISP»ها، فردا در جلسه کميسيون امنيت داخلي مجلس، با حضور دو معاون مربوطه وزرات فناوري و سه نماينده از اين «ISP»ها، برگزار خواهد شد و نتايج آن به رئيس‌جمهور و رئيس مجلس منعکس خواهدشد.

ثبت دامنه‌هاي فارسي با پسوند ir از اول مهرماه آغاز مي‌شود

مسوول ثبت دامنه‌ي ir در پژوهشگاه دانش‌هاي بنيادي، اعلام كرد: ثبت رسمي دامنه‌هاي فارسي با پسوند ir كه قرار بود در شهريور ماه آغاز شود، به دليل تعيين مرجع حقوقي براي رسيدگي به مسائل متقاضيان از اول مهرماه جاري آغاز مي‌شود.
دكتر سياوش شهشهاني در گفت‌وگو با خبرنگار سرويس فناوري اطلاعات خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، افزود: تمام كارهاي اجرايي ثبت رسمي دامنه‌هاي فارسي انجام شده است، اما به دليل اطلاع‌رساني كافي به متقاضيان و تعيين مرجع حقوقي براي حل اختلافات در اين حوزه، تصميم گرفته‌ايم ثبت رسمي اين دامنه‌ها را به تاخير بياندازيم. همچنين دوره‌ي آزمايشي ثبت دامنه‌هاي فارسي تا 15 شهريور ماه جاري تمديد ‌شده‌است.

بهره‌برداري از خدمات پول الكترونيكي تصويب شد

هيات وزيران به منظور ايجاد تسهيلات و ارتقا كيفي ارايه خدمات به‌هموطنان ،آيين نامه گسترش بهره‌برداري از خدمات پول الكترونيكي را تصويب كرد.
به گزارش روز شنبه روابط عمومي وزارت امور اقتصادي ودارايي،هيات وزيران به تمام بانكهاي كشور(دولتي و خصوصي) اجازه داده‌است تا نسبت به‌صدور انواع كارت پول الكترونيكي ( اعتباري و پيش پرداخت) ، نصب تجهيزات مربوط به دستگاههاي خودپرداز(‪ ،(ATM‬پايانه فروش (‪POS)‬وپرداخت اينترنتي جهت استفاده فرآيند خريد و فروش كالا و خدمات در كشور ، اقدام كنند.
بانك مركزي آيين‌نامه،دستورالعمل،ضوابط و مشخصات فني - اجرايي مربوط به نظام و فرآيند بانكداري الكترونيكي اعم از داخلي و بين‌المللي، تجهيزات و خدمات پول الكترونيك نظير" انواع كارت پول الكترونيكي " ، " دستگاههاي الكترونيكي، دريافت وپرداخت مانند پايانه فروش و خودپرداز"و"شرايط فعاليت شركتهاي بخش خصوصي در ارايه خدمات پول الكترونيكي" هماهنگ با سياستهاي تجارت الكترونيكي را تهيه، تصويب ، نظارت و ابلاغ مي‌كند.
بانك مركزي همچنين بايد نسبت به هماهنگي در سياستهاي تجارت الكترونيكي و "ايجاد مركز پاياپاي بين بانكي"، "پرداخت اينترنتي"، "نحوه صدور گواهي ديجيتال مورد نياز شبكه بانكي" و " همكاريهاي بين‌المللي در ارايه خدمات پول الكترونيكي در داخل و خارج از كشور" اقدام كند.
در بخش ديگري از اين مصوبه، موسسه‌هاي بيمه‌گر موظف شدند نسبت به تهيه و ارايه انواع خدمات بيمه‌اي نوين متناسب با نيازهاي جديد بانكداري و تجارت الكترونيكي اقدام كنند.شوراي عالي بيمه كشور مسئول ايجاد هماهنگيهاي لازم براي اجراي اين مصوبه است.
همچنين دستگاههاي دولتي، شركتها و نهادها موظف هستند تمام كمكهاي غير- نقدي كاركنان خود را به جاي بن كاغذي بااستفاده از انواع كارتهاي اعتباري پول الكترونيكي انجام دهند.
تمام فروشگاههاي سراسر كشور نيز با استفاده از شبكه خدمات الكترونيكي بانكها به خريد و فروش كالا و خدمات مربوط به بنها مي‌پردازند و خزانه‌داري كل كشور هماهنگي و نظارت بر تحقق اين فعاليتها را برعهده دارد.
اين گزارش حاكيست: تمام سازمانهاي صادركننده قبوض پرداخت ودريافت موظف هستند، تمهيدات لازم را براي پرداخت و دريافت الكترونيكي فراهم آورند.
همچنين به منظور روزآمد كردن و شفاف‌سازي حسابهاي دولتي (منابع، مصارف ، هزينه‌ها، درآمدها) وزارت امور اقتصادي ودارايي(خزانه‌داري كل كشور) بايد تمام حسابهاي دولتي كشور را شش ماه‌از حسابهاي عادي به‌صورت حسابهاي متمركز (قابل پرداخت و دريافت در محيط شبكه‌هاي الكترونيكي و اينترنتي در سراسر كشور) تبديل كند.
براساس اين گزارش، براي ارايه خدمات بهينه و برقراري تسهيلات اداري و اجرايي براي مردم و تكريم ارباب رجوع براي تمام پرداختهاي هزينه خدمات و كالاهايي كه توسط دستگاههاي دولتي، شركتها، موسسه‌هاي مختلف رسيدپرداخت وجه توسط انواع دستگاههاي الكترونيكي از قبيل خودپرداز(‪ (ATM‬و پايانه فروش (‪ (POS‬يا اينترنتي ، معتبر است.
خزانه‌داري كل كشور وظيفه اعمال هماهنگي و نظارت بر اجراي اين رويه را بر عهده خواهد داشت.

بم هنوز زنده است

علي شميراني - روز گذشته بم بوديم. وقتي رسيديم شب بود. ما مهمان شهردار جوان بم بوديم. ما را به هتل آزادي بم هدايت كردند. به هتل كه رسيديم يك ماشين عروس جلوي در پارك بود. در لابي هتل آقايان نشسته بودند و در سالن ديگر نيز خانم ها بودند. درحال نوشتن فرم هاي ورود به هتل كه بوديم داماد داشت با ميهمانان عروسيش روبوسي و حال و احوال مي كرد.
وسايل را در اتاق گذاشتيم و به گوشه اي از لابي رفتيم تا شام بخوريم. همانطور كه نشسته بوديم فردي به ما نزديك شد و پرسيد شما مهمان شهردار هستيد و وقتي پاسخ مثبت ما را گرفت سر تكان داد و از ما دور شد. چند لحظه بعد شهردار بم به همراه مرد ميان سال لاغر اندامي با ريش هاي نسبتاً بلند به سمت ما آمدند و خود را معرفي كردند.
بعد از سلام و احوال پرسي چشمان كنجكاو همه منتظر سكوت شهردار جوان بود تا پرسش ها را مطرح كنند. من بلافاصله شروع كردم.
آقاي شهردار اوضاع چطور پيش مي رود؟ آيا از ميزان كمك ها و رسيدگي ها كم شده يا نه؟
شهردار: فردا صبح خودتان مي توانيد وضع شهر را ببينيد. البته كمك ها در حال انجام است ولي خوب مشكلاتي هم وجود دارد.
فردي كه كنار شهردار نشسته بود سكوت سنگيني داشت. به شهردار گفتم شما كسي از خانواده خود را ازدست داده ايد؟
شهردار: من نه. در خانه ما همه سقف ها فرو ريخت به جز سقفي كه با خانواده در آنجا خوابيده بوديم. بعد رو به مردي كه كنارش نشسته بود كرد و گفت: ولي متاسفانه ايشان دو فرزندشان را از دست دادند. مرد سرش را به پايين انداخت و براي لحظه اي همه در سكوت فرو رفتيم. حالا مي شد فهميد سكوت سنگين او براي چه بوده است.
چند لحظه بعد از شهردار پرسيدم چند درصد از خانه هاي مردم ساخته شده؟ خيلي خوشبين بودم و فكر مي كردم با آن كمك هايي كه از داخل و خارج كشور شده كارها كلي جلو رفته ولي پاسخ شهردار چيز ديگري بود.
او گفت فقط ده درصد از خانه هاي بم به طور كامل ساخته شده است آن هم با فشار و كمك خود مردم. ناباورانه به شهردار نگاه مي كرديدم كه دوباره گفت: فردا صبح خودتان مي توانيد وضع شهر را ببينيد.
بعد شهردار رو به ما كرد و سوالي پرسيد كه مرا بيشتر ناراحت كرد. شهردار پرسيد: راستي از جريان شهر الكترونيكي بم كه صحبتش مطرح شد شما خبري داريد؟
نفس عميقي كشيدم. هيچكس پاسخي به سوال او نداد و من از خودم پرسيدم وقتي شهردار بم چيزي نمي داند چه كسي ممكن است در جريان ماجرا باشد. از شهردار خواستيم به جمع ميهمانان عروسي بازگردد.شهردار نيز از ما خداحافظي كرد و به لابي هتل يعني محل برگزاري عروسي بازگشت و ما منتظر طلوع آفتاب مانديم.
صبح شد. من قبلاً به بم نرفته بودم ماشين به راه افتاد و من چشم به دو سوي جاده منتظر رسيدن به ميان شهر بم بودم غافل از آنكه ما تقريباً از سوي ديگر شهر به آنسوي شهر رفته بوديم و تو گويي هنوز به شهري نرسيده اي و در جاده هستي. از عظمت و ابهت ارگ بم كه من پيش از اين فقط عكسش را ديده بودم نيز چيزي جز يك تپه شني بزرگ بر جا نمانده بود و ديگر از همهمه توريست ها با دوربين ها و لباس هاي خاصشان هم خبري نبود.
در راه بازگشت روي تكه ديواري به جا مانده از بم كسي نوشته بود" خدايا چرا بم"
به هتل برگشتيم تا وسايل را جمع كنيم و برويم. روي ديوار عكسي توجهم را جلب كرد. عكس دختركي را نشان مي داد كه رو به دوربين لبخندي بر چهره دارد، پشت دخترك و در ميان آوارها در تكه اي زمين نسبتاً صاف خط كشي ها بازي"لي لي" پيدا بود. زير عكس نوشته بود"بم هنوز زنده است."

ساماندهی بازار IT در گفتگو با رییس نظام صنفی رايانه اي

علی شمیرانی - از زمان گسترش كاربردهاي فناوري اطلاعات و ارتباطات در كشور لزوم فراهم‌سازي بسترهاي توسعه اين فناوري نيز رفته‌رفته شكل گرفت. در اين ميان شكل‌گيري مراكز عرضه خدمات سخت‌افزاري و نرم‌افزاري، تحت عنوان «بازار كامپيوتر» يكي از نيازهاي لازمه كشور بود. اما بازار كامپيوتر علي‌رغم وجود اتحاديه‌ها و انجمن‌هايي كه به‌طور مستقيم يا غيرمستقيم خود را مسئول و متولي اين بازار مي‌دانستند، هيچگاه به شكل صحيحي، مديريت و ساماندهي نشده است.
عرضه كالاهاي قاچاق، بي‌كيفيت، تقلبي، عدم تأمين حقوق كاربران و خريداران نوسان و غيراصولي بودن بحث نرخ‌گذاري روي كالا و خدمات و در نهايت فقدان سيستمي براي تنظيم بازار از جمله مسائل و مشكلاتي هستند كه همواره و از ابتداي شكل‌گيري بازار كامپيوتر لاينحل و بلاتكليف باقي مانده است.
اما بر اساس قانون سازمان نظام صنفي رايانه‌اي مسئول ساماندهي بازار فناوري اطلاعات كشور شناخته شده است. سازمان تازه تأسيسي كه نخستين رئيس آن حكم آغاز به كار خود را رسماً در خردادماه سال جاري و در نشست ملي فناوري اطلاعات از دست رئيس جمهور وقت سيد محمدخاتمي دريافت كرد.
اما اميرحسين سعيدي‌نائيني به عنوان نخستين رئيس سازمان نظام صنفي رايانه‌اي كشور فردي كاملاً شناخته شده در صنف انفورماتيك به‌شمار مي‌رود. چرا كه وي پيش از اين رئيس انجمن شركت‌هاي انفورماتيك نيز بوده و از قديمي‌هاي صنف به حساب مي‌آيد.
سعيدي متفاوت از گذشته و به شكل پي‌درپي با تأكيد بر اختيارات جديد قانوني خود، در خصوص ساماندهي به وضعيت بازار فناوري اطلاعات كشور بسيار مصمم و جدي صحبت مي‌كند. متن حاضر حاصل گفت‌وگويي مشروح با رئيس سازمان نظام صنفي كشور در خصوص ساماندهي بازار كامپيوتر است.
*آقاي سعيدي! شما پيش از اين در جريان موضوع مصاحبه قرار گرفته‌ايد و با مشكلات موجود در بازار كامپيوتر به مراتب بهتر از ما آشنا هستيد. به عنوان رئيس سازمان نظام صنفي رايانه‌اي مي‌خواستيم با برنامه‌ها و سياست‌هاي مشخص شما جهت ساماندهي به بازار كامپيوتر آشنا شويم.
- ساماندهي بازار از وظايف اصلي سازمان نظام صنفي رايانه‌اي كشور است. وجود اجناس و كالاهاي نامرغوب و تقلبي در بازار هم منافع مصرف‌كننده و هم حيثيت صنفي ما را زير سئوال مي‌برد و به همين جهت دفاع از حقوق و حيثيت صنفي از وظايف اصلي ما است. اما براي ساماندهي فعاليت‌هاي مجاز در بخش اول ماده 32 اساسنامه تشكيل سازمان، ايجاد تشكيلات تعيين وظايف و نظم بخشي به فعاليت تجاري مجاز و دفاع از حقوق پديدآورندگان نرم‌افزار صراحتاً پيش‌بيني شده است.
*لطفاً به‌طور مشخص از طرح‌ها و برنامه‌هايتان بگوييد.
-در مورد راه‌هاي ساماندهي به بازار و جلوگيري از جنس‌هاي نامرغوب و تقلبي اول بايد يك سازمان منسجم و مقتدر تشكيل شود كه بتواند در راستاي وظايف محوله خود عمل كند. كساني كه دم از تفرق و تضعيف سازمان مي‌زنند، آگاهانه يا ناآگاهانه به حيثيت و اقتدار صنف لطمه مي‌زنند و موجب مي‌شوند كه ساماندهي به امور دچار خدشه شده و در نتيجه فضا براي افراد قانون‌گريز و متقلب فراهم شود. اما خوشبختانه و با توجه به بلوغ صنفي انسجام و اتحاد لازم حاصل شده و با حمايت مجلس شوراي اسلامي، دولت و شوراي نگهبان سازمان نظام صنفي تشكيل شده است.
دوم بحث مربوط به رعايت استانداردها است. البته وزارت صنايع در اين خصوص تدابيري انديشيده كه مسلماً اين تدابير نتيجه مطلوب را نداشته است. دليل آن نيز اتخاذ رويه‌هاي نادرست است. طبق قانون واردكننده بايد نمونه‌اي از اجناس وارداتي خود را براي تست فني ارائه كند و چنانچه جواب مثبت گرفت، مجوز واردات صادر مي‌شود.
به اين روش نواقصي وارد است. به‌طور مثال مرحله تست و اخذ جواب طولاني است كه اين موضوع واردكننده را با خسارت مواجه مي‌كند و اين خسارت در نهايت از مصرف‌كننده دريافت مي‌شود. در نتيجه گردش سرمايه واردكننده دچار مشكل مي‌شود و مصرف‌كننده بهاي بيشتري را پرداخت مي‌كند.
دوم آنكه تست نمونه‌اي از كالا نمي‌تواند تضميني از سلامت كل باشد. سوم از آنجا كه واردكننده سرمايه خود را با مشكل مواجه مي‌بيند، براي اخذ مجوز شائبه فساد به‌وجود مي‌آيد.
چهارم آنكه يك قاچاقچي از تمام اين مراحل به‌راحتي گذر كرده و در رقابت با واردكننده قانوني امتياز به دست مي‌آورد و بدون پرداخت گمرك و ماليات از اين مرحله مي‌گذرد. راهكاري كه ما سرگرم بررسي آن هستيم و از تجربه كشورهاي ديگر نيز بهره برده‌ايم مي‌تواند به شكل يك پيشنهاد مطرح باشد و در اين خصوص نظرخواهي هم مي‌كنيم. راهكار ما بحث شناسنامه‌دار كردن كليه كالاهاي وارداتي است به اين ترتيب كه واردكننده همواره بايد به بسته‌هاي وارداتي خود ورقه مهر شده‌اي را الصاق كند تا كالا در هر كجا در معرض فروش قرار گرفت با اين شناسنامه همراه باشد. در آن صورت چنانچه مشتري با مشكلي مواجه شد مي‌تواند موضوع را به سازمان گزارش دهد و آنگاه اقدام به تست و بررسي شود. كه در صورت مشاهده تخلف با توجه به اختيارات قانوني صنف و شوراي انتظامي اقدام لازم به عمل خواهد آمد.
مخلص كلام آنكه به قول حقوقدانان اصل به برائت است، مگر آنكه خلاف آن ثابت شود.
*آقاي سعيدي! اينجا پرسشي مطرح مي‌شود. بخش قابل توجهي از اعضاي انجمن شركت‌هاي انفورماتيك را كه زماني شما رياست آن را بر عهده داشتيد و هم‌اكنون نيز عضو آن هستيد را واردكنندگان و به اصطلاح سخت‌افزاري‌ها تشكيل مي‌دهند. كما اين كه انجمن شركت‌هاي انفورماتيك خود را بزرگترين صنف موجود در بخش خصوصي مي‌داند كه بخش عمده بازار را در دست دارد لذا سئوال اينجاست كه با اين تفاسير چرا تاكنون در خصوص ساماندهي بازار كامپيوتر و بحث اصلاح شيوه واردات اقدام نكرده‌ايد؟
- به چند دليل ما اختيارات قانوني نداشتيم، حكم رئيس جمهوري را نداشتيم، شوراي انتظامي هم تشكيل نشده بود و در نهايت اينكه همه عضو انجمن نبودند ولي موضوع سازمان نظام صنفي كاملا فرق مي‌كند و عدم عضويت در آن طبق قانون تخلف محسوب مي‌شود.
*خوب از موضوع واردات كه بگذريم به مشكل ديگر يعني بحث قيمت‌گذاري و تنظيم بازار مي‌رسيم. موضوعي كه به نظر مي‌رسد از منطق و روال روشني تبعيت نكرده و نمي‌كند. براي مثال چرا هيچ‌گاه روي قطعات و كالاهاي موجود در بازار كامپيوتر برچسب قيمت درج نمي‌شود تا قيمت‌ها به شكل شناور در نوسان نباشند؟
- براي رسيدن به اين خواسته منطقي شما بايد راه‌ها هموار شود و مشكلاتي نظير قاچاق و دخالت شركت‌هاي بزرگ دولتي از سر راه برداشته شود تا در رقابتي سالم شركت‌ها براي فروش بيشتر بتوانند با ارايه قيمت‌هاي رقابتي به فعاليت بپردازند. البته در اين خصوص انسجام واطلاع رساني مداوم نيز موثر است.
ولي در كل زماني كه واردكننده قانوني از ابتدا تا انتها داراي مشكلات و رقابتي نابرابر با يك قاچاقچي قراردارد امكان تحقق اين موضوع فراهم نيست. براي رسيدن به ثبات نرخ در بازار بايد پيشنهاد ما توسط مراجع ذيصلاح پذيرفته و اجرا شود تا به اين ترتيب فضاي رقابتي سالم شكل بگيرد.
*‌آيا مي‌توانيد به زمان مشخصي جهت تحقق اهدافتان براي ايجاد ثبات در بازار كامپيوتر اشاره كنيد؟
- با اينكه حكم رئيس نظام صنفي 5 تيرماه توسط رئيس‌جمهور اعطا شد، اما اين سازمان با تكيه بر تجربه چندساله اعضا وكليه دست‌اندركاران كه خواستار صنفي منسجم، مقتدر هستند نهايت همكاري و همراهي را براي اجرايي كردن اهداف سازمان به كار خواهيم بست .
بنابراين تصور مي‌كنيم با تكيه بر اين سرمايه عظيم تجربي و اين اقتدار بتوانيم هرچه سريع‌تر پيشنهادها را بررسي و اجرايي كنيم. پيش‌بيني ما نيز اين است كه دولت جديد نيز با توجه به وعده‌هاي انتخاباتي، نهايت همكاري را براي قانونمند كردن و ساماندهي بازار با ما داشته باشند.
*آقاي سعيدي! لطفا به شكل مشخص از اولويت‌هاي سازمان نظام صنفي رايانه‌اي از نخستين لحظه آغاز به كار بگوييد. در حقيقت بفرماييد سازمان نظام صنفي از كجا شروع خواهد كرد؟
-اتحاد و اتفاق صنفي به عنوان سرمايه اصلي ما بوده و هست. با تكيه بر اين انسجام قصد داريم خواسته امام راحل خود را كه سپردن كار مردم به مردم بود را تا حد توان تحقق بخشيم. روح حاكم بر سازمان نيز اين است كه حق گرفتني است نه دادني.
اگرچه گذشته فعاليت‌ ما نيز اين را نشان داده است. در اين راستا تعامل با بخش دولتي و دستگاه‌هاي دولتي ذيربط جهت تاثير و تسريع بر روند وضع قوانين از جمله اولويت هاي ما محسوب مي‌شود. با اين كار اولا بخش دولتي از نظرات دست‌اندركاران آگاه شده و قوانين مربوطه تا حد امكان قوانين براساس منافع ملي تنظيم مي‌شود.
ثانيا از آنجا كه ما در بطن كار قرار مي‌گيريم، چرايي و چگونگي اجراي قوانين را دانسته و در اجرا نهايت همكاري و همراهي را به خرج مي‌دهيم و اين موضوع هزينه‌هاي اجرايي دولت مانند مخالفت‌ها، كندي در اجرا و عدم اجرا جلوگيري به عمل مي‌آيد.
ثالثا در جريان قراردادن صنف و در متن بودن باعث مي‌شود روند قانون‌گذاري سير منطقي داشته، دست‌اندركاران آگاه شده و در نتيجه انگيزه و اطمينان براي سرمايه‌گذاري بالا مي‌رود.
اما گذشته از اين موارد براي تعامل هرچه بهتر با اعضاي صنف كميته‌هاي تخصصي تشكيل شده و كليه اعضا بنابر تخصص و علاقه مي‌توانند در اين كميته‌ها حضور يافته و به بهبود وضع صنف كمك كنند.
*آقاي سعيدي! به اعتقاد من شما در وضعيت خاصي جهت اولويت‌بندي فعاليت‌هاي خود قرار داريد. از طرفي با دو جهت دورن صنفي و برون صنفي روبه‌رو هستيد و از طرفي با نوعي رويكرد صنفي و غيرصنفي. منظور از غيرصنفي نيز آنجاست كه شما با منافع مردم و كاربران طرف مي‌شويد. لذا پرسش اينجا است كه شما ابتدا به آن دسته از امور مربوط به مردم رسيدگي خواهيد كرد يا به آن دسته از اموري كه به منافع صنف خودتان مربوط مي‌شود؟
- همواره بايد به اين نكته توجه داشت منافع دراز مدت صنف ما حتما بايد منطبق با منافع ملي باشد تا بتواند ريشه‌دار شده، پويا شود و ادامه يابد: لذا اگر ما به منافع كوتاه مدت و بعضا گروهي بپردازيم خود تيشه برداشته به ريشه صنفي مي‌زنيم.
* اجاره دهيد سئوال را به شكل ديگري مطرح كنم. در خصوص مهمترين دغدغه‌ها و اموري كه قصد داريد در ابتدا به آنها بپردازيد توضيح دهيد.
- ما گروهي از دغدغه‌ها را داريم. اگر به اين فكر باشيم كه IT جايگاه اصلي خود را در كشور پيدا كند و بتواند مثل ساير كشورها به عنوان محوري براي توسعه تبديل شود، بايد به بستر ارتباطي موجود حساسيت نشان بدهيم و در فكر گسترش هر چه بيشتر اين بستر باشيم. اما در اين ميان نكته بسيار مهمي وجود دارد.
به اين معنا كه ما اگر فقط به گسترش بسترها پرداخته و از توليد محتوا غافل شويم، راه را براي هجوم محتواي بيگانه و تهاجم سهل فرهنگي بازكرديم. يعني مقدار زيادي از سرمايه‌هاي كشور را به جيب خارجي‌ها ريخته‌ايم تا تهاجم آنها را هموار كنيم.
اما همزمان با گسترش بستر ارتباطي و توليد محتوا، چنانچه بخواهيم استفاده‌هاي عملي و كارگشا از اين فناوري كرده باشيم بايد به فكر توسعه تجارت الكترونيكي باشيم. همزمان با مقوله‌هاي قبلي بايد نيروهاي متخصص آموزش داده شوند تا بتوانند به نيازهاي مربوطه پاسخ دهند. حصول به اين هدف نياز به جذب سرمايه دارد. همه اين موارد پشتوانه فرهنگي لازم را مي‌طلبد چرا كه اگر فرهنگ استفاده از اين فناوري همزمان و همراه رشد و نمو نكند تمامي سرمايه‌گذاري‌هاي قبلي به هدر مي‌رود. پس بزرگترين دغدغه اين است كه يك برنامه‌ريزي منسجم شود كه اين اصول در آن رعايت شود.
* مشخصاً به ترتيب طرح‌ها و برنامه‌هاي خود اشاره نكرديد.
- اينجا بحث تقدم و تأخر وجود ندارد. به اعتقاد ما كليه امور اولويت محسوب شده و بايد به شكل همزمان پيش روند چرا كه در غير اين صورت برنامه‌ها به شكل جامع اجرا نمي‌شوند و سرمايه‌ها به هدر مي‌روند. بنابراين تمام اين موارد همچون حلقه‌هاي يك زنجير بوده و بايد براي حصول نتيجه به شكل هماهنگ پيش بروند.
* خوب موضوع بحث را كمي عوض كنم. به تشكيل سازمان نظام صنفي رايانه‌اي، همانطور كه قطعاً مطلع هستيد، انتقاداتي وارد است. يكي از انتقادات و اشكالاتي كه به اين سازمان وارد مي‌شود اين است كه مي‌گويند چنين روشي جواب نخواهد داد. براي مثال گفته مي‌شود كه وقتي شما به سال‌هاي قبل بازمي‌گرديد در آن زمان تنها نهاد موجود انجمن شركت‌ةاي انفورماتيك كه زماني شما رياست آن را بر عهده داشتيد، تشكيل شده بود. اما از آن زمان به بعد رفته رفته نهادها و انجمن‌هاي ديگري شكل گرفتند آن هم با اين استدلال كه در انجمن شركت‌هاي انفورماتيك به نوعي به نيازهاي آنها پاسخ داده نشد. از آن جمله نيز مي‌توان به شركت‌هايي اشاره كرد كه با تعداد كم و زياد در قالب نهادهايي همچون اتحاديه صادركنندگان نرم‌افزار، انجمن شركت‌هاي ISP، سنديكاي توليدكنندگان رايانه و مجمع ناشران الكترونيك به فعاليت پرداختند.
*لذا در مورد سازمان نظام صنفي هم همين ديدگاه و نظر وجود دارد. پاسخ شما به اين موضوع چيست؟

- اگر به سرنوشت آنها نگاه كنيم به اين نتيجه مي‌رسيم كه به يك تشكل قوي نياز داريم. آنان كه از خانواده خود بريده‌اند و تشكل درست كردند يا به اين نتيجه رسيده‌اند كه بازگردند يا دچار مشكلاتي شده‌اند و لذا فقط بيان مشكلات مي‌كنند.
بنا به فرمايش حضرت علي(ع)، كسي كه از خودي جدا شد به چنگ بيگانگان مي‌افتد. مي‌گويند چرا انجمن انحصارطلبي كرده چرا همه چيز در اختيار انجمن است. اين ادعا را كه ما قبول نداريم و احتياج به اثبات دارد ولي بايد به اين نكته توجه كرد كه اين ادعا اول اقرار به ضعف خودشان است.
ما بنا بر قانون از آنها دعوت مي‌كنيم كه به صنف بازگردند و تا ديروز كه رقابت‌ها موجب پراكنده‌گويي‌ها شده بود، حالا با هم باشيم. ما اميدواريم كه با وجود همه دست‌به‌دست هم در راه كسب موقعيت و جايگاه صنف خود گام برداريم.

saiidi.jpg

nezam senfii.JPG

برگزاري الكامپ مازندران نقاط قوت اين استان را به نمايش مي گذارد

برگزاري نمايشگاه هاي استاني مانند الكترونيك، كامپيوتر و تجارت الكترونيك مازندران، مي تواند دستاوردهاي محلي و استاني را براي قوت بخشيدن به خوبي نمايش دهد.
مهندس سهيل مظلوم، نايب رئيس سازمان نظام صنفي رايانه‌يي و رئيس هيات مديره انجمن شركت هاي انفورماتيك در گفت و گو با ستاد خبري، درخصوص برگزاري نمايشگاه هايي مانند الكترونيك ، كامپيوتر و تجارت الكترونيك مازندران كه خارج از تهران و در بحث تمركززاديي از برگزاري كليه نمايشگاه ها در تهران برپا مي شود، بيان داشت: در هر صورت برخي كالا ها و دستاوردهاي استاني و محلي وجود دارد كه براي به نمايش گذاشتن و بازديد از آنها ، برگزاري نمايشگاه هاي محلي بسيار مناسب است اما بايد توجه داشت كه وقتي صحبت از نمايشگاه بين المللي به ميان مي آيد، بايد بعد ملي بودن و فراگير بودن آن رعايت شده و هرساله درپايتخت برگزار شود.

بازار IT ايران سال گذشته رشدي نداشته است

حجم كلي بازار IT ايران، از جمله بازار سخت‌‏افزار و نرم‌‏افزار در سال 83 نسبت به سال 82 تغيير چنداني نداشته و از رشد بسيار اندكي برخوردار بوده است.
پرويز ناصري، مديرعامل شركت ثناراي درگفت‌وگو با ايلنا، با اشاره به اينكه مطابق برآوردهاي آماري صورت گرفته حجم بازار صنعت نرم‌‏افزار در سال 83 نسبت به سال 82 تغييري نداشته، اظهار داشت: مي‌‏توان ادعا كرد كه رشد اين بازار در سال 83 نسبت به سال 82، رشد چنداني نداشته و حتي كوچك‌تر شده است.
ناصري درخصوص علت اين امر توضيح داد: دولت در حوزه نرم‌‏افزار، بزرگ‌ترين كارفرما محسوب شده و در سال 82، منابع زيادي را به اين حوزه تخصيص داد.
وي ادامه داد: ميزان منابع اختصاص داده شده توسط دولت در سال 83، معادل سال 82 بوده و رشدي نداشته است.
مديرعامل شركت ثناراي افزود: مي‌‏توان نتيجه گرفت كه اگرچه بازار نرم‌‏افزار در بخش‌‏هاي خصوصي رشد داشته؛ ولي در بخش دولتي كه بزرگترين بخش در اين حوزه محسوب مي‌‏شود، رشد چنداني نداشته و يا حتي كوچك‌تر شده است.
وي خاطرنشان كرد: مي‌‏توان ادعا كرد كه حجم كلي بازار IT و از جمله بازار سخت‌‏افزار نيز در سال 83 نسبت به سال 82 تغيير چنداني نداشته و از رشد بسيار اندكي برخوردار بوده است.

لايحه جرايم رايانه‌اي در كميسيون هاي تخصصي مجلس

لايحه جرايم رايانه‌اي كه بر اساس پيشنهاد قوه قضاييه در جلسه هيئت وزيران به تصويب رسيد و بعد تقديم مجلس شوراي اسلامي شد، در آينده نزديك در كميسيون‌هاي تخصصي مربوطه مورد رسيدگي قرار مي‌گيرد.


به گزارش خبرگزاري ايسنا، در اين لايحه هر نمادي از واقعه، اطلاعات يا مفهوم به شكلي مطلوب براي پردازش در يك سيستم رايانه‌يي يا مخابراتي كه باعث مي‌شود سيستم‌هاي ذكرشده كاركرد خود را به مرحله اجرا گذارند، داده رايانه‌يي تعريف شده است.
در مقدمه توجيهي اين لايحه، نبود قانون جامع لازم در زمينه برخورد قانوني با مجرمان حوزه رايانه و گستره وسيع فعاليت‌هاي رايانه‌يي و نيز سياست‌هاي دوره توسعه قضايي و در راستاي حبس‌زدايي، بازانديشي و بازنگري در سياست‌هاي جنايي تقنيني مبني بر توسل بي‌رويه و افراطي به مجازات حبس، به عنوان دلايل اصلي تدوين چنين لايحه‌يي در نظر گرفته شده است.
بر اساس يكي از بندهاي اين لايحه، هركس به طور عمدي و بدون مجوز مرجع قانوني، با نقض تدبيرهاي حفاظتي داده‌ها يا سيستم‌هاي رايانه‌يي يا مخابراتي، به آنها دسترسي يابد، به جزاي نقدي از 5 ميليون ريال تا 50 ميليون ريال محكوم خواهد شد.
در اين لايحه همچنين جزاي نقدي از 10 ميليون ريال تا 100 ميليون ريال براي كسي كه با انجام اعمالي از قبيل وارد كردن، انتقال دادن، ارسال، پخش، صدمه زدن، پاك كردن، ايجاد وقفه، دستكاري يا تخريب داده‌ها يا امواج الكترونيك يا نوري، سيستم‌هاي رايانه‌يي يا مخابراتي متعلق به ديگري را از كار بياندازد، يا كاركرد آنها را مختل نمايد، پيش‌بيني شده است.

در لايحه جرايم رايانه‌يي همچنين آمده است كه هركس به وسيله سيستم‌هاي رايانه‌يي يا مخابراتي، محتويات مستهجن را ارائه يا منتشر نمايد و يا مورد هر قسم معامله قرار دهد و يا به منظور انتشار يا تجارت، توليد نمايد، به مجازات مقرر در ماده‌ي 640 قانون مجازات اسلامي محكوم خواهد شد.
در بندي ديگر از اين لايحه عنوان شده است كه هركس به وسيله سيستم رايانه‌يي يا مخابراتي، صوت، تصوير يا فيلم خصوصي و خانوادگي يا اسرار ديگري را به جز موارد قانوني، بدون رضايت او منتشر نمايد، يا در دسترس ديگران قرار دهد، به گونه‌اي كه منجر به ضرر وي گردد يا به طور عرفي موجب هتك حيثيت او تلقي شود، به مجازات مقرر براي "افشاي سر" محكوم خواهد شد.
تفتيش و توقيف داده‌ها يا سيستم‌هاي رايانه‌يي يا مخابراتي نيز در مواردي به عمل مي‌آيد كه ظن قوي به كشف جرم يا شناسايي متهم با ادله جرم در آنها وجود داشته باشد.
در اين لايحه همچنين همكاري‌هاي بين‌المللي، هرگونه مبادله اطلاعات و انجام امور اداري، پليسي و قضايي كه دولت ايران و ساير دولت‌ها را قادر به كشف، پيگيري، تعقيب، رسيدگي و اجراي حكم نمايد، در بر خواهد گرفت.
در لايحه‌ي جرايم رايانه‌يي كه مشتمل بر 5 بخش و 42 ماده است، در مورد مسؤوليت كيفري ارائه‌دهندگان خدمات رايانه‌يي، آيين دادرسي و موارد ديگر، ذكر شده است.

لايحه جرايم رايانه‌يي بسياري از خلاءهاي موجود و مشكلات را حل مي‌كند
عضو گروه تدوين پيش‌نويس لايحه مقابله با جرايم اينترنتي در همين زمينه، بر وجود خلاء در مقابله با جرايمي مثل هك كردن، معتقد است كه اين لايحه بسياري از مشكلات را حل مي‌كند.
شاهپور دولت‌شاهي در گفت‏وگو با ايسنا، درباره وضعيت رسيدگي به جرايم اينترنتي اظهار داشت: در رسيدگي به نوعي از جرايم كه به دليل پيشرفت تكنولوژي با كامپيوتر اتفاق مي‌افتد، با وجود نبود قانون مربوط به آن جرايم، مي‌توان با قوانين سنتي به آنها رسيدگي كرد؛ مثلا اگر كسي افترا بزند، مرتكب جرم شده و طبق قانون بايد با او برخورد كرد، حال اين فرد يا افترا به هر صورتي مي‌تواند باشد؛ به صورت نوشته، با واسطه و يا در وب سايت و وبلاگ باشد، به هر صورت افتراست و هيچ فرقي ندارد.
وي افزود: اگر كسي از طريق شبكه افترا بزند، جرم افترا مرتكب شده است و ما براي آن قانون داريم و تنها ابزارش عوض شده است يا اگر كسي در اينترنت كلاهبرداري كند، جرم كلاهبرداري را مرتكب شده و ما براي آن قانون داريم.

دولت‌شاهي تصريح كرد: حدود 80 درصد و به جز موارد خاص مي‌شود با قوانين فعلي با جرايم مقابله كرد؛ در عين حال برخي جرايم وجود دارد كه مختص شبكه است و قانون نسبت به آنها خلا دارد و براي اين جرايم، به اصطلاح حقوقي «اصل قانوني بودن جرم» وجود ندارد. مثل هك كردن كه براي آن خلاء قانوني وجود دارد.
وي ادامه داد: البته معمولا وقتي افرادي سايتي را هك مي‌كنند، در كنار آن، جرمي مثل ايراد افترا را هم مرتكب مي‌شوند كه مي‌توان براي آن مجازاتي در نظر گرفت اما به صرف هك كردن نمي‌شود، رسيدگي كرد اما حالا كه خلاء داريم تنها مي‌شود خسارت را جبران كرد و نمي‌توان با ابزار كيفري با آن برخورد كرد چون قانوني نداريم كه آن را جرم بداند.
دولت‌شاهي درباره لايحه‌ي جرايم اينترنتي، تصريح كرد: هر چند برخي به اين لايحه ايراد مي‌گيرند اما شايد بيشتر و بهتر از اين امكاني نبوده است. در تدوين اين لايحه، از كارشناسان و وكلاي حقوقي استفاده كرده‌ايم و اميدواريم حداقل خلاءهاي موجود را پر كنيم و اين لايحه تا حد زيادي مشكل را حل ‌كند.

آموزش قضات براي رسيدگي به جرائم اينترنتي ضروري است
«در بخش قانون‌گذاري جرايم اينترنتي خلأ آموزشي حس مي‌شود، همچنين قضات ما در اين زمينه بايد آموزش‌هاي لازم را ببينند تا قضاوتي صحيح و مبتني بر جرم داشته باشند.»
غلام‌نبي فيضي چكاب، مشاور دعاوي بين‌المللي و عضو هيات علمي دانشكده‌ي حقوق دانشگاه علامه به ايسنا گفت: در مورد جرائم اينترنتي مثل همه موارد ديگر بايد ريشه‌يي، قانونمند و اصيل فكر شود و در اين زمينه اول بايد IT ، اينترنت و ارتباطات آنها را بشناسيم و در وهله بعد جرائم عملي كه مي‌تواند براي جامعه خطرآفرين باشد را شناسايي كنيم.
وي، افزود: قضات ما در اين زمينه بايد آموزش‌هاي لازم را ببينند، چرا كه اگر قوانين و مقررات مناسبي در اين زمينه وجود داشته باشد، ولي قضات ما آگاهي و اطلاعات كافي در اين حوزه را نداشته باشند نمي‌توانيم مطمئن باشيم كه به اين جرائم به خوبي رسيدگي مي‌شود.
عضو هيات علمي دانشگاه علامه، با بيان اينكه در شناسايي جرائم اينترنتي نبايد انحرافي صورت بگيرد، متذكر شد: اگر در اين زمينه شناسايي مصاديق مخلوط شود، آن وقت به جاي پيشگيري از جرائم اينترنتي كلا فعاليت مبتني بر رايانه و اينترنت دچار محروميت مي‌شود.

فيضي چكاب، در ادامه تصريح كرد: بايد در زمينه جرايم اينترنتي قوانين صحيح و مناسبي وضع شود، چون به هيچ‌ وجه قوانين فعلي ما كافي نيست، به عنوان مثال در مورد قانون تجارت الكترونيك كه كلاهبرداري و برخي جرايم را تعريف كرده و الآن هم مصوب شده اشكالات زيادي موجود است كه بايد اصلاح شود و در مورد آن بخش‌هايي كه قانوني وجود ندارد مسلما بايد قانونگذاري شود.
مشاور دعاوي بين‌المللي، در ادامه ابراز داشت: در جرايم اينترنتي نبايد اقدامات مجرمانه را با اقدامات صحيح و درست و مبتني بر قواعدي كه ممكن است پول‌ساز هم باشد مخلوط كرد در اين زمينه بايد جرائم را تفكيك و شناسايي كنيم و در هر مورد بايد قانون خاصي وجود داشته باشد تا متخلفان و كساني كه جرمي مرتكب شدند مجازات شوند.
اين حقوقدان تصريح كرد: در برخورد با جرايم اينترنتي نمي‌توانيم از ترس ايجاد فضاي مجرمانه از رشد و توسعه‌ي فضاي الكترونيكي و همچنين تجارت الكترونيك پيشگيري كنيم، چرا كه هر تكنولوژي و فناوري جديد در شروع با ابهامات زيادي مواجه است بنابراين نبايد قواعد و مقرراتي وضع كنيم كه فضاي عملياتي را تنگ و محدود كند.

وي گفت: جرايم اينترنتي گستره زيادي مي‌تواند داشته باشد و از جرايم مربوط به خلاف عفت عمومي و سوءاستفاده از كودكان و يا زنان گرفته تا جرائم اقتصادي، كلاهبرداري، جعل و امثال آن‌ را شامل مي‌شود.
فيضي چكاب، در ادامه با بيان اينكه در شناسايي جرايم اينترنتي بايد فضاي داخل و خارج اينترنت را از هم تفكيك كنيم، گفت: برخي مواقع عمليات در درون فضاي اينترنت ممكن است اغواگرانه و مبتني بر امور واهي باشد و از اساس آن عمل در سايت جرم تلقي شود و در بعضي مواقع هم تخلف در اجرا صورت مي‌گيرد بنابراين مشكلات ناشي از كاربران را نبايد به مشكلات ناشي از تجارت الكترونيك پيوند بزنيم و حالت دوم، حالتي است كه حتي مي‌تواند جرم اينترنتي تلقي نشود و تخلفي باشد كه از كاربران سرزده است.
اين استاد دانشگاه، با اشاره به نقش اساسي و مهم مسئولان و دست‌اندركاران در اين زمينه، ابراز داشت: مسؤولان بايد به دور از جنجال و توهم به اين موضوع نگاه كنند و اين را بدانند كه در آينده نزديك همه‌چيز به سمت استفاده از فضاي الكترونيك به پيش مي‌رود، بنابراين بايد سياست‌گذاري كلاني مبتني بر مطالعه علمي در اين عرصه داشته باشند و بودجه لازم را براي اين مسئله تخصيص دهند و از عجله و تصميمات مقطعي خودداري كنند.
وي تصريح كرد: اگر در فضاي اينترنت كه معمولا با اسناد مجازي سروكار داريم امنيت وجود نداشته باشد و امكان جعل در اسناد و مدارك وجود داشته باشد كل فضاي اينترنت ناامن مي‌شود و اين موضوع همان مسئله‌اي است كه مي‌تواند كل فعاليت‌هاي اينترنتي ما را دچار مشكل كند، بنابراين برخورد با جرايم اينترنتي به همان اندازه مهم است كه خود اينترنت با اهميت است.

بخشي از جرايم اينترنتي براي قانونگذار آشنا نيست
يك كارشناس جرايم رايانه‌اي اظهار داشت كه برخي از جرايم ارتكابي در فضاي اينترنتي قابل رسيدگي با قوانين موجود است اما براي رسيدگي به بخشي از جرايم اينترنتي بايد قانون تدوين شود.
محمدحسن دزياني، كارشناس جرايم رايانه‌يي در گفت‌وگو با ايسنا، درباره خلاء نبود قوانين براي مقابله با جرايم رايانه‌يي اظهار داشت: جرايم سايبري روز به روز در حال افزايش است و در اين چند سال اخير از حيث مفهومي و مصداقي افزايش يافته و موارد زيادي را شامل مي‌شود. اگر تا چند سال قبل يك مورد كلاهبرداري كامپيوتري وجود داشت الان انواع جرايم از اين دست وجود دارد. به همين دليل در اين حوزه طيف زيادي از قوانين جزايي مورد نياز است.
وي افزود: بخشي از اين‌ها جرايمي هستند كه شايد بتوانيم با قوانين فعلي بررسي كنيم، جرايمي كه وسايل در ارتكابش شرط نيست، مثل جاسوسي؛ اما دراين جرايم هم بهتر است قانون وجود داشته باشد.
دزياني يادآور شد: مثلا در كلاهبرداري شرط است كه فردي مستقيما فريب بخورد اما در برخي كلاهبرداري‌هاي اينترنتي ما نمي‌بينيم كه كسي مستقيما فريب بخورد كه برخي از اين مصاديق در قانون تجارت الكترونيك آمده است.
وي تصريح كرد: قانون كپي‌رايت و قانون تجارت الكترونيك وجود دارد اما تعداد جرايم بسيار زياد است. جرايم سايبري غالبا نيازمند قانون جديد هستند؛ الان كه قوانيني وجود دارد كه برخي جرايم با همان قوانين رسيدگي مي‌شود؛ بخشي از اين جرايم هم براي قانون‌گذار آشنا نيست مثل انواع قمار اينترنتي و كلاهبرداري در سيستم‌هاي مخابراتي؛ در آن دسته از جرايم هم كه شناخت وجود دارد، تطبيق با قوانين مشكل است.

مجازات جرايم رايانه‌يي بايد متناسب با ميزان شيوع آن تعيين شود
يك حقوقدان با بيان اينكه ارتكاب جرم از طريق رايانه، رو به افزايش و گسترش است، پيشنهاد كرد كه مسؤولان ذيربط در اين زمينه از تجارب و قوانين كشورهايي كه زودتر از ايران به تكنولوژي استفاده از اينترنت دست يافته‌اند، استفاده كنند.
قاسم شعباني، مدرس دانشگاه در گفت‌وگو با ايسنا اظهار داشت: با توجه به رشد و توسعه تكنولوژي، ابزار ارتكاب برخي از جرايم تغيير پيدا كرده و يا كيفيت ارتكاب جرم با توجه به ابزارهاي جديد عوض شده است كه طبعا دستگاه قضايي و قانون‌گذاري كشور بايد براي اين قبيل جرايم مقررات جديدي را وضع كنند.
اين حقوقدان، در ارزيابي از موارد تصويب‌شده لايحه جرايم رايانه‌اي مبني بر اينكه «هركس از طريق رايانه يا مخابرات، فيلم، تصوير يا صوت ديگري را تغيير يا تحريف كند به نحوي كه منجر به هتك حرمت يا ضرر وي گردد به حبس و جزاي نقدي محكوم مي‌شود» گفت: قطعا پيش‌نويس تهيه شده و دو ماده 10 و 11 كه در دستگاه قضايي تصويب شده است ضمن اينكه در خصوص اين مورد ارزشمند است اما هنوز كاستي‌هايي دارد كه مي‌تواند با طرح موضوعات ديگر آن را توسعه داد.

شعباني خاطرنشان كرد: نكته قابل توجه اين است كه معمولا ارتكاب جرائم رايانه‌يي توسط رسانه‌هايي مثل اينترنت يا روزنامه به دليل فراگيري و گستردگي مخاطبان و انتشار جهاني آن مي‌تواند آثار و تبعات فراوان‌تري داشته باشد كه به عقيده من مجازات اين جرائم بايد متناسب با ميزان شيوع ارتكاب اين جرائم در نظر گرفته شود.
وي افزود: اگر كسي با طرح موضوع كذبي، موجب افترا و نشر اكاذيب عليه شخصي شود كه در جمع محدودي صورت گرفته باشد طبعا آثار آن خيلي كمتر از انتشار آن در اينترنت خواهد بود لذا همان‌گونه كه برخي از كشورها براي مجازات مرتكبان اين قبيل جرائم به تناسب يا ميزان گستردگي و فراگيري نشريات محل وقوع جرم، مجازات قائل شده‌اند ما نيز بايد بر اساس ميزان آن، مجازات را كم يا زياد كنيم كه از وضعيت مطلق يكنواخت برخوردار نباشد.
اين وكيل دادگستري گفت: براي بسياري از جرايم كه از طريق رايانه صورت مي‌گيرد، مي‌توان مجازات تعيين كرد يا براي معاونان اين قبيل جرايم و يا اشخاصي كه به هر نحو در تسهيل اين امور نقش دارند مجازاتي در نظر گرفت؛ اين قبيل قوانين، مي‌تواند خاصيت بازدارندگي و پيشگيري از جرم را به نحو مطلوب‌تري ايفا كند و به جامعه خدمت مناسب‌تري بكند.

شعباني اظهار داشت: پخش تصاوير مستهجن و ارتكاب جرائم اخلاقي از طريق رايانه نيازمند تدوين مقررات امروزي است.
اين مدرس دانشگاه خاطرنشان كرد: امروزه ارتباط با بيگانگان لزوما به شكل رو در رو نيست و با توجه به سهل‌الوصول بودن دستگاه‌هايي مثل اينترنت و ماهواره طبعا جرايم ضدامنيتي مثل جاسوسي از طريق اين دستگاه‌ها به وفور ممكن است صورت بگيرد و لذا ضروري است كه قانونگذار متوجه اين امر هم شود و قانوني را براي آن در نظر بگيرد.

در قانون جرايم رايانه‌يي خط قرمزها مشخص شده است
رضا پرويزي، دبير كميته مبارزه با جرايم رايانه‌يي در گفت‌وگو با ايسنا، با اشاره به برخي از انتقادات ماهيتي به اين قانون، گفت: ما نمي‌توانيم براي هر مصداقي يك ماده قانون بنويسيم؛ مثلا بگوييم اگر ويروس‌ها اطلاعات را تخريب كردند پس جرم تلقي مي‌شود يا اگر هكري وارد شد و اطلاعات را پاك كرد براي آن هم قانون جدايي بنويسيم، بلكه قانون بايد طوري نوشته شود كه در برگيرنده همه مصاديق يك موضوع باشد، به عنوان مثال ما وقتي صحبت از تخريب داده‌ها مي‌كنيم در برگيرنده همه انواع و اقسام از بين بردن اطلاعات است.
پرويزي تصريح كرد: متن پيش‌نويس قانون جرايم رايانه‌يي متني «حقوقي - فني» است و از تجربه خيلي از كشورها در اين زمينه استفاده كرديم.
وي گفت: وقتي جرائم مرتبط با محتوا گفته مي‌شود يعني ديگر يك وبلاگ نويس نمي‌تواند درون وبلاگ خود هر چيزي را بنويسد و اتفاقا بحث مصاديق جرائم مرتبط با محتوا در اين قانون كاملا مشخص است به نحوي كه افراد با سلائق متفاوت، نمي‌توانند برداشت‌هاي متفاوتي داشته باشند.
پرويزي، تاكيد كرد: همچنين در اين قانون يك مسئوليتي بر اساس همان محتوا بر عهده ISPها و ICPها و HOSTها گذاشتيم و آنها بايد محتواهايي را كه لازم باشد فيلتر كنند و مصاديق آنها هم بايد به نحوي باشد كه براي افراد عادي جامعه يا كساني كه كارشان فني و تخصصي است، قابل شناسايي باشد.

وي با اشاره به نگراني برخي از افراد مبني بر پردازش، فروش يا هر نوع استفاده‌ي سوئي از اطلاعات توسط ISPها و يا ICP‌ها، اظهار داشت: در ماده‌اي از قانون تجارت الكترونيك گفته مي‌شود كه هر كس داده پيام‌هاي شخصي افراد را كه متضمن اطلاعات مربوط به عقايد، مبادلات سياسي‌اش و غيره است را پردازش كند مجازات مي‌شود و يا اگر ISP از اين اطلاعات استفاده يا آن را براي شخص ديگري فاش كند مجازات براي آن در نظر گرفته شده است.
پرويزي، با تصريح بر اين‌كه بيشتر از ‌99 درصد اين قانون براي حمايت از همه افراد اين جامعه نوشته شده، گفت: عقايد سنتي در رابطه با صلاحيت به ما اين اجازه را نمي‌دهد كه دادگاه ايران بتواند در صورتي كه در خارج از مرز اتفاقي افتاده باشد و مجرم هم غير ايراني باشد آن را پي‌گيري كند، بنابراين در فضاي مجازي هم چون مرزي وجود ندارد، هر كسي مي‌تواند به سيستم‌هاي ما نفوذ و حمله كند.
وي مسؤوليت كيفري اشخاص حقوقي، حمايت بي‌شائبه‌ از كودكان در خصوص پورنوگرافي و سوءاستفاده از كودكان را از جمله نقاط مثبت اين قانون تلقي كرد.
دبير كميته مبارزه با جرائم رايانه‌اي گفت: اصل بر دسترسي آزاد همگان به اطلاعات است و نوشتن هر مطلبي آزاد است و فقط آن بخش‌هايي كه مجرمانه تلقي مي‌شود در اين قانون ذكر شده و در واقع اين موارد، استثنايي بر اصل آزادي تبادل اطلاعات و اقدامات در فضاي مجازي است.

پرويزي با اشاره به موادي كه در اين قانون مبني بر حفظ حريم خصوصي آورده شده، گفت: حريم خصوصي افراد طبق ماده ‌3 قانون، تحت حمايت قرار مي‌گيرد و ماده‌ي ‌12 اين قانون به ايجاد ممانعت در دستيابي اشخاص به اطلاعات و سيستم‌هايشان اشاره دارد.
وي همچنين با اشاره به مواد ‌18 و ‌19 اين قانون، خاطرنشان كرد: هر كسي، فيلم، صوت يا اسرار خصوصي يا خانوادگي ديگري را بدون رضايت وي منتشر نمايد و يا اقدام به نشر اكاذيب يا نسبت دادن عمل خلاف حقيقت نسبت به ديگران كند در اين قانون براي آن مجازات تعيين شده است.
وي، در عين حال درباره كنترل فضاي مجازي، گفت: درست است كه آزادي بيان اصل است، ولي در همه‌ي جوامع محدوديت‌هايي در اين رابطه وجود دارد و نمي‌توان به بهانه‌ي حريم خصوصي هر حرفي را زد و بعد از طريق ايميل، وب سايت يا وبلاگ آن را منتشر كرد كه البته در اين رابطه در لايحه جرايم رايانه‌يي خط قرمزها و محدوده‌ها مشخص شده است.
دبير كميته‌ي مبارزه با جرايم رايانه‌يي با تاكيد بر اين كه همه‌ي كشورها بر فضاي مجازي را نظارت مي‌كنند، خاطر نشان كرد: وقتي ساختارهاي پليس اينترنتي كشورهاي مختلف را بررسي مي‌كنيم، مي‌بينيم كه در آنجا «گشت شبكه» وجود دارد كه كارش گشت زني در شبكه‌هاي عمومي و بين المللي است و بسياري از تخلفاتي كه در اين فضا انجام مي‌شود را كشف مي‌كند.
وي، در پايان با بيان اين كه كنترل فضاي مجازي امكان‌پذير است، توضيح داد: البته اين به آن معنا نيست كه هر packet را بازرسي كنيم، چون اين كار امكانپذير نيست، بلكه بايد كنترل و نظارت حساب شده‌ و دقيقي صورت پذيرد.

روزانه 27ميليون تماس و 4ميليون SMS

هر ساعت از هشت سال اخير، ارتباطات سيار پذيراي يكصد مشترك جديد بوده و روزانه با تلفن‌هاي همراه در ايران، 32 ميليون دقيقه مكالمه انجام مي‌شود.
به گزارش ايسنا، راه‌اندازي و بهره‌برداري از اولين فاز شبكه تلفن همراه كشور در مرداد ماه 1373 در شهر تهران و با استفاده از 24 ايستگاه فرستنده و گيرنده‌ي راديويي و با ظرفيت 9 هزار و 200 مشترك آغاز شد.
كليه امور مربوط به تلفن‌همراه كشور در تابستان 1383 و پس از شكل‌گيري شركت ارتباطات سيار به اين شركت واگذار شد و بدين ترتيب شركت ارتباطات سيار در زيرمجموعه وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات با هدف مديريت، ساماندهي، ايجاد، توسعه، تامين، نظارت، نگهداري و بهره‌برداري شبكه ارتباطات سيار و ارائه خدمات ارزش افزوده آن با شخصيت حقوقي مستقل و به صورت شركت سهامي (خاص) تاسيس شد و مركز آن در تهران واقع است و واحد استاني ديگري ندارد.
مروري بر عملكرد هشت ساله ارتباطات سيار در كشور نشان مي‌دهد تعداد ايستگاه‌هاي فرستنده و گيرنده‌ي راديويي (BTS) از تعداد 136 ايستگاه در مرداد 1376 به تعداد 5175 ايستگاه در مرداد 84 رسيده و طول جاده‌هاي تحت پوشش نيز از 265 كيلومتر به 26 هزار كيلومتر رسيده است.
به گزارش ايسنا، بر اساس گزارش ارائه شده از سوي شركت ارتباطات سيار، هم اكنون تعداد شهرهاي تحت پوشش تلفن همراه از 48 شهر در مرداد 76 به 900 شهر تا مرداد 84 رسيده و ضريب نفوذ تلفن همراه به 14/10 رسيده است و با واگذاري‌هاي مرداد، تعداد مشتركان تلفن‌همراه كشور به 7 ميليون و يكصد هزار مشترك مي‌رسد. همچنين طبق اظهارات شركت ارتباطات سيار اين تعداد تا پايان سال جاري به 5/8 ميليون مشترك خواهد رسيد.
4 ميليون پيام كوتاه (SMS) روزانه در شبكه ارتباطات سيار مبادله مي‌شود و مردم روزانه 27 ميليون بار از طريق تلفن همراه خود تماس مي‌گيرند.
گفتني است؛ در حال حاضر سيم كارت ايران در 34 كشور جهان زنگ مي‌خورد.

لايحه جديد تلفن اينترنتي بررسي مجدد شود

رييس كميته تلفن اينترنتي (‪ (VOIP‬استان اصفهان با پافشاري بر موضع قبلي اين كميته مبني بر غير كارشناسي بودن لايحه جديد تلفن اينترنتي و نياز به بررسي مجد خواستار عدم تصويب اين لايحه تا روي كار آمدن دولت جديد شد.
" جعفريان " روز شنبه در گفت و گو با ايرنا بيان داشت: سازمان تنظيم مقررات امروز تصميم دارد كه لايحه جديد مكالمات بين‌المللي و واگذاري تلفن اينترنتي به بخش خصوصي كه همراه با انتقاد و اعتراض فراوان است را تصويب كند.
وي افزود: سازمان تنظيم مقررات بدون توجه به نظرات شركتهاي خصوصي فعال در حوزه تلفن اينترنتي و بدون هيچگونه تغيير و اصلاحيه‌اي در لايحه ارايه شده، تصميم عجولانه‌اي براي تصويب اين لايحه گرفته است.
به گفته وي سازمان تنظيم مقررات بايد تا زمان به روي كار آمدن دولت و مديران جديد منتظر بماند تا با بررسي كارشناسي ، به دور از هرگونه تشنج و با توجه به نظرات بخش خصوصي درباره اين لايحه تصميم‌گيري كند.
وي، با اشاره به تصميم گيريهاي صورت گرفته در مجمع عمومي كميته تلفن اينترنتي انجمن ‪ ICT‬استان اصفهان گفت: در اين مجمع عنوان شد كه اگر در لايحه تلفن اينترنتي نظرات كارشناسي همراه با تضمين سرمايه‌گذاري اعمال شود و تمام اعداد و ارقام موجود در لايحه فعلي به صورت كارشناسي در آيد تصميم به تشكيل كنسرسيوم استاني مي‌گيريم.
جعفريان، تاكيد كرد: اما با شرايط و وضعيت فعلي ما همچنان با اصل قضيه و صورت فعلي لايحه تلفن اينترنتي مخالف هستيم و تشكيل كنسرسيوم استاني را منتفي مي‌دانيم.
سازمان تنظيم مقررات وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات كشور لايحه جديدي درباره مكالمات بين‌المللي و نحوه واگذاري سرويس تلفن اينترنتي به بخش خصوصي را در دستور كار خود قرار داده كه اين لايحه با انتقاد و اعتراضهايي از طرف شركتهاي خصوصي فعال در اين حوزه مواجه شده است.

مروري بر وضعيت كنوني بخش فناوري اطلاعات و ارتباطات

بهمن برزگر - پس از انتخابات رياست جمهوري در تير ماه امسال ، رايزني هاي گسترده اي براي برگزيدن اعضاي هيات دولت آغاز شده است. يكي از گستره هايي كه بايد سردمدار آن در همين ماه برگزيده شود، بخش فناوري اطلاعات و ارتباطات است. جدا از اين كه چه كسي براين كرسي بنشيند شرايط كنوني بخش بيان گر آن است كه:

1. طلسم انحصار در بخش براي نخستين بار در برنامه سوم توسعه، فروشكست و بخش غير دولتي هر چند با دشواري هاي پرشمار، به مجوز هايي براي ارائه خدمات مخابراتي تلفن ثابت و خدمات فناوري اطلاعات مانند"آي اس پي" و"آي سي پي" دست يافت.

2. علي رغم پايين بودن ضريب نفوذ تلفن همراه كشور در سنجش با كشور هاي پيشرفته، با فعاليت تاليا و بهره برداردوم در چند ماه آينده به نظر مي رسد بستر مساعدي براي رشد سريع امكان دسترسي مردم به تلفن همراه پديدآمده است.

3. دسترسي مردم به تلفن ثابت روندي بالنده راپيموده است و به جز چند جاي كشور در همه جا كمابيش خدمات رساني به روز شده است.

. در زمينه دسترسي مردم به اينترنت با آغاز به كارشركت هاي "آي اس پي" و"آي سي پي" و" PAP"پيش بيني مي شود كه در آينده ا ي نزديك، كمينه هاي مورد نياز بر آورده شود.

5. با آغاز به كار بخش غير دولتي بستر براي سرمايه گذاري خارجي در مخابرات و فناوري اطلاعات كشور آماده شده است. گرچه در برخي از موارد، مانند كيفيت شبكه كنوني تلفن همراه و سر در گمي شركت هاي خصوصي براي فعاليت ،كاستي هايي به چشم مي خورد كه هنوز بخش فناوري اطلاعات و ارتباطات موفق به گره گشايي آن ها نشده است.

با توجه به اين نكات هر كس كه سردمدار بخش شود بايد نكات زير را به طور جدي در نظر قرار دهد.

1. اولويت هاي برنامه اي اش تداوم كارهاي انجام شده در برنامه سوم توسعه باشد وگرنه پيش بيني مي شود كه با كند شدن فعاليت بخش خصوصي، گسترش دسترسي به تعويق بيفتد.

2. براي حضور بخش داخلي و خارجي برنامه اي شفاف و روشن ارائه دهد زيرا عدم شفافيت باعث انجام كارهاي موازي، متناقض و.....مي شود كه در نهايت خدمات رساني به مردم را خدشه دار مي كند.

3. گسترش فعاليت دولت به معني تنگ شدن فضا براي بخش غير دولتي است و از آنجايي كه بخش مخابرات از جمله بخش هايي است كه گيرايي هاي فراواني براي سرمايه گذاران دارد، دولت آينده بايد با سنجيدگي بيشتري به توسعه شبكه هاي دولتي بنگرد تا فضا براي ديگران تنگ نشود.
كسي مي تواند سكان راهبري بخش را به دست گيرد كه درگذر ساليان گذشته از بخش جدا نبوده واز ريزه كاري هاي آن شناخت داشته باشد. بي گمان شخصي كه بادگرديسي هاي اخير بخش ناآشناباشد توسعه كشور را براي مدت نا معيني به تأ خير مي اندازد.
منبع:www.tcwmagazine.com

August 09, 2005

سازمان مديريت و پروژه هايي كه به تعويق مي افتد

علي شميراني – سازمان مديريت و برنامه ريزي از جمله نهادهايي است كه نقش مهمي در پيشرفت پروژه هاي كشور داشتته و دارد. اما اين سازمان بنا بر دلايلي كه هنوز چرايي آن مشخص نيست موجبات كندي، تعويق و گاه حتي متوقف شدن برخي از پروژه هاي خرد و كلان در حوزه IT شده است.
يك نمونه مشخص و همه ساله ازعدم تامين منابع از سوي سازمان مديريت و برنامه ريزي به منابع طرح توسعه و كاربري فناوري اطلاعات و ارتباطات (تكفا) مربوط مي شود. پيش از اين و در اخبار نيز اعلام شد كه تلاش هاي نهادي همچون شوراي عالي اطلاع رساني در سال گذشته نهايتاً منجر به جذب تنها نيمي از بودجه اين طرح شد و اين كه چرا بايد براي جذب تنها نيمي از بودجه مصوب و قانوني اين گونه تلاش و پيگيري به عمل آيد موضوعي است كه سازمان مديريتي ها بايد به آن پاسخ دهند.
اما كم نيستند پروژه هايي كه اين روزها به علت عدم تامين اعتبار از سوي سازمان مديريت و برنامه ريزي به تعويق افتاده اند.
از آن جمله مي توان به طرح هاي ICT وزارت آموزش و پرورش اشاره كرد. به گفته معاون وزير آموزش و پرورش طرح هايي همچون اتوبوس اينترنتي و تجيهيز مدارس از نظر اين وزارتخانه آماده است ولي به دليل تامين نشدن اعتبار به تعويق افتاده اند.به گفته وي سال گذشته تنها 30 درصد از طرح تجهيز مدارس تامين شده است.
موضوع ديگر به تعويق افتادن پروژه هاي گام اول توسعه وزارت ICT است. بر اين اساس سال گذشته وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات 5 تفاهمنامه مختلف را با 4 وزارتخانه و قوه قضائيه تحت عنوان گام اول توسعه به امضا رسانيد كه اين تفاهمنامه بايد تا پايان مردادماه سال جاري به بهره برداری برسد كه به دليل تأمين نشدن اعتبارات لازم از سوي سازمان مديريت و برنامه‌ريزي اين كار به تعويق خواهد افتاد.
اعتبار تفاهمنامه‌‌هاي گام اول توسعه از محل اعتبارات وزارتخانه فناوري اطلاعات و ارتباطات تأمين خواهد شد اما اجازه جابجايي اين اعتبارات بايد از سوي سازمان مديريت و برنامه‌ريزي صادر شود كه عليرغم قول‌هاي داده شده اين امر تا كنون محقق نشده است.
نمونه ديگر به تعويق مكرر در اجراي طرح سيستم عامل ملي و باز هم به دليل عدم تامين اعتبار باز مي گردد. در اين خصوص نيز خوانساري مدير اجرايي پروژه سيستم‌عامل ملي گفته است" نتيجه مناقصه 10 پروژه طرح سيستم‌عامل، مشخص شده است اما به دليل تأمين نشدن اعتبار از سوي سازمان مديريت و برنامه‌ريزي امكان اعلام نتايج مشخص شده، وجود ندارد."
مورد ديگر به پارك فناوري اطلاعات پرديس باز مي گردد. يكي از دلايل تاخير در افتتاح پارك فناوري پرديس عدم تامين بودجه موردنياز جهت انجام اين پروژه بوده است.
اما عدم تامين اعتبارات توسعه ICT كشور با توجه به ماهيت هميشه در تغيير اين فناوري و جايگاه ويژه نهادي همچون سازمان مديريت و برنامه ريزي مي تواند صدمات قابل توجهي را متوجه كشور، برنامه ريزي هاي آتي و توسعه اين فناوري كند. موارد فوق تنها نمونه اي از پروژه هاي به تعويق افتاده از سوي سازمان مديريت و برنامه ريزي هستند كه اخبار مربوط به آنها به دليل جايگاه اين سازمان و نگراني برخي از مسوولان از احتمال تعويق هاي طولاني تر همواره به عنوان يك مقام آگاه مطرح مي شود.
به هر حال و به قول رييس مركز تحقيقات مخابرات وقتي پروژه اي همچون شارع 2 چيزي حدود 5 سال به طول مي انجامد و جهان فناوري به سرعت دستخوش تغييرات مي شود، آيا مي توان با همان طرح ، برنامه و تجيزات پيش بيني شده كار را اجرايي كرد يا آن كه نه وضع به كلي متفاوت شده است؟

سايت‌هاي علمي، قرباني فيلترينگ هوشمند

يك كارشناس باارسال پيامي به «بازتاب» نوشت: هرچند از ديرباز، طرفداران تئوري محدوديت (Restriction Theory) بدون در نظر گرفتن هرگونه جايگزيني (Alternative) و بدون ارتقاي فكر و فرهنگ ملي، به كارگيري آزاد ابزارهاي چندرسانه‌اي، سعي در مهار جريان اطلاعات (Information Flow) به شيوه‌اي غيرعلمي و غيركاربردي داشته‌اند، اما همواره اين سؤال وجود داشته كه آيا به كارگيري چنين شيوه‌‌اي، كارآمد بوده يا خير! به راستي مرز بين هنجارها و ناهنجار‌ها كجاست؟
امروزه شاهد آن هستيم كه فراهم‌كنندگان خدمات اينترنتي (ISP ها) با ادعاي استفاده از سامانه‌هاي كنترلي نوين از قبيل فناوري فيلترينگ هوشمند در جهت كنترل درست پايگاه‌هاي اينترنتي، تلاش‌هاي پرهزينه‌اي كرده‌اند تا بتوانند فضاي سالمي را جهت ارتباط و استفاده كاربران داخلي مهيا سازند. با اين حال شاهد آن هستيم كه بسياري از پايگاه‌هاي كاربردي و علمي در كنار ديگر پايگاه‌هاي ضدارزشي و ضداخلاقي به طور نادرست بسته شده و برخي پايگاه‌هاي انحرافي، هنوز هم باز است.
جاي شگفتي است كه مترجم بر خط گوگل را به دليل آن‌كه ممكن است اندك افرادي از آن به عنوان يك واسطه جهت دور زدن (Bypass) برنامه‌هاي فيلترينگ استفاده كنند، بسته‌اند.
اين در حالي است كه چنان افرادي با آن ضريب از بهره هوشي (IQ) مطمئناً توانايي يافتن راه‌هاي ديگري براي گذشتن از سد برنامه‌هاي پراكسي (Proxy) را خواهند داشت، اما هزاران دانشجو و محقق ديگر كه با استفاده از اين مترجم مقالات و سايت‌هاي ديگر زبان‌ها را به زبان انگليسي ـ كه زبان ميانه است ـ ترجمه مي‌كردند، محروم از اين قابليت شده، مجبور به چشم‌پوشي از چنين امكانات پرارزش علمي شده‌اند.
امروزه با انجام يك جستجوي ساده شاهد بسته بودن پايگاه‌هاي مختلفي بر روي اينترنت هستيم كه به طور غلط بسته شده‌اند. اميدوارم مسئولان امر، با عنايت به مشكلات ذكر شده، راه‌حل مناسب‌تري را پيدا كنند.

كارت‌هاي اينترنت ازهفته آينده با هولوگرام عرضه مي شوند

يكي از اعضاي هيئت مديره انجمن شركت‌هاي انفورماتيك اظهار داشت: هولوگرام‌هاي كارت‌هاي اينترنت آماده است و تا اواخر اين هفته آنها را تحويل مي‌گيريم.
ناصر علي سعادت رئيس كميته اينترنت انجمن به خبرنگار ايسنا گفت: به منظور سامان دادن به وضعيت كارت‌هاي اينترنت و براي جلب رضايت مشتريان تصميم به ضمانت كارت‌هاي اينترنت گرفتيم. برنامه‌ريزي دقيقي در اين مورد انجام شد و با عنوان طرح ”تضمين حداقل كيفيت” اقدام به چاپ تعدادي هولوگرام كرديم.
وي ادامه داد: تاكيد ما بر روي ضمانت حداقل كيفيت‌هاست. يعني شركت‌ها موظف به ارائه حداقل كيفيت شده‌اند، ولي چون با يكديگر رقابت دارند، دست آن‌ها را باز گذاشته‌ايم.
سعادت، با اشاره به كيفيت بالاي هولوگرام‌ها، توضيح داد: اين هولوگرام‌ها كه قرار است شركت‌ها آنها را روي كارت‌هاي خود نصب كنند، خارج از كشور چاپ شده است و داراي شماره سريال است. به اين ترتيب هر كدام از شركت‌ها شماره‌هاي خاص خود را خواهند داشت و تقلبي نيز صورت نمي‌گيرد.
رئيس كميته اينترنت انجمن شركت‌هاي انفورماتيك، خاطرنشان كرد: در توافق‌نامه‌اي با اتحاديه كيوسك‌داران تهران قرار بر اين شد كه كيوسك‌داران از فروش كارت‌هاي بدون هولوگرام خودداري كنند.
سعادت ادامه داد: در روز 30 مرداد ماه در يك سمينار براي كليه شركت‌هاي ISP و ICP، در مورد شرايط هولوگرام اطلاع‌رساني خواهيم كرد. همچنين اواسط شهريور ماه نيز يك سمينار آموزشي در اين مورد براي كيوسك‌داران برگزار خواهد شد.

و ضعيت شبكه‌ موبايل از مرداد‌ماه پايدارتر مي‌شود

وزير ارتباطات گفت: شبكه‌ي تلفن‌همراه در تهران هنوز با حالت استاندارد فاصله دارد و اگر فروش بي‌سابقه‌ي 6/5 ميليون شماره‌ي تلفن همراه، كه در دنيا هم بي‌نظير بوده نبود، قطعا در حال حاضر در تهران هم وضعيت مطلوب داشتيم اما مطمئنا بعد از واگذاري‌هاي مرداد كه حداكثر واگذاري است، شبكه حالت پايدارتري به خود خواهد گرفت.
به گزارش (ايسنا) دكتر ”معتمدي” وزير ارتباطات در مراسم افتتاح مركز سوئيچ شهيد دستغيب با ارائه‌ي گزارش از روند اقدامات انجام شده طي 5/4 سالي در بخش تلفن همراه با اشاره به اين كه اي بخش عقب‌ماندگي‌هاي بسيار زيادي از گذشته داشت كه با توجه به درخواست بالاي مردم بايد اين عقب‌ماندگي‌ها را جبران مي‌شد اظهار داشت: دولت جناب آقاي خاتمي در شهريور 76 شبكه‌اي با 135 هزار مشترك تلفن همراه تحويل گرفته بود و اينجانب در بهمن 79 شبكه را با 831 هزار شماره تحويل گرفتم، شبكه‌اي كه از نظر طراحي اشكال اساسي داشت و 40 درصد كمبود تجهيزات در آن داشتيم، اما در تمام اين مدت سعي شد به مسائل مقعطي نگاه نكرده و در فكر حل ريشه‌اي مساله باشيم هرچند اين امر باعث شود در مقاطعي انتقادهايي را نيز به همراه داشته باشد.
وي ادامه داد: براي حل مشكل و توسعه سريع كار را در دو محور اصلي شبكه شروع به آغاز كرديم، محور اول برنامه‌ريزي براي شبكه‌ي تلفن همراه در حال كار، يعني اپراتور اول و محور دوم برنامه‌ريزي براي ورود به بخش غيردولتي و از انحصار خارج كردن آن بود كه در محور اول يعني بهبود و توسعه شبكه تلفن همراه مخابرات ايران (اپراتور اول) اقدامهاي اساسي مانند گرفتن مشاور داخلي و خارجي و اصلاح طراحي، تفويض اختيار به استان‌ها و به خدمت گرفتن همه توان شركت‌هاي وابسته در سراسر كشور، به خدمت گرفتن پيمانكاران بخش غيردولتي بطوري كه در حال حاضر بيش از 300 پيمانكار در سراسر كشور با ما همكاري دارند، كمك به ايجاد پيمانكاران عمده (GC) و محول كردن كار توسعه و نگهداري بصورت كليد در دست به آن‌ها كه اين كار انجام شده و چند ماهي است كه كار خود را شروع كردند و در مجموع توسعه 5/4 ميليون تلفن همراه در كمتر از يك سال توسط اين پيمانكاران انجام مي‌شود.
وي با بيان اين كه مجموعه اين فعاليت‌ها باعث گرديد كه تعداد تلفن‌هاي همراه كشور در پايان كار دولت به 6/7 ميليون شماره شامل 1/7 ميليون شماره شركت مخابرات ايران و 500 هزار شماره تاليا برسد و مجموعه‌ي اين فعاليت‌ها بهبود كيفي را نيز به همراه داشت به‌طوري كه در بيش از 26 استان وضعيت مطلوب و قابل قبول مي‌باشد. در تهران نيز همانطور كه گزارش شركت ارتباطات سيار نشان مي‌دهد كيفيت شبكه بين 30 تا 40 درصد نسبت به بهمن 79 بهبود يافته است.
وي خاطرنشان كرد: در تهران هنوز با حالت استاندارد فاصله داريم و اگر فروش بي‌سابقه 6/5 ميليون شماره تلفن همراه، كه در دنيا هم بي‌نظير بود، نبود قطعا در حال حاضر در تهران هم وضعيت مطلوب داشتيم با اين وجود با شروع به كار سه شركت GC و همچنين تشديد فعاليت شركت ارتباطات سيار مطمئنا بعد از واگذاري مرداد كه حداكثر واگذاري مي‌باشد، شبكه حالت پايدارتري به خود خواهد گرفت و همانطور كه در حال حاضر نيز شاخص‌ها نشان مي‌دهد به سمت بهبود بيشتر پيش مي‌رود.
وي افزود: در محور ديگر يعني بخدمت گرفتن اپراتور دوم و بخش غيردولتي و شكست انحصار كه اهميت آن كمتر از محور اول نبود كار جدي از همان ابتدا آغاز گرديد و شايد هنگامي‌ كه فعاليت مربوط به انتخاب اپراتور دوم را آغاز كرديم هيچوقت تصور نمي‌كرديم كه به خدمت گرفتن سرمايه بخش غيردولتي و جذب سرمايه‌گذاري خارجي در كشور آن هم با رعايت همه‌ي جوانب و قوانين كشور سخت و پيچيده باشد، ولي در هر صورت با طي مراحل پرپيچ و خم كه در جريان آن مي‌باشيد كار آن را در حال نهايي شدن است و شايد بتوان گفت نهايي شده است.
وي ادامه داد: با تغييراتي كه مجلس محترم در موافقتنامه‌ي واگذاري حق امتياز اپراتور دوم ايجاد كرد، مشخص بود كه موضوع مديريت و توجيه اقتصادي و حل مسائل بين شركاء قدري مشكل خواهد بود، اما مصادف شدن آن با انتخاب رياست جمهوري و تغييرات دولت نيز كار را پيچيده‌تر كرد، با اين وجود پس از دهها جلسه و صرف وقت خوشبختانه مشكلات برطرف شده و الحاقيه‌ي موافقتنامه تهيه گرديده است كه براساس اين الحاقيه حق امتياز به ايرانسل بطور قطعي واگذار مي‌شود.
وي با بيان اينكه شركاي داخلي مشخص شده و تفاهم كامل دارند و كار را آغاز مي‌كنند اظهار داشت: شريك خارجي يعني تركسل هم حداكثر سه هفته وقت خواهد داشت كه مسائل اداري خود را حل كند و به اين گروه بپيوندند، در غير اينصورت بطور اتوماتيك حذف و شركت بعد جايگزين خواهد شد و خوشبختانه شركت MTN و شركت‌هاي بعدي كه در مزايده حضور داشتند كاملا آمادگي دارند و حتي شرايط بهتري را پيشنهاد داده‌اند و در اين مورد بين وزارت و مجلس محترم شوراي اسلامي هم طي جلساتي كه داشتيم اتفاق نظر كامل وجود دارد و همه‌ي مراجع تصميم‌گير در كشور مصمم هستند كه قانون اجرا شود و اين كار مهم قبل از پايان دولت آغاز گردد، مطمئنا بيش از مدت ذكر شده ديگر نمي‌توانيم به تركسل فرصت بدهيم.
وي اقدام ديگر در محور دوم را اعطاي مجوز تلفن همراه اعتباري (تاليا) دانست و افزود: خوشبختانه اين شركت كار خود را در سال جاري آغاز نمود و تا پايان برنامه‌ي چهارم 6 ميليون تلفن واگذار خواهد كرد به اين ترتيب مطابق جدول پيوست رسيدن به حدود 40 ميليون تلفن همراه در طول برنامه‌ي چهارم كاملا عملي بوده و كارهاي اساسي آن انجام شده است البته نياز به حمايت و هدايت در دولت آينده خواهد داشت.
وي افزود: موضوع مهم ديگر فركانس مربوط به "تاليا" و "اپراتور دوم" بود كه تماما در باند 900 در اختيار شركت مخابرات ايران قرار داشت، اين قضيه نيز با سختي و سرمايه‌گذاري زياد و با همت دوستان حل و 50 درصد باند فركانسي براي اين شركت‌ها خالي گرديد و مطمئنا اگر مي‌خواستيم فقط به اصلاح شبكه موجود فكر كنيم و باند 900 را كاملا در اختيار شركت مخابرات ايران باقي مي‌ماند، مسائل شبكه‌ي تلفن همراه تهران در حال حاضر حل شده بود، زيرا همانطور كه در گزارش نيز ذكر كرده‌اند اين امر علاوه بر اصلاح تمام شبكه باعث گرديد، 50 درصد BTSهاي شبكه را نيز الزاما افزايش دهيم.

نخبگان IT به رييس جمهور مشاوره مي دهند

اولين جلسه كميته IT و رئيس جمهور سازمان نظام صنفي رايانه‌يي هفته آينده برگزار مي‌شود.
سهيل مظلوم نايب رئيس سازمان نظام صنفي رايانه‌يي ضمن اعلام اين خبر به ايسنا گفت: حدود 30 نفر از نخبگان صنعت IT از بخش‌هاي خصوصي و دولتي براي حضور در اين نشست دعوت شدند.
وي اظهار اميدواري كرد كه حاضرين جلسه هفته آينده در مورد مشكلات و همچنين بخش‌هاي مختلف IT به يك جمع‌بندي كامل برسند.
مظلوم افزود: با يك كار كارشناسي براي رئيس جمهور مواردي را عرضه خواهيم كرد و بعد منتظر عكس‌العمل ايشان خواهيم بود. اولويت‌ها را دسته‌بندي كرده و ارائه مي‌دهيم، سپس تعامل با رئيس جمهور به وجود خواهد آمد.وي تاكيد كرد: هدف ما تنها اين است كه كارشناسان اين حوزه نقطه نظرات خود را در مورد وضعيت اين صنعت ارائه دهند.

پيشنهاد تشكيل گروه كاري انجمن ISP ها با سازمان تنظيم مقررات

رئيس هيات مديره‌ي انجمن شركت‌هاي اينترنتي، گفت: اگر آيين‌نامه‌ي VOIP مورد بازبيني و كارشناسي قرار گيرد و نظرات فعالان صنف، مدنظر سازمان تنظيم مقررات واقع شود مي‌توان به نظام‌مند شدن بازار VOIP اميدوار بود.
مهندس «مسعود رياضيات» در گفت‌وگو با خبرنگار سرويس ارتباطات خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، اظهار داشت: با به تصويب نرسيدن آيين‌نامه‌ي VOIP در سازمان تنظيم مقررات، پيشنهاد تشكيل گروه كاري مشترك ميان انجمن ISPها و سازمان ارائه داديم تا بتوان با اعلام نظرات فعالان صنف، آيين‌نامه‌ي VOIP را اصلاح كرد.
وي، ادامه داد: اميدواريم كه آيين‌نامه‌ي VOIP به لحاظ مسايل مربوط به صنف و ابهامات، مورد بررسي مجدد قرار گيرد.
وي با بيان اينكه نظام‌مند كردن VOIP بايد با مشاركت بخش دولتي و خصوصي انجام پذيرد، گفت: بخش خصوصي بايد براي نظام‌مند كردن بازار با كنترل كيفيت، شرايط را براي رقابت آزاد فراهم كند.
وي، تصريح كرد: به دليل نبودن نيروي نظارتي، تخلفات بازار VOIP توسط بخش خصوصي انجام مي‌گيرد.
وي، خاطرنشان كرد: تعامل بخش خصوصي با مخابرات براي استفاده از شبكه‌ي زيرساخت و انتقال اطلاعات بايد با نظم خاصي صورت گيرد.

اختصاص فضاي رايگان به وبلاگ هاي حوزه ICT در الكامپ ساري

اولين نمايشگاه الكترونيك، كامپيوتر و تجارت الكترونيك مازندران به وبلاگ ها و وب سايت هاي فعال در حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات (ICT) براي معرفي وبلاگ و وب سايت هاي خود فضايي را بصورت رايگان اختصاص داده است.
به گزارش ستاد خبري نمايشگاه الكترونيك، كامپيوتر و تجارت الكترونيك مازندران، از كليه مديران وبلاگ ها و وب سايت هاي فعال در حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات كه مايل به شركت در اين نمايشگاه هستند دعوت مي شود تا تقاضاي خود را از طريق نشاني پست الكترونيك SariFair@ICTna.ir اعلام كنند تا هماهنگي هاي لازم در اين خصوص با آنها صورت گيرد.
گفتني است نخستين نمايشگاه بين المللي الكترونيك، كامپيوتر و تجارت الكترونيك مازندران از 24 تا 29 مردادماه سال جاري در ساري برگزار مي شود.

شوخ طبعی مدیران با خبرنگاران

محمد رجبي - پیرو مقاله قبلی با عنوان به نام خاتمی به کام پرتقال فروش، دیروز (16/5/84) اطلاعیه و خبری در رسانه ها درج گردید مبنی بر آنکه به خبرنگاران و تولید کنندگان نرم افزار، لپ تاپ با بهترین نام تجاری و کیفیت جهانی و مورد تائید سازمان استاندارد ایران و به قیمت 762،000 تومان به مناسبت روز خبرنگار تقدیم می گردد و گذشته از شرایط سهل ، تحویل فوری و عدم منت هدیه و … این در حالی است که سرانجام یک میلیون دلار اهدایی ریاست جمهوری سابق پس از گذشت 5/1 سال نامعلوم است و انجمن صنفی روزنامه نگاران هنوز نمی داند چه نوت بوکی را تحویل خواهد داد.
ولی قیمت 1،100،000 تومان و متعاقب آن 800،000 تومان نقد را از خبرنگاران مطالبه می کند!! (و صد البته دست استکبار جهانی و عوامل پنهانی و دخالتهای بیگانگان را نیز تکرار می کند)
اگر با نرخ بهره بانکی حساب کنیم و بهره 1،000،000 دلار در عرض یکسال و نیم را از رقم عرضه لپ تاپ های دبیرخانه جشنواره مالتی مدیا و مجمع ناشران الکترونیک کم کنیم آنگاه می توانستند به یکهزار خبرنگار لپ تاپ ها را به قیمت 425،500 تومان بدون احتساب هدیه تحویل داده و اگر هدیه را نیز بپذیریم ( یعنی همان 1،000،000 دلار را !) آنگاه می توانستند به 1،624 نفر خبرنگار لپ تاپ رایگان هدیه کنند.
همکاران عزیر خبرنگارم، جای حرص خوردن نیست، شوخی ایی بود که زمان خنده اش تمام شد.

August 08, 2005

وام‌ شركت‌هاي ISP تا 15 روز آينده پرداخت مي‌شود

نايب رييس انجمن صنفي كارفرمايان شركت‌هاي اينترنتي، گفت: در حال حاضر پرونده‌ي درخواست وام شركت‌هاي ISP به تصويب كميته‌ي تخصصي رسيده و پرونده‌ها جهت ارائه‌ي وام به پست بانك ارسال شده كه ظرف 15 روز آينده به مرحله‌ي پرداخت خواهد رسيد.
«عليرضا علمي» در گفت‌وگو با(ايسنا)، در خصوص فعاليت‌هاي انجمن در راستاي اعطاي وام به ISPها در سراسر كشور اظهار داشت: ابتدا در ميان گروه‌هايي كه وام به آن‌ها تعلق مي‌گرفت براي شركت‌هاي ارائه دهنده‌ي خدمات اينترنتي مكاني وجود نداشت ولي با تعاملاتي كه انجمن با مسوولان پرداخت اعطاي وام انجام گرفت مقرر شد كه سهمي هم به شركت‌هاي ISP تعلق گيرد.
وي ادامه داد: شركت‌هاي متقاضي وام پس از كارشناسي بايد به تاييد انجمن برسد و بسته به حجم فعاليت بدون ارائه‌ي طرح فقط جهت كمك به كسب و كار وام‌هايي تا سقف پانصد ميليون ريال تعلق مي‌گيرد.
وي با بيان اينكه اعطاي اين‌گونه وام‌ها به شدت مورد استقبال اعضاي انجمن قرار مي‌گيرد گفت: با توجه به استقبال فراوان اعضاي انجمن و محدوديت زماني كه تا پايان كار دولت داشتيم مجبور شديم ظرف مدت 10 روز مدارك متقاضيان را تكميل و به دفتر اجرايي فناوري اطلاعات وزارت ICT ارسال كنيم.
وي تصريح كرد: حجم كار بسيار بالا بود ولي در نهايت با همكاري مسوولان دفتر توسعه‌ي فناوري اطلاعات اين امر به سرعت محقق شد و با پذيرش كار كارشناسي انجمن پس از بررسي موارد جهت تصويب به كميته دوم ارسال نموده‌اند.
دبير انجمن ISP در ادامه اثرات مثبت ارائه‌ي اين‌ گونه تسيهلات به مجموعه‌هاي فعال در كشور اشاره كرد و گفت: اعطاي اين‌گونه وام‌ها جو مساعدي را در ميان فعالان ISP ايجاد كرده چرا كه اين‌گونه تسهيلات نه تنها از ورشكستگي ISPها جلوگيري مي‌كند بلكه اين فرصت را فراهم مي‌كند تا با فراغ بال به دنبال ارائه‌ي خدماتي برتر با استفاده از تكنولوژي‌هاي نوين باشند كه در نهايت به نفع كشور و مردم خواهد بود.
علمي در ادامه گفت: انجمن ISP در آينده تصميم دارد كه با مراكز ديگري هم كه توان ارائه اينگونه تسهيلات را دارند وارد مذاكره شود.
علمي با بيان اين‌ كه پرونده‌ي اعطاي وام‌ها بسته نشده است، گفت: كماكان امكان پرداخت وام به شركت‌هايي كه اقدامي براي گرفتن تسيهلات نكرده‌اند وجود دارد و كليه‌ي ISPها در سراسر كشور و حتي آن‌هايي كه عضو انجمن ISPها نيستند مي‌توانند با مراجعه به انجمن و ارائه‌ي مدرك، درخواست تسهيلات كنند كه به محض شروع به كار دولت جديد نسبت به پرداخت تسهيلات اقدام مي‌گردد.
وي اظهار اميدواري كرد: اميدوارم با ارائه‌ي اينگونه حمايت‌ها در آينده، شاهد حذف ISPها از صحنه رقابت در صنعت IT نباشيم و موج اشتغال نيروهاي متخصص در اين مجموعه‌ها پشتوانه‌ي محكمي براي دولت آينده باشد.

ايران بالاترين نرخ رشد كاربر اينترنت در خاورميانه را دارد

به گزارش مركز آمار اينترنت جهاني ايران و سوريه بالاترين نرخ رشد كاربر اينترنتي را در سطح خاورميانه در پنج سال گذشته داشته اند.
در سال ‪ ۲۰۰۰‬ميلادي حدود ‪ ۲۵۰‬هزار نفر كاربر اينترنت در ايران وجود داشت، اما تعداد كاربران در سال ‪ ۲۰۰۵‬ميلادي در ايران به ‪ ۴‬ميليون و ‪۸۰۰‬ هزارنفر رسيد كه رشدي ‪ ۱۸۲۰‬درصدي را داشته است.
اينترنت در ميان ‪ ۷‬درصد از ايرانيان نفوذ كرده است و ‪ ۲۴/۸‬درصد از كل كاربران خاورميانه در اين كشور زندگي مي‌كنند، كاربران اينترنت در تركيه ‪ ۳۱‬درصد از كل كاربران خاورميانه را تشكيل مي‌دهند.
پس از تركيه، كشور ايران قرار دارد كه ‪ ۲۴/۸‬درصد از كل كاربران خاورميانه را در خود جاي داده است، بالاترين نرخ رشد شمار كابران اينترنت طي ده سال اخير متعلق به كشورهاي سوريه و ايران بوده است.
در اين سالها شمار كاربران اينترنت ‪ ۱۹۳۳/۳‬درصد رشد كرده است و نرخ رشد شمار كاربران درايران داراي رشد ‪ ۱۸۲۰‬درصد بود.
به گزارش مركز آمار اينترنتي در سال ‪ ۲۰۰۵‬ميلادي ‪ ۲۷/۷‬درصد از مردم بحرين در شمار كاربران اينترنت بودند ، اين عده ‪ ۱/۱‬درصد از كل كاربران خاورميانه را تشكيل مي‌دهند، نرخ رشد كاربران در فاصله سال‌هاي ‪ ۲۰۰۰‬تا ‪ ۲۰۰۵‬ميلادي در كشور بحرين ‪ ۳۸۹/۳‬درصد بوده است.
در سال جاري ‪ ۴‬ميليون و ‪ ۸۰۰‬هزار كاربر اينترنت در ايران وجود داشت كه تنها‪ ۷‬درصد از كل جمعيت اين كشور و ‪ ۲۴/۸‬درصد از كل كاربران خاورميانه را تشكيل مي‌دادند.
در كشور عراق اينترنت بين ‪ ۰/۱‬درصد از كل جمعيت اين كشور نفوذ كرده است و در حال حاضر ‪ ۰/۱‬درصد از كل كاربران خاورميانه در عراق زندگي مي كنند، در سال جاري ‪ ۲۵‬هزار كاربر اينترنت در عراق وجود دارد كه شمار آنها نسبت بر سال ‪ ۲۰۰۰‬ميلادي صددرصد رشد كرده است.
نرخ رشد شمار كاربران در كشور اردن ‪ ۲۵۹‬درصد و در كويت ‪ ۲۷۸‬درصد برآورد شده است.
طبق آمارهاي موجود اينترنت درميان ‪ ۷/۹‬درصد از مردم كشور اردن و ‪۲۲/۴‬ درصد از مردم كشور كويت نفوذ كرده است و كاربران اين كشورها به ترتيب ‪۲/۴‬ درصد و ‪ ۲/۹‬درصد از كل كاربران خاورميانه را تشكيل مي‌دهند.
در سال ‪ ۲۰۰۵‬ميلادي ‪ ۵۰۰‬هزار كاربر اينترنت در لبنان و ‪ ۱۸۰‬هزار كاربر در عمان وجود داشت كه تعداد آنها نسبت به سال ‪ ۲۰۰۰‬ميلادي به ترتيب، ‪۶۶/۷‬ درصد و صددرصد رشد داشته است.
كاربران اينترنت ‪ ۱۱/۲‬درصد از جمعيت كشور لبنان و ‪ ۷/۵‬درصد از عماني ها را تشكيل مي‌دهند.
كاربران اينترنت كشور لبنان ‪ ۲/۶‬درصد از كل كاربران خاورميانه، كاربران عمان ‪ ۰/۹‬درصد از كل كاربران خاورميانه و كاربران عمان ‪ ۰/۹‬درصد از كل كاربران اين منطقه را تشكيل مي‌دهند.
نرخ رشد شمار كاربران در فاصله سال‌هاي ‪ ۲۰۰۰‬تا ‪ ۲۰۰۵‬ميلادي در كشورهاي فلسطين و قطر به ترتيب ‪ ۳۱۴/۳‬درصد و ‪ ۳۶۹/۳‬درصد بوده است.
در سال جاري ‪ ۳/۶‬درصد از مردم فلسطين و ‪ ۱۸/۳‬درصد از جمعيت قطر به اينترنت دسترسي داشتند كه تنها ‪ ۰/۷‬درصد از كل كاربران خاورميانه را تشكيل مي‌دهند.
در سال ‪ ۲۰۰۵‬ميلادي يك ميليون و ‪ ۵۰۰‬هزار كاربر اينترنت در عربستان سعودي وجود داشت كه نسبت به سال‌هاي آغازين قرن حاضر ‪ ۶۵۰‬درصد رشد كرده است.
طبق آمارها تنها ‪ ۶/۹‬درصد از مردم عربستان كاربر اينترنت هستند كه ‪ ۷/۷‬درصد از شمار كاربران خاورميانه را تشكيل مي‌دهند، در همين سال با وجود اين كه تنها ‪ ۳/۳‬درصد از مردم سوريه كاربر اينترنت بودند، نرخ رشد شمار كاربران در فاصله سال‌هاي ‪ ۲۰۰۰‬تا ‪ ۲۰۰۵‬ميلادي ‪ ۱۹۳۳‬درصد برآورد شد.
در سال جاري سوريه‌اي‌ها ‪ ۳/۱‬درصد از كاربران جهان را تشكيل مي‌دهند، و در سال ‪ ۲۰۰۵‬ميلادي كشور تركيه با ‪ ۶‬ميليون كاربر ‪ ۳۱‬درصد از كاربران خاورميانه را به خود اختصاص داد.
در اين سال اينترنت تنها ميان ‪ ۸/۲‬درصد از كل جمعيت اين كشور نفوذ داشته است و نرخ رشد شمار كاربران از سال ‪ ۲۰۰۰‬تا ‪ ۲۰۰۵‬ميلادي ‪ ۲۰۰‬درصد بود.
امارات متحده عربي در سال جاري بيش از يك ميليون كاربر داشته است، اين نرخ زماني با اهميت است كه بدانيم كل جمعيت امارات سه ميليون و ‪۷۵۰‬ هزارنفر بود.
اينترنت در ميان ‪ ۲۹/۶‬درصد از مردم كشور امارات نفوذ كرده است كه ‪ ۵/۷‬درصد از كاربران خاورميانه را تشكيل مي‌دهند.
نرخ رشد كاربران در فاصله سال‌هاي ‪ ۲۰۰۰‬تا ‪ ۲۰۰۵‬ميلادي ‪ ۵۱‬درصد برآورد شد و در پايان نيز كشور يمن با رسوخ اينترنت در ميان ‪ ۰/۵‬درصد از مردم شاهد رشد ‪ ۵۶۶/۷‬درصدي شمار كاربران طي ‪ ۵‬سال اخير بوده است.
در سال ‪ ۲۰۰۰‬ميلادي تنها ‪ ۱۵‬هزار كاربر در يمن وجود داشت در حالي كه در سال جاري شمار كاربران به ‪ ۱۰۰‬هزار نفر رسيد، يمني‌ها ‪ ۰/۵‬درصد از كل كاربران خاورميانه را تشكيل مي‌دهند.
كشورهاي قاره آسيا ‪ ۳۴‬درصد از كل كابران اينترنت را در خود جاي داده اند و با تجربه رشد ‪ ۱۶۴/۴‬درصدي تعداد كاربران شاهد رسيدن شمار آنها به ‪ ۳۰۲‬ميليون و ‪ ۲۵۷‬هزار نفر بوده‌اند.
آسيا ‪ ۵۶/۳‬درصد از كل جمعيت جهان را دارد اما اينترنت تنها در ميان ‪ ۸/۴‬درصد از مردم اين قاره نفوذ كرده است.
در ميان كشورهاي آسيايي، كشورهاي چين، ژاپن و هند به ترتيب با داشتن ‪ ۳۱/۱‬درصد، ‪ ۲۲/۴‬درصد و ‪ ۱۳‬درصد از كاربران آسيا ركورد دار هستند و در مقابل كشورهاي افغانستان ، بوتان، كامبوج، تايمور شرقي، گرجستان، لائوس، مالديو، مغولستان، ميانمار، نپال، تاجيكستان و تركمنستان هيچ سهمي در اين قاره ندارد.
در اين كشورها تعداد كاربران اينترنت آنقدر كم است كه سهمشان در قاره آسيا به صفر درصد رسيده است.

شبكه تلفن همراه مشكلي ندارد!

طبق اظهارات مشتركان تلفن همراه، در دو روز گذشته ارتباطات در شبكه‌ي تلفن همراه با اختلال مواجه شده است و اين در حالي است كه مسؤولان شركت ارتباطات سيار عقيده دارند شبكه با مشكل خاصي مواجه نيست.
به گزارش خبرنگار سرويس ارتباطات خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) در پي اظهارات مكرر مشتركان مبني بر وجود اختلال در شبكه‌ي تلفن همراه در دو روز گذشته، مهندس «حسن طالبي‌نژاد» معاون فني مهندسي شركت ارتباطات سيار گفت: مشكل يا اتفاق خاصي در شبكه‌ي تلفن همراه رخ نداده و گزارشي نيز از خرابي يا اختلال به دست ما نرسيده است.

حمايت شوراي عالي اطلاع‌‏رساني از نرم‌افزارهاي اوپن سورس

محمد خوانساري، مجري طرح ملي لينوكس فارسي مركزIT پيشرفته شريف در گفت‌‌‏وگو با ايلنا، با اشاره به اينكه حدود 3 هزار و 500 ميليون ريال بودجه براي انجام ده پروژه طرح ملي لينوكس فارسي در سال جاري موردنياز است، گفت: اختصاص 350 ميليون ريال براي يك پروژه IT طي يك سال، رقم زيادي نبوده و مجريان اين پروژه در تلاش هستند با حداقل هزينه، طرح را به اتمام برسانند.
خوانساري، در ادامه افزود: شوراي عالي اطلاع‌‏رساني در راستاي حمايت از تحقيقات در بخش خصوصي بودجه‌‏اي به استفاده‌‏كنندگان از نرم‌افزارهاي متن باز و آزاد اختصاص داده تا به راحتي بتوانند با بهينه‌‏سازي و سفارشي كردن نرم‌‏افزارهاي آزاد و متن باز به فعاليت خود ادامه دهند.
وي خاطرنشان كرد: جزئيات اين بودجه و نحوه پرداخت آن در سايت اطلاع‌‏رساني TAKFA.IR موجود بوده و براي اجراي آن از حدود يك ماه و نيم پيش كار گروه متن باز تشكيل شده است.
مدير طرح ملي لينوكس فارسي مركز IT پيشرفته شريف گفت: براي اين كه سيستم عامل لينوكس بتواند در كشور رشد و گسترش داشته باشد بايد دولت از شركت‌‏هاي خصوصي فعال در اين عرصه حمايت كرده و بازار مناسب توليد محصولات با استفاده از اين سيستم عامل را فراهم سازد.

حمايت شوراي عالي اطلاع‌‏رساني از نرم‌افزارهاي اوپن سورس

محمد خوانساري، مجري طرح ملي لينوكس فارسي مركزIT پيشرفته شريف در گفت‌‌‏وگو با ايلنا، با اشاره به اينكه حدود 3 هزار و 500 ميليون ريال بودجه براي انجام ده پروژه طرح ملي لينوكس فارسي در سال جاري موردنياز است، گفت: اختصاص 350 ميليون ريال براي يك پروژه IT طي يك سال، رقم زيادي نبوده و مجريان اين پروژه در تلاش هستند با حداقل هزينه، طرح را به اتمام برسانند.
خوانساري، در ادامه افزود: شوراي عالي اطلاع‌‏رساني در راستاي حمايت از تحقيقات در بخش خصوصي بودجه‌‏اي به استفاده‌‏كنندگان از نرم‌افزارهاي متن باز و آزاد اختصاص داده تا به راحتي بتوانند با بهينه‌‏سازي و سفارشي كردن نرم‌‏افزارهاي آزاد و متن باز به فعاليت خود ادامه دهند.
وي خاطرنشان كرد: جزئيات اين بودجه و نحوه پرداخت آن در سايت اطلاع‌‏رساني TAKFA.IR موجود بوده و براي اجراي آن از حدود يك ماه و نيم پيش كار گروه متن باز تشكيل شده است.
مدير طرح ملي لينوكس فارسي مركز IT پيشرفته شريف گفت: براي اين كه سيستم عامل لينوكس بتواند در كشور رشد و گسترش داشته باشد بايد دولت از شركت‌‏هاي خصوصي فعال در اين عرصه حمايت كرده و بازار مناسب توليد محصولات با استفاده از اين سيستم عامل را فراهم سازد.

اصفهاني ها خواستار لغو بخشنامه تعرفه پهناي باند اينترنتي هستند

انجمن كارفرمايان فناوري اطلاعات و ارتباطات(‪ (ICT‬استان اصفهان با ارسال نامه‌اي به رييس جمهوري ، خواستار لغو بخشنامه اخير تعرفه پهناي باند اينترنتي شد.
در اين نامه كه به امضاي رييس انجمن ‪ ICT‬استان اصفهان رسيده است و روز يكشنبه در اختيار خبرگزاري جمهوري اسلامي در اصفهان قرار گرفت نسبت به افزايش تعرفه‌هاي پهناي باند اينترنت انتقاد شده است.
در اين نامه كه همراه با جدول قبلي و جديد تعرفه پهناي باند اينترنت ارايه شده از رييس جمهوري تقاضا شده است كه ضمن پيگيري مجدانه موضوع با صدور دستور لغو بخشنامه اخير تعرفه پهناي باند از تضييع حق شركتهاي ارايه دهنده خدمات اينترنتي(‪ (ISP‬جلوگيري كند.
در اين نامه آمده است: اكنون با افزايش ناگهاني و بي‌منطق پهناي باند اينترنتي بيش از ‪ ۸۰‬درصد از شركتهاي فعال ‪ ISP‬در معرض خطر ورشكستگي قرار دارند و ديگر نمي‌توان به سطح كيفيت توجهي داشت.
در ادامه نامه تاكيد شده‌است: اين روش حمايت از بخش خصوصي شايسته نيست كه در يك زمان تعرفه را كاهش مي‌دهند و بعد كه شركتها پهناي باند خود را افزايش مي‌دهند مي‌گويند تعرفه گران شده است.
انجمن ‪ ICT‬اصفهان اين سوال را مطرح كرده است كه چگونه مي‌توان در شرايطي كه با مصاحبه‌هاي گوناگون جو جامعه ملتهب مي‌شود و بعد بر خلاف آن جنجالها، تعرفه افزايش مي‌يابد، با آرامش به فعاليت تجاري پرداخت.
انجمن فناوري اطلاعات و ارتباطات اصفهان با اعتراض به اينكه چرا فقط افزايش تعرفه‌ها شامل پهناي باند كمتر از دو مگا بيت بر ثانيه شده است اين نكته را يادآوري كرد كه بيشتر شركتهاي ‪ ISP‬از پهناي باند كمتر از دو مگا بيت استفاده مي‌كنند.
در اين نامه با بررسي روند كاهش تعرفه پهناي باند اينترنتي توسط شركت ارتباطات داده‌ها آمده است: در آغاز سال جاري با كاهش تعرفه‌ها شركتهاي ‪ISP‬ قيمت كارتهاي اينترنتي خود را كاهش و ميزان پهناي باند اينترنت خود را به منظور ارتقا كيفيت خدمات افزايش دادند.
در ادامه نامه آمده است: هفته گذشته بدون‌اطلاع قبلي، تعرفه اينترنت براي پهناي باند كمتر از دو مگا بيت بر ثانيه از سوي شركت ارتباطات داده‌ها افزايش يافت ودر قبوض شركتها اعمال شد و شركتها موظف شدند مابه‌التفاوت تغيير قيمت از آغاز سال تا به حال را نيز پرداخت كنند.
انجمن ‪ ICT‬اصفهان با اشاره به اينكه هيچ گاه قوانين مالي دولت عطف به گذشته نمي‌شود تصريح كرد: اين در حالي است كه اكثر شركتهاي ارايه‌دهنده خدمات اينترنتي بر اساس قيمتهاي كاهش يافته براي هزينه‌هاي شش ماه خود برنامه‌ريزي كرده و قيمت كارتهاي اينترنتي خود را كاهش داده‌اند و ديگر امكان افزايش آن نيست.
انجمن فناوري اطلاعات و ارتباطات استان اصفهان با ناميدن رييس جمهور به عنوان " حامي ستم ديدگان" از وي خواستار رسيدگي به اين موضوع شد.
رونوشتي از اين نامه براي وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات، مديرعامل شركت ارتباطات داده‌ها نيز ارسال شده است.

مجمع تشکل های IT و ساماندهی به مسایل کلان کشور

دبير مجمع ناشران الكترونيك گفت: مجتمع تشكل‌هاي IT ايران با هدف سازمان دادن به مسائل كلان IT كشور تشكيل مي‌شود.
قديمي ضمن اعلام اين خبر به خبرنگار ايسنا گفت: اين تشكل در حال حاضر متشكل از مجمع ناشران الكترونيك، سنديكاي توليدكنندگان رايانه، اتحاديه صادركنندگان نرم‌افزار، انجمن شركت‌هاي اينترنتي و انجمن تخصصي آموزشگاه‌هاي رايانه‌يي كشور است.
قديمي افزود: در اين مجمع كار موازي با نظام صنفي رايانه‌يي انجام نخواهد شد و هر تشكلي كه در زمينه فناوري اطلاعات فعاليت دارد مي‌تواند به آن بپيوندند.
وي ادامه داد: در حال حاضر جلسات اوليه برگزار شده است و بزودي از اتاق بازرگاني نيز مجوز فعاليت خواهيم گرفت و با تدوين سياست‌هاي كلان مجمع تا چند ماه آينده رسما كار خود را آغاز مي‌كنيم.

افتتاح دانشكده الكترونيكي IT استان مازندران

دانشكده الكترونيكيIT استان مازندران همزمان با برگزاري اولين نمايشگاه الكترونيك، كامپيوتروتجارت الكترونيكي مازندران بصورت رسمي افتتاح مي شود.
به گزارش ستاد خبري اولين نمايشگاه الكترونيك، كامپيوتر و تجارت الكترونيكي، مرتضي كاظميان، مدير اين نمايشگاه ، در خصوص نحوه پذيرش اين دانشكده گفت: دانشكده الكترونيكي IT بدون آزمون ورودي و فقط با ارائه مدرك ديپلم معتبر جهت دورة معادل كارشناسي در طرح مشاغل پذيرش مي كند. اين دانشكده با هزينه مناسب و ارائه مدرك رسمي (با مجوز شوراي عالي انفورماتيك و سازمان مديريت كشور) سرويس خود را در اختيار كليه كاربران قرار مي دهد.
كاظميان ادامه داد: سيستم نرم افزاري ومتد E-learning اين سايت در شوراي عالي انفورماتيك بنام دانشكده الكترونيكي IT به ثبت رسيده و شركت دنياي نوين پژوهش پرداز با مجوز شوراي عالي انفورماتيك و سازمان مديريت كشور در زمينه انفورماتيك ودانشكده الكترونيكي فعاليت دارد. اين دانشكده مدارك IT/ICT/ICDL مورد تائيد كليه ادارات وسازمانها را ارئه مي كند.
گفتني است دانشجويان و كاربران در اين سيستم، آموزش تئوري را از سيستم E-learning فرامي گيرند و كلاسهاي عملي توسط سميلاتور سايت و جلسات حضوري درآموزشگاه كانون فناوران (بامجوزسازمان مديريت وبرنامه ريزي استان تهران) تعليم و آموزش داده ميشوند.
در روز دوم نمايشگاه الكترونيك، كامپيوتر و تجارت الكترونيكي كه به نام " آموزش الكترونيكي" نام گذاري شده است، دانشكده با حضور اساتيد و مسوولان مربوطه افتتاح خواهد شد.
به گفته كاظميان، مسوولين برگزاري نمايشگاه تا كنون حمايت هاي همه جانبه اي را از اين دانشكده انجام داده اند و مي توان اميد داشت كه با افتتاح دانشكده الكترونيكيIT كه يك جهش در ساختار آموزشي محسوب مي شود، پيشرفتهاي چشمگيري را در مازندران شاهد باشيم.

روز قلم به دستان مبارک!

علی شمیرانی – امروز کلی تماس و SMS های سرشار از لطف و محبت دوستان و همکاران به دستم رسید که خوب خوشحال شدم که دوستان بنده را مورد لطف و عنایت خودشان قرار دادند.
به خصوص زمانی بیشتر تعجب کردم که SMS هایی از کسانی دریافت کردم که سال هاست به علل مختلف با آنها در تماس نبودم ولی امروز فهمیدم که اگرچه سال هاست که با برخی در تماس نیستم ولی به هیچ وجه از یاد آنها نرفتم.
به هر حال می خواستم به نوبه خود به تک همکاران قلم به دست خود در همه حوزه ها تبریک گفته و برایشان آرزوی بهروزی، سربلندی و توفیق کنم.
راستی هروقت می گویند قلم به دست و از این چیزها یاد مطلبی از ابراهیم نبوی می افتم که نوشته بود ببخشید مگه بقیه قلم به پا هستند که به ما می گویند قلم به دست! روز خبرنگار به همه مبارک.

August 07, 2005

واگذاری لپ تاپ به خبرنگاران با شرایط ویژه

خبرنگاران و تولیدکنندگان نرم افزار به مناسبت روز خبرنگار می توانند لپ تاپ های IBM را با شرایط ویژه تهیه کنند.
به گزارش روابط عمومی جشنواره نرم افزارهای چندرسانه ای و نمایشگاه رسانه های دیجیتالی در آستانه روز خبرنگار و به منظور قدردانی از زحمات خبرنگاران و فعالان حوزه خبر و اطلاع رسانی دبیرخانه جشنواره نرم افزارهای چندرسانه ای با همکاری مجمع ناشران الکترونیک تعداد محدودی لپ تاپ IBM را به خبرنگاران و تولیدکنندگان نرم افزار با شرایط ویژه واگذار می کند.
براساس این گزارش خبرنگاران از 17 مرداد ماه سال جاری همزمان با روز خبرنگار تا پایان روز 25 مرداد ماه با ارائه کپی کارت خبرنگاری یا گواهی خبرنگاری از رسانه مربوطه و با مراجعه به دبیرخانه جشنواره نرم افزارهای چندرسانه ای و یا تماس با شماره تلفنهای 88733284 ، 88734118 و 5-77517153 می توانند نسبت به ثبت نام و تهیه این لپ تاپها اقدام کنند.
شرکت کنندگان در دومین جشنواره نرم افزارهای چندرسانه ای و شرکتهای عضو مجمع ناشران الکترونیک از جمله شرکتهای تولیدکننده نرم افزاری هستند که می توانند از این شرایط ویژه برخوردار شوند.
این گزارش حاکی است کامپیوترها دارای آخرین تکنولوژی و با بهترین مارک بازرگانی (IBM) و با تأیید استاندارد شرکت تحقیقات صنایع انفورماتیک و سازمان استاندارد ایران بوده و به صورت بسته بندی از کارخانه تحویل متقاضیان خواهد شد.
شایان ذکر است قیمت ارائه این کامپیوترها نسبت به کامپیوترهایی که از محل هدیه رئیس جمهور سابق به خبرنگاران تهیه شده، مناسبتر است.
علاقمندان جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانند به پایگاه اینترنتی www.IranMF.com مراجعه نمایند.

نرم افزار ارزیابی صرفه اقتصادی طرح های آموزشی طراحی شد

ITanalyze.ir - این نرم افزار در سایت www.amoozgar.com نصب گردیده است و به مدیران آموزش جهت بررسی صرفه اقتصادی راه اندازی یک موسسه آموزشی جدید یا یک دوره درسی نو مشاوره می دهد.
این نرم افزار پنج حالت مختلف برای موسسات درنظر می گیرد. که دو حالت اول آن مربوط به بررسی صرفه اقتصادی راه اندازی دوره های درسی و یا موسسات آموزش مجازی می باشد و سه حالت دیگر نیز مربوط به راه اندازی یک موسسه معمولی می باشد.
برای سه حالت اخیر، این نرم افزار به مدیران کمک می کند تا پیش از تاسیس یک موسسه یا آموزش یا یک دوره جدید، پیش بینی ای از حداقل دانشجویان جهت سود ده بودن طرح خود، حداقل شهریه برای این طرح و دوره بازگشت سرمایه گزاری در پروژه آموزشی خود را محاسبه و پیش بینی نمایند.
از ویژگی های جالب این نرم افزار رسم نمودار برخط میزان درآمد، سود و جدول پای هزینه ها برای پروژه آموزشی مورد نظر می باشد.
برای استفاده از این نرم افزار باید به بخش ارزیابی اقتصادی/ قسمت محاسبات این سایت مراجعه فرمائید.
گفتنی است آموزگار پایگاه اطلاع رسانی سیستم های آموزشی نوین می باشد که با تایید و حمایت سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور راه اندازی شده است.
در این پایگاه علاوه بر این نرم افزار می توانید آخرین اخبار مربوط به شیوه های یادگیری نوین و نیز مقالات متنوعی پیرامون این مدل های جدید در شانزده گروه بندی مختلف را بخوانید .

بازی رایانه ای روی خطوط پرسرعتADSL

ITanalyze.ir - هفته گذشته، گروه بازيهاى رايانه اى تاتنگ (TGamenet.com) ، زير مجموعه گروه صنعتى الکترونيک تاتنگ(etig.ir) سرويس بازيهاى رايانه اى چند نفره خود را براى اولين بار در ايران روى خطوط پر سرعت ADSL ارايه داد.
با توجه به قرارداد فى ما بين گروه صنعتىالکترونيک تاتنگ و شرکت پيشگامان توسعه ارتباطات(pte.ir)، از اين پس کاربران پيشگامان قادر خواهند بود با استفاده از خطوط پر سرعت ADSL با کيفيتى همانند آنچه در مراکز بازيهاى رايانه اى دريافت ميکنند به صورت رايگان از طريق رايانه شخصى خود با ديگر بازيکنان در سطح کشور به رقابت بپردازند.
سرورهاى شبکه بازيهاى رايانه اى تاتنگ علاوه بر مرکز ديتا پيشگامان در مرکز شبکه سپنتا(Sepanta.net) نيز راه اندازى شده اند که کاربران را قادرميسازد تا با استفاده از سرويس اينترنت E1 شرکت سپنتا نيز بتوانند از سرويس فوق استفاده نمايند.
پرهام دستغيب بهشتى، مدير گروه بازيهاى رايانه اى تاتنگ با اعلام اين خبر افزود:" قراردادهايى با ديگر سرويس دهندگان خطوط پرسرعت اينترنتى دردست اقدام است که با امضاى اين قراردادها اکثرکاربران ADSL تحت پوشش قرار ميگيرند."
گروه بازيهاى رايانه اى تاتنگ، قديمى ترين ارائه دهنده سرويس بازيهاى رايانه اى اينترنتى
در ايران، به مدت دو سال است که به کاربران اين امکان را ميدهد تا طريق رايانه شخصى خود با
يکديگر به رقابت بپردازند و در سيستم رتبه بندى جامع آن شرکت نمايند.
راه اندازى آسان بازى از طريق وب، سيستم يکپارچه رتبه بندى تمامى بازيکنان و فراهم آوردن محيطى سالم براى جوانان با نظارت بر گفتگو وفرهنگ بازى و به حداقل رساندن زمان و هزينه از ويژگى هاى خاص شبکه بازيهاى رايانه اى تاتنگ ميباشد.

August 06, 2005

تكنولوژي اطلاع رساني و رابطه ها!

علي شميراني – در خبر ها آمده كه چهارمين نمايشگاه تكنولوژي اطلاع رساني و ارتباطات (وبه قول متوليان اصفهاني برگزار كننده اين نمايشگاه ICT 2005 ) با استقبال مواجه نشد.
مجبورم براي توضيح منظورم اندكي به عقب يعني چيزي بيش از ده سال قبل باز گردم . به زماني كه پديده اي جديد با نام اختصاري ICT (Information and Communication Technology) در دنيا به وجود آمد. تا آنجا كه من از زبان اساتيد و انواع و اقسام مسوولان IT باز شنيده ام از اين فناوري با نام فناوري اطلاعات و ارتباطات نام برده اند نه تكنولوژي اطلاع رساني و ارتباطات. ولي اين كه در شهر مهم و بزرگي همچون اصفهان آن هم بعد از اين همه سال از به كار گيري ترجمه اي مشخص براي ICT و آن هم براي چهارمين سال برگزاري ، معادل تكنولوژي اطلاع رساني براي IT استفاده مي شود، امري است كه در جاي خود نياز به تامل دارد. باز جاي شكرش باقي است كه نگفتند نمايشگاه بين المللي تكنولوژي اطلاع رساني. چون در اين مملكت اگر فقط و فقط از كشور مسلمان و همسايه عزيز يعني افغانستان هم در يكي از نمايشگاه هاي كشور شركت كند ما به آن لقب بين المللي مي دهيم.
به اعتقاد من مشكل انتخاب نامي نادرست براي IT به ما مطبوعاتي ها برمي گردد. به تعبيري مطبوعات با سال ها نوشتن و نوشتن ظاهراً هنوز حتي نتوانسته اند كاري كنند كه نام اين فناوري درست به كار رود حالا چه رسد به كاربردهاي آن! بيچاره مطبوعاتي ها!
گروهان به جاي خود! عقب گرد!همه بايد تنبيه شويد ما به ده سال قبل باز مي گرديم و از اول تمرين مي كنيم. مفهوم بود؟

نمايشگاه" تكنولوژي اطلاع‌رساني وارتباطات"اصفهان با استقبال مواجه نشد

" چهارمين نمايشگاه تخصصي تكنولوژي اطلاع‌رساني و ارتباطات "(‪ (ICT2005‬در اصفهان با استقبال مناسبي از طرف شركتهاي خصوصي و دولتي و بازديدكنندگان مواجه نشد.
"نمايشگاه تكنولوژي اطلاع رساني و ارتباطات" از تاريخ ‪ ۱۳‬ماه جاري بدون برپايي مراسم افتتاحيه در مكان نمايشگاه‌هاي بين‌المللي اصفهان شروع به كار كرد.
در چهارمين نمايشگاه ‪ ICT‬اصفهان ‪ ۵۱‬شركت خصوصي و شش ارگان دولتي در يكي از سه سالن مكان نمايشگاه‌هاي بين‌المللي اصفهان به مساحت سه‌هزار و ‪ ۵۰۰‬متر مربع حضور دارند.
عضو هيات مديره انجمن كارفرمايان فناوري اطلاعات‌و ارتباطات استان اصفهان با پايين دانستن كيفيت نمايشگاه ‪ ICT‬اصفهان گفت: نمايشگاه امسال نسبت به سال گذشته داراي رشد ضعيف و نامحسوسي بود.
" مهدي نگيني " ادامه داد: چهارمين نمايشگاه فناوري اطلاعات و ارتباطات اصفهان داراي كارنامه قابل قبولي نيست و اطلاع رساني ضعيفي براي آن صورت گرفته است.
وي با تاكيد براينكه برگزاركنندگان نمايشگاه همواره به‌دنبال افزايش رشد و ارتقاي كيفيت‌اين نمايشگاه هستند،افزود: برخي مشكلات و معضلات حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات در سطح ملي و استاني،اطلاع رساني و تبليغات ضعيف و برخي عملكردها باعث افت كيفيت برگزاري اين نمايشگاه شد.
به گفته وي، برخي شركتها ترجيح مي‌دهند در نمايشگاهي حضور يابند كه داراي بازديدكننده بيشتري باشد.
نگيني تاكيد كرد: بهتر است شركت نمايشگاه‌هاي اصفهان در برگزاري نمايشگاه سالانه اتوكام (كامپيوتر و اتوماسيون اداري) حساسيت بيشتري داشته باشد تا شركتهاي فعال در عرصه فناوري اطلاعات و ارتباطات براي حضور درنمايشگاه ‪ICT‬ اصفهان گرايش بيشتري پيدا كنند.
يكي از مديران شركتهاي حاضر در نمايشگاه ‪ ICT‬اصفهان با تاييد استقبال كم شركتها و مردم از اين نمايشگاه گفت: ميزان حضور شركتهاي خارج از استان اصفهان در اين نمايشگاه بسيار ناچيز است.
وي تصريح كرد:بسياري از شعارهاي تبليغاتي نيز كه از طرف شركتهاي حاضر در نمايشگاه داده شده بود جنبه عملي به خود نگرفت و اين خود يكي از دلايل مهم كاهش تعداد بازديدكنندگان از نمايشگاه است.
هرسال دو نمايشگاه انفورماتيك با عنوانهاي"كامپيوتر و اتوماسيون اداري" (‪AUTOCOM)‬و تكنولوژي اطلاع رساني و ارتباطات(‪ (ICT‬در اصفهان برگزار مي‌شود.

ترك سل امروز در مجلس بررسي مي شود

ترك سل براي بررسي در كميسيون مخابرات امروز به مجلس مي رود .
احمد بزرگيان ، عضو كميسيون مخابرات مجلس درگفت و گو با موج گفت : براي تسريع و پيشروي در اجراي هر چه زودتر ترك سل ، اين قرار داد امروز در مجلس مورد بررسي قرار مي گيرد .
وي در پايان گفت : اين جلسه با حضور كميسيون مخابرات مجلس ، هيات رئيسه كميسيون مخابرات ، وزيران ICT و دفاع ، ايران سل و همچنين طرف قرارداد ترك سل تشكيل مي شود .

فن‌ سالاري‌ مستبدانه‌ جامعه‌ اطلاعاتي‌ و جامعه‌ ايراني‌

دكتر محمدرضا تاجيك - جوامع‌ نوين‌ از آغاز تشكيل‌ «جوامع‌ اطلاعاتي‌» بوده‌اند. درك‌ اين‌ حقيقت‌ضرورت‌ دارد كه‌ همه‌ كشورها «جوامع‌ اطلاعاتي‌» بوده‌اند، چرا كه‌ توليد قدرت‌ براي‌ دولت‌، پيامد گردآوري‌، نگه‌داري‌ و كنترل‌ اطلاعاتي‌ است‌ كه‌ در جهت‌ اهداف‌ رهبري‌ جامعه‌ به‌ كار مي‌رود. اما در دولت‌ - ملت‌ با يك‌پارچگي‌ اداري‌ بسيار زياد و خاص‌ خود، اين‌ امر با استحكام‌ بسيار بيش‌تري‌ توام‌ بوده‌ كه‌ تاكنون‌ سابقه‌ نداشته‌ است‌. گيدنز، 178: 1985

در كتاب‌ «پادشاه ازل‌ و ابد»، نوشته‌ تي‌.اچ‌.وايت‌، (نويسنده‌-م) مرلين‌، آرتور جوان‌ را سوار پرنده‌اي‌ مي‌كند تا بتواند آسمان‌ها را بپيمايد و تصوير دقيقي‌ از دنياي‌ پايين‌ به‌ دست‌آورد. يكي‌ از مشاهدات‌ اصلي‌ بي‌اهميت‌ بودن‌ نسبي‌ مرزهايي‌ بود كه‌ از بالا ديده‌ مي‌شدند. آرتور تنگه‌ها را به‌ روشني‌ و به‌ وضوح‌ يك‌ نقشه‌ مي‌ديد. مرزها خطوطي‌ غير واقعي‌ بودند. كافي‌ بود كه‌ مرزهاي‌ غير واقعي‌ موجود در كره‌ زمين‌ از اذهان‌ بيرون‌ بروند، پرندگان‌ در حال‌پرواز به‌ طور فطري‌ اين‌ مرزها را ناديده‌ مي‌گيرند. مرزها چه‌قدر ابلهانه‌ به‌ نظر مي‌رسيدند و براي‌ بشر نيز تصويري‌ غير از اين‌ نبود، اگر مي‌توانست‌ پرواز كند.

هدف‌ مرلين‌، طرح‌ يك‌ نظام‌ جهان‌ شمول‌ در ذهن‌ آرتور بود كه‌ بر پايه‌ اصول‌ صحيح برگرفته‌ از ميزگرد پادشاه‌ آرتور و دلاوران‌ او در كملت‌، بنا شده‌ بود. تجربه‌ كملت‌ براي‌ مدت‌زماني‌ كار آمد به‌ نظر مي‌رسيد، اما در نهايت‌ مانند هر آرزوي‌ جهان‌ شمول‌ ديگري‌، بر اثر اختلافات‌ معمول‌ جوامع‌ بشري‌، بي‌ نتيجه‌ ماند. به‌ طور ابلهانه‌اي‌، مرزهايي‌ واقعي‌ يا غيرواقعي‌، از يك‌ نوع‌ يا انواع‌ مختلف‌، هنوز هم‌ حفظ شده‌اند.

مطمئنا، آرتور جوان‌ قادر نبود كه‌ مانع‌ آن‌ شود، اما در سفر خود مشاهده‌ كرد كه‌ بعضي‌از مرزها هرگز خيالي‌ نبوده‌، بلكه‌ قابل‌ ملاحظه‌ و بنيادي‌اند، حصارها مناطق‌ مختلف‌ را مجزا مي‌كنند، خندق‌ها و ديوارها از قصرها و كاخ‌ها محافظت‌ مي‌نمايند و بعضي‌ شهرها نيز با ديوار محصور شده‌اند. شاه‌ آرتور پير و دانا با ناراحتي‌ اذعان‌ كرد كه‌ حتي‌ مرزهاي‌ خيالي‌ نيز، در عمل‌ هولناك‌ و خطرناك‌اند. او مشاهده‌ كرد كه‌ مرز قابل‌ ملاحظه‌اي‌ بين‌ اسكاتلند و انگلستان وجود ندارد، اگرچه‌ فلودن‌ و بن‌‌ناك‌بارن‌ بر سر آن‌ جنگيده‌اند. اين‌ مرز تنها جغرافياي‌سياسي‌ را به‌ وجود آورده‌است‌ و غير از آن‌ چيز ديگري‌ نيست‌.

بي‌ترديد، در زمانه‌ ما تجربه‌ چنين‌ تجربه‌اي‌ در دستور كار تمامي‌ نخبگان‌ تصميم‌ساز و تدبيرپرداز جوامع‌ مختلف‌ قرار گرفته‌ است‌، زيرا از يك‌ سو، دوران‌ ما به‌ طور آشكار و محسوسي‌ نسبت‌ به‌ تمامي‌ دوره‌هاي‌ پيشين‌ از اطلاعات‌ سرشارتر است‌. ما در محيطي‌ لبريز از رسانه‌ها زندگي‌ مي‌كنيم‌، به‌ اين‌ معنا كه‌ زندگي‌ امروزي‌ اصولا پيرامون‌ نمادسازي‌2 امور، مبادله‌ و دريافت‌ يا تلاش‌ براي‌ مبادله‌ و عدم‌ پذيرش‌ پيام‌هايي‌ درباره‌ خودمان‌ و ديگران‌ دور مي‌زند. به‌ بيان‌ ديگر، ما به‌ طور فزاينده‌اي‌ در حال‌ ورود به‌ «جامعه‌ اطلاعاتي» و «عصر اطلاعات» هستيم‌. از جانب‌ ديگر، كماكان‌ «گفتمان‌هاي‌ ملي‌» (مانند حاكميت‌، فرهنگ‌، اقتصاد و مرزهاي‌ ملي‌) به‌ عنوان‌ گفتمان‌ مسلط، حضور و تأثير تعيين‌ كننده‌ خود را در عرصه‌ تمامي تعاملات‌ و مناسبات‌ ميان‌ دولت‌ها و ملت‌ها حفظ كرده‌اند.

در اين‌ شرايط، تنها جوامعي‌ امكان‌ مانايي‌ و پويايي‌ دارند كه‌ تمهيدات‌ و تدبيرهاي‌نظري‌ و علمي‌ لازم‌ را براي‌ مواجهه‌ اين‌ دو «دنيا» داشته‌ باشند. به‌ بيان‌ ديگر و با بهره‌اي‌ آزادانه از ميشل‌ فوكو، تنها آن‌ دسته‌ از كشورها موفق‌ به تأمين‌ و نگه‌داري‌ منافع‌ خود هستند كه‌ استعداد سازگار كردن‌ اين‌ دو جهان‌ ناسازگار را داشته‌ باشند.

با اين‌ مقدمه‌، اجازه‌ بدهيد براي‌ به‌ دست‌ دادن‌ تحليلي‌ مشخص‌ از شرايط مشخص‌زمانه‌ خود، و ترسيم‌ موقعيت‌ جامعه‌ ايراني‌ در اين‌ شرايط، تأمل‌ بيش‌تري‌ در مختصات‌ و مقتضيات‌ اين‌ دو «جهان» داشته‌ باشيم‌. دانيل‌ بل‌، نخستين‌ كسي‌ بود كه‌ به‌ طور جدي‌ به‌شكل‌گيري‌ «نوع‌ جديدي‌ از جامعه» اشاره‌كرد. هر چند قبل‌ از او عده‌ ديگري‌ از اصطلاح «پساصنعت‌گرايي» استفاده‌ كرده‌ بودند، ليكن‌ وي‌ اين‌ انگاره‌ را رواج‌ داد. «كارگران‌كارخانه‌اي» عصر صنعت‌گرايي‌ فراموش‌ مي‌شوند و نخبگان‌ جديد حرفه‌اي‌ و فني‌ بخش‌خدمات‌ برتر و ممتاز مي‌گردند. اين‌ مرحله‌ جديد جامعه‌ صنعتي‌ كه‌ از دهه‌ 1960 پيش‌بيني‌شد، بيش‌ از هر چيز بر اساس‌ دانش‌ نظري‌ استوار است‌ در واقع‌ همان‌ كاري‌ كه‌ ماشين‌ها درعصر انقلاب‌ صنعتي‌ به‌ جاي‌ قدرت‌ بازو انجام‌ مي‌دادند، فن‌آوري‌هاي‌ ارتباطي‌ و اطلاعاتي‌جديد براي‌ قدرت‌ فكري‌ و ذهني‌ انجام‌ مي‌دهند، كه‌ نتيجه‌ آن‌ تحول‌ صنعت‌گرايي خواهد بود.(بل‌ بعد اين‌ وضعيت‌ جديد را «جامعه‌ اطلاعاتي» ناميد.)

در جامعه‌ اطلاعاتي‌، ما شاهد يك‌ تغيير بنيادي‌ خواهيم‌بود، به‌طوري‌كه‌ «اصول‌ بسيار محوري» جامعه‌ نه‌ در «كار و سرمايه»، بلكه‌ به‌طور فزاينده‌اي‌ در «دانش‌ نظري» شكل‌ مي‌يابند. درست‌ همان‌طوري‌ كه‌ جوامع‌ كشاورزي‌ متكي‌ بر زمين‌ جاي‌ خود را به‌ جوامع‌ صنعتي‌ متكي‌بر توليد كارخانه‌اي‌ دادند، جوامع‌ جديدي‌ در حال‌ پيدايش‌اند كه‌ متكي‌ بر خدمات‌ هستند. جامعه‌ پسا صنعتي‌ دانيل‌ بل‌ «چهارچوب‌ اجتماعي» را براي‌ «جامعه‌ اطلاعاتي» فراهم‌ كرد كه در آن‌ ارتباطات‌ راه‌ دور و رايانه‌ها براي‌ «انجام‌ و هدايت‌ مبادلات‌ اقتصادي‌ و اجتماعي‌ و روش‌هاي‌ خلق‌ و بازيافت‌ دانش‌ و ماهيت‌ كار و سازمان‌هايي‌ كه‌ انسان‌ها در آن‌ مشغول‌هستند»، از اهميت‌ محوري‌ و قاطع‌ برخوردارند.

روايت‌ مدرن‌ از پساصنعت‌گرايي‌ و جامعه‌ اطلاعاتي‌ روايتي‌ مملو از اعتقاد و باور به پيشرفت‌ است‌. بكارگيري‌ اين‌ فن‌آوري‌هاي‌ جديد استعداد مناسبي‌ براي‌ پيشرفت‌ و توسعه‌ايجاد مي‌كند. بسياري‌ هنوز بر اين‌ باورند كه‌ در نهايت‌ همه‌ بخش‌هاي‌ جهان‌ از اين‌ انقلاب فن‌شناختي‌ سود خواهند برد. اين‌ انديشه‌ها در آثار دانشمندان‌ اجتماعي‌ مروج‌ نظريه‌هايي‌ نظير نظريه‌هاي‌ ناشي‌ از «موج‌هاي‌ حامل» توسعه‌ اقتصادي‌ و فن‌شناختي‌ مربوط به‌ كندراتيف‌3 نيز نمايان‌ مي‌گردند.

روايت‌ پسامدرن‌ از جامعه‌ اطلاعاتي‌ را مي‌توان‌ در كتاب‌ «وضعيت‌ پسامدرن» ليوتار مشاهده‌ كرد. اين‌ كتاب‌ هر چند نقطه‌ عزيمتي‌ آشنا دارد و براساس‌ انديشه‌هاي‌ پساصنعت‌گرايي‌ بل‌ و همچنين‌ آلن‌ تورن‌4 بنا نهاده‌ شده‌است‌، ليكن‌ تصويري‌ از يك‌ جهان فراسوي‌ پيشرفت‌5 را به‌ دست‌ مي‌دهد. ليوتار تصريح‌ مي‌كند: «دشوار است‌ در ذهن‌ خود مجسم‌ كنيم‌ كه‌ فن‌آوري‌ معاصر چه‌ جهت‌ بديلي‌ را مي‌تواند به‌جاي‌ رايانه‌اي‌ كردن‌ جامعه‌ در پيش‌ بگيرد». در اين‌ وضعيت‌، نكته‌ و موضوع‌ محوري‌ ليوتار اين‌ است‌ كه‌ «جايگاه‌ دانش‌ در حال‌ تحول» است‌. اما نارضايتي‌ وي‌ از انديشه‌ «رايانه‌اي‌ شدن‌ جامعه» اين‌ است‌ كه‌ «رايانه‌اي شدن‌، پارادايم‌ كلي‌ و عمومي‌ پيشرفت‌ در علم‌ و فن‌آوري‌، كه‌ رشد اقتصادي‌ و گسترش‌ قدرت‌اجتماعي‌ - سياسي‌ مكمل‌هاي‌ طبيعي‌اي‌ براي‌ آن‌ به‌نظر مي‌رسند، را به‌ چالش‌ نمي‌طلبد يا در به‌ چالش‌طلبي‌ آن‌ ناكام‌ مي‌ماند». ديگر نمي‌توان‌ چنين‌ پيشرفتي‌ را فرض‌ قرارداد. ما اكنون‌ در جهاني‌ زندگي‌ مي‌كنيم‌ كه‌ به‌ چنين‌ «فراروايت‌ها» بي‌ باور و ظنين‌ است‌. در حالي‌كه‌ بل‌ ميان‌اقتصاد، سياست‌ و فرهنگ‌ تمايز قايل‌ مي‌شود و علم‌ و فن‌آوري‌ را، در تقابل‌ با «خود شيفتگي‌فرهنگ‌ معاصر»، به‌ عنوان‌ موتور تحول‌ اجتماعي‌ مي‌داند. فوكو خود علم‌ را به‌ عنوان‌ يك «شكل‌ از گفتمان» مورد بحث‌ قرار مي‌دهد. به‌ نظر بل‌، علم‌، به‌ عنوان‌ جنبه‌اي‌ از «اصل‌محوري‌» جديد، بيش‌ گفتمان‌ صرف‌ است‌؛ علم‌ خنثي‌ است‌. اما، ليوتار علم‌ را با فرهنگ مجددا پيوند مي‌زند و خاطرنشان مي‌نمايد كه‌ تجاري‌ سازي‌ تحقيق‌ و پژوهش‌ بدان‌ معناست‌كه‌ ما آنقدر كه‌ به‌ دنبال‌ گسترش‌ و افزايش‌ قدرت‌ هستيم‌، به‌ دنبال‌ كشف‌ حقيقت‌ نيستيم‌. تضميني‌ وجود ندارد كه‌ عقل‌ و خرد نتايج‌ آزادي‌ بخش‌ و رهايي‌ بخش‌ ايجاد كنند.

مثلا در آلمان‌ آموزش‌ خود كه‌ تحت‌ تأثير انديشه‌ روشنگري‌ يا به‌ عنوان‌ يك‌ دقيقه‌ در شكوفايي‌ فزاينده‌ آزادي‌ (مثلا در فرانسه‌) يا به‌ عنوان‌ يك‌ وسيله‌ بهبود بهداشت‌ و سلامت‌ملي‌ مورد نظر قرار گرفت‌، اكنون‌ به‌ عملكرد و نحوه‌ انجام‌6، مهارت‌ها و تعليم‌7 تقليل‌ يافته‌است‌. از نظر ليوتار، جوامع‌ پيشرفته‌ به‌ طور فزاينده‌اي‌ مجبور مي‌شوند «نسبت‌ به‌ سهم‌ مطلوبي‌از آموزش‌ عالي‌ را جهت‌ عملكرد بهينه‌ نظام‌ اجتماعي» بيابند. بنابراين‌، خرد آزادي‌بخش‌ و رهايي‌بخش‌ جاي‌ خود را به‌ عقلاني‌ سازي‌ فن‌سالارانه‌ مي‌دهد. همان‌گونه‌ كه‌ رابينز8 و وبستر عنوان‌ مي‌كنند، «وقتي‌ كه‌ توليد سيستماتيك‌ مهارتها و شايستگي‌هاي‌ عملياتي‌ به‌ هدف‌ نظام‌اجتماعي‌ - فني‌ تبديل‌ مي‌شود، آن‌گاه‌ استيناف‌ و رجوع‌ به‌ حقايق‌ و ارزشهاي‌ رهايي‌بخش‌ رامي‌توان‌ به‌ عنوان‌ عملي‌ نامتناسب‌ با زمان‌ خودش‌ ديد»9.

فن‌آوري‌ جديد جايگاه‌ مهمي‌ در تحليل‌ ليوتار دارد. او تأكيد مي‌كند كه‌ همراه‌ با برتري‌ و استيلاي‌ رايانه‌ها يك‌ منطق‌ خاص‌ و به‌ دنبال‌ آن‌ دستورالعمل‌هايي‌ پديدار مي‌شوند كه‌ تعيين‌ مي‌كنند چه‌ گزاره‌هايي‌ به‌ عنوان‌ گزاره‌هاي‌ «دانشي‌ يا معرفتي»10 پذيرفته‌ مي‌شوند. جست‌ و جوي‌ دانش‌ هدف‌ نيست‌ و فقط به‌خاطر دانش‌ نيز نيست‌، بلكه‌ آن‌چه‌ دانش‌ را مشروعيت‌ مي‌بخشد، «عملكرد» است‌. بنابراين‌، دانش‌ به‌طور فزاينده‌اي‌ كالايي‌ مي‌شود. لذا از نظر ليوتار، قدرت‌ و مشروعيت‌بخشي‌ آن‌ پيوند زيادي‌ با ذخيره‌كردن‌ دانش‌ و قابل‌ دسترس‌كردن‌ سريع‌ آن‌ دارد. «رايانه‌اي‌ كردن‌ جامعه» باعث‌ افزايش‌ كنترل‌ در بسترهاي‌ متعدد و مختلف‌ مي‌شود. براساس‌ نظر ليوتار، وقتي‌ كسي‌ فن‌آوري‌ را تقويت‌ مي‌كند، در واقع‌ واقعيت‌را «تقويت‌» مي‌كند و از آن‌رو شانس‌ «درست‌ بودن» و «بر حق‌ بودن» خود را تقويت‌ مي‌كند. در مقابل‌، اگر كسي‌ به‌ علم‌ و اختيار و قدرت‌ تصميم‌گيري‌ دسترسي‌ داشته‌ باشد، مي‌تواند فن‌آوري‌ را به‌طور بسيار كارآمدتري‌ تقويت‌ كند.

به‌طور كلي‌، ما بازتاب‌ مديريت‌گرايي‌ معاصر را در اين‌ شرح‌ مي‌شنويم‌. در اين‌ جهاني‌كه‌ بازار لجام‌ آن‌ را در دست‌ دارد، به‌طور فزاينده‌اي‌ جست‌ و جو مي‌شود تا براي‌ معماهاي‌معاصر راه‌ حل‌هاي‌ مديريتي‌ يافت‌ شود. اكنون‌ نه‌ تنها از دولت‌ها انتظار مي‌رود كارپردازي درست‌ شركت‌ها را اداره‌ كنند، بلكه‌ انتظار مي‌رود اقتصاد را نيز مديريت‌ كنند. اكنون‌ واژه‌كليدي‌ در خدمات‌ بهداشتي‌ و حتي‌ در زندان‌ها و برخورد با متخلفان‌، واژه‌ مديريت‌ است‌. جايي‌ كه‌ زماني‌ خرد قانون‌گذار حاكم‌ بوده‌است‌ و متخصصان‌ يا حرفه‌اي‌ها قوانين‌ اخلاقي‌موضوع‌ مورد بررسي‌ (حفظ حيات‌ و مجازات‌ قانون‌شكني‌) را وضع‌ مي‌كردند، اكنون‌ زبان‌مشترك‌ مديريت‌، به‌ گونه‌اي‌ آشكار و بي‌توجه‌ به‌ تخصصي‌ بودن‌ حوزه‌ اجتماعي‌ كه‌ در آن‌فعاليت‌ مي‌نمايد، حاكم‌ مي‌شود. «مديريت‌ اطلاعات» آخرين‌ مرحله‌ تكامل‌ در اين‌ روند است‌.

در شرح‌ ليوتار، فن‌آوري‌ اطلاعاتي‌ نقش‌ دوگانه‌اي‌ ايفا مي‌نمايد. از يك‌ سو، فن‌آوري‌ فوق‌ با ترويج‌ سايبرنتيك‌ به‌ عنوان‌ يك‌ بازي‌ زباني‌ جديد، به‌ پيشبرد و ترويج‌«وضعيت‌ پسامدرن‌» كمك‌ مي‌كند. از سوي‌ ديگر، فن‌آوري‌ اطلاعاتي‌ برخي‌ موضوع‌هاي اصلي‌ مدرنيته‌ را بيان‌ مي‌كند و كارايي‌ را به‌ عنوان‌ يك‌ كمك‌ مصنوعي‌ گسترش‌ مي‌دهد. هرچند دمدمي‌ مزاجي‌ و بي‌‌قاعدگي‌ و تصادف‌ افزايش‌ مي‌يابد، ولي‌ نظارت‌ نيز افزايش‌ مي‌يابد. اما براي‌ اين‌كه‌ درباره‌ ليوتار منصف‌ باشيم‌، بايد گفت‌ كه‌ تأكيد او بر انشقاق‌ مدرنيته‌ مربوط به‌بازي‌هاي‌ زباني‌ و زوال‌ سلسله‌ مراتب‌ است‌. بنابراين‌، او از مسئله‌ تحول‌ اجتماعي‌ كه‌ به‌نظر مي‌رسد مفهوم‌ پسامدرن‌ وي‌ به‌ آن‌ ارجاع‌ مي‌كند، كنار مي‌رود.

اما، اين‌ موضوع‌ به‌وسيله‌ بسياري‌ افراد ديگر، به‌ويژه‌ آن‌هايي‌ كه‌ در درون‌ سنت‌هاي تجربي‌تر كار مي‌كنند، مورد توجه‌ قرار گرفته‌ است‌. در حال‌ حاضر، مباحث‌ پسافورديسم بخش‌ مهمي‌ از مناظره‌هاي‌ پيرامون‌ پسامدرنيته‌ شده‌اند. خاطر نشان‌ مي‌شود كه‌ 5 دلار در برابر8 ساعت‌ كار در روز كه‌ با فورد آغاز شد، هدف‌ اصلي‌اش‌ اين‌ بود كه‌ هم‌ رضايت‌ كارگر از رژيم‌ توليد صنعتي‌ را تأمين‌ نمايد و هم‌ جيبهاي‌ او را براي‌ استفاده‌ از محصولات‌ مصرفي‌مازاد پر نمايد. اما در دهه‌ 1970، كاهش‌ تقاضا براي‌ كالاهاي‌ استاندارد شده‌ و به‌طور انبوه‌توليد شده‌ به‌ اضافه‌ رقابت‌ كشورهاي‌ تازه‌ صنعتي‌ شده‌ نظير كشورهاي‌ حاشيه‌ اقيانوس‌ آرام‌، جست‌ و جوي‌ روش‌هاي‌ نوين‌، انعطاف‌پذير و قانع‌ كننده‌تر از فورديسم‌ را برانگيخت‌. توليد انعطاف‌پذير (پسافورديسم‌) موجب‌ ايجاد بازار كار فرار و متغير، تغيير سريع‌تر شيوه‌هاي توليد و مصرف‌ كننده‌ محوري‌ بيش‌تر شد. نتيجه‌اي‌ كه‌ حاصل‌ شد عبارت‌ بود از تلاش‌ براي‌فن‌آوري‌هاي‌ جديد، الگوهاي‌ جديد مديريت‌ و به‌هم‌ پيوستگي‌هاي‌ نوين‌ جهاني‌ سرمايه‌ مالي‌و بازار.

پس‌ آن‌چه‌ ليوتار ارائه‌ مي‌دهد، يك‌ نظريه‌ پسامدرنيته‌ است‌ كه‌ كاملا متفاوت‌ با نظريه‌هاي‌ «پساصنعت‌گرايي» يا «جامعه‌ اطلاعاتي» است‌ كه‌ در آغاز با آنها شروع‌ كرديم‌. در واقع‌، به‌نظر مي‌رسد، همين‌ فرايندهاي‌ مورد بحث‌ توجه‌ را از جوامع‌ مجزا به‌ پسامدرنيته‌ به‌عنوان‌ يك‌ «وضعيت‌ جهاني» منحرف‌ مي‌كنند. شرح‌ ليوتار از اين‌ پديده‌ها ما را در يك گرداب‌ فلسفي‌ و زبان‌شناختي‌ رها مي‌سازد، اما تفسيرش‌ از پيامدهاي‌ فن‌آوري‌ جديد بسيار دلالت‌آميز است‌. از سوي‌ ديگر، پسافورديسم‌، تحولات‌ محسوسي‌ را در چشم‌اندازهاي صنعتي‌ و مصرف‌ به‌ ما خاطر نشان‌ مي‌سازد، تحولاتي‌ كه‌ براي‌ درك‌ اهميت‌ ارتباطات‌ ومصرف‌گرايي‌ در نظريه‌هاي‌ پسامدرنيته‌ از اهميت‌ محوري‌ برخوردارند.

مارك‌ پوستر، با تأثيرپذيري‌ از آثار ليوتار طرح‌ مي‌كند كه‌ «يك‌ سبك‌ جديد اطلاعات» در حال‌ جايگزين‌ شدن‌ ساخت‌هاي‌ اجتماعي‌ - فرهنگي‌ پيشين‌ است‌. وي‌ استدلال‌مي‌كند كه‌: «روندهاي‌ معمول‌ نهادي‌ خشك‌ كه‌ براي‌ حدود 200 سال‌ مشخصه‌ جامعه‌ مدرن‌بوده‌اند به‌ وسيله‌ زلزله‌ ارتباطات‌ الكتروني‌ در هم‌ شكسته‌ و به‌ روندهاي‌ معمول‌ جديد تجزيه‌شده‌اند كه‌ دورنماي‌ آنها هنوز روشن‌ نيست‌.»

او بر رسانه‌هاي‌ تلويزيوني‌، قابليت‌هاي‌ مراقبتي‌ فن‌آوري‌ اطلاعاتي‌، نوشتار الكتروني‌و علوم‌ رايانه‌اي‌ تأكيد دارد و مطرح‌ مي‌كند كه‌ نظريه‌ اجتماعي‌ مبتني‌ بر عمل‌ (كه‌ معرف‌مدرنيته‌ است‌)، ديگر براي‌ درك‌ و شناخت‌ اين‌ مقوله‌ها متناسب‌ نيست‌. پوستر با پيروي‌ از تأكيدهاي‌ ليوتار، به‌ نظريه‌پردازي‌ پيرامون‌ خصلت‌ ويژه‌ علم‌ رايانه‌ به‌ عنوان‌ يك‌ بازي‌ زباني‌ و گسترش‌ قدرت‌ با استفاده‌ از فن‌آوري‌ اطلاعاتي‌ مي‌پردازد.

پوستر، با توجه‌ به‌ اين‌كه‌ فن‌آوري‌ اطلاعاتي‌ قدرت‌ اجتماعي‌ را به‌طور مصنوعي‌گسترش‌ مي‌دهد، به‌طور عميق‌ به‌ بررسي‌ پايگاه‌هاي‌ داده‌پردازي‌ يا بانك‌هاي‌ اطلاعاتي مي‌پردازد و وجه‌ مقايسه‌ مطالعه‌ خود را مفهوم‌ پن‌ اپتيكن‌ فوكو قرار مي‌دهد. پوستر، مراقبت‌الكتروني‌ را به‌ عنوان‌ يك‌ ابر پن‌ اپتيكن‌ مي‌نگرد كه‌ نه‌ تنها قدرت‌ دانش‌ را تقويت‌ مي‌كند، همچنين‌ «خودها يا نفس‌هايي‌» را كه‌ ابژه‌ آن‌ هستند نيز تغيير شكل‌ مي‌دهد و مضاعف‌ مي‌كند. او همانند ليوتار، به‌طور ويژه‌اي‌ به‌ نظريه‌پردازي‌ پيرامون‌ كالايي‌ سازي‌ اين‌ اطلاعات مي‌پردازد. در اين‌ موقعيت‌، وي‌ عناصر نظارت‌ اجتماعي‌، نظارتي‌ را كه‌ تا حد زيادي غافلگيرانه‌ و غير ملموس‌ است‌، در حال‌ گسترش‌ مي‌بيند.

در حالي‌كه‌ واضح‌ است‌ كه‌ پوستر در اين‌ فن‌آوري‌هاي‌ جديد استعدادهاي‌ عظيمي‌براي‌ اشكال‌ جديد سلطه‌ مي‌بيند، اما چندان‌ روشن‌ نيست‌ كه‌ چه‌ سبك‌هايي‌ از مقاومت‌متناسب‌ اين‌ نوع‌ از سلطه‌هاست‌. او مي‌پذيرد كه‌ راهبرد پيشنهادي‌ ليوتار دسترسي‌ همه‌ مردم‌ به‌بانك‌هاي‌ اطلاعاتي‌، مي‌تواند راهي‌ به‌ جلو باشد، اما به‌نظر نمي‌رسد كه‌ او چندان‌ اعتمادي‌ به‌اين‌ روش‌ها داشته‌ باشد. اين‌ به‌ آن‌ علت‌ است‌ كه‌ سبك‌ اطلاعات‌ در درون‌ خودش‌ حاوي «محركه‌هاي‌ واگرايانه‌ و فروپاشنده» است‌ كه‌ مي‌تواند هرگونه‌ اقدام‌ «مشترك» را نامتناسب‌ و بي‌فايده‌ گرداند. با اين‌كه‌ ارتباطي‌ الكتروني‌ به‌ طرق‌ متعددي‌ مكمل‌ سبك‌هاي‌ ارتباطي‌موجود باشد: با اين‌ حال‌ علائمي‌ وجود دارد كه‌ نشان‌ مي‌دهند ارتباطات‌ الكتروني‌ ممكن‌است‌ به‌ طريقي‌ كه‌ هنوز براي‌ ما قابل‌ درك‌ نيستند، جايگزين‌ سبك‌هاي‌ ارتباطي‌ موجود بشوند.

مارشال‌ مك‌ لوهان‌، با اين‌ كه‌ دچار سرنوشتي‌ شبيه‌ دانيل‌ بل‌ شد (كه‌ آثارش‌ غالبا به‌عنوان‌ آثار «ناقص» و «مربوط به‌ گذشته» پنداشته‌ مي‌شوند)، ليكن‌ توانست‌ جنبه‌هايي‌ از انديشه‌اي‌ را تجسم‌ بخشد كه‌ در آن‌ رسانه‌هاي‌ الكتروني‌ براي‌ فهم‌ اواخر قرن‌ بيستم‌ از اهميت‌محوري‌ برخوردار مي‌شوند. با اين‌ كه‌ بعضي‌ بزرگنمايي‌ها قطعا در داخل‌ انگاره‌ «دهكده‌جهاني» وجود دارد، ليكن‌ انديشه‌ فوق‌ بعضي‌ از تأثيرهاي‌ مهم‌ فن‌آوري‌ جديد را روشن‌ و آشكار مي‌سازد. رخدادها و پديده‌هاي‌ دوردست‌ در سراسر جهان‌ به‌ طور پيوسته‌ و مداوم‌ به‌وسيله‌ اين‌ فن‌آوري‌هاي‌ جديد (براي‌ افرادي‌ كه‌ به‌ آن‌ها مجهزند) قابل‌ دسترسي‌ مي‌شوند. به‌علاوه‌، آن‌ها واكنش‌هاي‌ ما به‌ روابط و بحران‌هايي‌ نظير مرگ‌ را تحت‌ تأثير قرار مي‌دهند. ما با استفاده‌ از تلفن‌ كه‌ از طريق‌ ماهواره‌ها به‌ تلفن‌ها و شبكه‌هاي‌ رايانه‌اي‌ وصل‌ شده‌ است‌، مي‌توانيم‌ در زمان‌ واقعي‌ به‌ طور شفاهي‌ و رو در رو يا برعكس‌ به‌ واسطه‌ پست‌ الكتروني‌ با دوستان‌ و آشنايان‌ خود در هزاران‌ كيلومتر دورتر ارتباط برقرار كنيم‌.

يكي‌ از موضوع‌هاي‌ معمول‌ و پيش‌پاافتاده‌ توصيف‌هاي‌ جامعه‌ شناختي‌ از مدرنيته اين‌ است‌ كه‌ روابط ما به‌ گونه‌ بي‌سابقه‌اي‌ در عرض‌ فضا و زمان‌ گسترش‌ يافته‌ است‌. براي‌نسل‌هاي‌ گذشته‌، توسعه‌ خط و نگارش‌ ارتباطات‌ واسطه‌اي‌ و رسانه‌اي‌ را در مقياس‌ وسيع امكان‌پذير ساخت‌ و صنعت‌ چاپ‌ آن‌ها را بيش‌تر گسترش‌ داد. اما اين‌ فرايند در طي‌ سده‌بيستم‌ شتاب‌ گرفت‌، به‌ طوري‌كه‌ ابتدا تلگراف‌، سپس‌ تلفن‌، راديو، تلويزيون‌ و امروزه‌ رايانه‌ها و وسايل‌ ارتباطي‌ راه‌ دور در يك‌ توالي‌ سريع‌ ظاهر شدند و هر چيزي‌، از پوشش‌ جهاني‌رخدادهايي‌ مانند «جام‌ برتر» تا گردش‌ مداوم‌ سرمايه‌ در گرداگرد جهان‌ را، در يك‌ بازار بورس‌ هميشه‌ باز، تسهيل‌ كردند. در حالي‌كه‌ در گذشته‌ «جهان‌هاي‌ كوچك» بسياري‌ وجود داشتند، اكنون‌ تنها يك‌ جهان‌ وجود دارد.

اما، شرح‌هاي‌ پسامدرن‌ از فن‌آوري‌ ارتباطي‌ غالبا روي‌ عكس‌ وحدت‌ جهاني‌ و اشكال‌ جديدي‌ از واگرايي‌ و چندپارگي‌ متمركز مي‌شوند. از نظر بودريار، رسانه‌هاي الكتروني‌ جهان‌ از يك‌ جهان‌ شبيه‌ سازي‌هاي‌ صرف‌، جهان‌ مدل‌ها، كدها و ديجيتال‌ بودن‌همه‌ چيزها و بالاخره‌ جهان‌ تصاوير شبيه‌سازي‌ شده‌ رسانه‌اي‌ خبر مي‌دهند كه‌ خود را به‌ عنوان «واقعي» جلوه‌ مي‌دهند و تمايز بين‌ جهان‌ «واقعي» و جهان‌ تصويري‌ رسانه‌ها را از بين‌ مي‌برند. در واقع‌، يكي‌ از علت‌هاي‌ اين‌ امر ممكن‌ است‌ خود جامعه‌ يا به‌ قول‌ بودريار «اجتماعي‌»11باشد. وقتي‌ كه‌ رسانه‌ها نشان‌ مي‌دهند كه‌ «اجتماعي‌» يا جامعه‌ خود و همراه‌ با آن‌ راهبردهاي‌سياسي‌ سنتي‌ يك‌ «وهم‌»12اند، «رسانه‌هاي‌ جمعي‌»13 ممكن‌ است‌ يك‌ نام‌ بي‌مسمي‌ باشد.

يورش‌هاي‌ رعدآساي‌ نشانه‌ها در اطراف‌ ما، خودآرايي‌‌مان‌ با نشانه‌ها و ناتواني‌ در گريز از نشانه‌ها در همه‌جا، به‌ سرانجامي‌ شگفت‌آور مي‌انجامد؛ ويراني‌ معنا. ژان‌ بودريار مي‌گويد: «اكنون‌ اطلاعات‌ افزون‌ و افزون‌تر و معناي‌ آنها كم‌ و كم‌تر شده‌اند» (1983:95). از اين‌ ديدگاه‌ نشانه‌ها در گذشته‌ مرجعي‌ داشتند (مثلا: نوع‌ لباس‌ پوشيدن‌ دال‌ بر موقعيت‌اجتماعي‌ معيني‌ بود، اظهارات‌ سياسي‌ بر فلسفه‌اي‌ خاص‌ و اخبار تلويزيون‌ بر «آن‌ چه‌ واقعا رخ‌ مي‌داد» دلالت‌ داشتند. در فضاي‌ جامعه‌ اطلاعاتي‌، ما در چنان‌ كلاف‌ سر در گمي‌ از نشانه‌ها گرفتار شده‌ايم‌ كه‌ اهميت‌ معاني‌ از ميان‌ رفته‌ است‌. نشانه‌ها از جهت‌هاي‌ گوناگون مي‌آيند و آن‌ چنان‌ متنوع‌، سريع‌التغيير و متناقض‌اند كه‌ قدرت‌شان‌ در معني‌ بخشيدن‌ محرز نيست‌. به‌ علاوه‌، پيام‌گيران‌ به‌ موجوداتي‌ آفرينش‌گر، خودآگاه‌ و فعال‌ تبديل‌ شده‌اند، به‌طوري‌ كه‌ همه‌ نشانه‌ها را با شك‌ و گمان‌ و چشماني‌ پرسشگر استقبال‌ مي‌كنند و بنابراين‌ نشانه‌ها به‌‌سادگي‌ معنايي‌ وارونه‌ به‌ خود مي‌گيرند، مورد تفسير دوباره‌ قرار گرفته‌ و از معناي‌ مورد نظر فرستنده‌، منحرف‌ مي‌شوند.

هم‌چنان‌ كه‌ آگاهي‌هاي‌ مردم‌ از تجربه‌ مستقيم‌ رويدادها كاهش‌ مي‌يابند، شواهدي‌ به‌دست‌ مي‌آيند كه‌ نشان‌ مي‌دهند، نشانه‌ها به‌ درستي‌ و صراحت‌ نماينده‌ چيزي‌ يا كسي‌ نيستند. اين‌ عقيده‌ كه‌ نشانه‌ها تا حدودي‌ و نه‌ كاملا «واقعيت‌» مستقل‌ از خودشان‌ را بازنمايي‌ مي‌كنند، اعتبار آن‌ واقعيت‌ را از ميان‌ مي‌برد. به‌ عبارت‌ ديگر، نشانه‌ها خود مرجع‌14 هستند: آن‌ها شبيه‌سازي‌هاي‌15 همه‌ آن‌ چيزي‌ هستند كه‌ وجود دارد. آن‌ها در اصطلاح‌ بودريار «ابرواقعيت‌»16 هستند.... در اين‌ شرايط ما به‌ عصر «نمايش‌»17 وارد شده‌ايم‌ كه‌ مردم‌ ساختگي‌بودن‌ نشانه‌هاي‌ قابل‌ ارسال‌ را مي‌فهمند... و عصري‌ كه‌ در آن‌ غير اصيل‌ بودن‌ نشانه‌هايي‌ كه‌مردم‌ خود آنها را به‌ وجود مي‌آورند، پذيرفته‌ مي‌شود.

در جهان‌ حاد واقعيت‌ بودريار، زندگي‌ در تلويزيون‌ حل‌ شده‌است‌. در حالي‌كه‌ برخي‌اين‌ را به‌ معناي‌ مضاعف‌ شدن‌ كدها مي‌دانند. بودريار اين‌ فرايند را فرايندي‌ وحدت‌بخش‌ ويك‌پارچه‌ ساز يا حداقل‌ رهنمون‌ شونده‌ به‌ «همگني» مي‌داند؛ فرا واقعيت‌ با يك‌ كد ژنتيكي‌ يا تكويني‌ پيوند دارد. اما واقعيت‌ اين‌ است‌ كه‌ جهان‌ تصاوير تبليغاتي‌ تلويزيوني‌ جهاني‌ چندپاره‌ است‌ و تنها وجه‌ مشترك‌ اين‌ تصويرها اين‌ است‌ كه‌ همه‌ آن‌ها از يك‌ بستر سرمايه‌ داري‌مصرف‌ ريشه‌ مي‌گيرند.18

جياني‌ واتيمو جامعه‌ معاصر را جامعه‌اي‌ مي‌داند كه‌ مشخصه‌ اصلي‌ آن‌ «ارتباطات‌عموميت‌ يافته‌ يا همگاني» است‌. اين‌ همان‌ جامعه‌ «رسانه‌هاي‌ گروهي» است‌. به‌ نظر او گذار از مدرنيته‌ هنگامي‌ رخ‌ مي‌دهد كه‌ تاريخ‌ ديگر به‌ صورت‌ «تك‌ خطي‌» ديده‌ نشود. مرگ‌ يا پايان تاريخ‌، پيشرفت‌ را نيز با خود به‌ گور مي‌برد. با اين‌ كه‌ «جامعه‌ شفاف‌» واتيمو تا اندازه‌اي‌ نتيجه فروپاشي‌ استعمار و امپرياليسم‌ است‌ كه‌ آشكار مي‌سازد روش‌ و طريق‌ اروپايي‌ تنها راه‌ و طريق‌ نيست‌، اين‌ هم‌ باز آفريده‌ ارتباطات‌ همگاني‌ و انبوه‌ است‌.

واتيمو، برخلاف‌ تئودور آدرنو نظريه‌پرداز انتقادي‌ كه‌ پيش‌‌بيني‌ كرد جامعه‌ به‌ وسيله‌رسانه‌هاي‌ همگاني‌ «همگن‌» خواهد شد، تأكيد مي‌كند كه‌ راديو، تلويزيون‌ و روزنامه‌ها به عناصر يك‌ انفجار يا گسترش‌ عمومي‌ جهان‌بيني‌ و جهان‌بيني‌ها تبديل‌ شده‌اند. بنابراين‌، به‌جاي‌ استعاره‌ «برادر بزرگ‌» ارول‌ كه‌ بر همه‌ سلطه‌ دارد، اكنون‌ همه‌ اقليت‌هاي‌ علاقه‌مند ومستمسك‌ به‌ ميكروفون‌ها مي‌شوند. گسترش‌ پيوسته‌ ارتباطات‌ چيزي‌ را ايجاد مي‌كند كه واتيمو آن‌ را به‌ عنوان‌ «متكثرسازي‌ ظاهرا غير قابل‌ مقاومت‌» مي‌بيند. از اين‌رو، «جهان‌حقيقي‌ يك‌ افسانه‌ مي‌شود». نيچه‌ به‌ طرقي‌ ديده‌ مي‌شود كه‌ در آن‌ فهم‌ و درك‌ ما از واقعيت‌، مركب‌ از انگاره‌ها، پنداشت‌ها، تفسيرها و بازنمايي‌هايي‌ است‌ كه‌ به‌وسيله‌ رسانه‌هايي‌ جريان‌ و انتشار مي‌يابند كه‌ بدون‌ هرگونه‌ هماهنگي‌ «مركزي‌» با هم‌ رقابت‌ مي‌كنند.

از نظر واتيمو، رهايي‌ و آزادي‌ نه‌ در دانش‌ كامل‌ فردي‌ كه‌ مي‌داند چيزها واقعا چگونه هستند، بلكه‌ در داخل‌ كثرت‌ و تحليل‌ و فرسايش‌ خود اصل‌ واقعيت‌، نهفته‌ هستند. واتيمو مي‌پرسد كه‌ آيا اصلا اين‌ فرسايش‌ و تحليل‌ يك‌ باخت‌ و ضرر بزرگ‌ است‌؟ ما جهان‌ عينيت‌(ابژه)ها را كه‌ به‌ وسيله‌ علم‌ و فن‌آوري‌ سنجيده‌ و محاسبه‌ مي‌شوند، در ازاي‌ جهان‌ پنداشت‌ها، انگاره‌ها، تصويرها و خيال‌پردازي‌هاي‌ رسانه‌هاي‌ گروهي‌ مبادله‌ مي‌كنيم‌. نوستالژي‌ براي واقعيت‌هاي‌ معتبر و پايدار گذشته‌ مي‌تواند به‌ عنوان‌ اختلال‌ رواني‌ پايان‌ يابد. البته‌، آزادي‌بايد در «سرگرداني»19 جست‌ و جو شود. ما نبايد به‌ دنبال‌ اين‌ باشيم‌ كه‌ به‌ عنوان‌ زن‌، سياه‌پوست‌، مرد و غيره‌ واقعا چه‌ كسي‌ هستيم‌، بلكه‌ بايد به‌ دنبال‌ كشف‌ محدود، تاريخيت‌ وعامليت‌ هويت‌ها و نظام‌هاي‌ ارزشي‌مان‌ باشيم‌.20

در يك‌ جمع‌بندي‌ كلي‌، مي‌توان‌ شناسه‌هاي‌ يك‌ جامعه‌ اطلاعاتي‌ را با برجسته‌ كردن محورهاي‌ اساسي‌ رويكردهاي‌ فوق‌، در اين‌ موارد خلاصه‌ كرد: 1. توليد و توزيع‌ اطلاعات‌انبوه‌ و مبادله‌ مجموعه‌اي‌ از معاني‌ در ارتباطات‌؛ 2. گشتاوري‌ لحظه‌اي‌ امور اقتصادي‌، اجتماعي‌ و سياسي‌ در سطح‌ جهاني‌؛ 3. تسهيل‌ و تسريع‌ در فرايند وحدت‌ اقتصادهاي‌ ملي‌ ومنطقه‌اي‌؛ 4. دگرگوني‌ ويژگي‌هاي‌ «زمان‌» و «مكان‌»؛ 5. كاهش‌ اهميت‌ معنا؛ 6. پديدار شدن‌جهاني‌ مبتني‌ بر شبيه‌ سازي‌هاي‌ صرف‌ (جهان‌ مدل‌ها، كدها و جهان‌ ديجيتال‌)؛ 7. كالايي‌سازي‌ اطلاعات‌ و 8. گسترش‌ عناصر نظارت‌ اجتماعي‌ (از رهگذر تبديل‌ جوامع‌ به‌ جوامع‌ پن‌اپتيكن‌ يا سراسربين‌).

شايد شرايط فوق‌، بهترين‌ بيان‌ خود را در اين‌ گفته‌ ياسپرس‌ مي‌يابد كه‌ در شرايط كنوني‌: «ما در آستانه‌ تحول‌ تاريخي‌ بزرگي‌ قرار داريم‌. ديگر برون‌ وجود ندارد. جهان‌ به‌ هم‌ نزديك‌شده‌ است‌. يك‌ زمين‌ واحد داريم‌. در اين‌ فضا تهديدها و فرصت‌هاي‌ تازه‌ روييدن‌ گرفته‌اند. تمامي‌ مسائل‌ ضروري‌ ما صبغه‌ جهاني‌ دارند. موفقيت‌ فعلي‌ ما، بشري‌ (و نه‌ ملي‌) است‌.» دراين‌ شرايطي‌ كه‌ «ريزپردازنده‌ توانمند» پيشقراول‌ يك‌ «تمدن‌ سيليكوني‌» شده‌است‌، نوآوري‌هاي‌ فن‌شناسانه‌ موجب‌ نوعي‌ «ويراني‌ آفرينشگر» شده‌اند و مرزها شيشه‌اي‌ شده‌اند و از وراي‌ آنان‌ فرهنگ‌هاي‌ ساير ملل‌ به‌ طور موازي‌ ديده‌ مي‌شوند و اصالت‌، استقلال‌ و زلالي فرهنگ‌هاي‌ بومي‌ مورد مخاطره‌ قرار گرفته‌اند، جامعه‌ ايراني‌ مي‌تواند به‌ دور خود ديواري‌ به بلنداي‌ ديوار چين‌ كشيده‌ و از فرايند همسان‌ سازي‌21 و ناهمگون‌‌سازي‌22 و يا خرد كردن‌هويت‌ها23 كه‌ در متن‌ و بطن‌ «جامعه‌ اطلاعاتي‌» نهفته‌ است‌، خود را برهاند؟24 در اين‌ زمانه‌اي كه‌ با تعبير دانيل‌ بل‌، دولت‌ - ملت براي‌ حل‌ مسائل‌ بزرگ‌ زندگي‌، بسيار كوچك‌ و براي‌ حل‌مسائل‌ كوچك‌ زندگي‌ بسيار بزرگ‌ شده‌است‌؛ فرهنگ‌ ويژگي‌ بارز عيني‌ يافته‌ است‌ و همچون الگوهاي‌ پيشين‌ «ناكجاآبادي‌» نيست‌؛ ميزان‌ وابستگي‌ ما بر فضاي‌ رايانه‌اي‌ (سايبرسپيس‌) دربسياري‌ از جنبه‌هاي‌ حياتي‌ خود، با سرعت‌ بيش‌تري‌ نسبت‌ به‌ ميزان‌ آگاهي‌مان‌ از اين‌ محيط رشد يافته‌؛ فن‌آوري‌ اطلاعاتي‌ و شبكه‌هاي‌ الكتروني‌، ماهيت‌ دكترين‌ها، آموزه‌ها و كنش‌هاي سياسي‌ - امنيتي‌ را متحول‌ كرده‌ و شبكه‌هاي‌ الكتروني‌ با رخنه‌ در درون‌ تمام‌ زواياي‌ يك‌نظام‌ سياسي‌، الزام‌هاي‌ جديدي‌ را براي‌ بقاي‌ آن‌ به‌ عنواني‌ يك‌ جامعه‌ يا هستي‌ سياسي‌ تحميل مي‌كنند. در اين‌ شرايط تكليف‌ و وظيفه‌ جامعه‌ ايراني‌ چيست‌؟

نخست‌، بايد آگاهانه‌ بپذيريم‌ كه‌ در جهان‌ اطلاعاتي‌ كنوني‌، مانايي‌ و پويايي‌ نظام‌سياسي‌ و اجتماعي‌ ما سخت‌ در گروي‌ توانايي‌ و استعداد انطباق‌ با مقتضيات‌ بي‌‌بديل‌ كنوني‌است‌. تحولات‌ ژرف‌ و گسترده‌ فوق‌ انسان‌ و جامعه‌ ايراني‌ را در مقابل‌ يك‌ «سرمشق‌» تاريخي‌قرار داده‌ كه‌ مملو از «انسدادها» و «گشايش‌ها»؛ «گسست‌ها» و «پيوست‌ها»؛ و «گشت‌ها» و«بازگشت‌ها» است‌. در حالي‌ كه‌ در دنياي‌ كنوني‌، فن‌آوري‌ اطلاعاتي‌ به‌ مهم‌ترين‌ عامل‌ توليد، رقابت‌‌پذيري‌، رشد اقتصادي‌ و حضور در بازارهاي‌ جهاني‌ تبديل‌ شده‌است‌،25 ليكن‌، از رهگذر قوت‌ بخشيدن‌ به‌ نيروهاي‌ مركز گريز، جهان‌گرا و بازيگران‌ متعدد ديگر، در چهره مهم‌ترين‌ ابزارهاي‌ چالش‌طلبي‌ مرزهاي‌ سياسي‌ قلمرويي‌، و مرزهاي‌ معرفتي‌ و هويتي‌ ظاهرشده‌ است‌. بنابراين‌، بايد به‌ دقت‌ به‌ احصاي‌ تهديدها و فرصت‌هاي‌ ناشي از شرايط جديد پرداخت‌ و در پرتوي‌ آنان‌ به‌ ترسيم‌ راهبردهاي‌ مواجهه‌ و مقابله‌ مناسب‌ مبادرت‌ كرد.

دوم‌، بايد بپذيريم‌ كه‌ انفجار اطلاعات‌ و جهاني‌ شدن‌، جهان‌ را در قالب‌ يك‌ شهر كوچك‌ خلاصه‌ كرده‌ كه‌ تمامي‌ گستره‌ آن‌ توسط چشم‌هاي‌ نظارتي‌ مستقر در يك‌ برج‌ دوار قابل‌ مشاهده‌ و كنترل‌ است‌. به‌ تعبير كاستلز، ما در هزاره‌ سوم‌ با پشت‌ سر گذشتن‌ «عصر ارتباطات‌» و ورود به‌ «عصر اطلاعات‌»، وارد فضايي‌ مي‌شويم‌ كه‌ در آن‌ كل‌ جهان‌ به‌ مثابه‌ يك اندامواره‌ واحد و تمامي‌ افراد، موسسات‌ و واحدهاي‌ سياسي‌، به‌ عنوان‌ اجزاي‌ اين‌ تنواره متجلي‌ مي‌شوند. به‌ بيان‌ ديگر، آن‌ چه‌ وجود واقعي‌ دارد، «شبكه‌اي‌» است‌ كه‌ همگان‌ جزئي‌ ازآن‌ هستند.26 در اين‌ جامعه‌ شكبه‌اي‌، هر فرد مي‌تواند به‌ مثابه‌ چشم‌ قدرت‌ نقش‌ آفريني‌نمايد.27 در اين‌ شرايط، بايد بينديشيم‌ كه‌ چگونه‌ مي‌توان‌ «اندامواره‌ ملي‌» خود را از گزند چشم‌هاي‌ قدرت‌ متكثر و شبكه‌اي‌ محفوظ نگاه‌ داشت‌ و در عين‌ حال‌، از مواهب‌ اين‌ پيوند جهاني‌ بي‌ نصيب‌ نماند.

سوم‌، بايد نسبت‌ به‌ نابرابري‌هاي‌ عميق‌ اجتماعي‌ و اقتصادي‌ مرتبط با رشد فن‌آوري‌هاي‌ الكتروني‌ و استعداد بسيار عظيم‌ اين‌ فن‌آوري‌هاي‌ جديد براي‌ نظارت‌ اجتماعي‌آگاه‌ باشيم‌. از نظر بسياري‌، جامعه‌ اطلاعاتي‌ جهاني‌، راهي‌ ديگر براي‌ گرفتن‌ منابع‌ از كساني‌است‌ كه‌ بيش‌ترين‌ نياز را به‌ آن‌ها دارند. نبايد انديشه‌ پوستر را مبني‌ بر اين‌كه‌ اشكال‌ جديدي‌ از سلطه‌ ممكن‌ است‌ در حال‌ ايجاد باشند، به‌ راحتي‌ ناديده‌ گرفت‌. بايد اين‌ «اشكال‌ جديد» را مورد كاوش‌ قرارداد. با توسعه‌ رسانه‌هاي‌ گروهي‌ متكي‌ بر فن‌آوري‌ جديد ممكن‌ است‌ اشكال‌بسيار خطرناكي‌ از قدرت‌ پديدار شوند، اما در عين‌ حال‌، ممكن‌ است‌ آن‌ چيزي‌ كه‌ ظاهر مي‌شود، قدرت‌ پراكنده‌ و متفرق‌ نيز باشد.

امروزه‌ ارتباطات‌ به‌ عنوان‌ عنصر مركزي‌ فرايند اجتماعي‌28 در حكم‌ سلسله‌ اعصاب‌حكومت‌ است‌ كه‌ تمام‌ بخش‌ها و عناصر مختلف‌ جامعه‌ را به‌ هم‌ پيوند مي‌دهد، چنان كه هرگونه‌ اخلال‌ در بخشي‌ از آن‌ به‌ منزله‌ تضعيف‌ يا حذف‌ كنترل‌ دولت‌ در همان‌ قسمت‌خواهدبود. بر همين‌ مبنا، اگر سياست‌ را به‌ عنوان‌ يك‌ «نظام‌» در نظر بگيريم‌، كنترل‌ آن‌ بر محور ارتباطات‌ مي‌چرخد، و توانايي‌ دولت‌ براي‌ كنترل‌ با توانائي‌ آن‌ در برخورد با اطلاعات‌مرتبط است‌. در حقيقت‌، ارتباطات‌ و كنترل‌ ملازم‌ همديگرند و برقراري‌ ارتباط هميشه‌ به‌منزله‌ اعمال‌ كنترل‌29 در است‌. در واقع‌، هر اندازه‌ كه‌ اطلاعات‌ ما نسبت‌ به‌ پديده‌اي‌ بيش‌ترباشد، شناخت‌ ما نيز از آن‌ كامل‌تر است‌ و بنابراين‌ پيش‌بيني‌ صحيح‌تر در مورد آن‌ امكان‌پذير مي‌شود و در نهايت‌ توانايي‌ نظارت‌ ما فزوني‌ خواهديافت‌.

در اين‌ شرايط، بايد به‌ «كمينه‌ سازي‌ حوزه‌ امنيتي» (و نه‌ لزوما «تقليل‌ حساسيت‌هاي امنيتي») پرداخت‌. به‌ بيان‌ ديگر، براي‌ برخورد اصولي‌ با جامعه‌ اطلاعاتي‌ كنوني‌ بايد «امنيت‌كم‌تر، سياست‌ بيش‌تر» را در دستور كار خود قرارداد. وظيفه‌ اساسي‌ ما، به‌ تعبير اگبرت‌جان‌30، اين‌ است‌ كه‌ چگونه‌ مي‌بايد تهديدهاي‌ ناشي‌ از جامعه‌ اطلاعاتي‌ را به‌ چالش‌ها تبديل‌كرد و تحولات‌ را از سپهر ترس‌ زيستي‌ و صيانت‌ ذات‌ به‌ سپهري‌ منتقل‌ كرد كه‌ بتوان‌ با ابزارهاي‌ عرفي‌ و معمولي‌ نظير سياست‌، اقتصاد، فرهنگ‌ و نظاير آن‌، با آنان‌ مواجه‌ شد.

چهارم‌، بايد در اين‌ گفته‌ دانيل‌ بل‌ تأمل‌ و تعمق‌ نماييم‌ كه‌ «در جامعه‌ ما قبل‌ صنعتي‌ زندگي‌»«بازي‌ بر عليه‌ هستي‌» است‌. در عصر صنعتي‌ زندگي‌ «بازي‌ بر عليه‌ هستي‌ مصنوعي‌ است‌».برعكس‌ اين‌ دو، زندگي‌ در يك‌ «جامعه‌ فراصنعتي‌» بازي‌ ميان‌ اشخاص‌ است‌. در اين‌ جا «آن‌چه‌ به‌ حساب‌ مي‌آيد، اطلاعات‌ است‌». بنابراين‌، بايد پذيرفت‌ كه‌ در جهان‌ كنوني‌، ما صرفا امكان‌ تأمين‌ و نگهداري‌ منافع‌ ملي‌ خود را داريم‌، و براي‌ نيل‌ به‌ اين‌ هدف‌ از طبيعت‌، ماهيت‌ و قواعد بازي‌ ميان‌ اشخاص‌ و جوامع‌ آگاه‌ باشيم‌ تا بتوانيم‌ از اطلاعات‌ به‌ مثابه‌ يك‌ مولفه‌ قدرت‌برتر براي‌ نيل‌ به‌ اهداف‌ سلبي‌ و ايجابي‌ خود بهره‌ بجوييم‌.

منابع‌
- رجائي‌، فرهنگ‌، پديده‌ جهاني‌ شدن‌؛ وضعيت‌ بشري‌ وتمدن‌ اطلاعاتي‌، ترجمه عبدالحسين‌ آذرنگ‌، تهران‌: نشر آگه‌، 1380.
- عنان‌، كوفي‌، ما مردمان‌.
- فروم‌، اريش‌، 1968.
- كاستلز، مانوئل‌، عصر اطلاعات‌: پايان‌ هزاره‌، ج‌1، مترجم‌ احد عليقليان‌ و افشين‌خاكباز، تهران‌: طرح‌ نو، 1380.
- لاين‌، ديويد، پسامدرنيسم‌، ترجمه‌ و مقدمه‌ از محمدرضا تاجيك‌، تهران‌: نشر بقعه‌،1381.
- وبستر، فرانك‌، نظريه‌هاي‌ جامعه‌ اطلاعاتي‌، ترجمه‌ اسماعيل‌ قديمي‌، تهران‌: قصيده‌سرا، 1380.
- Blondel, Jean, Comparative Government (New York: Philip Allan, 1990).
- Taylor, Trevor, Approaches and Theory in Internatinal Relations(London and New York: Longman, 1978).
منبع: http://www.it4tech.com

فرصتي براي گسترش جامعه اطلاعاتي

شي شي تارور*- نيويورك: يك بار ديگر يك كنفرانس سازمان ملل متحد نگراني هايي را درباره آزادي مطبوعات برانگيخته است. اين بار اين كنفرانس، ‌اجلاس جهاني سران درباره جامعه اطلاعاتي است كه طي روزهاي آينده در ژنو تشكيل مي شود. بسياري از ناظران رسانه اي بيم دارند بعضي كشورها از «اجلاس سران سايبر» (نامي كه روي آن گذاشته شده) براي تحميل محدوديت هايي بر اينترنت و ساير فن آوري هاي اطلاعاتي استفاده خواهند كرد. سايرين نگران تكرار و تجديد بحث هاي ايدئولوژيك دهه هاي 1970 و 1980 درباره نظم اطلاعاتي جهاني جديد هستند.
اجلاس سران، كه به وسيله اتحاديه بين المللي ارتباطات راه دور،‌از كارگزاري هاي سازمان ملل متحد، برگزار مي شود،
دستور كاري بلند پروازانه دارد: رسيدگي به تغييرات عميق ناشي از انقلاب اطلاعاتي و تأثير آن بر همه جنبه هاي فعاليت انسان. اجلاس به بررسي راه هاي قرار دادن اين انقلاب، و فن آوري اي كه آن را به وجود آورد، در خدمت كشورهاي فقير خواهد پرداخت.
اين همچنين نخستين بار است كه مسائلي مانند تأثير ارتباطات در كمك به توسعه، و چالش هاي امنيت سايبر،‌اي ميل هاي ارسالي ناخواسته، اداره اينترنت و آزادي بيان در عصر اطلاعات، براي بحث و اقدام جهاني در عاليترين سطوح دولتي، ‌با مشاركت همه كساني كه سهمي در حاصل آن دارند، ‌مطرح خواهد شد.
آزادي مطبوعات، از جمله كاربرد آن در فن آوري هاي جديد، ‌در كانون توجه اجلاس خواهد بود. كوفي عنان، دبير كل سازمان ملل متحد، شك ندارد كه اجلاس سران بار ديگر جهان شمولي آزادي همه رسانه ها را، چنان كه در ماده 19 اعلاميه جهاني حقوق بشر در نظر گرفته شده، تاييد خواهد كرد.
اما بعضي دولت ها مي پرسند آيا آزادي مطبوعات به آنها اختيار تام مي دهد تا هر انديشه، دستاورد يا هدف و آرماني را توليد و ترويح كنند؟ در همه دموكراسي ها،‌ قانون به منظور حمايت از حق حريم خصوصي و جلوگيري از سوء استفاده از وب به وسيله گروه هاي تروريستي و جنايت سازمان يافته، محدوديت هايي وضع كرده است. آيا طبيعي نيست كه اين محدوديت ها، ‌كه در حال حاضر در مورد رسانه هاي سنتي اعمال مي شود، به اينترنت نيز تعميم داده شود؟
بعضي از دولت ها براي بستن سايت هاي اينترنت كه به سو استفاده جنسي از كودكان رو آورده اند يا در زمينه هاي ضديت با سامي گري، اسلام هراسي، و نفرت نژادي تبليغ مي كنند، اقدام كرده اند. اين اقدامات، تحت قوانين كيفري ملي انجام مي شوند و تهديدي براي آزادي بيان به شمار نمي آيند.
در عين حال تاييد بسط چنين محدوديت هاي خالي از خطر نيست. زيرا حفظ امنيت ملي يا كنترل جنايات مي تواند به سهولت به عنوان بهانه اي براي مهار آزادي مطبوعات مورد استفاده دولت هاي سركوبگر قرار گيرد.
اما بديهي است كه جريان آزاد اطلاعات به سود همه كشورها است. محدود كردن جريان اطلاعات، مستقيماً رفاه اقتصادي را تضعيف مي كند. وابستگي متقابل جهاني به اين معني است كه كساني كه آزادانه اطلاعات را دريافت و منتشر مي كنند به كساني كه چنين نمي كنند. برتري دارند. توانايي مبادله اطلاعات از طريق شبكه هاي الكترونيكي، براي سلامت اقتصادها و جوامع مدني، امري حياتي شده است.
شكي نيست كه اطلاعات و آزادي پا به پاي هم پيش مي روند. انقلاب اطلاعاتي بدون دموكراسي سياسي غير قابل تصور است. تاكنون، گسترش اطلاعات تاثيري مستقيم بر ميزان پاسخگويي، ‌مسئوليت پذيري و شفاف سازي فعاليت هاي دولت ها در سراسر جهان - و در نتيجه بركارآيي آنها – داشته است.
پس، كشورها به گشودن درهاي خود به روي جهان خارج، آزاد كردن رسانه هاي جمعي، و مقاومت در برابر كنترل و سانسور اطلاعات به وسيله دولت ها نياز دارند. كشورهاي موفق و مترقي با پشتيباني از دسترسي بيشتر،‌آزادانه تر ، و عادلانه تر كشورهاي در حال توسعه به اطلاعات، كمك به آنها براي بهبود ساختارهاي زير بنايي خود، و شريك كردن آنها در فن آوري هاي پيشرفته مي توانند نقش حمايتي بيشتري در اين زمينه ايفا كنند.
اگر چه بعضي ها در جريان تدارك اجلاس سران، زنگ هاي خطر را به صدا در آورده اند اما نشانه هاي مثبتي نيز وجود داشته است. در حالي كه دولت ها عوامل اصلي اجلاس خواهند بود، جامعه مدني، بخش خصوصي و رسانه هاي خبري نيز در مرحله تدارك اجلاس بشدت مشاركت كرده و اطلاعات ارائه داده اند. گزارش هاي مربوط به مهمترين موضوعات مورد بحث، ‌به طرز مناسبي در وب سايت اجلاس سران قرار داده شده، تا ضمن افزايش شفافيت مذاكرات، مطالب لازم براي بحث به وسيله سازمان هاي غير دولتي نيز فراهم شود.
سازمان هاي رسانه اي خبري بين المللي و اتحاديه هاي روزنامه نگاري، اجلاس سران را به دقت زير نظر گرفته، و خواهان اشاره جدي به ضرورت رعايت آزادي مطبوعات در مصوبات نهايي كنفرانس هستند. بديهي است كه براي مشاركت رسانه هاي خبري و سازمان هاي آنها در اجلاس سران، تلاش هاي بيشتري لازم است.
يك راه براي مشاركت رسانه ها، تشكيل رويدادي موازي و مشابه است كه به وسيله سازمان ملل متحد، اتحاديه پخش راديو تلويزيوني اروپا و سوئيس برگزار شود. مجمع جهاني رسانه هاي الكترونيكي، مديران رسانه هاي كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه را با سياستگذاران گردهم خواهد آورد تا درباره نقش رسانه هاي الكترونيكي در جامعه اطلاعاتي گفت و گو كنند. اين رويداد مجمع و محلي ديگر براي مدافعان آزادي مطبوعات فراهم خواهد كرد تا حرف هاي خود را به صورت رسا و آشكار مطرح كنند.
جهان به صورتي اجتناب ناپذير به سوي جامعه اطلاعاتي در حركت است، ‌و همه دولت ها بايد كاري كنند كه ملت هايشان حرف هاي خود را نه به صورت شعارهاي پنهاني بر روي ديوارها، بلكه بر صفحات آكنده از زندگي روزنامه ها و رايانه ها منعكس كنند. اجلاس جهاني سران فرصتي مهم براي تضمين اين امر فراهم خواهد ساخت كه «انقلاب اطلاعاتي» هيچ يك از شهروندان جهان را در حاشيه قرار ندهد، پشت سر نگذارد و محروم نكند.
*معاون دبير كل سازمان ملل متحد در امور ارتباطات و اطلاعات همگاني

جامعه اطلاعاتي و توسعه

ملوك السادات بهشتي* - در دنياي امروز توليد اطلاعات و دانش فني و كاربرد آن فرايندي است كه با دسترسي به اطلاعات طبقه بندي شده و به كارگيري آن در توسعه اقتصادي و اجتماعي نوعي مزيت و برتري شمرده مي شود. نتايج تحقيقات، نظريه پردازي ها، آزمايش هاي راهبردي، شكل گيري مفاهيم، مشاهده ها، فن آوري ها و . . . را مي توان به شكل هاي قابل استفاده براي ديگر محققان ارائه كرد.

((دانش آموختگان اطلاعات، كساني هستند كه فراگيري صحيح را آموخته اند؛ آنها كه مي‌دانند چگونه بايد آموخت، زيرا آگاه ند كه اطلاعات چگونه بايد طبقه بندي، بازيابي و به كار گرفته شود، به گونه اي كه ديگران نيز قادر به آموختن از آنان باشند. اينان كساني هستند كه توانايي فراگيري مستمر دانش را دارند، زيرا همواره قادرند اطلاعات موردنياز خود را در هر تصميم گيري به موقع به دست آورند. تحصيل دانش فني مهارتي است در جهت بقاي فرد در عصر اطلاعات و مي تواند فرد را از نابودي حتمي در جريان تند و سيل آساي اطلاعاتي عصر حاضر، چه در زندگي شغلي و چه در زندگي شخصي محفوظ دارد)) (بدي، 1990).

((جامعه اطلاعاتي)) (2) جامعه اي است همراه با خدمات اطلاعاتي رسانه هاي همگاني كه با آهنگي سريع تر از ديگر جوامع و تفوق بر اندوخته هاي تجربي و دانش محض به پيش مي رود؛ جامعه‌اي كه ارتباطات، عامل انتقال دهنده واقعي براي ايجاد تغيير و تحول در هر فرد به منظور دستيابي عملي به اطلاعات بي حدومرز است و در آن، ارتباطات شبكه اطلاعاتي جهاني، جايگزين سرويس ارتباطات تلفني جهاني شده و توليد ارزش هاي اطلاعاتي عامل تعيين كننده اي در توسعه جامعه است.

در ((جامعه اطلاعاتي)) الگوهاي سطح زندگي شغلي، اوقات فراغت، نظام آموزشي، و عرصه دادوستد مشخصاً از پيشرفت اطلاعات و دانش فني متاثر است. اين پديده نشات گرفته از رشد فزاينده توليد انبوه اطلاعات در طيف گسترده رسانه هاي جمعي است كه اكثر آنها نيز به صورت الكترونيكي ظهور مي يابد (مارتين، 1992).

تاريخچه
از دهه 1970 به بعد در غرب و بويژه در برخي از كشورهاي پيشرفته تحولات عظيمي در زمينه اطلاعات و اطلاع رساني صورت گرفته است.

در دهه 1980 كامپيوتر وارد خانه‌ها و ادارات شد، تشكيلات اقتصادي داراي بخش اطلاع‌رساني گرديد و داد و ستدهاي جهاني و بين المللي در طول شبانه روز از طريق شبكه هاي ارتباطي با سرعت بيشتري صورت مي پذيرفت و عامل تعيين كننده‌اي در زندگي مردم به شمار مي‌رفت.

در دهه 1990 مردم با ساعات كار كمتر، بازده كاري بيشتري را ارائه مي دهند و كارهاي اداري، بدون تبادل كاغذ صورت مي پذيرد، درست مانند كلبه الكترونيكي كه در اين دهه بيش از يك افسانه مي نمايد (فورستر 1992).

طبقه بندي جديد با ويژگي ((فقر اطلاعاتي)) در اثر بروز شكل جديد از برتري طلبي و به شكل غلبه الكترونيكي در عرصه جهاني پديدار شده است. بدين ترتيب تولد عصر جديدي به نام عصر اطلاعات در حال وقوع است. در اين دوران نه تنها افزايش حجم اطلاعات يا فعاليت هاي مربوط به اطلاع رساني، بلكه تحولاتي كه به تغيير ((جامعه متكي به كشاورزي)) به ((جامعه متكي به صنعت)) و پس از آن به ((جامعه متكي بر اطلاعات)) مرتبط مي باشد، بارز است.

هر چند تعريف ((جامعه اطلاعاتي)) بطور اخص به شيوه اشاره اي ندارد ولي آشكارا با جوامع غربي و سرمايه داري مرتبط است. جوامع سوسياليست، با گرايش استبدادي و مطلقه خود نمي‌توانستند عامل شكل گيري يك جامعه اطلاعاتي باشند. شايد انبوه اطلاعات و اشاعه آن با فن‌آوري‌هاي ارتباطي غرب بود كه از هم پاشي نظام شوروي سابق و كشورهاي اروپاي شرقي را در پي داشت.

اكنون اين خطر وجود دارد كه اشاعه و پردازش اطلاعات به ميزان بالايي در كنترل عده قليلي از كشورهاي حاكم قرار گيرد و از دست دادن آزادي فكر و تصميم گيري مستقل يك خطر جدي براي كشورهاي ديگر جهان است.

بر اين اساس در ارتباطات اطلاعاتي بين المللي، برتري كشورهاي توسعه يافته آشكار و صدور اطلاعات آنها بيش از واردات آن از كشورهاي ديگر و بويژه كشورهاي در حال توسعه و اروپاي مركزي و شرقي است.

در جوامع كنوني مشخصاً به دو زيرگروه ((فقراي اطلاعاتي)) (3) و ((ثروتمندان اطلاعاتي)) (‌4) برمي خوريم. از اين رو زماني كه جريان اطلاعات در جامعه از تحرك بيشتري برخوردار شود، آنهايي كه از وضعيت اجتماعي و اقتصادي بالاتري بهره مندند، سريع تر از قشر ضعيف اين اطلاعات را تصاحب مي كنند. در نتيجه با رشد تمايز اطلاعاتي، تبعيض ميان طبقه برتر سياسي ـ اقتصادي و علمي و اقشار مادون آن رو به فزوني خواهد گذاشت.

با توجه به خطرات ناشي از حاكميت سرمايه داري در دهه پاياني قرن بيستم، ليون (1988). با وقوف به اين امر كه نظارت بر فن آوري هاي اطلاعاتي مي تواند در آينده مسئله ساز باشد خطر تمركز قدرت در جوامع اطلاعاتي را گوشزد مي نمايد. ((ليون)) توسعه بخشي اطلاعات در اقتصاد نوين نظر مساعدي ندارد، زيرا نه تنها تخصيص بسياري از مشاغل بر پايه اطلاعات را امري مشكل زا مي داند بلكه با متكي شدن تمام زواياي فعاليت ها بر اساس اطلاعات، جريان تفكيك مشاغل به طبقات اطلاعاتي و غيراطلاعاتي، مشكلات و ترديدهاي فراواني را به دنبال خواهد داشت.

معيارهاي جوامع اطلاعاتي
1- معيار اقتصادي
به عنوان اولين معيار و وسيله اي براي پيشرفت به سوي جامعه اطلاعاتي، مي توان ((اطلاعات اقتصادي)) را نام برد كه ناشي از تحولات اجتماعي و اقتصادي از سال 1960 تاكنون مي باشد. پژوهش‌هايي كه ((ماخ لوپ)) و ((پورت)) در اين زمينه انجام دادند منجر به نگرش هاي تازه اي به نقش اطلاعات در اقتصاد كشورهاي در حال توسعه و توسعه يافته شد، مفهوم يك مبحث جديد اطلاعاتي كه نشانگر اقتصادي گذرا از حالت اوليه يعني اقتصاد متكي به ((كشاورزي)) به اقتصادي متكي به ((صنعت)) و سپس متكي به ((اطلاعات)) است. و اين منجر به توصيف عناصر تشكيل دهنده اقتصاد با عباراتي چون: ((صنعت اطلاعات)) (5)، ((بازار اطلاعات)) (6)، و ((كاركنان اطلاعات)) (7) شد كه امروزه وارد زبان روزمره شده اند. همين مسئله سبب بروز تحولاتي در ساختار ((اشتغال))، به صورت گسترش مشاغلي در زمينه هاي خدمات شخصي، بازرگاني، آموزشي، بهداشتي، ارتباطي و مالي شده است. بر اساس اظهارات ((يونشر)) (1900) عامل اصلي در اطلاع رساني، رشد بوروكراسي و نيروي انساني غيرمولد ناشي از پيشرفت صنعتي بود كه سبب افزايش پيچيدگي اقتصادي، گرايش به تخصص لازم در هر رشته، و در نتيجه به كارگيري متخصصان اطلاع رساني گرديد.

2- معيار فن آوري
ما در عصري قرار داريم كه در تمامي جوامع در زمينه هاي مالياتي، امنيت ملي، ثبت اسناد، كارت اعتباري، پزشكي و غيره اطلاعات به صورت رقومي عرضه مي گردد و با توجه به شرايط امنيت ملي و بين المللي و از طريق به كارگيري كامپيوتر و ارتباط آن با ماهواره هاي دفاعي و سيستم هاي پيش‌آگهي دهنده تا سيستم پيشگويي شرايط آب و هوايي و دريانوردي، اطلاعات لازم در دسترس قرار مي گيرد. اگر چه پيشرفت فن آوري به خودي خود شرط كافي براي نيل به جامعه اطلاعاتي نيست، اما يك پيش نياز ضروري شمرده مي شود. كليد چنين پيشرفتي در ميزان تفكيك پذيري اين فن‌آوري‌ها از زندگي روزمره شهروندان و كاربرد آنها نهفته است. تحقيق انجام شده توسط ((هلال))

(1993) نشانگر كاربرد وسيع فن آوري هاي پيشرفته شامل رايانه هاي نوري، متخصصان خبره، و نظام اطلاع رساني مبتني بر دانش فني و كتابخانه هاي الكترونيكي در سال هاي پس از 2000 مي باشد. همچنين خدمات اطلاع رساني كه پيامد تحولات آگاهانه اجتماعي است به شكل آموزش از راه دور شبكه هاي اطلاع رساني، كنفرانس هاي خبري از راه دور، و دادوستد و بازاريابي از طريق شبكه هاي رايانه اي رواج مي يابد.

3- معيار اجتماعي
تحول اجتماعي مبتني بر اطلاعات، شامل تاثير آزادي تدوين قانون حاكم بر مبادله اطلاعات مي‌باشد كه در آن ايجاد شبكه اطلاعات و ارتباطات الكترونيكي مي تواند به تجديد حيات خانواده و جامعه منجر شود. انزواي قشر داراي فقر اطلاعاتي در جامعه الكترونيكي با شكل گيري مجدد قشر محكوم و ضعيف در جامعه اطلاعاتي كه توسط كارفرمايان استثمار مي شوند و ناديده گرفتن حقوق اين قشر در انعقاد قراردادها بار ديگر به شكل جديدي بروز مي نمايد. ((ماسودا)) (1985) به طرح جامعه اطلاعاتي مي پردازد كه در آن محور اصلي ارزش هاي اطلاعاتي بر ارزش هاي مادي غلبه مي‌كند و در اقتصاد اين جامعه، سرمايه اطلاعات و دانش فني بر سرمايه مواد برتري مي يابد.

4- معيار سياسي
تمركز قدرت، نفوذ سياسي و تحولات اجتماعي ناشي از اطلاعات دليل آشكاري بر مزايا و منافع ايجاد يك قطب اطلاعاتي است كه سبب تغييرات بنيادين سياسي از طريق پوشش خبري (نظير آنچه در شوروي سابق و بلوك شرق رخ داده) مي باشد. چنانچه پخش آخرين رويدادها از طريق رسانه‌هاي همگاني را از نظر ((فقر اطلاعاتي)) و ((غناي اطلاعاتي)) بنگريم، پيامد آن، تبديل جامعه جهاني به دو گروه مخاطبان منفعل و صرفاً مصرف كننده و رسانه هاي جمعي از يك سو، و شمار قليلي از كشورهاي برتر و نيز افراد سرآمد كشورها و توليدكنندگان فعال و كاربران اطلاعات الكترونيكي از سوي ديگر خواهد بود.

5- معيار فرهنگي

بسياري از ناظران گرايش به ديدن نشانه هاي تحول در ارزش هاي فرهنگي به دنبال پيشرفت جامعه اطلاعاتي دارند، اگر چه بايد خاطرنشان كرد كه جوامع مختلف عكس العمل هاي متفاوتي در برابر حضور فن آوري هاي پيشرفته دارند و حتي فرهنگ جهاني الكترونيك مستعد پذيرش تاثيرات محلي و ملي است. در حقيقت آنچه در حال وقوع است توسعه و تعامل گسترده فرهنگ ها است، نه به اصطلاح فرهنگ نوپايي كه تحول و تغيير اساسي شيوه زندگي را در سراسر جهان به دنبال داشته باشد.

همواره خطر استيلاي يك فرهنگ وجود داشته است، فرهنگي مبتني بر ارزش هاي ماديگراي غرب كه جايگزين ((فرهنگ بومي)) شود و جهاني را در اثر فقر فرهنگي به پوچي گرايش دهد. اگرچه ممكن است يك خبر، عكس العمل هاي متفاوتي را در كشورهاي مختلف ايجاد كند، ليكن ناديده انگاشتن تاثيرات بالقوه سوء جريان جهاني اطلاعات بر روي هويت و تنوع فرهنگي كشورها، امري خطرناك شمرده مي شود، زيرا ممكن است منجر به پذيرش فرهنگ هايي شود كه تاكيد بيشتري بر بي پروايي و صراحت در تبادل اطلاعات گوناگون و بويژه مبادله متمركز اطلاعات در زمينه هاي اجتماعي، سياسي، اقتصادي و فرهنگي دارند:

1- فرار مغزها كه منجر به مهاجرت مهندسان و محققان كشورهاي در حال توسعه به كشورهاي صنعتي و توسعه يافته مي گردد و بهترين متخصصان كارآمد در زمينه علوم و فن ‌آوري به كشورهاي ثروتمند غرب مهاجرت مي كنند. كشورهايي كه اين نيروها را از دست مي دهند و بدين ترتيب سطح فن آوري آنان نيز تنزيل مي يابد.

2- راهبردهاي مدرن سازي در كشورهاي جهان سوم غالباً منجر به افزايش بدهي هاي خارجي، بهبود ارتباطات راه دور بين المللي به جاي توسعه شبكه اطلاعاتي و مخابراتي بومي مي‌گردد.

3- شركت هاي بزرگ مخابراتي در روابط بازرگاني با شرق، تنها براي ايجاد رقابت ناسالم محلي تلاش مي‌كنند و در اين راستا توسعه ناهماهنگ اجتماعي را در فضاي ارتباطات راه دور ايجاد مي نمايند.

4- اطلاعاتي كردن جوامع در حال توسعه موجب تضاد آشكار ميان ((فقراي اطلاعاتي)) و ((ثروتمندان اطلاعاتي)) مي گردد.

ميزان و كيفيت اطلاعات موردنياز براي برنامه ريزي و مديريت بر اساس نظام آماري اطلاعات، بيش از آن حدي است كه بتوان آن را به طور متمركز ارزيابي كرد و به همان مقياس به كار برد. در نتيجه، با وجود اين كه كشورهاي حاكم به طور حتم از نظر اطلاعاتي غني هستند، اين كه داراي غناي علمي حقيقي نيز باشند جاي سوال جدي است. در مقابل، مردمان كشورهاي كوچك و تحت سلطه مي توانند به غناي دانش حقيقي دست يابند، چرا كه دانش و اطلاعات مردم اين كشورها كه با كسب تجاربي در زمينه كمبودها، فقر، سختي، درد، وابستگي، و ظلم و ستم همراه مي باشد. عميق، پايدار و ابدي است.

چنانچه تفاوت ذكر شده بالا ميان اطلاعات و دانش را بپذيريم، در اين صورت گسترش سيستم‌هاي اطلاعاتي به صورت كمّي براي هر كشور در حال توسعه نامعقول و بي دليل خواهد بود، و هدف بايد بطور كلي بهبود كيفي اين نظام باشد. در عصر جديد، اطلاعاتي شدن به معناي بين المللي شدن ـ جهاني شدن ـ است و اين روند همواره همانندسازي فرهنگ‌ها را به دنبال خواهد داشت (بيكر، 1993).

به طور طبيعي هر ((فرهنگ)) متعلق به يك محل يا منطقه خاص، و در برگيرنده دانش جامع و اندوخته شده نسل ها، و بازتاب استعدادها و ويژگي هاي يك گروه در مقايسه با ديگر گروه هاست كه در زبان و لهجه ظهور مي يابد و احساس تعلق به يك سرزمين و هويت آبا و اجدادي را به همراه دارد. دقيقاً به خاطر همين احساس است كه نمي توان فرهنگ را به عنوان يك ابزار مورد استفاده خصوصي يا تجاري قرار داد.

اهداف برنامه ريزي اطلاعات

((ماهيت حقيقي فرهنگ، همانگونه كه ما معتقديم، در تفكر و اعمال ما، در گرايش ها، شكل اجتماعي و اعتقادات مذهبي ما نهفته است)) (گوتس، 1976).

دو نظر متفاوت درباره اثرات رسانه هاي همگاني در جامعه وجود دارد. منتقدان بر اين باورند كه رسانه هاي جمعي مسئول جنايت هاي روزافزون و تضعيف روحيه عمومي از يك سو و كاهش حس خلاقيت و نگرش صحيح سياسي از سوي ديگرند. حاميان رسانه هاي جمعي معتقدند كه اين رسانه ها عامل آشكارسازي فساد مالي، افشاي تحولات سياسي، تبادل اطلاعات و افكار و عقايد مي باشند.

گذشته از اين بحث بي انتها، با اطمينان مي توان ادعا كرد كه رسانه هاي جمعي در افزايش توان اطلاعاتي جامعه سهم بسزايي دارند.

مدت زمان موردنياز براي پذيرش تحولات فرهنگي در جوامع سنتي و تحقق روند توسعه فرهنگي ـ اقتصادي را بايد محاسبه كرد سيستم ارتباطات جمعي به علت ظرفيت بالاي اطلاعاتي، در برنامه ريزي بلندمدت جامعه مي تواند نقش موثري ايفا كند. به منظور هماهنگ سازي روند توسعه، فراهم ساختن كانال هاي اطلاعاتي و تبادل اطلاعات امر مهمي شمرده مي شود.

روند مدرن سازي نبايد ارزش هاي فرهنگي را تغيير دهد و با غيرانساني كردن فرهنگ بومي مانعي در روند توسعه گردد. برنامه اطلاعاتي، روند توسعه و اهداف آن را تجزيه و تحليل مي نمايد. اين برنامه عوامل اجتماعي و فرهنگي توسعه و نيز ظرفيت ابداع و مدرن سازي جامعه در حال توسعه را فراهم مي كند. چنين برنامه اي مي تواند هرگونه فاصله اطلاعاتي ناشي از روند نوآوري را نشان دهد. يك برنامه ريزي اطلاعاتي مي تواند به فعاليت برنامه ريزي شده و جزئي تر تبديل شود كه روند قابل ملاحظه اطلاعات را بر اساس دانش و اطلاعات اجتماعي ـ فرهنگي روند مدرن سازي، امكان پذير مي‌سازد. تهيه برنامه اطلاعاتي را مي توان به چندين مرحله تقسيم كرد. در حالي كه برنامه ريزي توسعه در مراحل اوليه خود تنها راهبردهاي دولتي براي اتخاذ تدابير لازم به منظور روشن شدن مسائل و ارضاي نيازهاي منطقه اي را تعيين مي كند، اهداف تبادل اطلاعات به راهبردهاي اجتماعي و مسائل ارتباطي روند توسعه اشاره مي كند.

تصميم در مورد شرايط سياسي، اجتماعي و اقتصادي كشورهاي در حال توسعه ناشي از تصميم گيريهاي مسئولان يا مراكز تصميم گيرنده در كشورهاي در حال توسعه است. سازمان ها و موسسات مسئول برنامه ريزي بايد اين تصميمات را مرتبط كنند و به نظم درآورند. اما تاثير بسزاي برنامه ريز در هماهنگ سازي نظام هدفمند، ارتباط اهداف عملي و شيوه ارائه اطلاعات براي تصميم‌گيري نهايي مراكز مربوطه امري گريزناپذير است.

هدف سياست ها و برنامه ريزي اطلاعاتي، استفاده از فن آوري هاي اطلاعات در انجام طرح‌ها و فعاليت هاي برنامه ريزي شده براي گروه مخاطب خاص بوده و در راستاي اهداف روند توسعه و مقاصد تعيين شده به منظور كاربرد صحيح فن آوري اطلاعات مي باشد. علاوه بر آن، تبادل اطلاعات محيط فرهنگي ـ اجتماعي بومي را بارور مي سازد و به عنوان يك عامل تمايزدهنده، در روند توسعه قرار مي دهد؛ بدين ترتيب نه تنها از نابودي فرهنگ بومي جلوگيري مي كند، بلكه روند مفيدي را در خدمات اطلاع رساني ارائه مي دهد.

خدمات ارتباطي منطقه اي و محلي موجود مي تواند اطلاعات توسعه را ايجاد و تقاضاهاي كاربران را آماده و نيازهاي اطلاعاتي روند توسعه را برطرف نمايد. ارتباطات توسعه، جزو هنر و دانش ارتباطي بشر به شمار مي آيد و عاملي در تغيير و تحول سريع يك كشور از وضعيت فقر به وضعيت پويا، و رشد اقتصادي به سوي ايجاد كيفيت اقتصادي ـ اجتماعي بهتر و غنا و تكامل توان بشري است.

به منظور ايجاد اطلاعات موردنظر و ضروري در روند توسعه موارد زير را بايد در نظر گرفت:

1- بررسي توانمندي هاي ارتباطي منطقه و تعيين نوع فن آوري مورد استفاده در روند اطلاعاتي منطقه؛

2- تجزيه و تحليل اطلاعاتي كه مبادله مي شوند و ساختاربندي آنها و نيز اقدامات اوليه به منظور آماده سازي مخاطب براي اشاعه اختراعات جديد؛

3- هماهنگ سازي محتواي اطلاعات براي يكسان سازي با نمادهاي سنتي ارتباطي مخاطب، به منظور ساماندهي اطلاعات و جلوگيري از عواقب به كارگيري اين نوآوري ها؛

4- بالابردن ارزش مديريت اطلاعات و تعيين اهميت به كارگيري اطلاعات مربوط به اختراعات و ابداعات جديد.

زمانيكه تبادل اطلاعات موردنظر به نتيجه برسد، مخاطب قادر به پردازش اطلاعات در راستاي اهداف توسعه و پيوند تجارب خود با اطلاعات جديد خواهد بود. اهداف تبادل اطلاعات براي مخاطب بايد در برگيرنده بينش صحيح و قابل استفاده و راهگشاي تجارب قبلي باشد.

سازمان هاي سياستگذار و پشتيبان توسعه بايد در روند تبادل اطلاعات هماهنگ باشند و اطلاعات مربوط به نوآوري ها را به سوي سازگاري و بومي كردن آنها هدايت كنند. اين هماهنگ سازي ما را قادر به دستيابي به مخاطبان مستقيم و غيرمستقيم، و برطرف كردن كمبودهاي اطلاعاتي مي سازند.

شكل دهي معيارهاي تصميم گيري به معناي داشتن يك نمودار سازماني براي برنامه و فعاليت‌هاي توسعه است. اين امر به موانع اجتماعي و اقتصادي از يك سو و استفاده صحيح از منابع، بودجه و دانش فني از سوي ديگر بستگي دارد.

فعاليتهاي اطلاع رساني كه بر اساس عوامل اجتماعي ـ اقتصادي شكل گرفته اند در فعاليت‌هاي همراه با نوآوري و اختراع موثر خواهد بود. در صورتي كه نقطه زماني مربوط تعيين گردد، اين فعاليت ها را مي توان هماهنگ ساخت و به موقع به كار بست.

فعاليت هاي يك برنامه توسعه بايد طي فعاليت هاي اطلاع رساني عملي شود، از اين رو ضروري‌ست برنامه ريزان اطلاعات و توسعه بر اساس يك برنامه ريزي زمان بندي شده و به طور هماهنگ عمل كنند. در كشورهاي در حال توسعه، بودجه بندي طرح هاي توسعه و كاربرد خدمات اطلاع رساني و پراكندگي آنها در سطح كشور نيز متفاوت است. برخي از اين كشورها كه داراي درآمد نفتي هستند هيچ گونه مشكلي در تامين بودجه فعاليت هاي اطلاع رساني ندارند.

در عمل، بيشتر مشكلات توليد تنها ناشي از تامين نشدن بودجه كلان نيست، بلكه از شكل ناصحيح بودجه بندي و روند هزينه كردن آن است. در اينجا بايد علاوه بر اين مشكلات، ميزان صلاحيت را نيز مد نظر داشت كه غالباً مانع هماهنگي لازم بين نمايندگي هاي مختلف دولتي مي شود و در نتيجه مي توان از تامين بودجه يك طرح تكميلي امتناع كرد.

اگر بودجه بندي يك برنامه توسعه بر اساس طرح اطلاعاتي پايه ريزي شود، تامين بودجه آن نيز ايجاد مشكل نخواهد كرد. وضعيت مطلوب زماني است كه برنامه بودجه بندي بر اساس اطلاعات لازم شكل گرفته و ارائه شود.

به منظور استفاده صحيح و معني دار از خدمات اطلاع رساني موجود در يك كشور در حال توسعه، وزارتخانه هاي ذيصلاح مانند وزارت فرهنگ و آموزش عالي بايد با وزارتخانه هاي ذيربط مانند كشاورزي، صنايع و غيره در تامين بودجه خدمات اطلاع رساني منطقه اي همكاري كنند.

نتيجه

در جمهوري اسلامي ايران كه سرمايه گذاري عظيمي در زمينه هاي مختلف اقتصادي (كشاورزي، صنعت، خدمات بهداشتي، آموزشي و پرورشي) صورت گرفته است، يك نظام ملي اطلاع‌رساني نيازهاي اطلاعاتي محققان، برنامه ريزان، مديران اجرايي، مشاوران، معلمان و گروه هاي آموزشي را فراهم مي آورد. در حقيقت براي توسعه اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي، آموزشي و پژوهشي، يك نظام ملي اطلاع رساني بر اساس زيرساختارهاي ملي موردنياز است، و اين امر، همكاري مراكز اطلاع رساني، كتابخانه ها و نيز شبكه هاي اطلاع رساني را مي طلبد. عملكرد نظام ملي اشاعه اطلاعات به شرح زير است:

1- شمول بر سياست و خط مشي هاي اطلاعاتي كه ارتباط بين بخش هاي اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و نيز زيرگروه هاي آنان را مشخص كند؛

2- فراهم ساختن برنامه هاي خاص براي هدايت، گردآوري، آماده سازي و اشاعه اطلاعات در تمامي زمينه هاي فعاليت علمي در كشور به منظور استفاده تمام موسسات آموزشي و پژوهشي از مراكز اشاعه اطلاعات؛

3- ايجاد سيستم ارزيابي براي تقويت مراكز اطلاع رساني تا واحدهاي ذيربط همواره در بهبود كار خود بكوشند؛

4- بررسي برنامه هاي مناسب آموزشي و تربيت نيرون انساني مورد نياز ضمن هماهنگي با سازمان هاي دولتي و خصوصي به منظور پويايي مراكز اطلاعاتي؛

5- اقدامات لازم براي تدوين يك برنامه جامع تجهيزات فن آوري اطلاعاتي با همكاري ديگر سازمان هاي ذيربط؛

6- تاسيس يك شبكه اطلاع رساني و مجموعه هاي اطلاعاتي در سازمان ها و موسسات دولتي و غيردولتي؛

7- همكاري هاي بين المللي با سازمان هايي چون ((يونسكو)) (8)، ((يونيسيت)) (9)، ((فيد)) (10)، ((آستينفو)) و ديگر مراكز و موسسات مشابه و نيز پايگاه هاي اطلاعاتي و شبكه هاي اطلاع‌رساني.

پي نوشت ها:

1- Information society

2- The Information poor

3- The Information rich

4- Information industry

5- Information market

6- Information worker

7- UNESCO

8- UNISIST

9- FID

10-UNIDO

منابع

1. Bankes, Builder et-al: Seizing the moment: Harnessing the

information technologies, 1992.

2. Becker, Joerg: Information for all or Knowledge for the Elite, Int. Forum Int. and Docum. Vol. 18, No 1, 1993.

3. Bodi, S. :"Through a glass darkly: Critical thinking and bibliographic Instruction," Catholic library world, 61 (6). 1990

4. Breivik, P. S., & Gee, E. G.: Information literacy: Revolution in the Library. New York. Macmillan. 1989.

5. Forester, Tom: The electronic cottage revisited: towards the flexible workstyle. Urban futures, 1992.

6. Goetze, Dieter: Entwicklungssoziologie Goldman’ studienreihe Geseuschft, Muenchen, Germany, 1976.

7. Gerber, C. P. . stossberg, M. Massen kommunikation und die organization politischer interessen, Germany, 1969.

8. Halal, William E. : The Information Technology Revolution: Computer hardware, Soflware and services in the 21 st century. Technological Forecasting and social changes, 1993.

9. Hendrik son Kurt H. : Reineecker Martin: Praktische Entwicklung spolitik (Data projekte), Duesseldorf, 1971.

10. Joengscher, C. : Productivity and the Information economy. Mlt research program on communications policy. Cambridge, MA: Massachusetts Institute at Technology. 1983.

11. Lyon, David: The Information Society: Issues and lllusion. Cambridge. UK. Pality press, 1988.

12. Machlup. F. and Mansfield, Una. (eds): The study of Information. New york: Wiley. 1983.

13. Martin, William J. : Global Information Society, 2, Rev. ed. 1995.

14. Masuda, Yoneji: Computopia. In: The Information Technology. 1985.

15. Poirier, Rene: “The Information Economy Approach: Characteristics, Limitations and Future Prospects.” The Information Society, 1990.

16. Porat, Marc Uri: The information economy: definition and measurement. Washington D. C. Us Department of Commerce, Office of Telecommunications. 1978.

17. Targowski, Anderws: The Information Society, Strategies and Architecture of the Electronic Global village, 1990.

18. “Information Literacy and the Business schools” Journal of Education for Business, 1994.

19. Group of Serven Pilot Projects of the Global Information Society. Magazine, Presidents & prime Ministers. May / June 1995
*مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران

جامعه اطلاعاتي و تعاريف موجود

تقريبا از دهه 1980 به بعد موضوع جامعه اطلاعاتي به طرز فزاينده‌اي مورد توجه انديشمندان، سياست شناسان و دانشمندان علوم اجتماعي قرار گرفته است و مفهوم جامعه اطلاعاتي به سر چشمه‌اي از مباحثه‌ها و گفتمان‌هاي فراوان تبديل شده است.
نقش اهميت فزاينده كاربرد اطلاعات در فرآيند توليد، پردازش و توزيع فعاليت‌هاي جوامع باعث شده است تا برخي از كشورهاي صنعتي جهان در رديف جوامع اطلاعاتي به حساب آيند؛ در اين جوامع برخلاف كشورهاي صنعتي كه اساسا به قدرت مكانيكي وابسته بودند همه چيز نيازمند رايانه و عصر اطلاعات است.
"ويليام مارتين" در خصوص جامعه اطلاعاتي مي‌گويد: "هر چند واژه جامعه اطلاعاتي از چند سال پيش متداول بوده است اما هنوز درباره مفهوم و محتواي آن تفاهم عملي حاصل نشده است".
مي‌توان گفت: از سال 1980 به بعد بروز تغييرات اجتماعي، اقتصادي و فناوري ناشي از اطلاعات در پاره‌اي از كشورها سبب شده است تا اين كشورها نه‌تنها از جوامع در حال توسعه بلكه از جوامع توسعه يافته نيز متمايز شوند، بنابراين بسياري از نظريه پردازان و صاحب نظران علوم اجتماعي به تبيين و تعريف نوع جديدي از جامعه پرداخته‌اند كه در آن اطلاعات نقش جادويي را ايفا مي‌كند. اين تعاريف جامعه اطلاعاتي از جنبه‌هاي فناورانه، جغرافيايي، اقتصادي، سياسي،اجتماعي و فرهنگي مورد توجه قرار دارند.
1تعريف فناورانه(تكنولوژيك)
مقبول‌ترين تعريف "جامعه اطلاعاتي" بر نوآوري فوق‌العاده فناورانه بنا شده است؛ همگرايي و پيوند رايانه و مخابرات در تمام اركان زندگي همچون نظام ماليات، تامين اجتماعي، كارت‌هاي اعتباري، امنيت داخلي و خارجي وارد شده و انواع گوناگوني از اطلاعات را كه به حالت رقمي‌درآمده است، ايجاد كرده‌اند.در اين ميان پيشرفت‌هاي خيره كننده در پردازش، نگهداري و انتقال اطلاعات در واقع به كاربرد فناوري‌هاي اطلاعاتي در تمام زواياي حيات اجتماعي انجاميده است. همچنين ارزاني تكنولوژي‌هاي پردازش و نگهداري اطلاعات موجب شده است تا گستره آن‌ها در ابعاد جهاني وسعت يابد. به هر حال، اين رويكرد معتقد است كه جامعه اطلاعاتي از عوارض توسعه شتابان فناوري اطلاعات است.امروزه، پديده‌هاي كم و بيش آشنايي همچون تجارت الكترونيكي،‌ دولت الكترونيكي، آموزش مجازي، بانكداري الكترونيكي و حتي جنگ الكترونيكي و نيز جرايم سايبر كه از علائم جامعه اطلاعاتي محسوب مي‌شوند، همگي نشان مي‌دهند كه فناوري با يك تغيير بنيادين منجر به شكل گيري نوع جديد ي از جوامع تحت عنوان جامعه اطلاعاتي شده است.
2 تعريف اقتصادي
جامعه اطلاعاتي، از بعد اقتصادي، با اقتصاد مبتني براطلاعات تعريف مي‌شود. اقتصاد مبتني بر اطلاعات اساسا نوعي اقتصاد خدماتي است كه با اقتصاد صنعتي و كشاورزي كه در زمره اقتصادهاي توليدي هستند تفاوت‌هاي كلي دارد؛ پديده صنعت زدايي در كشورهاي پيشرفته صنعتي، بازتابي از ظهور اقتصادهاي اطلاعاتي در كشورهاست. همان گونه كه شاهديم، در نظام‌هاي اقتصادي پيشرفته، كسب و كارهاي خدماتي مبتني بر اطلاعات و دانش، روز به روز در موقعيت بهتري قرار مي‌گيرد به گونه‌اي كه مي‌توان گفت: "امروزه براي بازارهاي جهاني ادامه فعاليت بدون مدد گرفتن از قدرت رايانه‌ها و سيستم مخابرات امكان پذير نيست".
بنابراين گزارش صنايع كارخانه‌اي مبتني بر شبكه‌هاي جهاني گروه‌هاي مختلف مديران، مهندسان و كاركنان خط توليد، همانند خدمات مالي شركت‌هاي بزرگ كه در مبادلات خارجي فعاليت دارند، نمي‌توانند خارج از شبكه‌هاي نوين اطلاعات و ارتباطات به فعاليت بپردازند.ثروتمندترين كشورهاي امروز جهان آنهايي هستند كه بيش از ديگران از ساختار نوين اطلاعاتي جهان بهره مند مي‌باشند.
3 تعريف فرهنگي "جامعه اطلاعاتي"
مشخص است كه در جهان كنوني، از نظر حجم اطلاعات در گردش، افزايش شگفت انگيزي رخ داده است به حدي كه انديشمندي نظير ژان بودريار فرهنگ معاصر را معطوف به انفجار نشانه‌ها مي‌داند.
فرانكو بستر در اين خصوص مي‌نويسد: "در دهه‌هاي اخير انفجاري از تنوع رخ داده و باعث شده است بسياري از مردم به صورت قابل توجه به آنها دسترسي پيدا كنند همچنين بر اثر اين رويدادها، چشم انداز حيرت آوري از نشانه سازي به وجود آمده است".

هند، صادرات نرم‌افزار و مهندس نرم‌افزار

آيا توليد نرم افزار با كارشناس هندي، براي ايران با صرفه و صلاح است يا خير؟ هزينه تمام شده آن چقدر است؟ اگر ما نيروي بيكار داريم، چرا وضع صنعت نرم‌افزاري ما چنين است؟ در اين باره سئوالات بسياري وجود دارد كه با مقدمه‌ايي مفصل به آن اشاره مي‌كنيم.
كشور هندوستان به عنوان بزرگترين دموكراسي جهان، حدود 1 ميليارد و 65 ميليون نفر(جولاي 2004) جمعيت دارد كه تقريبا 16 برابر ايران است. وسعت آن دو برابر ايران است و با اين وصف حدود 20 درصد از جمعيت جهان را در خود جاي داده و غذا مي دهد. حدود 20 درصد از مردم آن نيز زير خط فقر زندگي كرده و 80 درصد آنها بالاي اين خط قرار دارند. براي مقايسه، ابتدا فرض كنيد كه ايران حدود 530 ميليون نفر جمعيت دارد. سپس به وضعيت معيشتي آن فكر كنيد. به اين آمار درباره هند توجه فرماييد:

1- داراي 2794 قوم مختلف، 800 نوع زبان و 650 حزب سياسي
2- داراي 273 دانشگاه معتبر، 11381 كالج، 700 مركز تحقيقات علمي، 900 هزار دبستان و مدرسه راهنمايي، 10 ميليون دانشجو
3- نرخ با سوادي 65 درصد
4- مقام سوم قدرت تحقيقات جهاني
5- مقام نخست جهاني در توليد شير، برنج، شكر و چاي
6- داراي تكنولوژي پيشرفته موشكي، اتمي و ماهواره‌ايي
7- مقام دوم جهاني (بعد از آمريكا) از نظر دارا بودن افراد حرفه‌ايي در صنعت نرم‌افزار رايانه‌ايي
8- صادرات فن‌آوري اطلاعات، 6 ميليارد دلار در سال 2000، 5 / 9 ميليارد دلار در سال 2005 و دولت پيش بيني مي‌كند كه تا سال 2010 به 50 ميليارد دلار برسد!
9- 360 هزار فارغ از تحصيل مهندسي در سال
10- 50 هزار فارغ از تحصيل فن‌آوري اطلاعات در سال
11- بيش از 3 ميليون دانشمند و نيروي فني و داراي توان فني براي انجام 38 درصد از نياز فن‌آوري اطلاعات جهان
12- داراي 292 بانك تجاري با 68561 شعبه در سراسر كشور و 33 بانك خارجي
13- ميزان سرمايه بانك‌هاي خصوصي 5 / 17 درصد در سال 2003 و بانك‌هاي خارجي 7 درصد
14- درآمد سرانه، 450 دلار آمريكا
15- ميزان تورم كلي فروشي، 5 / 5 درصد در سال 2004 و نرخ رشد اقتصادي بالاي 8 درصد
16- داراي 547 ميليون نفر زير 25 سال
17- داراي مطبوعات آزاد

يكي از فعاليت‌هاي عمده شركت‌هاي هندي عبارت از پذيرش برون سپاري خدمات است. (Business Process Outsourcing, BPO). يكي از دوستان تعريف مي‌كرد كه براي رفع اشكال به شركت مربوطه در آمريكا تلفن مي‌كند. شخصي كه جواب مي‌داد با لحجه هندي صحبت مي‌كرد. وقتي كنجكاوي دوست مرا ديد، توضيح داد كه او در هند است و ميز كمك شركت آمريكايي در هند قرار دارد.

در حال حاضر يك مهندس خوب تا دكتراي رايانه هندي را با حدود 500 دلار (450 هزار تومان) در ماه مي‌توان استخدام كرد. چند تجربه در سالهاي پيش در اين زمينه داشته‌ايم كه پروژه سازمان ثبت احوال و اسناد توسط شركت ايران ارقام و پروژه كشتيراني جمهوري اسلامي ايران توسط شركت خدمات ماشيني كشتيراني از اين قبيل است. مزاياي كارشناس هندي به قرار زير است:

1- زبان انگليسي را خوب مي‌داند و به سادگي مي‌تواند از منابع خارجي و اينترنت استفاده كند. اگر موضوع جديدي براي تحقيق به او بدهيد به سادگي و سرعت فرا گرفته و كار را تحويل مي‌دهد.
2- حرف گوش كن است و بازي در نمي‌آورد. تا وقتي كار تمام نشود، محيط را ترك نمي‌كند. اگر خوب كار نكند، او را اخراج مي‌كنيد.
3- چندين نفر از آنها در يك آپارتمان كوچك زندگي مي‌كنند.
4- مشغوليات ديگري غير از كار ندارد.
5- ناچار است كه استاندارد كار كند.

معايب كارشناس هندي به قرار زير است:

1- زبان انگليسي آنها با لحجه هندي است. به جاي انگليسي، هنگليسي است. انگليسي‌ها مي‌گويند: كاري كه ما با كشور هند كرديم، هند با زبان ما كرد.
2- چون جهان سومي هستند، از زير كار در رو، مي‌باشند. بايد مواظب آنها باشيد و گرنه سركار مي‌رويد.
3- كارشناس ايراني بي‌كار مي‌شود.
4- به سختي با مشتري و محيط كار پيچيده و غريبه ايراني ارتباط برقرار مي‌كند.

كار و مسئوليت پذيرفتن در شركت‌هاي نرم‌افزاري ايراني سخت شده و تشكيل گروه‌هاي كاري كه با هم بتوانند كار كنند به سختي ممكن است. مديران ما كارآزموده و قادر به اداره تيم‌هاي نرم‌افزاري نيستند. مهندسين ما هم، هنوز از راه نرسيده، به دنبال خريد خانه، ماشين و غيره بوده و حاضر به طي نمودن نظام ارشديت نيستند. اگر چه مشكل مهاجرت به صورت قبلي وجود ندارد، اما هنوز روياي آن ذهن بعضي از جوانان ما را اشغال كرده است. هزينه مهندسين نرم‌افزار ايراني زياد شده و با توجه به سربارهاي آن مي‌توان گفت كه دو برابر يك مهندس هندي است.

اگر به همين صورت بازار نرم‌افزار ايران پيش برود، با قاطعيت مي‌توان گفت كه هزينه توليد نرم‌افزار با نيروي كار خارجي، نصف نيروي كار ايراني هزينه دارد. به عبارت ديگر برون سپاري خارجي نه فقط براي آمريكا و اروپا صرف مي‌كند، بلكه براي ايران نيز با صرفه است.
منبع: ماهنامه راه راست

لينوكس فارسي يك سال و نيم ديگر مي رسد

ربيعي در گقت و گو با ايسنا با اشاره به پروژه‌ي لينوكس فارسي گفت: خوشبختانه بودجه‌ي پروژه‌هاي سال 83 لينوكس فارسي از طريق كمكي توسط سازمان مديريت و برنامه‌ريزي و طرح تكفا براي بخش خصوصي تامين خواهد شد.
مدير مركز IT پيشرفته‌ي شريف با بيان اينكه پروژه‌ي لينوكس فارسي تا يك سال و نيم ديگر به اتمام خواهد رسيد، گفت: پروژه‌هاي لينوكس تقريبا سري آخر هستند و 50 درصد بودجه‌ي سال گذشته اين پروژه پرداخت شده و باقي آن نيز پرداخت خواهد شد.
وي اظهار داشت: تصور مي‌كنم دولت و سازمان مديريت بر روي اين موضوع جدي‌تر شدند و به اهميت پروژه بيشتر پي بردند و سخنراني‌هاي آن‌ها حكايت از اين دارد كه كاملا پشتيبان پروژه شده‌اند.
وي در ادامه با بيان اين‌كه اهميت طرح در سال‌هاي آتي بيشتر مشخص خواهد شد، گفت: در حال حاضر پروژه‌هايي كه سال‌هاي قبل به انجام رسيده در مراجع بين‌المللي ثبت شده يعني همين حالا كه لينوكس را از هر شركتي دريافت مي‌كنيد خروجي‌هاي پروژه‌ي ما داخل آن ديده شده است.
وي با تاكيد بر اين‌ كه طرح به لحاظ فني بسيار خوب ديده شده گفت: در كنفرانس‌هاي متعددي كه از طرف يونسكو برگزار شده و ما نيز در آنجا حضور داشتيم اين طرح از لحاظ فني كاملا تاييد شده است.
ربيعي در ادامه ابراز داشت: فرهنگ‌سازي در حد خوبي انجام شده و تاخيري كه در انجام اين پروژه‌ حاصل شده به دليل بودجه است.

واگذاري دور جديد سيم كارت اعتباري آغاز شد

سيم كارت متقاضيان واجد شرايطى كه نام خانوادگى آنان با يكى از حروف "ر"، "ث"، "ك" يا "د" آغاز مى‌شود، در يازدهمين هفته از واگذارى سيم كارت‌هاى تلفن همراه تاليا از شنبه 15 الى جمعه 21 مرداد ماه در هشت مركز در شهر تهران عرضه مى‌شود.
به گزارش سرو روابط عمومى شبكه‌ى تلفن همراه اعتبارى كشور، متقاضيان واجد شرايط، براى دريافت سيم كارت خود بايد در هفته‌ى اعلام شده با در دست داشتن اصل و رونوشت صفحه‌ى اول شناسنامه، گذرنامه معتبر و يا كارت ملى عكسدار به همراه رسيد پست سفارشى فرم ثبت نام و فيش بانكى 452 هزار ريالى واريزى به حساب 0100555555001 بانك صادرات ايران، شخصا به ايستگاه مربطو مراجعه كنند.
ساعات كار ايستگاه‌هاى هشت‌گانه‌ى عرضه‌ى سيم‌كارت تاليا بطور يكسره از ساعت 8:30 الى 20:30 در روزهاى تعطيل و جمعه‌ها از 9 تا 16 است و شهروندان براى دريافت هرگونه اطلاعات بيشتر مى‌توانند به ايستگاه‌هاى عرضه سيم كارت يا پايگاه اينترنتى تاليا به آدرس www.taliya.ir مراجعه كنند و يا با شماره تلفن چهار رقمى 8173 تماس بگيرند.
ايستگاه جديد شرق سه واقع در خيابان پيروزى شماره 611، سيم كارت آندسته از متقاضيان واجد شرايطى را كه نام خانوادگى آنان با يك ياز حرفو "ر" و "ث" شروع مى‌شود و يكى از مناطق 12 يا 15 شهردارى را در فرم ثبت نام خود اعلام كرده بودند، واگذار مى‌كند.
همچنين اين مركز، سيم كارت آن‌ دسته از متقاضيانى كه نام خانوادگى آن‌ها با حرف "ك" آغاز شده و يكى از مناطق 12، 14 يا 15 را به عنوان منطقه شهردارى خود اعلام كرده بودند، واگذار مى‌كند.
ايستگاه شرق دو تاليا واقع در خيابان شهيد آيت نرسيده به خيابان دماوند هم سيم كارت متقاضيانى را كه نام خانوادگى آنان با يكى از حروف "ر" يا "ث" آغاز مى‌شود و يكى از مناطق 8، 13 و يا 14 شهردارى تهران را در فرم ثبت نام خود اعلام كرده بودند و همچنين متقاضيانى كه نام خانوادگى آنان با حرف "ك" آغاز شده و يكى از مناطق 8 و يا 13 را به عنوان منطقه‌ى شهردارى خود اعلام كرده بودند، واگذار مى‌كند.
ايستگاه شرق يك تاليا واقع در خيابان صاحب‌الزمان تقاطع خيابانهاى سراج - دلاوران هم سيم كارت واجدين شرايطى را كه نام خانوادگى آنان با حرف "ر" يا "ث" آغاز مى‌شود و يكى از مناطق 4 يا 7 شهردارى تهران را به عنوان منطقه خود اعلام كرده بودند، ارائه خواهد كرد.
اين ايستگاه همچنين سيم كارت متقاضيانى كه نام خانوادگى آن‌ها با حرف "ك" شروع شده و منطقه 3، 4 و يا 7 را به عنوان منطقه خود اعلام كرده بودند، واگذار مى‌كند.
براين اساس ايستگاه شمال يك، واقع در خيابان پاسداران تقاطع اقدسيه، سيم كارت متقاضيانى كه نام خانوادگى آنان با يكى از حروف "ر" و "ث" آغاز مى‌شود و يكى از مناطق 1، 3 يا 6 شهردارى تهران را در فرم ثبت نام پستى خود اعلام كرده بودند، توزيع خواهد كرد.
اين ايستگاه همچنين سيم‌كارت متقاضيانى كه نام خانوادگى آنان با حروف "ك" آغاز شده و يكى از مناطق 1 و يا 6 را به عنوان منطقه شهردارى خود اعلام كرده بودند، واگذار مى‌كند.
ايستگاه غرب يك تاليا واقع در مجتمع ميلاد نور در شهرك قدس هم اين هفته سيم كارت متقاضيانى كه نام خانوادگى آنان با يكى از حروف "ث" و "ك" آغاز مى‌شود و منطقه 2 يا 5 شهردارى را در فرم ثبت نام خود اعلام كرده بودند، عرضه مى‌كند.
اين ايستگاه همچنين سيم كارت متقاضيانى كه نام خانوادگى آنان با حرف "ر" آغاز شده و منطقه 5 را به عنوان منطقه شهردارى خود اعلام كرده بودند، را نيز واگذار مى‌كند.
ايستگاه غرب دو تاليا واقع در بزرگراه اشرفى اصفهانى، مركز تيراژه اين هفته تنها سيم كارت متقاضيانى را كه نام خانوادگى آنان با حرف "ر" آغاز مى‌شود و منطقه‌ى 2 شهردارى را به عنوان منطقه اعلام كرده بودند، ارائه خواهد كرد.
اين ايستگاه همچنين سيم كارت متقاضيانى كه نام خانوادگى آن‌ها با يكى از حروف "ث" و "ك" آغاز مى‌شود و منطقه 21 يا 22 را به عنوان منطقه شهردارى خود اعلام كرده بودند، واگذار مى‌كند.
ايستگاه جنوب يك تاليا واقع در خيابان شهيد رجايى سه راه على آباد نيز اين هفته سيم كارت متقاضيانى را كه نام خانوادگى آنان با حرف "ث" و "ك" آغاز مى‌شود و يكى از مناطق 16، 17، 18، 19 و يا 20 شهردارى را اعلام كرده بودند، واگذار مى‌كند.
اين دستگاه همچنين سيم كارت متقاضيانى كه نام خانوادگى آن‌ها با حرف "ر" آغاز شده و يكى از مناطق 16 يا 18 شهردارى را به عنوان منطقه خود اعلام كرده بودند و همچنين متقاضيانى كه نام خانوادگى آنها با حرف "د" آغاز شده و يكى از مناطق 16، 18، 17 و يا 19 را به عنوان منطقه شهردارى خود اعلام كرده بودند، واگذار مى‌كند.
ايستگاه مركز يك واقع در خيابان جمهورى نرسيده به پل حافظ هم سيم كارت متقاضيانى را كه نام خانوادگى آنان به حرف "ر" آغاز و منطقه 11 را اعلام كرده بودند و نيز آندسته از متقاضيانى را كه يكى از مناطق 9، 10 و يا 11 شهردارى تهران را در فرم ثبت نام خود اعلام كرده و نام خانوادگى آنان با حرف "ث" آغاز مى‌شود، عرضه مى‌كند.
همچنين اين ايستگاه سيم كارت متقاضيانى كه نام خانوادگى آن‌ها با حرف "ك" آغاز شده و يكى از مناطق 9، 10 يا 11 شهردارى را به عنوان منطقه خود اعلام كرده بودند، و همچنين متقاضيانى كه نام خانوادگى آن‌ها با حرف "د" آغاز شده و منطقه شهردارى 10 يا 11 را اعلام كرده بودند، واگذار مى‌كند.

همايش "تجارت الكترونيكي در هزاره سوم" برگزار مي‌شود

همايش علمي "تجارت الكترونيك در هزاره سوم" بيست و يكم مردادماه جاري در مجموعه فرهنگي ورزشي وزارت كار و امور اجتماعي برگزار مي‌شود.
اين همايش از سلسله سمينارهاي علمي خانه مديران فناوري اطلاعات ايران است كه محورهايي نظير "به راستي از تجارت الكترونيك چه مي‌دانيم" ، " آيا مي‌دانيم چرا آينده غير از گذشته است" و "آيا مي‌دانيم بهاي قدم گذاشتن در عصر اطلاعات چيست" ارايه مي‌شود.
همچنين موضوع‌هاي " چرابرخي موفقند و برخي ديگرنه؟ رازو رمز موفقيشتان چيست" ، " تا چه حد ويژگي سازمان‌هاي پويا و انعطاف پذير عصر اطلاعات را مي شناسيم" و " براستي افق‌هاي نوين رشد و توسعه سازمان‌ها در اين عصر چيست" نيز در اين همايش ارايه خواهد شد.
" چقدر فرصت‌هاي تحول در سازمان‌ها و تغيير نگرش پرسنل را مي‌شناسيم" ، " چقدر مديران پيشتاز و نوانديش عصر اطلاعات را مي‌شناسيم"، " چگونه همچون كارآفرينان عصر اطلاعات، بيانديشيم و ارزش بيافرينيم" نيز از ديگر محورهاي اين همايش به شمار مي‌رود.
شركت توسعه سرزمين هوشمند با ارسال نمابري به حوزه آي تي ايرنا اعلام كرد كه از ديگر محورهاي اين همايش موضوع " چگونه مي‌توان زمينه مناسبي براي شكوفايي انديشه‌هاي آينده ساز فراهم كرد" و " چگونه بايد طرحي نو ايجاد كنيم" مي‌باشد.
سخنران اين همايش "امير فتوحي" مدير عامل مركز آموزش مجازي مديريت و ‪ IT‬حرفه‌اي در ايران است.
اين همايش توسط شركت توسعه سرزمين هوشمند ، كه مركز مشاوره، آموزش و تحقيق در زمينه مديريت فناوري اطلاعات است، برگزار مي‌شود.

نمونه فضايي ماهواره مصباح افتتاح شد

نمونه فضايي ماهواره مصباح صبح امروز با حضور وزير ارتباطات و وزير علوم تحقيقات و فناوري افتتاح شد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاري شهر، انتظاري مدير پروژه ماهواره مصباح در مراسم افتتاح اين ماهواره با بيان اين مطلب افزود: اين ماهواره با همكاري وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات وزارت علوم ، تحقيقات و فناوري ساخته شده است.
وي گفت: وزارت دفاع در ساخت مكانيك ،تجهيزات و همچنين شركت CGS ايتاليايي به عنوان مشاور خارجي در انتقال تكنولوژي ساخت ماهواره ازديگر همكاران در به نتيجه رسيدن اين پروژه بوده‌اند.
بر اساس اين گزارش انتظاري در خصوص مشخصات فني اين ماهواره گفت: ارتفاع مدار ماهواره يك هزار كيلومتر بوده و تعداد دور ماهواره در شبانه‌روز 14 دور است، وزن آن 100 كيلوگرم و طول مدت رويت ماهواره در شبانه‌روز 45 دقيقه است و همچنين اين ماهواره كاربرد مخابراتي ذخيره و ارسال ديتا دارد.
وي افزود: در اين ماهواره 58 متخصص فعاليت داشتند كه تا كنون 800 گزارش گوناگون درباره اين طرح وجود دارد.
توفيقي وزير علوم، تحقيقات و فناوري با بيان اين مطلب كه توليد دانش فني ساخت ماهواره از دستاوردهاي عظيم اين پروژه است گفت: كمبود نيوري انساني متخصص و ضعف در بنيان‌هاي پژوهشي از جمله موانع در توسعه علمي يك كشور است.
وي افزود: پس از انقلاب با يك جهش بسيار بزرگ تا حد زيادي اين مشكلات رفع شد به گونه‌اي كه تعداد دانشگاهيان ما از 150 هزار نفر در سال 57 به 850 هزار نفر در سال 76 و 2300 هزار نفر در سال 83 رسيد كه پيش‌بيني مي‌شود تا پايان برنامه چهارم اين تعداد به 3700 هزار نفر برسد و در همين زمان تعداد پژوهشگران كشور نيز به 2 هزار نفر خواهد رسيد.
در ادامه اين برنامه احمد معتمدي وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات مشكل تأمين نشدن بودجه اين پروژه را يكي از دلايل تأخير آن ذكر كرد و گفت: اين پروژه تا كنون 100 ميليارد ريال هزينه در بر داشته است كه در مهرماه همراه با يك موشك روسي به فضا پرتاب و در مدار زمين قرار خواهد گرفت.
وي با بيان اينكه ايران جزو 12 كشوري است كه داراي دانش فني ساخت ماهواره است گفت: پيش از اين ساختاري براي توليد ماهواره در كشور نداشتيم كه بعد از تاسيس سازمان فضايي كشور اين سازمان متولي اين امر شده است.
معتمدي خاطرنشان كرد: فعاليت‌هاي مربوط به ماهواره مصباح 2 كه بيشترين سهم را كشور چين دارد و ايران 15 تا 20 درصد از اين ماهواره سهم دارد ،با همكاري كشور تايلند كه كمتر از ايران سهم دارد نزديك به دو سال است كه آغاز شده و از نظر وزن و ابعاد 4 برابر ماهواره مصباح است.
وي در خصوص ديگر پروژه‌هاي ماهواره‌اي كشور گفت: پروژه ماهواره زهره تا دو سال ديگر پرتاب مي‌شود و كليات ماهواره‌ همه‌منظوره‌اي در ابعادي كاربردي تر ،از ماهواره مصباح تصويب شده است.

مناظره اي بر سر سيستم عامل ملي

ITanalyze.ir - چندي پيش از طرف هفته نامه سروش ميزگردي تحت عنوان بومي سازي فناوري اطلاعات برگزار شد. اما در حاشيه اين مراسم مناظره اي ميان سيد جهانگير آقازاده – مدير کل انفورماتيک سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران -، و مهندس خسرو سلجوقي – معاونت فني شوراي عالي اطلاع رساني ( تکفا) – در گرفت که بخش هايي از آن در پي مي آيد. گفتني است مشروح اين مناظره و پيش تر از آن ميزگرد در هفته نامه سروش به چاپ رسيده است.

آقازاده:آقاي مهندس سلجوقي يکي از بحثهايي که که در رابطه با بومي سازي IT و ICT مطرح مي شود، همين سيستم عامل ملي است. حالا من نميخواهم درباره سيستم عامل ملي که مبلغ زيادي خرجش شد ولي هنوز که هنوز است، خيلي کند پيش مي رود، بحث کنيم. بنده مي خواهم ببينم اصلا ما براي ايجاد و ترويج يک سيستم عامل ملي استراتژي داشتيم يا نه؟ فرض بر اين است که لابد استراتژي داشتيم. فرض بر اين است که لابد يک عده پژوهش کردند، با اهل فن مشورت کردند، و نهايتا به اين نتيجه رسيدند که لينکوس فارسي سيستم عامل ما بشود. اگر اينگونه است، پس چرا تمام پروژه هاي تکفا، بر اساس ويندوز است؟

سلجوقي:ببينيد ما براي اينکه سيستم عامل ملي را انتخاب کنيم، مطالعات بسياري داشتيم و در نهايت به اين نتيجه رسيديم که لينکوس فارسي را به عنوان سيستم عامل ملي معرفي کنيم. سياستمان هم اين است که آن را در کل کشور ترويج دهيم. به همين دليل بخشنامه اي در زمينه موظف کردن ارگان هاي مختلف کشور به استفاده از لينوکس آماده کرديم. اما کشور را با بخش نامه نمي شود اداره کرد. با ديدن واقعيت هاست که مي شود آن را اداره کرد.
بر همين اساس در مورد ترويج سيستم عاملي ملي لينکوس فارسي، يک برنامه راهبردي و داراي فازهاي مختلف آماده کرده ايم که متاسفانه اجراي آن با دو مشکل مواجه شد؛ اولا از لحاظ مالي، منابع مالي مناسبي در اختيار اين طرح قرار داده نشد. چنانچه تا امروز که 9/12/83 است، تنها يک ميليارد تومان در اختيار اين سيستم عامل ملي گذاشته شده است. ثانيا از نظر نيروي انساني ظرفيت کشور در اين بخش بسيار محدود است که براي رفع اين مشکل الان شروع کرده ايم به آموزش لينوکس براي نيروهايمان. ولي باز هم با مشکل دستيابي به استادي که بتواند آموزش دهد، مواجه هستيم. همه اين ها دست به دست هم داده است که تا امروز پروژه هاي تکفا بر اساس ويندوز باشد.

آقازاده:ببنيد آقاي مهندس حداقل کاري که ما مي توانستيم بکنيم اين بود که يک سياستهاي تشويقي قرار دهيد براي کساني که به صورت کد باز برنامه مي نويسند؛ تا حداقل جواناني که در IT و ICT مشغول به کار هستند، خود به خود به سمت يادگيري لينوکس گرايش پيدا کنند.

سلجوقي:ببينيد من اين را قبول دارم. موضوع اين است که ما هنوز منبع مالي اين قضيه را نتوانستيم پيدا کنيم. وقتي که پول کافي در اختيار نداريم، از کجا مخارج تشويق را تامين کنيم؟

آقازاده:اما شما به عنوان تکفا که پروژه هاي زيادي را به بخش خصوصي واگذار مي کنيد، مي توانستيد اين پروژه ها را به سمت گرايش به سيستم عاملي ملي سوق دهيد. يعني يک معيار ارزيابي براي دادن پروژه به بخش خصوصي مي توانست همين باشد که آيا فلان شرکت در جهت سياست بومي سازي سيستم عامل است يا خير؟ اگر کارهايش بر مبناي سيستم عامل ملي بود، با در نظر گرفتن اين موضوع به عنوان امتيازي براي وي در مناقصات و پروژه ها، همکاري بيشتري با او مي کرديد و به طور غير مستقيم، بدون صرف هزينه اي مستقل وي را تحت تشويق قرار مي داديد.

سلجوقي:ببنيد من حرفهاي شما را قبول دارم. همان طور که گفتم يکي ديگر از مشکلات ما اين است که کسي در زمينه لينوکس تجربه اي ندارد.ما اين کاري را که شما گفتيد کرديم؛ حتي براي انجام پروژه ها به صورت تحت لينوکس مناقصه برگزار کرديم و آن را در روزنامه ها اعلام کرديم. اما کسي نيامد. خب چه کنيم؟ وقتي کسي نمي آيد که نميتوانيم برويم يقه اش را بگيريم، بگوييم بايد حتما بيايي!

آقازاده:به نظر بنده که اين قضيه ترويج سيستم عامل ملي شدني است. من تجربه اي را که خودم در صدا و سيما دارم به شما منتقل مي کنم. ما قبلا در صدا و سيما، با همين مشکلاتي که شما گفتيد روبرو بوديم ، يعني نيروي انساني آشنا با لينوکس و بودجه کافي را در اختيار نداشتيم. تا اينکه معاونت سازمان صدا و سيما در بهره برداري فني، از ما خواستند تغيير سيستم بدهيم. ما از آن روز در جهت اين قضيه شروع به فعاليت کرديم و در حال حاضر تمام سيستم هاي اصليمان کد باز است و اکثر نيروهايمان هم با آن آشنا هستند. همچنين وقتي شخصي يا شرکتي به ما پيشنهاد نرم افزار مي دهد ما به صراحت اعلام مي کنيم که نرم افزاري مي خواهيم که بر مبناي سيستم عامل لينوکس طراحي شده باشد، و به اين شکل بخش خصوصي طرف حساب ما خود به خود ياد مي گيرد که به سمت لينوکس حرکت کند.

سلجوقي:اگر چه بنده اشاره کردم، اکنون به اندازه کافي نيروي انساني آشنا با لينوکس نداريم، ولي اين طور هم نيست که بگوييم چون به اندازه کافي نيرو نداريم، دست به سياه و سفيد نميزنيم. در وضعيت فعلي ما با دانشگاه ها وارد مذاکره شديم که طي پروسه اي از طريق همکاري با دانشگاهها بتوانيم تعدادي نيروي آشنا به سيستم عامل لينوکس تربيت کنيم. همچنين با مساعدت آموزش و پرورش بخش دانش آموزي آموزش لينوکس را راه اندازي کرديم. علاوه بر اين ها من خبر دارم که خيلي از استان ها و استانداري هاي ما رفتند به سمت لينوکس. منتها وقتي دنبال نيرو مي گردند و از ما سوال مي کنند که چه کسي را مي شناسي که بتواند با لينوکس کار کند ما فقط يکي دو نفر را داريم که معرفي کنيم.
حالا همين که شما مي گوييد صدا و سيما به سمت استفاده از لينوکس رفته است، و نيروي مناسب هم در اين زمينه پيدا کرده است، براي ما جاي خوشحالي دارد، و اميدوارم بتوانيم از اين پس با همکاري با شما به عنوان يک نهاد فرهنگ ساز و نهادي که در عرصه فناوري هاي جديد اطلاعاتي هم توانسته کارآمد ظاهر شود، گامهاي موثرتري در جهت تحکيم لينوکس به عنوان سيستم عاملي ملي کشور برداريم؛ کما اينکه تا کنون نيز گامهاي خيلي خوبي برداشته شده است که يک نمونه ي آن استفاده خود شما از لينوکس است.

linux-chines1.jpg

August 04, 2005

آئين نامه VOIP به فرصت بيشتري براي كارشناسي نیاز دارد

برخي از ابهامات موجود در آئين نامه VOIP نياز به زمان بيشتري جهت كارشناسي دارد.
يك مقام آگاه درخصوص دلايل عدم تصويب آئين نامه VOIP به خبرنگار خبرگزاري شهر با بيان اين مطلب افزود: وضعيت و حقوق شركت‌هايي كه مجوز گرفته‌اند و در مدت قانوني اجازه فعاليت دارند ،‌ چگونگي رابطه بين اپراتورهاي موجود در شبكه و شركت‌هاي VOIP و همچنين تعريف كردن تعرفه‌ها از جمله مواردي است كه نياز به زمان بيشتري جهت كار كارشناسي دارد.
وي گفت: البته اين آئين نامه نكات مثبت فراواني دارد كه از آن جمله مي‌توان به ايجاد شرايط يكسان براي كل كشور با استفاده از كد 4 رقمي، كم كردن امكان قاچاق و انتقال غيرقانوني، بهتر شدن كيفيت ارايه خدمات و ايجاد شركت‌هاي بزرگ كه قابليت‌ فعالیتهاي بين‌المللي داشته باشند، اشاره كرد.

بررسي دلايل احتمالي تصويب نشدن آيين نامه VOIP

موضوع واگذاري خدمات مكالمات بين الملل(VOIP) از سوي سازمان تنظيم مقررات و ارتباطات راديويي وزارت ارتباطات و اعتراض برخي از شركت هاي اينترنتي از مواردي است كه هنوز به سرانجام نهايي نرسيده و همچنان بحث و بررسي در خصوص آن ادامه دارد. روز گذشته نيز آيين نامه VOIP در كميسيون تنظيم مقررات به تصويب نرسيد.
اما در اين خصوص شايد بتوان دلايل احتمالي رد اين آيين نامه را مورد بررسي قرار داد. بر اين اساس بايد به چند نكته مستتر در فراخوان و اوضاع و احوال موجود اشاره كرد.
- از جمله آن كه تا كنون حدود 75 شركت خصوصي موفق به دريافت مجوز فعاليت يك طرفه (از داخل به خارج orgination) شده اند.
- نكته ديگر آن كه بر اساس متن فراخوان و اعطاي مجوز ارايه خدمات دو طرفه (داخل به خارج و بالعكس)، شركت ها مي بايست رقمي معادل 25 ميليارد ريال ضمانت بانكي بابت حسن انجام كار و حداقل مبلغي در حدود 20 ميليارد ريال را به شكل تضميني در طول يك سال تامين كنند كه ضمانت بانكي در اختيار سازمان تنظيم مقررات و رقم تضميني در اختيار شركت ارتباطات زير ساخت قرار مي گيرد.
- آخرين گمانه زني ها نيز حكايت از آن دارند كه در نهايت حدود 8 تا 10 شركت موفق به عبور از اين خوان خواهند شد و به اين ترتيب اگرچه براي مجوز مذكور حق الامتياز و انحصاري در كار نيست ولي طبق آيين نامه، مجوز شركت هاي فعلي( ارتباط يك طرفه ها) لغو خواهد شد.
- از سوي ديگر گفته شده تعرفه انتقال از سوي شركت زير ساخت به شكلي يكسان اعمال خواهد شد.
لذا و با اين تفاسير مي توان به نقاط ضعف و مبهمي در اين فراخوان اشاره كرد كه غفلت از اين موارد مي تواند تبعات منفي در پي داشته باشد.
1- از آنجا كه پيش تر رييس سازمان تنظيم مقررات نيز در نشست مشتركي با شركت هاي اينترنتي صراحتاً اعلام كرد كه وزارت ارتباطات توان و امكان ريشه كن كردن قاچاق در عرصه خدمات VOIP را ندارد، بعيد به نظر مي رسد كه تدابير و سياست هاي نرخ گذاري اين وزارتخانه باعث از ميان رفتن قاچاق شده و در نتيجه رقابت نا سالمي در اين عرصه شكل خواهد گرفت.
2- از آنجا كه در حال حاضر بخش قابل توجهي از درآمد شركت هاي اينترنتي فعال در كشور از طريق عرضه خدمات VOIP تامين مي شود، ادامه فعاليت قريب به 70 شركت كوچك كه احتمالاً قادر به دريافت مجوز جديد نخواهند بود و از طرفي امكان حضور مشاركتي را نيز نخواهند يافت، با بحران مواجه شده و در نتيجه آن كه شركت هاي مذكور با سرمايه متوسط 100 ميليون تومان تعطيل شده و در مجموع بيش از 500 نفر نيروي شاغل بيكار مي شوند.
3- از سوي ديگر وابستگي فعاليت شركت هاي متقاضي دريافت مجوز به شركت ارتباطات زيرساخت با توجه به نامعلوم بودن نحوه ارايه خدمات استاندارد و نيز نا مشخص بودن نحوه تامين امكانات و فضاي كار از سوي اين شركت كه موجبات شكل گيري انحصار و احتمال كندي در پيشرفت امور را فراهم مي آورد از ديگر نقاط ضعف در اين آيين نامه به شمار مي رود.
4- در نهايت اين كه با توجه به تفاوت ديدگاه در برخي از سطوح مديريتي وزارت ارتياطات، اين امر نيز مي تواند منجر به كندي روند اجرايي كار شود.

با اين وجود آيين نامه مذكور داراي نقاط قوتي نيز هست. با به كارگيري اين آيين نامه بازار بي سامان و منحصر به قاچاق كنندگان فعلي ساماندهي و قانون مند مي شود.از طرف ديگر باز كردن بازار با توجه به تدوين آيين نامه موجب گسترش بازار عرضه خدمات شده و در نهايت ميزان مكالمات تا دو برابر افزايش مي يابد. همچنين با مجوزهاي مذكور انتقال مكالمات در خارج كشور به ساير كشورها امكان پذير مي شود.
از سوي ديگر با ايجا كد 4 رقمي عرضه اين خدمات محدود به شهرهاي بزرگ كشور نخواهد شد.
از ديگر موارد حسن اجراي اين آيين نامه مي توان به جلوگيري از زيان مردم در زمان عدم استمرار فعاليت شركت هاي كوچك اشاره كرد. به اين معنا كه در صورت توقف فعاليت برخي از شركت ها و همچنين عرضه كارت مكالمه در بازار، با توجه به وجود ضمانت نامه مي توان جلوي زيان هاي احتمالي را گرفت.
www.ITanalyze.ir

August 03, 2005

موافقت نامه تاسيس مركز ملي نخبگانICT به زودي امضا مي شود

موافقت نامه تاسيس مركز ملي نخبگان براي فناوري اطلاعات و ارتباطات تا پايان شهريور ماه امضا خواهد شد.
معصوم فرديس مجري طرح مركز ملي نخبگان ارتباطات و فناوري اطلاعات در گفتگو با خبرنگار خبرگزاري شهر با بيان اين مطلب افزود: مركز ملي نخبگان فناوري اطلاعات و ارتباطات پس از امضاي موافقت نامه بين وزارت ICT و سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور در نيمه دوم سال جاري تاسيس خواهد شد.
وي گفت: جذب فرصت ها و سرماه هاي علمي، اقتصادي و انساني در سطوح ملي منطقه اي و بين المللي ، دستيابي به بالاترين سطح دانش در زمينه هاي سياست
گذاري و مديريت ICT از جمله اهداف تشكيل اين مركز است.
وي خاطر نشان كرد: استفاده از نظريه پردازي اساتيد دانشگاهي و واقعيت اجرايی مديران در جهت برنامه ريزي براي توسعه ICT كشور از ديگر اهداف ايجاد اين مركز است.
به گفته وي توسعه انساني اين مركز به گونه اي كه بتوان از دانشجويان نخبه نيز در راستاي اهداف مطرح شده بهره جست و بطور كامل نظريه هاي علمي و عملي را با هم ادغام كرد از اهداف آتي اين مركز است.
معصوم فرديس در خصوص فعاليت هاي صورت گرفته گفت: در حال شناسايي و دعوت نخبگان و مديران كلان اجرايي جهت ايجاد تعامل بين اين دو قشر در جهت عضويت در اين مركز هستيم.
وي افزود: براي تاسيس اين مركز در برنامه چهارم توسعه مبلغ 410 ميليارد ريال اعتبار در نظر گرفته شده است.

وزارت بازرگاني و گمرك حق ورود كالاهاي ساخت داخل را از خارج ندارد

محصولات رايانه اي ساخت ايران كه در داخل كشور به ثبت رسيده اند و از مركز شماره گذاري كالا شماره ملي دريافت كرده اند در كشور چين جعل و كپي سازي شده است.
به گزارش خبرگزاري شهر از سنديكاي توليدكنندگان رايانه حتي برخي از اين كالاها بدون كوچكترين تغييراتي با كارت گارانتي فارسي، باركد و مشخصات و عبارت ساخت جمهوري اسلامي ايران از طريق گمركات جنوبي به كشور وارد مي شوند.
اين در حاليست كه طبق ماده 2 ثبت علائم و اختراعات، مقررات ثبت مالكيت صنعتي، موافقتنامه مادريد تصويب كنفرانس پاريس مصوب سال 1382، تبصره 19 قانون بودجه سال 1382، قانون مالكيت معنوي مصوب سال 1381، قانون حمايت از مصرف كنندگان مصوب 1383 و 12 ماده 40 قانون امور گمركي وارد كنندگان و عرضه كنندگان كالا و خدمات حق عرضه كالا و يا خدمات ثبت نشده را ندارند و طبق آيين نامه مربوطه مشمول قوانين قاچاق كالا و ارز مي شوند.
با توجه به وجود قوانين و آيين نامه هاي متعدد در اين زمينه وارد كنندگان و صادر كنندگان مجوز ورود اين گونه كالاها مرتكب تخلف شده و با توجه به برابري همه در برابر قانون لازم است توسط نظام قضايي و ديوان عدالت تحت پيگيرد قرار گيرند.

ابهام درسرنوشت يك ميليارد ريال بودجه حمايت از بخش خصوصي ‪در ICT‬اصفهان

مطابق با ابلاغيه سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور در سال ‪ ، ۸۲‬اعتباري معادل يك ميليارد ريال از تبصره ‪ ۱۳‬بودجه تكفا استان اصفهان براي حمايت از بخش خصوصي فعال در حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات اختصاص داده شد.

با وجود گذشت حدود دو سال از اين ابلاغيه و وجود برنامه‌اي تحت عنوان تشكيل شركت تعاوني ‪ ICT‬براي به‌كارگيري اين اعتبار، هنوز استفاده‌اي از اين بودجه نشده و وضعيت آن مبهم است.

كارشناس ‪ ICT‬سازمان مديريت و برنامه‌ريزي استان اصفهان با تاييد ابلاغ اعتبار يك ميليارد ريالي در سال ‪ ۸۲‬براي حمايت از مشاغل در ارتباط با فناوري اطلاعات و ارتباطات (‪ (ICT‬گفت: اين اعتبار از طرف دفتر معاونت پژوهشي سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور ابلاغ شده بود.

"منوچهر محمدي" در گفت و گو با ايرنا اظهار داشت: در سال ‪ ۸۲‬در شوراي راهبري فناوري اطلاعات و ارتباطات استانداري اصفهان، تصميم گرفته‌شد كه اين اعتبار در قالب يك شركت تعاوني و به‌صورت وامهاي كم‌بهره براي كمك به بخش خصوصي در نظر گرفته شود.

محمدي با تاكيد بر اينكه در جريان آخرين اطلاعات از تشكيل اين تعاوني قرار ندارد، تصريح كرد: آخرين مرتبه‌اي كه در جريان اين تعاوني بودم اسفند سال گذشته بود در ذيحسابي استانداري اصفهان صحبت از برگرداندن اين بودجه به خزانه بود.

مشاور استاندار اصفهان در امور فناوري اطلاعات و ارتباطات كه دبير شوراي راهبري ‪ ICT‬استان اصفهان نيز مي‌باشد در تيرماه سال ‪ ۸۳‬در مصاحبه با ايرنا هدف از تشكيل اين شركت تعاوني را اعطاي وامهاي كم بهره و خدمات مالي به شركتهاي كوچك و متوسط فعال در امور ‪ ICT‬استان اصفهان" دانست.

"ناصر موحدي‌نيا" به بودجه‌اي كه از محل تبصره ‪ ۱۳‬تكفا براي اعطاي تسهيلات به شركتهاي كوچك و متوسط فعال در امور ‪ ICT‬اختصاص يافته بود اشاره كرد و گفت: مقرر شد اين شركت تعاوني متصدي پرداخت بودجه ياد شده باشد.

اين در حالي است كه مشاور استاندار اصفهان در ماه گذشته در پاسخ به سوالات خبرنگار ايرنا از راه‌اندازي نشدن شركت تعاوني ‪ ICT‬اصفهان كه موضوع تشكيل آن در سال گذشته با موجي از مخالفت انجمنها و شركتهاي ‪ ICT‬استان اصفهان همراه بود، خبر داد .

وي دليل تشكيل نشدن شركت تعاوني ‪ ICT‬اصفهان را مشكلات ثبتي عنوان كرد.

موحدي‌نيا در پاسخ به سوال مطرح شده درباره آخرين وضعيت بودجه اين شركت تعاوني گفت: مسوولين استان ، پرداخت پول را منوط به تشكيل شركت تعاوني كرده‌اند.
وي هيچگونه اشاره‌اي به اينكه آيا اين بودجه هنوز در اختيار استانداري اصفهان قرار دارد يا به خزانه برگشت داده شده است نكرد.
درتماسهاي مكرري كه خبرنگار ايرنا با دفتر روابط عمومي ، بخش ذيحساب و امور مالي و معاونت برنامه‌ريزي استانداري اصفهان داشت هيچگونه جوابي در رابطه با وضعيت بودجه يك ميليارد ريالي حمايت از بخش خصوصي ‪ ICT‬استان به ايرنا داده نشد.
موضوع تشكيل شركت تعاوني ‪ ICT‬براي استفاده از اعتبار يك ميليارد ريالي در سال گذشته با موجي از مخالفتهاي فعالان حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات استان اصفهان همراه بود.
مديران انجمنهاي فعال در حوزه ‪ ICT‬استان اصفهان در سال گذشته در گفت و گو با ايرنا با مبهم دانستن نحوه استفاده از بودجه يك ميليارد ريالي به عدم اطلاع رساني شفاف و عمومي در رابطه با تشكيل شركت تعاوني ‪ ICT‬تاكيد كردند.
بنا به گفته آنها شوراي راهبري استانداري اصفهان بدون اعلام عمومي اقدام به تشكيل تعاوني ، فقط با حضور هفت شركت خصوصي كرده بود.
انتشار خبر تشكيل نشدن شركت تعاوني ‪ ICT‬اصفهان و بلاتكليف ماندن وضعيت بودجه يك ميليارد ريالي نيز واكنشهايي را در برداشت.
رييس انجمن فناوري اطلاعات و ارتباطات استان اصفهان با اظهار تاسف از بدون مصرف ماندن بودجه يك ميليارد ريالي از دو سال قبل ، اين سوال را مطرح كرد كه آيا تاوان تشكيل نشدن اين تعاوني را بايد همه شركتهاي ‪ICT‬ استان بپردازند؟.
"كوروش فهامي" افزود:بهترين روش براي استفاده از اين اعتبار، كمك گرفتن از انجمنهاي فعال در سطح استان و قرار دادن اين اعتبار در اختيار همه شركتها بود.
وي با اشاره به جريانهاي سال گذشته در پي انتشار خبر تاسيس شركت تعاوني ‪ ICT‬گفت: پس از ابراز مخالفتها و اعتراضهاي فراوان به اين موضوع، دفتر شوراي راهبري فناوري اطلاعات استانداري اصفهان اعلام كرد كه هر شركتي كه مايل باشد مي‌تواند سهام شركت تعاوني ‪ ICT‬را بخرد.
فهامي ادامه داد: برخي شركتها اقدام به خريد سهام كردند اما ديگر هيچ خبري از تشكيل مجمع عمومي شركت تعاوني و برنامه‌هاي آن نشد.
رييس هيات مديره انجمن شركتهاي انفورماتيك ايران ( كميته اصفهان ) در اين رابطه تاكيد كرد: طرح تشكيل شركت تعاوني ‪ ICT‬براي استفاده از اعتبار ياد شده از ابتدا محكوم به شكست بود.
"جاويد شهرياري" تصريح كرد: تشكيل يك شركت تعاوني براي استفاده از اين اعتبار كه به منظور حمايت از شركتهاي خصوصي ‪ ICT‬استان تخصيص يافته بود نمي‌توانست طرحي فراگير و مناسب باشد.
به گفته وي اعتبار تخصيص يافته از سال ‪ ۸۲‬براي كمك به بخش خصوصي در اصفهان به صورت بلاعوض مطرح شده بود و نه به صورت وام.
وي گفت: اگر قصد دولت براي استفاده از اين بودجه كمك به بخش خصوصي فعال در حوزه فناوري اطلاعات و ارتباطات است بهتر است اين بودجه را در اختيار نظام صنفي رايانه‌اي اصفهان كه داراي جايگاه قانوني است قرار دهد.

پاسخ دوباره انجمن صنفي روزنامه نگاران درباره سرنوشت لپ تاپ ها

انجمن صنفي روزنامه‌نگاران ايران درباره‌ي مسايل مرتبط با وا‌گذاري لپ‌تاپ‌ها به خبرنگاران توضيحاتي ارايه كرد.
به گزارش ايسنا دبير‌خانه‌ي انجمن صنفي روزنامه‌نگاران ايران اعلام كرد: به رغم توضيحات مكرر انجمن صنفي روزنامه‌نگاران ايران پاره‌اي شايعات درباره‌ي مسائل مرتبط با انجمن همچنان اذهان عمومي را تشويش مي‌كند از اين روز انجمن صنفي، بار ديگر توضيحات زير را ارائه مي‌كند:
1- هرگونه خبر يا مطلبي در رابطه با انجمن از طريق دبيرخانه و سايت انجمن اعلام مي‌شود، بنابراين انتساب هرگونه خبر يا مطلب ديگري به انجمن غير معتبر بوده و تكذيب مي‌شود.
2- در مورد رايانه‌ي اهدايي رئيس جمهور به روزنامه‌نگاران براي خريد رايانه‌ي دستي (لپ تاپ) آنچه تخصيص داده شده، مبلغ ريالي مابه‌التفاوت نرخ ارز (رقم 595 ميليون تومان) است. اين مبلغ در يك حساب بانكي دولتي است و به هيچ وجه در اختيار انجمن نيست و مسير قرارداد خريد و نحوه‌ي توزيع رايانه‌ي دستي كاملا طبق موازين قانوني و با نظارت نماينده‌ي دولت (معاونت مطبوعاتي وزارت ارشاد) انجام گرفته است و همه روزنامه‌نگاراني كه شرايط اعلام شده در آگهي مربوطه را داشته باشند مي‌توانند از اين كالاي يارانه‌يي استفاده كنند.
3- آنچه ما در جريان عمل اين موضوع مشاهده كرديم تلاش وافر برخي رقباي تجاري و افراد خاص براي سنگ‌اندازي و مانع‌تراشي در راه شركت مجري قرارداد خريد رايانه‌هاي دستي بود و متاسفانه برخي نيز به موضوع دامن زده و اساب دست اين دلال‌هاي بازار رايانه شدند. همين‌ها چون نگرانند كه توزيع 2000 رايانه دستي وضعيت بازار را به ضرر آنها تغيير دهد باز هم به خبرسازي و دروغ‌پردازي ادامه خواهند داد. مطالب و مسائلي در اين باره وجود دارد كه در فرصت مقتضي اعلام خواهد شد.
4- در مورد توزيع نقدي يا كالايي يارانه رئيس جمهوري، انجمن تصميم گيرنده نبوده و طبعا مراجع تصميم‌گير دولتي بايد پاسخگو باشند و قبول اين مسؤوليت از طرف انجمن (تهيه و توزيع كالاي مورد اشاره) فقط به واسطه‌ي مرتبط بودن موضوع با روزنامه‌نگاران و در جهت تامين منافع صنف بوده است و يقينا انجمن براي دفاع از حقوق روزنامه‌نگاران و منافع آن‌ها از هيچ اقدامي دريغ نخواهد كرد. هرچند اين‌گونه اقدامات ذره‌اي منفعت مادي براي انجمن ندارد و متاسفانه شاهد ملامت و اتهاماتي از جانب افراد و مطبوعاتي هستيم كه بايد كمك كار و يار انجمن در اين باره باشند.
خوشبختانه انجمن صنفي روزنامه‌نگاران ايران، تا كنون با نگاهي كاملا صنفي و حرفه‌اي كا ر خود را پيش برده و در اين باره نيز همه‌ي تمهيدات لازم را براي تامين منافع تك تك اعضاي صنف انديشيده و در هر حال و شرايطي پاسخگوي اعضاي خود است.

دست هايتان را به آسمان بلند كنيد

علي شميراني – گل بود به سبزه نيز آراسته شد. دست هايتان را به آسمان بلند كنيد البته اين بار نه فقط براي دعا بلكه براي تلاش جهت ارسال يك sms ناقابل. چند روزي است كه ارسال sms هم در اين مملكت دچار مشكل شده. چند روز پيش نيز يكي از آن مقامات آگاه كه در صورت افشاي نامش دچار مشكل خواهد شد و لذا مجبور است پشت نام آگاه و مطلع حرف بزند گفته بود مشكلات جديد sms در تهران به وضعيت بد شبكه و واگذاري هاي جديد مربوط مي شود.
با اين تفاسير حلقه اماكن موجود جهت امكان برقراري هر نوع ارتباط در تهران تنگ تر وتنگ تر مي شود و در صورت ادامه اين وضعيت اگر بچه داريد كه خوب موضوع حل است و كساني هم كه بچه ندارند مي توانند تلفن همراه خود را به عنوان وسيله اي جهت بازي و سرگرمي در اختيار بچه ديگران قرار دهند و به زماني بازگرديد كه اصلاً موبايلي در كار نبود.
خلاصه آنكه اين روزها براي ارسال sms بايد دستتان را به آسمان بلند كنيد و مثل دستگاه هاي طلاياب كه روي زمين مي چرخانند و دنبال ذرات طلا مي گردند، شما نيز بايد دست هايتان را به آسمان بلند كنيد و در جست و جوي ذره اي سيگنال باشيد. كمي به چپ كمي به راست كمي جلو كمي عقب نشد نه؟ دوباره امتحان كنيد اين بار زاويه دستتان را چند سانت عوض كنيد و از اول تلاش كنيد.
كمي هم صبور باشيد. براي ارسال يك sms نيم ساعت وقت چيز زيادي نيست كه شما خودتان را ناراحت مي كنيد.

كنكوري‌ها به‎ سايت‎ سازمان‎ سنجش‎ بروند

نتايج‎‎ اوليه‎ آزمون سراسري‎ پنجشنبه‎‎‎‎ يا جمعه اين‎ هفته روي‎ پايگاه اينترنتي‎‎ سازمان‎ سنجش‎ به‎ نشاني WWW.SANJESH.ORG منتشر مي‌‌شود.
سازمان‎ سنجش‎‎ آمـوزش كشور با اشاره‎‎ به اين‌كه‎‎ نتايج‎ اوليه آزمون‎ سراسري‎، هفدهـم‎ و هجدهم‎‎ مرداد در «پيك‎ سنجش‎» اعـلام مـي‌شود، گفت‎: پانصد هزار نفر امسال‎ مجـاز بـه‎ انتخاب‎ رشته‎ خواهند بود.
اين‎‎ سازمان، ظرفيت‎ پـذيـرش‎ دانـشجـو را در دانشگاه‌هاي‎ كشور امسال‎ حدود 245 هزار نفر اعلام‎ و تصريح‎ كرد: پذيرفته‌شدگان‎ بايد برگه‌هاي‎ انتخاب‎ رشته خود را بيست‎ و يكم‎ و بيست‎ و دوم‎ مرداد تحويل‎دهند.
قرار است‎ امسال‎، نرم‎افزار انتخاب‎ رشته‎ براي‎‎ آشنايي‎ پذيرفته‌شدگان‎ با رشته‌هاي دانشگاهي‎، دانشگاه‌ها و اطلاعات‎ مورد نياز همراه‎‎ «پيك‎سنجش‎» و كارنامه آزمون‎ سراسري‎ عرضه‎ شود.

هر ثانيه، يك وبلاگ به دنيا مي‌آيد

جهان وبلاگ‌ها به شدت در حال رشد است و بنا بر گزارش‌هاي سازمان‌هاي مربوطه، هر ثانيه يك وبلاگ در جهان ايجاد مي‌شود.
بر پايه تحقيقات انجام‌شده توسط سازمان‌هاي مربوط به ايجاد وبلاگ در جهان، تعداد اين وبلاگ‌ها از 8/7 ميليون در ماه مارس به 2/14 ميليون وبلاگ در حال حاضر رسيده است و پيش‌بيني مي‌شود كه اين تعداد هر پنج ماه، دو برابر شود.
به گزارش سرويس بين‌الملل «بازتاب» به نقل از «بي.بي.سي»، ساخت اين وبلاگ‌ها در قرن 21 بسيار راحت و ساده شده و با استقبال مردم جهان نيز روبه‌روست. اين كار اجازه انتشار سريع اطلاعات در سراسر دنيا را مي‌دهند.
«تكنكراتي» مانند يك ماشين جستجو است كه آمار دنياي وبلاگ‌ها را در اختيار دارد.
سرويس‌هاي رايگان ايجاد وبلاگ نيز مانند MSN ،Blogger،Live journal، AOL ،worldpress و Movable Types به سرعت در حال رشد هستند. بنا بر گزارش شركت «تكنوكراتي»، 13 درصد كل وبلاگ‌ها، ماهانه يا در فواصل كمتر، به روز مي‌شوند.
اين گزارش همچنين به افزايش تعداد Moblogها اشاره دارد كه براي ارسال عكس‌ها و متون به كار مي‌رود.
چيزي كه واضح است، اين‌كه دنياي وبلاگ‌ها، با طراحي وبلاگ‌هاي جديد و به صور و اشكال مختلف در حال تغيير است چه براي استفاده‌هاي حرفه‌اي باشد و چه شخصي.
ارزش وبلاگ‌ها به علت سرعت و استفاده بالا در ميان روزنامه‌نگاران و مردمي كه تغييرات عمده جهان را به دقت دنبال مي‌كنند، بسيار بالاست.
گزارش اين شركت در مورد نقش جنسيت در استفاده از وبلاگ‌ها اطلاعاتي ندارد.
اواخر هفته گذشته نيز كنفرانس وبلاگ‌هاي جهان در آمريكا با حضور بيش از سيصد طراح و صاحب وبلاگ برگزار شد كه در آن در مورد آينده وبلاگ‌ها و اقتضاي آن با طبيعت زنان و مردان بحث و گفت‌وگو شد.

درخواست وام 96 شركت ISP موافقت شد

معاون آموزش، پژوهش و امور بين‌الملل وزارت ارتباطات، گفت: تا امروز با درخواست وام 96 شركت ISP موافقت شده كه كل مبلغ مصوب وام 23 ميليارد و 630 ميليون ريال مى‌باشد.
«مسعود شفيعى» در گفت‌وگو باايسنا، اظهار داشت: وام‌هاى وزارت ارتباطات همان‌طور كه قبلا ذكر شد، به 10 گروه اعطا مى‌شود كه شركت‌هاى ISP يكى از اين گروه‌ها مى‌باشند.
وى، تصريح كرد: در گذشته، احتمالا به خاطر عدم رشد ISPها و عدم شناخت كافى نسبت به آن‌ها، درخواست زيادى براى پرداخت وام وجود نداشت، بنابراين رقم وام پيش‌بينى شده از اين دسته دريافت‌كنندگان وام، حدود 5 تا 10 ميليون تومان بود.
وى افزود: سقف مبلغ وام با توجه به درخواست‌هاى رسيده و اهميت موضوع به 50 ميليون تومان افزايش يافت.
وى، يادآور شد: تا كنون تعداد قابل توجهى از ISPها درخواست وام كردند، درخواست‌ها مورد بررسى قرار گرفت و با توجه به تعداد كاربران و مشتريان آن‌ها، هم‌چنين ظرفيت‌ها و سابقه‌ى كارى، با ارائه‌ى وام به آن‌ها موافقت شد.
وى ادامه داد: پس از تكميل فرم‌هاى مربوطه، درخواست‌ها مورد بررسى و ارزيابى قرار گرفت و تاكنون درخواست 96 شركت مورد موافقت قرار گرفته است.
وى يادآور شد: پس از تصويب كار، ارائه‌ى وام‌ها به پست بانك واگذار شده و كار از نظر ما تمام شده مى‌باشد.
وى ادامه داد: زمان دريافت وام بستگى به اين دارد كه لوازم و تضمين‌هاى مورد نياز از سوى شركت‌هاى درخواست كننده هر چه زودتر فراهم گردد.
وى افزود: براى دريافت وام مبالغ زير 20 ميليون تومان، ضمانت با سفته هم قابل قبول است، اما از اين رقم بالاتر بايد طبق تعرفه‌ى بانك موارد ديگرى از جمله ضمانتنامه‌هاى بانكى، ملكى و يا غيره در اختيار پست بانك قرار داده شود.
وى افزود: از ميان تمام درخواست‌هاى رسيده در ميان 10 گروه مذكور، بيش از 800 درخواست به ما رسيده كه حدود 600 درخواست مصوب و ابلاغ گرديده است.

شركت ديتا بابت افت سرويس خسارت مي دهد

شركت ارتباطات داده‌ها، از اول مرداد تمام سرويسهاي شبكه و خدمات خود را همراه با " توافقنامه سطح خدمات " (‪ (Service Level Agreement‬به متقاضيان ارايه مي‌كند.
شركت ارتباطات داده‌ها يكي از چهار شركت مادر در وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات است كه به فعاليت در امور ديتا و شبكه مي‌پردازد.
مديركل امور مشتركين شركت ارتباطات داده‌ها روز سه‌شنبه بااعلام اين خبر به ايرنا گفت:در توافقنامه سطح خدمات، پيش بيني شده است كه درصورت تخطي شركت ارتباطات داده‌ها از سطح سرويس توافق شده در هر قراردادي، اين شركت مبلغي را به عنوان " جريمه " به طرف قرارداد بپردازد.
" ساسان جباري ايزدي " افزود: توافقنامه سطح خدمات با هر قرارداد منعقد شده بين شركت ارتباطات داده‌ها و متقاضيان مبادله مي‌شود.
وي خدماتي را كه همراه با قرارداد آنها، " توافقنامه سطح خدمات" ارايه مي‌شود را " اينترنت "،"اينترانت"،"شبكه‌هاي مجازي خصوصي"، "خدمات نقطه به نقطه" و "نقطه به چند نقطه" دانست.
به گفته وي، در توافقنامه،سطح خدمات به ازاي مدت زماني كه شركت ارتباطات داده‌ها در ارايه خدمات تخطي و كوتاهي كند جرايمي متناسب با آنها تعريف شده كه اين شركت موظف به پرداخت آنها به طرفين قرارداد است.
جباري بيان داشت:اگر در زمانهايي كه براي ارايه سرويس در نظر گرفته شده اختلال يا تخطي پيش آيد شركت ارتباطات داده‌ها نه تنها هزينه مدت زمان تخطي را دريافت نمي‌كند بلكه جريمه حاصل از اين تخطي را نيز به طرف قرارداد مي‌پردازد.
وي تعيين ميزان جريمه‌ها را مطابق با جدولهاي موجود در توافقنامه سطح خدمات دانست.
وي تصريح كرد:در توافقنامه سطح خدمات به مسايل مربوط به نحوه رسيدگي به مشكلات دريافت‌كنندگان خدمات شركت ارتباطات داده‌ها نيز اشاره شده است.
مديركل امور مشتركين شركت ارتباطات دادها گفت: توافقنامه سطح خدمات از ابتداي مردادماه به تمام قراردادهاي جديد، ضميمه شده و براي متقاضياني كه قبلا قرارداد داشته‌اند، نيز ارسال خواهد شد.

وزير ICT هم معلوم شد

علي شميراني – ظاهراً آقاي كهزادي بر اساس آخرين شنيده ها حكم وزارت ارتباطات را دريافت خواهد كرد. وي پيش از اين معاون طرح وبرنامه صدا و سيما بوده و از روزهاي قبل نيز بحث وزارت وي مطرح بود.
اما گذشته از اين موارد يكي از نزديكان ايشان آقاي محمد خاني رييس سنديكاي مخابرات است كه قطعاً‌ بسياري از شما با چهره و نقطه نظرات ايشان در خبرگزاري ايسنا به كرات برخورد داشته ايد.
به هر حال جابجايي دولت و جاگيري دولت جديد مدتي فعاليت هاي كشور را به تاخير خواهد انداخت كه خوب تا حدودي هم طبيعي است. اميدوارم در دولت بعدي امور به مراتب بهتر از گذشته پيش برود.

August 02, 2005

به نام خاتمي به كام پرتقال فروش

محمد رجبي - با توجه به تبلیغات مفصل و درج اخبار متعدد درخصوص هدیه ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران به جامعه خبرنگاران کشور و پس از گذشت حدود یک و نیم سال و شنیدن ادله ای که بیشتر به دروغگویی شبیه بود تا بیان واقعیت های تاخیر در عرضه لپ تاپ ها، پیرو درج آگهی ثبت نام برای اخذ لپ تاپ ها در روزنامه های کثیرالانتشار از جمله روزنامه همشهری امروز (11/5/84) و روزنامه ایران دیروز، با انجمن صنفی خبرنگاران تماس گرفتم که فرمودند هر خبرنگار بایستی 1،100،000 تومان بپردازد که البته 300،000 تومان آن از سوی ریاست جمهوری بعنوان هدیه قبلاً پرداخت شده است ( یک و نیم سال پیش) و این درحالی است که امروزه لپ تاپ های دارای مارك مشهور جهانی و با کیفیت و با مشخصات روز را می توان از بازار تک فروشی بدون هدیه ریاست جمهوری و بدون یک و نیم سال انتظار و بدون منت و با سرویس و گارانتی خوب را 810،000 تومان خریداری نمود.
بدیهی است اگر قرار باشد در تیراژ 1000 عدد یکجا خرید انجام گیرد صد در صد قیمت کمتری را می توان گرفت.
قبل از نوشتن این مختصر ، از دو سه شرکت معتبر خصوصی استعلام قیمت کردم، باور می کنید که قیمت برای یکصد عدد را بین 724،000 تومان تا 760،000 تومان اعلام کردند؟
بنظر شما درسته که در فصل گرمای تابستان، دنبال پرتقال فروش بگردیم؟ یا بهتر است برویم و لپ تاپ خودمان را تهیه و نه منت انجمن صنفی را بر دوش کشیده و نه اینکه راضی به زحمت ایشان باشیم ؟

به نام خاتمي به كام پرتقال فروش

محمد رجبي - با توجه به تبلیغات مفصل و درج اخبار متعدد درخصوص هدیه ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران به جامعه خبرنگاران کشور و پس از گذشت حدود یک و نیم سال و شنیدن ادله ای که بیشتر به دروغگویی شبیه بود تا بیان واقعیت های تاخیر در عرضه لپ تاپ ها، پیرو درج آگهی ثبت نام برای اخذ لپ تاپ ها در روزنامه های کثیرالانتشار از جمله روزنامه همشهری امروز (11/5/84) و روزنامه ایران دیروز، با انجمن صنفی خبرنگاران تماس گرفتم که فرمودند هر خبرنگار بایستی 1،100،000 تومان بپردازد که البته 300،000 تومان آن از سوی ریاست جمهوری بعنوان هدیه قبلاً پرداخت شده است ( یک و نیم سال پیش) و این درحالی است که امروزه لپ تاپ های دارای مارك مشهور جهانی و با کیفیت و با مشخصات روز را می توان از بازار تک فروشی بدون هدیه ریاست جمهوری و بدون یک و نیم سال انتظار و بدون منت و با سرویس و گارانتی خوب را 810،000 تومان خریداری نمود.
بدیهی است اگر قرار باشد در تیراژ 1000 عدد یکجا خرید انجام گیرد صد در صد قیمت کمتری را می توان گرفت.
قبل از نوشتن این مختصر ، از دو سه شرکت معتبر خصوصی استعلام قیمت کردم، باور می کنید که قیمت برای یکصد عدد را بین 724،000 تومان تا 760،000 تومان اعلام کردند؟
بنظر شما درسته که در فصل گرمای تابستان، دنبال پرتقال فروش بگردیم؟ یا بهتر است برویم و لپ تاپ خودمان را تهیه و نه منت انجمن صنفی را بر دوش کشیده و نه اینکه راضی به زحمت ایشان باشیم ؟

تغيير نام ديتا به تعويق افتاد

ITanalyze.ir – هفته گذشته يكي از دستور جلسه هاي هيات دولت به موضوع تغيير نام شركت ارتباطات داده ها مربوط بود.
بر اين اساس قرار بود تا شركت ديتا به شركت فناوري اطلاعات تغيير كند كه اين امر به علت عدم حضور دكتر معتمدي وزير ارتباطات در جلسه هيات دولت و اين كه اين شركت از زير مجموعه هاي وزارتخانه ارتباطات محسوب مي شد، به زمان ديگري با حضور وزير ICT موكول شد.
گفتني است وزير ارتباطات در زمان مذكور در حال افتتاح چند پروژه در مشهد بود.

عوامل اصلي شكست صادرات نرم افزار در كشور

سيد علي اكرمي فر* - به دليل اهميت نرم افزار، ارزش افزوده بالا و ويژگي هاي خاص آن، صادرات نرم افزار مورد توجه بسياري از كشورهاي در حال توسعه قرار گرفته است. در كشور ما نيز تلاشهاي پراكنده اي صورت مي گيرد اما به دلايل مختلفي چون بي برنامگي و اتخاذ رويكردهاي نادرست در توسعه فناوري اطلاعات كشور توجه صنعت نرم افزار به صادرات در حال كاهش است. بهره برداري مناسب از صادرات نرم افزار مستلزم هدفگذاري صحيح و برنامه ريزي و اجراي درست مي باشد.
ويژگي هاي محصولات نرم افزاري
محصولات نرم افزاري داراي ويژگي هاي منحصر به فردي هستند كه از آن جمله مي توان به موارد زير اشاره كرد:
الف- امكان تكثير سريع و آسان
ب- انتقال آسان
ج- فراگيري ( جامعيت)
د- طول عمر كوتاه : به دليل تحولات سريع فناوري هاي نو و همچنين با توجه به قانون مور( با هزينه ثابت قدرت محاسباتي پردازنده ها هر 18 ماه دو برابر مي شود)، سرعت تحولات سيستم هاي نرم افزاري نيز بسيار زياد شده است.
ويژگي هاي توليد نرم افزار ( روش ها و ابزارها)
الف- فكري بودن توليد نرم افزار: توليد نرم افزار كاري است كه بيشتر به انسان هاي مستعد و روش هاي مهندسي و طراحي نياز دارد، در حالي كه توليد محصولات ساير فناوري ها علاوه بر كار فكري، به منابع انساني ، تجهيزات و منابع اوليه فراوان احتياج دارند.
ب- بستر كاري ارزان و در دسترس: براي توليد نرم افزار زير ساخت هاي كمياب و گران قيمت لازم نيست.
ج- عدم نياز به مرحله كارخانه سازي: فاصله بين محصولات نرم افزاري با مرحله تحقيقات آن بسيار اندك است در نتيجه توليد نرم افزار به صرفه تر از ساير محصولات فناوري است.
د- رونق شغلي: به دليل فراگيري ( جامعيت) كه در قسمت 2-1- ج اشاره شد، بازار كار نرم افزار چه در داخل و چه در سطح جهان، بسيار بيشتر از ساير رشته ها است.
ح- سرمايه گذاري اندك: توليد نرم افزار به سرمايه گذاري اندك نياز دارد.
و- نزديكي صنعت با دانشگاه شرط موفقيت: كارخانه ها به دليل نياز به مواد خام، لازم است نزديك معدن مربوطه احداث شوند، در حالی كه مراكز توليد نرم افزار كه بيشتر كاري فكري است، بايد در مجاورت دانشگاه ها كه مراكز توليد افراد خبره مي باشند ايجاد گردند، هر چند هر دو بايد از يك سو به بازار وصل باشند.
چالشهاي صنعت نرم افزار:
داشتن بازار جهاني براي نرم افزار بدون فناوريها و متدولوژيهاي جديد نرم افزاري، نيروهاي فني و آموزشي ديده ، استراتژي ونوآوري امكان پذير نيست. حتي بازار محلی نيز متاثر از بازار جهاني است. وقتي مشتريان دولتي، صنعت داخلي را قبول نداشته باشند ومشتريان خصوصي محصول ارزانتري را از شركتهاي خارجي ببينند، مسلما جايي براي شركتهاي نرم افزاري داخل باقي نخواهد ماند، تنها اميد بسياري از اين شركتها زبان بود كه با استاندارد شدن زبان فارسي و لحاظ آن در يوني كد، سنگرهاي اين حوره نيز به تدريج در حال تسخير شدن است. نمونه روشن اين ادعا برتري قدرتمندانه نرم افزار ويرايشگر عربي شركت مايكروسافت بر كليه ويرايشگرهاي فارسي است.
ماهيت صنعت نرم افزار بر خلاف ساير صنايع، بيشتر تحقيقاتي است . در صنايع سخت افزاري پس از تحقيق وتوسعه مرحله توليد و سپس مرحله بازاريابي و فروش قرار دارد در حاليكه در صنعت نرم افزار مرحله اي به نام توليد وجود ندارد.بنابراين يكي از عوامل پويايي و رقابتي شدن صنعت نرم افزار برقراري و حفظ ارتباط با دانشگاه ها و موسسات تحقيقاتي نرم افزار در داخل وخارج از كشور است. در برخي از كشورها اين مسئله امري رايج و جا افتاده است. حتي شركتي مثل مايكروسافت هم با دانشگاهي مثل دانشگاه واشنگتن همكاري مي كندو تزهاي دكتري در زمينه هاي مختلف موردنيازش تعريف مي نمايد. در پاركهاي تحقيقاتي نيز معمولا سر و كله شركتها پيدا مي شود و در آنجا شعبه اي را به خود تخصيص ميدهند . شعبات شركتهاي اوراكل و هولت پاركارد امريكايي در پارك نرم افزار هاگنبرگ اتريش نمونه اي از همكاري صنعت با مراكز تحقيقاتي خارجي است.
جدايي دانشگاهها و صنعت وتمركز صنعت بر ابزارها، روشها ومتدولوژيهايي كه مدتهاست از رده خارج شده اند. در جذب نيروي كار فارغ التحصيل دانشگاهها خلل ايجاد مي كندودر نتيجه مكانيزم فرار مغزها تقويت مي شود و خود صنعت نخستين ضرر كننده خواهد بود. نيروي انساني ماهر مهمترين جز صنعت IT خصوصا نرم افزار است. اين عنصر به قدري مهم است كه كشورهاي پيشرفته كه از صنايع پويا برخوردارند، سالانه هزاران نفر از نيروهاي نرم افزاري كشورهاي در حال توسعه را جذب مي نمايند. تحقيقات نشان مي دهد كه ارزش كار يك برنامه نويس يا متخصص نرم افزاري عالي 20 بار بيشتر از يك متخصص متوسط است .
تاریخچه تلاشهای انجام شده در کشور
الف - كنسرسيوم ثناراي
شركت تحقيقات و توسعه صادرات نرم افزاري(ثناراي) در اواسط سال77 از تجمع 27 شركت نرم افزاري و با پيشنهاد و حمايت شوراي عالي انفورماتيك كشور تاسيس شد جمع آوري ، تدوين و پيشنهاد استاندارد براي خدمات نرم افزاري،‌اخذ مجوز اعطاي استانداردهاي نرم افزاري بين المللي و تحقيقات نرم افزار و انتشار نتايج آن از طريق خبرنامه، تعدادي از موارد اساس نامه اين شركت است.
ب- برج صادرات نرم افزار
در گذشته ايجاد شهرك ها و مجتمع هاي صنعتي، معمولا با هدف دور كردن واحدهاي صنعتي از شهرها، توجه به مناطق محروم و اهدافي از اين قبيل انجام مي شد، اما شركت شهرك هاي صنعتي( وابسته به وزارت صنايع) در سال78، اقدام به تخصيص مجتمعي براي توسعه صادرات نرم افزار به نام برج سهند نمود. وزارت صنايع در طرح هاي بعدي به دنبال ايجاد پارك فناوري نرم افزار بود.
ج- پاركهاي فناوري
در سالهاي 80تا82 تب ايجاد پارك فناوري كشور را گرفت و بسياري از دستگاهها، به خصوص وزارت علوم، وزارت ارتباطات، و وزارت صنايع در اين زمينه طرح هايي را آغاز نمودند. متاسفانه اين حركت بي هدف باعث شد كه دراين مدت بسياري از مراكز با تغيير نام و برخي ديگر بدون هدف به ايجاد پارك فناوري مبادرت ورزند. هند در مدت 10 سال 13 پارك فناوري ايجاد كرد در حاليكه در كشور ما در مدت 2 سال بيش از 20 پارك فناوري ايجاد شد.
د- حمايتهاي دولتي
كشورهايي كه توسعه صادرات نرم افزار را به عنوان يك استراتژي براي توسعه اقتصادي خود در نظر گرفته اند، توجه و حمايت دولت ها مهمترين نقش را در اين زمينه ايفا مي كند اين حمايت ها به طرق مختلف از جمله مطابق آنچه كه در مورد پارك فناوري نرم افزار اشاره شد، انجام مي گيرد. در ايران نيز مراكز دولتي مختلف به حمايت از صادرات نرم افزار كمر بسته اند. حمايت هاي مالي و گمركي توسط شوراي الكترونيك، جذب بودجه توسط شوراي عالي انفورماتيك در قالب تبصره 47 بودجه سال77 و 78 و ايجاد و تقويت برج صادرات نرم افزار، نمونه هايي از اين حمايت ها بود.
ه- رويكرد تكفا
تكفا يك رويكرد حمايتي است كه دو بخش عمده دارد. اول اينكه پروژه هاي كاربري فناوري اطلاعات در دستگاه هاي دولتي توسط بخش خصوصي انجام شود و دوم اينكه مبالغي صرف توسعه پاركهاي فناوري، SME ها و شركتها شود و شركتهايي كه به طور مشخص 500 شركت نام برده شده در اين راستا ايجاد گردد. درهر دوي اين رويكردها نكاتی اساسي وجود دارد كه بايد به آن اشاره نمود. همانگونه كه ملاحظه مي شوداهرم اصلي حمايت دولتي در اين رويكردها پول است.و درواقع طبق مدلي كه درتكفا نيز ارائه شده در عرصه IT درختان كم باري هستند و منابع سرشاري هم هست و دولت مي خواهد منابع سرشار را به پاي درختان كم بار بريزد و آنها را پربار كند. به عبارت ديگر مي خواهد با توسعه كاربري فناوري اطلاعات عمدتا در بخش دولتي و انجام كارها توسط بخش خصوصي هم كاربري و هم صنعت را رونق دهد.
بخش خصوصي و صنعت با چهار مولفه ارتباط تنگاتنگ دارد. چهار مولفه تقاضا،فناوری ، نيروي انساني و سرمايه گذاري در يك چرخه هم افزايي هم چرخ صنعت را به حركت در مي آوردند و هم دوباره تقاضاي جديد ايجاد مي كنند.حمايت دولت بايد در راستاي استراتژي مشخصي باشد تا بتواند بخش خصوصي را حركت دهد. رونق تقاضا باعث رونق صنعت خواهد شدبنابراين دولتها سعي مي كنند تقاضا را رونق دهند. براي مثال سياست آمريكا بر اين اساس بوده كه با توسعه زيرساخت‌هاي اطلاعاتي در سطح ملي و بين‌المللي تقاضا را رونق دهد و از آنجا به ساير مولفه‌هاي صنعت يعني فناوري، نيروي انساني و سرمايه‌گذاري جهت دهد. در حاليكه هند تقاضا را از پتانسيل‌ موجود نياز به خدمات نرم‌افزاري در سطح جهان گرفت و به صنعت خود جهت داد. اتفاقي كه در كشور ما افتاده است و با جريان تكفا مشاهده مي‌كنيم اين است كه در كشور ما دولت با توسعه كاربري در دستگاه‌هاي دولتي فرصت‌هاي شغلي براي بخش خصوصي ايجاد نموده است. رونق تقاضا از طريق پروژه‌هاي دولتي امكان‌پذير نيست. براي مثال مي‌توان چند سايت اينترنتي دولتي را با چند سايت شركت‌هاي خصوصي به كمك معيارهايي مقايسه كرد. آيا دولتي‌ها پول كمتري پرداخته‌اند؟ پس چرا سايت‌هايشان از كيفيت كمتري برخوردار است؟!
موانع توسعه صادرات نرم‌افزار كشور و راه‌هاي مقابله
صادرات نرم‌افزار كشور در سال‌هاي اخير فراز و نشيب‌هايي داشته است. به دليل اهميت موضوع بايد علل شكست در صادرات نرم‌افزار مورد بررسي قرار گيرد. در اين بخش موانع اصلي توسعه صادرات نرم‌افزار به اختصار بررسي مي‌شود.
الف - فقدان برنامه روشن و مشخص
همانگونه كه در مدل هند ديديم، يك برنامه كلان هدفدار كه با واقع‌بيني تهيه شده باشد، و به درستي مورد اجرا قرار گيرد، مي‌تواند پيشران خوبي براي توسعه صادرات نرم‌افزار كشور باشد. در سال‌هاي گذشته از طرف شوراي عالي انفورماتيك و وزارت صنايع پروژه‌هايي براي اين موضوع تعريف گرديد و به شركت‌هاي بعضاً بي‌ربط خصوصي سپرده شد كه به جز هيچ ، نتيجه‌اي نداشت.
نبود هدايت و برنامه مشخص، دستگاه‌هاي متولي دولتي را به سوي اقدامات عجولانه و بدون هدف تحريك كرده و مي‌كند كه در عمل نه تنها صادرات نرم‌افزار را گسترش نمي‌دهد كه مانع از تلاش‌هاي موجود نيز مي‌شود.
ب- مشكلات بين‌المللي
شرايط خاص جمهوري اسلامي و تحريم‌ها و بي‌عدالتي‌هاي كشور های خارجي كه جهان را از منظر منافع خودشان مي‌بينند و همچنین افكار عمومي كه تحت‌تاثير شديد رسانه‌هاي غربي قرار دارند، مسلماً باعث فرصت‌سوزي در همه حوزه‌ها و به خصوص حوزه صادرات نرم‌افزار مي‌شوند.
ج - رويكرد اشتباه بودجه‌هاي تكفا
همانگونه كه اشاره شد، رويكرد تكفا دادن پول به بخش دولتي و انجام پروژه ها در بخش خصوصي است. اين رويكرد تنها بازار بيمار دولتي را گسترش داده و توجه معدود نگاه‌هايي كه براي صادرات به سوي خارج از كشور چشم دوخته بودند به بازار داخل جلب نمود. از آنجاييكه نيازهاي اوليه اين بازار عمدتاً تجهيزات يا آموزش است، بنابر اين تكفا درعمل شركت‌ها را تشويق نموده تا به كارهاي واسطه‌گري روي بياورند. تداوم اين رويكرد ضربه نهايي را به پيكره صادرات نرم‌افزار كشور فرود خواهد آورد.
دـ توجه ساير كشورها به اين موضوع
به دليل اهميت موضوع صادرات نرم‌افزار و ويژگي‌هايي كه به آن اشاره شده، بسياري از كشورها به خصوص كشورهاي آسيايي در پي كسب سهم از بازار آن برآمده‌اند. اين مسأله و ايجاد رقباي جديد وحتي ارزانتر و از كشور كه مشكلات ما را هم ندارند، به معني از بين رفتن بازار بالقوه صادرات نرم‌افزار مي‌باشد.
ح ـ الگوي تجارت نرم‌افزار
يكي از مهمترين مشكلات صادرات نرم‌افزار در ايران وجود تفكر مبتني بر توليدكننده در تجارت است. تفكري كه در آن رقابت حذف مي‌شود و مشتري مجبور است يكي از دلايل اين تفكر ناآگاهي مشتري است كه رفع آن نيازمند اطلاع‌رساني قوي در اين زمينه مي‌باشد، چيزي كه در كشور ما وجود ندارد. در اين سيستم مشتري به سراغ توليد‌كننده مي‌رود و توليدكننده است كه در تعيين قيمت و كيفيت نقش اصلي را دارد.
تفكر ديگر، تفكر جهاني تجارت نرم‌افزار، تفكر مبتني بر مشتري است كه در آن «حق با مشتري است». توليدكنندگان با ابزاري چون اعتبار، كيفيت و قيمت مناسب سراغ مشتريان رفته و آنها را جذب مي‌كنند.
با توجه به اين دو تفكر، توليدكنندگان داخلي نرم‌افزار كه مشتريان خود را دارند و جذابيت‌هاي ديگر بازار از جمله خريد و فروش سخت‌افزار آنها را مشغول كرده است، تنها منتظر مشتريان جديد هستند. از آن طرف مشتريان خارجي به دنبال توليدكنندگان معتبر با كيفيت و ارزان‌قيمت هستند كه از نزديكترين جا برمي‌گزينند. مشتريان خارجي منتظر توليدكنندگان وتوليدكنندگان داخلي منتظر مشتريان هستند. با اين بن‌بست، صادرات نرم‌افزار هيچگاه انجام نمي‌گيرد.
شركت‌هاي محدود داخلي كه اين بن‌بست را شكسته‌اند و موفق به صادرات شده‌اند، به خاطر ارتباطات و فرصت‌هاي ويژه‌ بازاريابي براي آنها بوده است. بنابراين لازم است گام‌هاي بلندي در ايجاد ارتباط و نفوذ به بازار برداشته شود.
و ـ‌ بحران نرم‌افزار و كمبود نيروي انساني متخصص
دنياي نرم‌افزار تا كنون با دو بحران اساسي مواجه شده است. بحران نخست در اواخر دهه 60 و در پي شكست بسياري از پروژه‌هاي نرم‌افزاري بزرگ (و اتمام آنها با هزينه و زماني به مراتب بيشتر از ميزان پيش‌بيني شده) بروز كرد.
بحران دوم در دهه 80 پس از رشد سريع صنعت الكترونيك و ارزان شدن سخت‌افزار و در نتيجه به كارگيري كامپيوتر در تمام عرصه‌ها بروز كرد. كمبود نيروي انساني لازم جهت طراحي و توليد نرم‌افزارهاي موردنياز، بارزترين نمونه بحران مذكور تلقي مي‌شود.
در صورتيكه برنامه درستي براي كشور تدوين شود و اهدافي براي صادرات نرم‌افزار تعيين گردد، مسلماً نيروي انساني به مراتب كيفي‌ترو كمي‌تر از امروز موردنياز خواهد بود.
ه - ارتباطات بين المللي و بازاريابي
برخي از صاحب‌نظران انفورماتيك مهمترين دليل ضعف صادرات نرم‌افزار را كمبود نيروي برنامه‌نويس تلقي مي‌كنند. بر اساس اين نظر در يك سيستم مبتني بر توليد، با افزايش برنامه‌نويس، ميزان كار داخل كاهش مي‌يابد واين خود باعث رقابت مي‌گردد. ازنتايج اين رقابت، افزايش كيفيت و رواج تفكر مبتني بر مشتري خواهد بود. در نتيجه افراد و شركت‌ها از بن‌بست خارج شده و براي يافتن كار مجبور به بازاريابي خارجي و برقراري ارتباطات بين‌المللي مي‌گردند. پس بايد دولت در تربيت برنامه‌نويسان ماهر اقدام كند.
هرچند كليت اين نظر درست است ولي اشكالاتي نيز بر آن وارد است: اين طرح درصورت درستي يك طرح درازمدت چندين ساله است؛ در حاليكه شركت‌ها بيشتر متمايل به طرح‌هاي كوتاه‌مدت هستند. مهاجرت برنامه‌نويسان زبده به خارج از كشور يكي از مهمترين موانع اين طرح است. همچنين گستردگي كار نرم‌افزار (خصوصاٌ نرم‌افزارهاي بي‌كيفيت كه براي ادارات دولتي ساخته مي‌شود) و افزايش روز‌افزون نياز به آن با مقوله كمبود كار داخلي در تضاد است و تا موقعي كه بر كيفيت نرم‌افزار توليد داخل، نظارتي اعمال نشده و سفارشات دولتي از طريق مناقصه و رقابت واقعي ارايه نشوند، اين طرح به نتيجه موفق نهايي دست نخواهد يافت.
حال كه قرار است در نهايت شركت‌ها به بازاريابي تن دردهند، بهتر است از هم‌اكنون بودجه‌ها به جاي تحقيقات گسترده، در اين اقدام عملي هزينه شود و نهادهايي كه خود را متولي نرم‌افزار مي‌دانند، با تربيت بازارياباني زبده و ايجاد دفاتر بازاريابي و گسترش ارتباطات بين‌المللي به دنبال جذب سفارشات خارجي باشند. خصوصاً آنكه بازاريابي، با توجه به تفكر مبتني بر مشتري، راه‌هايي پرهزينه داشته و نيازمند كمك دولت است.
قطعاً صادرات نرم‌افزار با مشكلات عديده‌اي روبروست و بايد براي رفع همه آنها اقدام نمود. بايستي با شناسايي مشكلات و ارايه و پيگيري راه‌حل‌هاي عملي و فوري، طلسم ركود صادرات نرم‌افزار را شكست و در مراحل بعدي با استفاده از تجربه و انگيزه مضاعفي كه به دست خواهد آمد به فكر شناسايي و رفع مشكلات ريشه‌اي و فرهنگي و غيره افتاد.
نكات كليدي ديگري نيز مي‌تواند راهگشاي تجارت و صادرات نرم‌افزار باشد. خدمات نرم‌افزاري، مانند نصب و نگهداري سيستم‌ها و شبكه‌ها در محل، امري فراموش شده در كشور ما است. خوب است بدانيم كه هند بيشترين درآمد نرم‌افزارش را از طريق خدمات پيشرفته نرم‌افزار به دست مي‌آورد.
راه‌كار ديگري كه بايستي مورد توجه قرار بگيرد. استفاده از اهرم سفارش‌هاي دولتي در جهت تشويق شركت‌هاي نرم‌افزاري به صادرات است. بازار عمده اين شركت‌ها همچنان دولت است و اگر شركت‌هايي كه صادرات بيشتري دارند در اولويت قرار بگيرند به نفع كشور و بقاي صنعت نرم‌افزار در دنياي متحول آينده است.
نتيجه‌گيري
در اين مقاله پس از بررسي جايگاه نرم‌افزار در عصر حاضر، به ضرورت داشتن يك صنعت نرم‌افزار قوي كه در كلاس جهاني فعاليت كند و با شركت‌هااي بزرگ دنيا به رقابت بپردازد پي برديم. داشتن چنين صنعتي نيازمند تمهيداتي از جمله برنامه‌ريزي دولتي،‌ وضع قوانين و استانداردهاي مناسب،‌ايجاد نياز، استفاده از لبه فناوري، بهره‌گيري از نيروهاي كارآمد از طريق تقويت ارتباط دانشگاه و صنعت مي‌باشد.
صنعت نرم‌افزار ماهيت منحصر به فردي دارد، به طوريكه در اين صنعت مرحله توليد انبوه يا كارخانه‌اي تقريباً وجود ندارد؛ در نتيجه مهمترين قسمت پروژه‌هاي نرم‌افزاري تحقيق و توسعه است. تحقيق و توسعه در صنعت و پژوهش‌هاي كاربردي دانشگاهي مكمل يكديگرند لذا دانشگاه مي‌تواند در صنعت نرم‌افزار اثربخشي فوق‌العاده‌اي داشت باشد.
رويكردهاي دولت و به خصوص تكفا در حمايت از صنعت نرم‌افزار باعث تغيير نگاه شركت‌‌ها از بازار پر از مخاطره خارج به بازار امن دولتي در داخلي شده است كه اين امر بزرگترين چالش براي صادرات نرم‌افزار كشور است.
*دفتر همكاري هاي فناوري رياست جمهوري

services.jpg

August 01, 2005

نخستين ديتا سنترهاي كشور افتتاح شدند

اولين مركز داده هاي آموزش و پرورش صبح امروز با حضور وزير آموزش و پرورش افتتاح شد.
به گزارش خبرگزاري شهر ، رحمت ا.. مهرابي مدير دفتر تكنولوژي آموزشي آموزش و پرورش در مراسم افتتاح اين مركز با بيان اين مطلب كه طرح جامع شبكه رشد از سال 79 و با هدف دسترسي مدارس كشور به عنوان لايه اصلي آموزشي كشور به اينترنت و اينترانت آغاز به كار كرد گفت: براي اجراي كامل اين شبكه 7 مركز داده هاي ( Data center) پيش بيني شد كه 2 مركز در تهران و 5 مركز باقي مانده در شهرهاي شيراز، تبريز، اصفهان، مشهد و همدان پیش بینی شده است.
وي افزود: اولين مركز داده اي تهران امروز افتتاح مي شود و با تجهيزات پيش بيني شده مراكز داده اي شهرها مشهد، تبريز، شيراز و اصفهان تا دو هفته ديگر راه اندازي مي شود.
مهرابي خاطر نشان كرد: وظيفه آموزش و پرورش ارائه سرويس اينترنت به مدارس نيست بلكه آموزش و پرورش بايد جهت پشتيباني از داده هاي خود سرويس اينترانت را براي مدارس كشور فراهم آورد.
وي گفت: در پيش بيني هاي فني طرح قرار است 4 هزار مدرسه از محل اعتبارات وزارت فناوري اطلاعات و ارتباطات و 1226 مدرسه از محل اعتبارات طرح تكفا به شبكه جهاني اينترنت و اينترانت رشد متصل شوند.
وي با بيان اين مطلب كه هم اكنون ميزباني داده هاي (Host ) بعضي از واحدهاي وزارت آموزش و پرورش از خارج كشور تامين مي شود گفت: بعد از راه اندازي اين مركز داده اي ميزباني كليه داده هاي وزارت آموزش و پرورش توسط اين مركز ارائه مي شود.
كه اين امر موجب تقويت مديريت امنيت داده ها و اتصال بهتر و راحت تر افراد و كاربران براي دستيابي به داده ها است.
وي در بخش ديگري از سخنان خود ضمن بيان اين مطلب كه از سال آينده مدارس متوسط از لحاظ محتوا بي نياز هستند گفت: تا كنون 750 هزار نرم افزار مختلف توسط وزارت آموزش و پرورش خريداري شده است كه بين 7 هزار واحد آموزشي كه مجهز به كامپيوتر هستند توزيع شده است كه اين امر موجب شده مدارس از سال آينده از لحاظ محتوا تقريبا بي نياز باشند.
براساس اين گزارش مهدي نويد اكرم مدير كل سازمان پژوهش و برنامه ريزي وزارت آموزش و پرورش طي سخناني ضمن بيان اين مطلب كه در يك سال بيش از 30 درصد معلمين دوره متوسطه كه تقريبا به 7 هزار نفر مي رسند آموزش هاي مرتبط با فناوري اطلاعات و ارتباطات را ديده اند افزود: بعد از آغاز فعاليت هاي آموزش و پرورش در زمينه فناوري اطلاعات تاكنون نسبت به تعداد دانش آموزان به تعداد كامپيوتر از 1 به 260 به تعداد 1 به 60 افزايش يافته است.
در ادامه برنامه افتتاح اولين مركز داده هاي آموزش و پرورش ، حاجي وزير آموزش و پرورش در بخشي از سخنان خود با اشاره به زحمات مهندس علاقه مندان معاون مرحوم آن وزارت خانه در زمينه توسعه ICT در آموزش و پرورش گفت: اولين مركز داده هاي آموزش و پرورش به پاسداشت زحمات مهندس علاقه مندان به نام او نام گذاري شده است.
همچنين پروژه‌ي پايلوت اولين ديتاسنتر ملي بخش خصوصي امروز با حضور معاون وزير ارتباطات در شركت پارس‌آنلاين افتتاح شد.

به گزارش خبرنگار سرويس ارتباطات خبرگزاري دانشجويان ايران(ايسنا)، همزمان با افتتاح اولين ديتاسنتر در وزارت آموزش و پرورش، پروژه‌ي پايلوت اولين ديتاسنتر يا مركز داده‌ي اينترنتي با حضور معاون فناوري اطلاعات وزارت ارتباطات توسط شركت پارس‌آنلاين افتتاح شد.

در اين مراسم دكتر «صدري» معاون فناوري اطلاعات وزارت ارتباطات با بيان اين كه مقوله‌ي ICT در كشور به نظم و انسجامي كه بايد رسيده، و براي جلوگيري از موازي‌ كاري، در مورد شوراها و نهادهاي موازي تعيين تكليف به عمل آمده است، اظهار داشت: ايجاد ديتاسنترها به عنوان زيرساختي‌ترين بحث‌هاي IT در كشور مطرح است، راه‌اندازي كاربردهاي الكترونيك مانند دولت، تجارت و بهداشت الكترونيك، همچنين ارائه‌ي سرويس‌هاي مربوط نيز ملزم به وجود مركز هاست و ايجاد ديتاسنتر جهت مديريت بهينه‌ي آن‌ها است.

وي با اشاره به اين كه هاست كردن سايت‌ها در خارج از كشور هزينه‌هاي مضاعفي در بر دارد، گفت: همه‌ي ارگان‌ها و نهادها براي استفاده از كاربردهاي مذكور به فكر ايجاد ديتاسنتر افتادند اما اين كار باعث شد تا از اصل موضوع دور شوند.

وي تصريح كرد: ايجاد ديتاسنتر مقوله‌اي است كه در مورد آن بايد گفت، دولت از عهده‌ي آن برنمي‌آيد، به عنوان

نمونه‌ي شارع دو اولين آغاز براي ايجاد چنين پروژه‌اي بوده اما به تازگي پس از گذشت پنج سال با وجود انعقاد قراردادها آماده‌ي بهره‌برداري است.

وي يادآور شد: دلايل اصلي ايجاد ديتاسنتر در كشور ايران و ساير كشورها آن است كه ارگان‌ها و نهادها هميشه بدون آن كه سرمايه‌گذاري كرده باشند، بتوانند از بهترين امكانات بخش بيروني استفاده كنند. اميدواريم با افتتاح پايلوت اين پروژه در شركت پارس‌آنلاين، تا آبان ماه بتوان شاهد راه‌اندازي ديتاسنتر اصلي باشيم.

همچنين مهندس «محمد نقوي» مديركل دفتر توسعه‌ي فناوري اطلاعات وزارت ICT نيز اظهار داشت: طرح ايجاد ديتاسنتر از اوايل سال 83 با گرفتن مشاور در وزارت ارتباطات مطرح و پس از شش ماه مطالعه، طرحي 500 صفحه‌اي با در نظر گرفتن تمام نكات فيزيكي و امنيتي طرح تهيه و مناقصه‌ي آن برگزار شد.
وي افزود: با توجه به اين كه دو مركز داده‌ي اينترنتي به بيش از پنج ميليارد تومان سرمايه‌گذاري نياز داشت، لذا از ميان هشت شركت داراي توانايي، سه شركت مجوز دريافت كردند.
وي گفت: از اهداف ايجاد ديتاسنترها اين است كه بتوانيم بيش از 35 هزار سايت هاست شده در كانادا را به ايران منتقل كنيم تا علاوه بر هاستينگ داخلي كشور بتوان هاستينگ سايت‌هاي كشورهاي منطقه را هم انجام دهيم.
وي تصريح كرد: سعي داريم تا با كمك‌هاي وزارتخانه و با پرداخت وام‌ها، بهاي هر مگابايت هاستينگ در اين مراكز را به كمتر از بهاي بين‌المللي آن برسانيم.
وي همچنين با اشاره به برنامه‌هاي ICT در برنامه‌ي چهارم توسعه قرار است تا پايان سال 88 حدود 25 هزار ميليارد تومان سرمايه‌گذاري شود كه از اين ميزان 10 هزار ميليارد تومان به مباحث IT و 15 هزار ميليارد تومان در بخش ICT سرمايه‌گذاري شود.همچنين موظفيم تا چهار كاربرد بهداشت، دولت، تجارت و آموزش الكترونيك را در مدت چهار سال به شاخص‌هاي تعيين شده نزديك كنيم.
همچنين در ادامه ”سعيد فاتح” از مديران شركت پارس‌آنلاين اظهار داشت: شركت ما شش سال پيش با هدف ارائه‌ي خدمات اينترنت دايل‌آپ تاسيس شد و با توسعه‌ي شركت، در بخش خدمات Voice و ارائه‌ي خدمات ADSL هم وارد گرديد.
وي با اشاره به كسب مجوزهاي ICP و PAP از دولت براي ادامه‌ي فعاليت شركت با بيان اين كه مجوز ايجاد ديتاسنتر هم از ديگر مجوزهاي مذكور بود، يادآور شد: قبل از طرح بحث اعطاي مجوز، پارس‌آنلاين براي ارائه‌ي خدمات ديتاسنتري ايجاد كرد.
وي ادامه داد: كار ساخت و ايجاد ديتاسنتر اصلي شركت در پارك فناوري پرديسان آغاز شده و عمليات ساختماني آن تا آبان ماه امسال به اتمام خواهد رسيد تا تاسيسات و تجهيزات مربوط تا آخر سال جاري نصب شود.
وي افزود: مساحت اين ساختمان حدود شش هزار و 500 متر مربع مي‌باشد كه اگر وقفه در كار ايجاد نشود، قبل از اتمام سال بهره‌برداري خواهد شد.
وي ادامه داد: ديتاسنتر موجود، به عنوان پايلوت خدمات را ارائه خواهد كرد تا فاز اصلي آن در مدت كوتاه آغاز به كار كند.اين ديتاسنتر علاوه بر امكاناتي كه در اختيار ارگان‌هاي دولتي و غيردولتي قرار مي‌دهد، ديتابيس‌هاي آن را نيز نگهداري خواهد كرد، همچنين تصميم داريم اطلاعات زيادي را نيز از خارج كشور وارد كنيم تا با ذخير در اين مركز از كشور خارج نشود.
همچنين ”لطفي” از مديران فني شركت نيز توضيحاتي پيرامون مشخصات ديتاسنتر ارائه كرد و پس از اتمام جلسه از مركز ديتاسنتر شركت بازديد به عمل آمد.

تا 4 سال آينده ‪ ۲۵‬هزار ميليارد تومان در حوزه ‪ ICT‬‬سرمايه‌گذاري مي‌شود

مدير كل توسعه فناوري اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات گفت: تا پايان سال ‪ ۸۸‬قرار است در حوزه ‪ ICT‬و بر اساس برنامه چهارم توسعه ‪ ۲۵‬هزار ميليارد تومان سرمايه‌گذاري شود.
"محمد نقبي" در مراسم افتتاح اولين مركز داده اينترنتي بخش خصوصي افزود: ده هزار ميليارد تومان از اين سرمايه‌گذاري قرار است در بخش ‪ IT‬و پانزده هزار ميليارد تومان آن قرار است در بخش ‪ CT‬انجام شود.
اولين مركز داده اينترنتي بخش خصوصي در كشور امروز (دوشنبه) توسط ‪ISP‬ "پارس آن لاين" افتتاح شد.
مراسم اين افتتاح با حضور جمعي از مسوولان وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، سازمان‌ها و دستگاه‌هاي دولتي و شركت‌هاي خصوصي انجام شد.
نقبي اظهار داشت: ما موظف شديم چهار كابرد اصلي الكترونيكي، " دولت الكترونيكي"، " آموزش الكترونيكي " ، " تجارت الكترونيكي " و " بهداشت الكترونيكي" را در مدت چهار سال و با توجه به درصدهايي كه به صورت شاخص مشخص شده است انجام دهيم.
وي تصريح كرد: وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات در بحث ‪ IT‬موظف به هدايت و هماهنگي در اين خصوص در وزارتخانه‌هاي مختلف شد.
وي ادامه داد: اكنون در شرايطي هستيم كه شوراي عالي فناوري اطلاعات كشور با حضور رييس جمهور و وزراء تشكيل شد كه در ابتدا آيين نامه داخلي اش تصويب شده است.
مدير كل توسعه فناوري وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات افزود: در بحث توسعه فناوري اطلاعات از يكسال گذشته چهار زيرساخت نياز داشتيم، كه شامل شبكه ارتباطي كه با هماهنگي ‪PAP‬ها، شركت زيرساخت و ساير بخش‌ها شروع به شكل‌گيري كرد.
وي مورد دوم را مركز داده اينترنتي عنوان كرد و گفت: كارت‌هاي هوشمند و مراكز تماس از ديگر زيرساخت‌هاي توسعه فناوري اطلاعات به شمار مي‌رود.
با راه اندازي اين مركز نياز كاربران اينترنتي، سازمان‌ها و شركت‌هاي بزرگ براي ميزباني سايت‌هاي اينترنتي يا ذخيره كردن منابع اطلاعاتي در داخل كشور رفع مي‌شود.
همچنين در زمينه اجاره سرورهاي اختصاصي و يا فضاي اختصاصي براي نصب تجهيزات سازمان‌ها خدمات متنوعي مي‌توان ارايه كرد.

سازمان نظام صنفي با شركت هاي متخلف برخورد مي كند

رئيس سازمان نظام صنفي رايانه‌يي كشور، گفت: يكي از مهم‌ترين وظايف سازمان، رسيدگي به تخلفات و تقلب‌هايي است كه توسط شركت‌هاي فعال در اين حوزه انجام مي‌شود.
مهندس ”امير حسين سعيدي نائيني” در گفت‌وگو با خبرنگار سرويس فناوري اطلاعات خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، گفت: آن‌چنان كه در اساسنامه‌ي سازمان نظام صنفي رايانه‌يي كشور پيش‌بيني شده هر استان داراي شوراي انتظامي است و در شوراي انتظامي مركز نماينده‌ي قوه‌ي قضائيه نيز حضور دارد و سعي مي‌شود كه تخلفات صورت گرفته در عرضه‌ي اين فناوري در آنجا حل و فصل شود.
وي افزود: جريمه‌هايي نيز براي شركت‌هاي متخلف پيش‌بيني شده كه تكرار جرائم منجر به بسته شدن شركت تا 10 سال نيز مي‌شود و اين شامل حال تمام متخلفان اعم از شركت‌ها و فروشگاه‌هاي فعال اين حوزه نيز مي‌شود.
سعيدي در پاسخ به خبري كه هفته‌ي گذشته در سايتي مبني بر كلاهبرداري يك شركت در روز روشن اعلام شده بود، گفت: اين گزارش از يك باب كه نشاندهنده‌ي نظارت رسانه‌ها بر عملكرد شركت‌ها مي‌باشد كه موجب اميدواري است، اما از آنجايي‌كه طرح اين‌گونه مسائل اعتبار و حيثيت شركت‌ها را در برمي‌گيرد چنان‌چه سايت مزبور بر ادعاي خود مستنداتي دارد بايد به نظام صنفي ارائه دهد تا مورد بررسي بيشتري قرار گرفته و نتايج آن در اختيار عموم قرار گيرد.
رئيس سازمان نظام صنفي رايانه‌يي كشور تاكيد كرد: اگر مدارك و مستنداتي دال بر وقوع چنين جرمي توسط شركت وجود دارد بايد ارائه شود تا موضوع را پي‌گيري كنيم در غير اين‌صورت از آنجايي‌كه اعتبار و حيثيت اين شركت در ميان است بايد دقت بيشتري به عمل آيد و به صرف اعلام خبر توسط يك سايت نمي‌توانيم عكس‌العمل عجولانه در اين خصوص نشان دهيم.

خدمات اينترنتي در روستاها باسرعت ‪ ۶۴‬كيلو بايت انجام مي‌شود

مجري طرح خدمات فناوري اطلاعات و ارتباطات روستايي (‪ ،(ICT‬گفت:
مهمترين نكته اصلي در ‪۲‬هزار دفتر خدمات ارتباط روستايي ارايه خدمات اينترنتي با سرعتي بالغ بر ‪ ۶۴‬كيلو بايت است.
مهندس "رسول آذرخويش"، در مراسم افتتاحيه ‪۲‬هزار دفتر خدمات فناوري ارتباطات (‪ (ICT‬از مجموع ده هزار دفتر، گفت: ‪۲‬هزار دفتر خدمات ارتباطي در ‪ ۳۰‬استان كشور در اقصي نقاط مختلف به نسبت موقعيت جغرافيايي انتخاب و افتتاح شد.
وي، تصريح‌كرد:مهمترين نكته قابل بحث دراين دفاترارايه خدمات اينترنتي با سرعت ‪ ۶۴‬كيلو است كه باعث كاهش فواصل براي دولت، در جهت ارايه خدمات دولتي در روستاها مي‌شود.
وي، در ادامه با اشاره به امكانات درهر دفتر(‪ICT)‬روستايي افزود: ‪۲‬ عدد كامپيوتر پنتيوم(‪ (IV‬به عنوان سرور و كاربر، يك عدد پرينتر، اسكنر و دوربين ديجيتال جهت ايجاد دولت الكترونيكي دراين دفاتر پيش‌بيني شده‌است.
مهندس آذرخويش، ارايه خدمات را به دو بخش عمومي و اجتماعي تقسيم كرد و افزود: تمام اين خدمات، براي اطلاع رساني و اطلاع‌گيري از روستاييان استفاده مي‌شود كه باعث كاهش مراجعات بيهوده روستاييان به شهرها مي‌گردد.
وي، خاطرنشان كرد: جهت ارايه خدمات بهتر به روستاييان سايت يا درگاهي با عنوان (‪ ( WWW.rict_portal.dci.ir‬نيز ايجاد شد كه خدماتي شامل گردشگري به توريستان و آگاهي از دامداري و كشاورزي به روستاييان ارايه مي‌كند.
معاون شركت ديتا، در ادامه به مجري اين طرح، اشاره كرد و اظهار داشت:
در اين پروژه ‪ ۳۰‬پيمانكار داخلي عهده دار ارايه خدمات و ايجاد سرويسهاي مورد نياز در دفاتر بوده‌اند كه همگي از شركتهاي خصوصي هستند.
وي، درپايان گفت: با اتمام پروژه سبد خريد كالا در روستاها به زودي شاهد حمل مرسولات پستي به طور كامل خواهيم بود.

خدمات GMPCS به بخش خصوصي واگذار مي شود

سازمان تنظيم مقررات وارتباطات راديويي" خدمات ارتباطات همراه بين المللي ماهواره‌اي (‪GMPCS)‬را به شركتهاي غيردولتي ايراني واگذار مي‌كند.
به گزارش روزدوشنبه روابط عمومي اين سازمان ، تمام خدمات "ارتباطات همراه بين‌المللي ماهواره‌اي (‪ " (GMPCS‬به شركتهاي ايراني غيردولتي كه تمايل به ارايه خدمات فوق در كشور را دارند، واگذار مي‌شوند.
بنابراين گزارش ، با تدوين و نهايي شدن ضوابط ارايه خدمات (‪(GMPCS‬ سازمان تنظيم مقررات وارتباطات راديويي ، پروانه ارايه خدمات فوق را به‌صورت غيرانحصاري به شركتهاي خصوصي اعطا مي‌كند.
علاقه‌مندان مي‌توانند براي كسب اطلاع از شرايط و نحوه صدور پروانه به پايگاه اينترنتي اين سازمان به آدرس "‪ "WWW.CRA.IR‬مراجعه كنند.

سيم كارت هاي تاليا هوشمند هستند

مجري سيم كارتهاي اعتباري گفت: تمام سيم كارتهاي اعتباري تاليا به سرويس شبكه هوشمند(‪ (IN‬مجهز هستند.
دكتر"سيداحمد علمايي" در گفت وگو با خبرنگار ايرنا ضمن اشاره به سرويسهاي پشتيباني سيم‌كارتهاي اعتباري افزود: سيم كارتهاي تاليا مجموع تمام سرويسهاي خدمات پشتيباني متداول در جهان اعم از كال دايورتينگ ، كال رايتينگ ، رديال و ديگر خدمات تلفن همراه را دارا است.
وي تصريح كرد: در واقع اين سيم كارتها به دو بخش مجزا، شبكه هوشمند و ديتا پر سرعت نيز مجهز هستند.
دكتر علمايي در ادامه بااشاره به عدم شناخت شبكه هوشمند در كشور اظهارداشت: اين شبكه يك شبكه با ارزش افزوده و كارا است كه متاسفانه هنوز در كشور تعريف نشده‌است ولي با به‌كارگيري آن در سيم كارتهاي اعتباري ، عموم مردم با اين شبكه آشنا خواهند شد.
وي درادامه افزود: ديگر سيستمهاي مورد استفاده در تالياكارت استفاده از سرويس‌هاي ديتا پرسرعت با شبكه(‪ (GPRS‬است كه به عبارتي اين شبكه نسل ‪ ۲/۵‬شبكه ارتباط سيار هستند.
مجري سيم كارتهاي اعتباري ، ارايه سرويس‌هاي (‪SMS)‬و(‪ (VMS‬را از ديگر خدمات سيم كارتهاي تاليا عنوان كرد و گفت: تمام اين سرويسها تاكنون با هم در كشور ارايه نشده بود اما هم‌اكنون در سيم كارتهاي اعتباري تاليا وجود دارد و اين خود يك پيشرفت در كشور و شبكه ارتباطي محسوب مي‌شود.
دكتر علمايي با اشاره به فعاليت دفاتر ارتباط با مشتركان به‌منظور رفع مشكلات مشتركان گفت: با وجود اين دفاتر در سطح شهر، مشتركان به‌هنگام بروز مشكل در سيم كارتهاي خود مي‌توانند با شماره ‪ ۴۴۴‬و ‪ ۸۱۷۳‬تماس گرفته ومشكل خود را رفع نمايند.
وي در پايان خاطر نشان كرد: به‌هنگام عدم رفع مشكل ، مشتركان حتي مي‌توانند با شماره ‪ ۰۹۹۹۰‬روابط عمومي مخابرات كه ناظر پروژه است تماس گرفته و شكايت خود را مطرح كنند.

پايلوت مصباح 13 مرداد افتتاح مي شود

ماهواره مصباح پنجشنبه 13 مرداد سال جاري افتتاح مي شود.
محمدرضا صدري معاون فناوري اطلاعات وزارت ارتباطات در گفتگو با خبرنگار خبرگزاري شهر با بيان اين مطلب افزود: به دليل تغيير وتحولاتي كه در بدنه دولت طي هفته جاري به وقوع خواهد پيوست افتتاح طرح ماهواره مصباح با دو روز تاخير و با حضور مقامات عالي كشور صورت خواهد پذيرفت.
وي افزود: طرح پايلوت شبكه نسل جديد ( ‌NGN) نيز همزمان با طرح ماهواره مصباح به بهره برداري خواهد رسيد.
شايان ذكر است پيش از اين روز سه شنبه به عنوان روز افتتاح ماهواره مصباح اعلام شده بود.

افتتاح طرح هاي ICT وزارت آموزش و پرورش به تعويق افتاد

افتتاح طرح هاي فناوري اطلاعات و ارتباطات وزارت آموزش و پرورش به دليل تامين نشدن اعتبار به تعويق افتاد.
مهدي نويد اكرم معاون وزير آموزش و پرورش در گفتگو با خبرنگار خبرگزاري شهر با بيان اين مطلب افزود:طرح هاي مانند اتوبوس اينترنتي و تجهيز مدارس از نظر وزارت آموزش و پرورش آماده است كه به دليل تامين نشدن اعتبار بهره برداري از آنها به تعويق افتاده است.
وي با بيان اين مطلب كه سال گذشته تنها 30 درصد از اعتبارات طرح تجهيز مدارس تامين شده است گفت: كل اعتبارات مورد نياز براي اجراي طرح هاي ICT وزارت آموزش و پرورش 3200 ميليارد ريال است كه امسال 140 ميليارد ريال آن مصوب شده است كه تاكنون مبلغي از اين بودجه مصوب تخصيص پيدا نكرده است.
نويد اكرم در پاسخ به علت ضعف سايت دفتر مديريت طرح توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات وزارت آموزش و پرورش گفت: فعاليت هاي اين سايت متوقف شده و كاربران اطلاعات كامل و به روز شده را مي توانند در سايت رشد به نشاني WWW.roshd.ir ملاحظه نمايند.

استقبال گرم شما را مي فشاريم

علي شميراني - حتماً اگر روز گذشته به سايت مراجعه كرده بوديد متوجه كم آوردن پهناي باند شديد درست مثل زماني كه نتايج كنكور را اعلام مي كنند. اين اتفاق نيز در پي اسقبال گرم شما هموطنان عزيز در اقصا نقاط دنيا به ويژه هموطنان داخلي رخ داد.
لذا نظر به اينكه سايت را با مراجعات پي در پي خود منهدم كرديد مديريت سايت از روز گذشته با آقاي كردستاني در شركت گوگل و اميد پيريار در شركت ebay تماس گرفته و به دنبال انتقال سايت روي هاست آنها هستيم. البته موبايل بيل گيتس در دسترس نبود كه يكي از دوستان گفت براي سفر تفريحي فعلاً رفته كره ماه اين رو گفتم كه يك وقت فكر نكنيد اومده ايران كه موبايلش در دسترس نيست. اگرچه گفتند مي تونيم شماره ايشون رو در كره ماه بديم ولي به علت هزينه بالا و اينكه ما فعلاً به اونجا اورجينيشن نداريم بي خيال موضوع شديم.
خوب شوخي كافيه با عرض پوزش از مشكل فني در سايت و اميد الكي به اين كه دوباره سايت دچار مشكل نشود اسقبال گرم شما را صميمانه مي فشاريم!