سونيتا سرابپور - پيشرفت فناوري اطلاعات و ارتباطات در كنار مزايايي كه براي كاربران به همراه دارد از طرف ديگر نيز پارهاي از مشكلات را براي كاربران خود به وجود ميآورد.
از ميان دستگاههاي ديجيتالي پرطرفدار ميتوان به تلفنهمراه اشاره كرد. حتما شما هم يكي از كاربران تلفن همراه هستيد كه حتي يك لحظه هم نميتوانيد از اين دستگاه دور بمانيد.
اما اگر كمي با مضرات آن آشنا شويد، شايد در استفاده مدام از اين دستگاه تجديدنظر كنيد. به علت گسترش استفاده از اين دستگاه در ميان عموم مردم صبحتهاي زيادي پيرامون امواج زيانبار تلفنهمراه در جامعه مطرح شده است كه عدهاي اثر امواج زيانبار آن را بر بدن انسان تاييد و عدهاي ديگر آن را رد ميكنند.
به اعتقاد بسياري از كارشناسان با توجه به زيانهاي احتمالي امواج پخش شده از تلفنهمراه روي سلامتي انسان شناخت علمي اين آسيبها و مقابله با آن يك امر ضروري و حياتي است.
از كجا شروع شد
سال 1984 سال پيدايش تلفنهمراه در جهان بود كه طي دو دهه اخير استفاده از آن به سرعت رواج داشته است. بر اساس آمارهاي به دست آمده در سال 1991ميلادي تعداد خطوط تلفنهمراه در دنيا 546ميليون خط بوده كه در پايان سال 2006 به رقم يكميليارد و 270ميليون خط رسيده است. گفته ميشود كه تا پايان سال 2010 اين رقم از مرز 4ميليارد نيز خواهد گذشت.
استفاده از تلفنهمراه و حتي قرار گرفتن در معرض امواج آنتنهاي تقويتكننده ميتواند اثرات مخربي روي سلامت انسان داشته باشد.
اما مضرات تلفنهمراه از زماني مطرح شد كه فردي در فلوريداي آمريكا در سال 1993 گرفتار تومور مغزي شده و از همسرش كه داراي تلفنهمراه بود شكايت كرد. با افزايش استفاده از تلفنهمراه در ميان مردم، از نوامبر سال 2002 گروهي از شركتها شروع به تحقيق و بررسي روي اثرات امواج راديويي، تا 10برابر قويتر از امواج راديويي تلفنهمراه روي سلولها و ژنها كردند. براساس گزارشهاي رسيده از اين گروه، امواج راديويي تلفنهمراه هيچ اثر منفي روي سلولها، ژنها، DNA و ... بدن انسان ندارد. همچنين سازمان بهداشتجهاني (WHO) نيز با اين گفته كه امواج راديويي تلفنهمراه اثر مخربي بر سلامت انسان ندارد، موافقت كرده است. اما از آنجا كه هنوز ادعاهايي بر خطر اين امواج وجود دارد، اين سازمان تحقيقات بيشتري را براي اطمينان به محققان پيشنهاد ميكند.
در همين زمينه كساني كه با زيانهاي تلفنهمراه موافق هستند، بر اين باورند كه باكتري و ميكروبهاي موجود روي تلفنهمراه از سنگ دستشويي هم بيشتر است و در حقيقت باكتري موجود روي گوشي تلفنهمراه از هر شي آلوده ديگري در اين رده بيشتر است. نكته جالبتر اينكه به علت افزايش دماي تلفنهاي همراه، در حين استفاده اين گوشيها تبديل به محيطهاي مناسبي براي كشت و رشد باكتريهاي خطرناك ميشوند. چون باكتريها براي رشد به محلي گرم و تاريك نيازمندند و تمامي اين امكانات را گوشي كه در جيب قرار گرفته است، فراهم ميسازد. براساس گفتههاي محققان ميزان اين گونه باكتريها حتي از دستگيره در، صفحه كليد و حتي كف كفش افراد نيز بيشتر است.
اثرات تلفنهمراه بر بدن
به اعتقاد بسياري از محققان مهمترين اثرات امواج منتشر شده از تلفنهمراه ايجاد سرطان در افراد است به ويژه سرطان مغزي، البته انواع گوناگوني از سرطانها در افرادي كه در برابر پرتو اين دستگاه قرار گرفتهاند؛ مثل سرطان حلق، سينه، مري و... نيز گزارش شده است.
افرادي كه به ميزان بيشتري از تلفنهمراه استفاده ميكنند، دچار سردرد يا دردهايي در ناحيه آرواره، گردن، بازو و شانهها ميشوند. در همين زمينه دكتر علي اصغر ايلخاني متخصص گوش و حلق و بيني ميگويد: «علاوه بر آنكه گوشي تلفنهمراه نيز مانند ديگر اشيا باكتري دارد، به علت محل نگهداري شرايط مناسبتري را براي ورود و ازدياد آنها فراهم ميسازد و نكته مهم ديگر اين است كه اين وسيله با گوش و دهان ما، يعني دو راه قوي ارتباطي بدن، همواره در ارتباط است؛ البته يكي ديگر از اثرات منفي شايع تلفنهمراه كه ميتوان به آن اشاره كرد، تورم عصب شنوايي است كه در نتيجه استفاده بيش از حد از اين دستگاه در افراد به وجود ميآيد.»
وي درادامه ميافزايد: «بيشتر اثرات تلفنهمراه اثرات جانبي مثل سردرد، خستگي، گوش درد و... است كه تمامي اين اثرات روي افراد مختلف متفاوت است. اما در كل اينكه اين اثرات موجب بيماريهاي صعبالعلاج ميشود يا خير، هنوز در هيچ تحقيقاتي به اثبات نرسيده است».
بسياري از محققان معتقدند، امواج الكترو مغناطيسي تلفنهمراه باعث سردرد، بالا رفتن فشار خون و به وجود آمدن اينگونه اثرات در بدن انسان نميشود. اما بعضي افراد در اثر استفاده از تلفنهمراه دچار اينگونه علائم ميشوند. به گفته اين محققان اينها كساني هستند كه خودشان انتظار دارند استفاده از تلفنهمراه بتواند اين علائم را برايشان ايجاد كند. به عبارتي ديگر ميتوان گفت سردرد ناشي از تلفنهمراه تنها يك توهم بيماري است و نه يك بيماري واقعي. گرچه اين بيماران واقعا سردرد ميگيرند؛ اما سردردشان به خاطر تلفنهمراه نيست و دلايل ديگر مثل شلوغي و آلودگي هوا را نيز ميتوان به آن نسبت داد.
آنتنهاي BTS
علاوه بر مضرات احتمالي كه استفاده از تلفنهمراه ميتواند براي انسان در پي داشته باشد، مساله ديگري كه در اين زمينه مطرح است، مربوط به مضرات آنتنهاي BTS در سطح شهر است و اينكه آيا تشعشعات ساطع شده از آنتنهاي BTS تلفنهمراه واقعا ميتواند براي افراد جامعه خطرناك باشد يا خير.
آنتنهاي BTS تلفنهمراه به آنتنهايي گفته ميشود كه در اكثر نقاط شهري شاهد نصب آنها بر ساختمانها، تونلها و ... هستيم و به بيان سادهتر بايد گفت وظيفه آنتندهي تلفنهاي همراه هر منطقه را بر عهده دارند. اين آنتنها به دليل مبادله امواج راديويي و الكترومغناطيسي باعث توليد آلودگيها و مضراتي براي انسانها ميشوند.
به اعتقاد بسياري از پژوهشگران، تشعشعات حاصل از آنتنهاي BTS براي انسان بسيار مضر است و در واقع قرار گرفتن بيش از حد در مقابل اين امواج باعث ناباروري و سرطان در افراد ميشود.
در همين زمينه رمضانعلي صادقزاده، رييس كميسيون مخابرات مجلس درباره مضربودن امواج آنتنهاي BTS ميگويد: آنتنهاي BTS به هيچ وجه ضرر و زياني براي مردم ندارد؛ چرا كه اين آنتنها معمولا در بالاي ساختمانها و به گونهاي نصب ميشود كه شدت امواج الكترومغناطيسي ساطع شده از آنها در سطح زمين بسيار پايينتر از حد مجاز باشد و هيچگونه خطري براي افراد به وجود نياورد».
وي در ادامه ميافزايد: «تشعشعات ناشي از امواج آنتنهاي BTS نه تنها هيچ گونه ضرري براي سلامتي افراد نداشته بلكه خطرات آن به مراتب كمتر از استفاده دائمي از تلفنهمراه است.»
انعكاس خبرهاي مبني بر مضربودن آنتنهاي BTS براي انسان باعث شد تا بسياري از مردم با نصب اين آنتنها در نزديكي مناطق مسكوني خود مخالفت كنند.
اين مخالفتها تا جايي بود كه اين خبر در ميان محافل قوت گرفت كه شركت مخابرات براي نصب اين آنتنها در مناطق مسكوني به مردم پول پرداخت ميكرده است.
رمضان علي صادقزاده در اين زمينه ميگويد: «وقتي در طرحي نشان داده ميشود كه در يك ساختمان بايد آنتن BTS نصب شود، اين كار حتما بايد صورت بگيرد. براي نصب اين آنتنها در ساختمانهاي مورد نظر ما ابتدا از صاحب ساختمان بايد اجازه بگيريم كه ممكن است ساختمان مورد نظر مربوط به شهرداري يا نهادهاي دولتي باشد كه در اين حالت ما با آنها وارد مذاكره ميشويم و بعد از توافقات انجام شده به آنها اجارهاي پرداخت ميكنيم.»
وي در ادامه ميگويد: «اما اگر قرار باشد اين آنتنها در مناطق مسكوني نصب شود، ابتدا افراد آن منطقه را از مضر نبودن آنتنهاي BTS آگاه و بعد از نصب آنتنها به آنها اجارهاي پرداخت ميكنيم و در مراحلي نيز ساختمان را از آنها خريداري ميكنيم.»
امروزه در ساير كشورهايي كه زودتر از ما نسبت به نصب تجهيزات آنتنهاي BTS اقدام كردهاند، گزارش مستندي مبني بر مضر بودن تشعشعات مذكور ارائه نشده است. در كل تاكنون كسي نتوانسته است ثابت كند كه آيا واقعا اين تشعشعات براي انسان مشكلزا است يا نه.
گفتني است تاثير آنتنهاي BTS به قدرت آنها و ميزان فاصله فرد با آن بستگي دارد؛ چرا كه اگر فردي به طور دايم در مقابل تشعشعات يك دكل BTS تلفن همراه قرار داشته باشد، حتما اين امواج بر او اثرات منفي خواهد داشت.
اين كه آيا استفاده از تلفن همراه باعث ايجاد آسيبهاي قابل توجهي بر بدن انسان ميشود يا نه، هنوز مشخص نشده است و مطالعات در اين زمينه همچنان ادامه دارد.
گرچه اين مطالعات بيشتر باعث سردرگمي مصرفكنندگان ميشود؛ اما با اين حال تمامي كاربران تلفن همراه به دليل وابستگي بيش از حد به اين دستگاه حاضر هستند هر گونه خطر احتمالي را بپذيرند و لحظهاي از اين دستگاه دور نمانند.
بسياري از پزشكان بر اين باورند كه با رعايت كردن نكاتي مانند كم كردن زمان مكالمات با تلفنهمراه، استفاده از لوازم جانبي آن مثل هندزفري و... ميتواند تا حدودي باعث جلوگيري از مضرات احتمالي تلفن همراه بر انسان شود.
