دكتر حسين غريبي - رويكرد به اصلاحات در بخش عمومي در طول زمان ، بر حسب چگونگي برخورد باIT و اطلاعات تغيير كرده است .
تغييرات تا حد زيادي بستگي به كارگزاران بلند پايه دولتي اعم ازسياستمداران و يا مديران دارد كه تمايل به تنظيم برنامه عملياتي براي اصلاح داشته اند .
- رويكرد به اصلاحات را مي توان در چهار گروه كلي دسته بندي كرد
· انكار (Ignore)
- در اين حالت كارگزاران دولتي نسبت به IT و سيستمهاي اطلاعاتي (IS) بي تفاوت هستند .
IT در اين حالت كارگزاران دولتي نسبت به ملاحظات خاصي در مورد IT و IS در برنامههايشان براي اصلاحات در نظر ميگيرند .
هزينه هاي IT در سطح نازلي قرار دارند.
مديران IT كه به طور اتفاقي در بخش عمومي انتصاب مي شوند ، دوران تصدي كوتاهي دارند .
· جداسازي (Isolate)
- كارگزاران دولتي نسبت به رايانه بي سواد باقي مي مانند و درك درستي از نقش اطلاعات ندارند .
- آنها از IT و توانايي آن آگاهند .
- سرمايه گذاري در IT در برنامه هاي اصلاحي لحاظ مي شود اما به عنوان وظيفه متخصصين فرض مي شود .
-عمده استفاده از IT در اصلاحات به خودكارسازي و برخي از ايده هاي اغلب كاذب ومن در آوردي در رابطه با حصول كارآيي بيشتر محدود خواهد شد.
در ساير برنامه هاي اصلاحات ، مقوله IT به عنوان يك فكر ثانويه (آه ! بله من هم معتقدم ما بايد تعدادي رايانه داشته باشيم) گنجانده مي شود و بر شيوه اي نظام مند به فرايند اصلاحات متصل نمي شوند.
- با وجود همه اين اوصاف ، چنين رويكردي اولين قدم در مسير اصلاحات عصر اطلاعات ست .
- مديران IT بودجه هايي را كه هميشه خواهان آن بوده اند، به دست مي آورند و تا حد بخصوصي از نظارت مديريت رهايي مي يابند .
پرستش (Idolise) (تحسين بيش از حد) :
- كارگزاران دولتي كوره سوادي رايانه اي پيدا كرده اند
- آنها از رايانه ها استفاده ميكنند و بيش از حد نسبت به توانايي هاي IT آگاهي دارند
- اين دسته از مديران معتقدند كه IT ميتواند كسب و كار دولت را متحول كند و به شكل مبهمي از اينكه اطلاعات چيز مهمي است ، آگاهند.
- بخش عمومي پر از پروژه هاي اصلاحات در قالب IT ميشود كه فناوري را دركانون فرآيند تغيير قرار ميدهند.
يكپارچه سازي (Integrate) :
-كارگزاران دولتي سواد اطلاعاتي پيدا كرده اند.
- اطلاعات را بعنوان يك منبع كليدي سازماني ميدانند كه نقش محوري در كليه كارهاي دولت دارد.
· مديريت اطلاعات دولت : اطلاعات دولت در اشكال مختلف (هفت شكل) منبعي استراتژيك است و در طول چرخه حياتش يه طور موثري مديريت خواهد شد.
· اداره كردن داده ها:
تمامي اطلاعات دولتي در معرض موضوع اداره كردن داده ها هستند تا از وجود تعاريف مشترك، يكپارچگي و انسجام داده ها اطمينان حاصل شود.
· تبادل اطلاعات :
وقتي كه اطلاعات دولتي يك بار ذخيره شد، بايد آن را به صورت الكترونيكي ذخيره و مبادله كرد تا از رت نويسي و ورود مجدد آن جلوگيري شود.
· محافظت از اطلاعات :
امنيت، يكپارچگي و محرمانه بودن اطلاعات دولت از طريق يكپارچه سازي معيارهاي امنيتي و فناوري اطلاعات با معيارهاي امنيتي فيزيكي، گزينش كاركنان و غيره تامين شود.
· نگهداري اطلاعات :
اطلاعات دولتي تنها در شرايطي كه نيازي در حوزه كسب وكار يا يك نيازمندي قانوني يا سياسي وجود داشته باشد، يا وقتي كه اين اطلاعات اهميتي تاريخي داشته باشد، نگهداري ميشود.
· خدمتگزاري :
واحدهاي سازماني بخصوسي مسئوليت مديريت دسته هاي مشخصي از اطلاعات دولتي را به منظور حصول اطمنيان از يكپارچگي، كيفيت و مرتبط بودن آن و نيز محدود شدن دسترسي به آن تنها توسط كاربران مجاز، به عهده خواهد داشت.
توجه :
- خلاصه هايي كه از رويكرد چهارگانه به IT در بالا ارائه شده اند، تا حد زيادي ساده سازي شده اند. هر نوع مرزبندي بين اين رويكردها در عمل تبديل به يك طيف مبهم و آشفته خواهد شد.
- بين و در درون كشورها، حتي در ميان دولتها و سازمانهاي منفرد تفاوتهاي عميقي وجود دارد. در حالي كه در يك اداره دولتي رويكرد ّانكارّ مشاهده ميشود، بعيد نيست كه در اداره جنب آن رويكرد "يكپارچه سازي" حاكم باشد.
- اين دسته بندي نبايد يعنوان يك فرآيند پيشرفت چهار مرحله اي فرض شود.
ارزيابي رويكردهاي مختلف
رويكرد انكار
· رويكرد انكار باعث اصلاحات عصر اطلاعات نمي شود
· رويكرد انكار در بسياري از سازمانهاي بخش عمومي، رويكردي شايع است.
· به جرات مي توان گفت كه عمده كارگزاران بخش عمومي در سراسر جهان هنوز از رايانه استفاده نمي كنند.
رويكرد جداسازي
· رايانه را به عنوان شيئي تزئيني در دفتر خود به كار مي برند
· هر نوع مشاركت IT در اصلاحات تا حدزيادي به تصادف بستگي دارد
· مديريت سيستمهاي اطلاعاتي در قلمرو مديران IT است و نه مديران معمولي بخش عمومي
· به گزارش بانك جهاني رايانه اي كردن امور توسط دولت تركيه منجر به هيچ افزايش بهره وري قابل اندازه گيري نشده بود.
· اين رويكرد ممكن است منجر به شكست برنامه اصلاحات دولتها شود
· دولت كانادا يك پروژه رايانه اي كردن اصلاح سيستم پرداخت حقوق فدرال را در اواسط دهه 90 با هزينه اي معادل 000/000/30 دلار متوقف كرد
· شكست پرداخت حقوق رايانه اي دولت كانادا بدليل عدم اصلاح قوانين و مقررات گذشته بود
رويكرد پرستش
· بسياري از الگوهاي دولت الكترونيكي هنوز در طفوليت خود به سر مي برند.
· دولتها تجربه اي طولاني ازشكست در دستيابي به اهداف اصلاحات با استفاده از پروژه هاي مبتني بر فناوري دارند
· تاكيد بيش از حد برفناوري و تاكيد كمتر از حد لازم بر مهارتها و نيازمنديهاي اطلاعاتي كارشناسان كار برسيستم بوده است
· زماني كه يك مقام سطح بالا به يك پست جديد منتقل مي شود، اغلب پروژه ها متلاشي مي شود
· شكست پروژه ها و برنامه هاي IT عدم حضور قهرمان IT گراست.
رويكرد يكپارچه سازي:
· امر حكومت به لحاظ اطلاعات بسيار پرمصرف و اصلاحات دولت فرآيندي به شدت متكي بر اطلاعات است
· رويكرد يكپارچه سازي گوي و ميدان را يكسره در اختيارات اطلاعات قرار ميدهد و به فناوري نقشي مهم اما تنها در حد توانمندسازي محول مي كند
· چهار قدم عمده در اقدام به شروع اين رويكرد توصيه مي شود
الف: پذيرش نياز به اصلاحات از طرف صاحبان منافع كليدي
ب: شناسايي و ايجاد ارتباطات پيرامون يك برنامه كلي براي اصلاحات
ج: شناسايي نيازمنديهاي جديد و يا باز مهندسي شده سيستمهاي اطلاعاتي براي اين برنامه اصلاحي
د: شناسايي نقش احتمالي كه فناوري اطلاعات بايد در راستاي ارضاي نيازمنديها به عهده بگيرد
· در اين رويكرد يك جابجايي در تاكيد براطلاعات به جاي فناوري وجود دارد، به اين معني كه IT نقش اساسي در اصلاحات عصر اطلاعات ندارد
· IT تنها وسيله اي براي رسيدن به يك هدف است
· IT موجود است، اما در خدمت تغيير در سيستمهاي اطلاعاتي است كه اين تغيير نيز به نوبه خود در خدمت برنامه اصلاحات است
· يكپارچه سازي نياز به يك فعاليت منسجم در تمام گستره سازماني و در سطح مديران عالي دارد
· در عمل نيز رويكرد يكپارچه سازي مي تواند اصلاحات مطلوب را تسريع كند
موانع رويكرد يكپارچه سازي:
· خلاصه ديدگاههاي مطرح شده تاكنون
يكپارچه سازي رويكردي است با بيشترين احتمال ايجاد منافع براي اصلاحات عصر اطلاعات، در عين حال اين رويكرد از حداقل عموميت برخوردار است. برخي دلايل اين امر عبارتند از:
- عواملي كه مانع پيشرفت از مرحله رويكرد "انكار" مي شوند
- عواملي كه ادامه رويكرد "پرستش" را تشويق مي كنند.
- موانعي كه اشاعه رويكرد يكپارچه سازي را محدود مي كند.
موانع پيشرفت از مرحله رويكرد انكار:
مهارت و دانش:
· كارگزاران عاليرتبه بخش عمومي – اعم از مديران و سياستمداران – اغلب داراي مهارتهاي IT نيستند و حتي از IT آگاهي هم ندارند.
· مديران عاليرتبه نسبت به حمايت و حتي طرح موضوع اصلاحاتي كه شامل IT مي شود، بي ميل هستند.
مالي
· IT به بهاي پول فراهم مي شود و پول عنصري حياتي است كه در بخش عمومي كمتر عرضه مي شود.
· فراهم سازي امكانات رايانه اي روميزي، نرم افزار و پشتيباني براي دولت هزينه اي بالغ بر 000/10 دلار آمريكا براي هر نفر در سال به همراه خواهد داشت.
· روسا ادارات دولتي اروپا بيش از 80 درصد از افراد كمبود منابع مالي را مهمترين مانع پيشبرد برنامه هاي دولت الكترونيكي عنوان كردند.
خطرپذيري:
· برنامه هاي IT به حمايت سياسي و انگيزش فردي از طرف صاحبان منافع نيازمندند كه دراين امر مشاركت كافي ندارند.
· IT اغلب در بخش عمومي مخاطره آميز فرض مي شود.
بدگماني:
· يك باور مشترك راجع به اينكه در بسياري از حالات سيستمهاي IT مزاياي پيش بيني شده را در برنداشته اند، به وجود آمده است.
· شواهد زيادي از ترس كارمندان نسبت به از دست دادن شغلشان با راهيابي رايانه به دفاتر كار وجود دارد.
· اضطراب مضاعفي در ميان كاركنان در رابطه با كسب مهارت فناوري در سطح عالي ملاحظه مي شود
زيرساختار
· عدم وجود يك زيرساختار الكتريسيته، مخابرات راه دور و عرضه محلي كالاهاي IT و قطعات يدكي و كالاهاي مصرفي مربوط به آن
IT راه حلي براي اصلاحات:
· در كنار گزارشهاي منفي راجع به IT، هياهوي زيادي نيز پيرامون داستانهاي موفقيت آميز آن برپاست.
· فروشندگان IT طلايه داران اين حركت هستند، زيرا آنها نيز مانند هر شركت ديگري بايد سطح فروش محصولات و خدمات خود را براي بقا حفظ كنند
· دو شعار توسط فروشندگان مطرح مي شود الف: IT مي تواند مسائل دولت را حل كند ب: فناوري امسال مي تواند بهتر از فناوري سال گذشته مسائل را حل كند.
· كليه مشاوران حوزه IT كه شغلشان به IT بستگي دارد
· كليه موسسات أموزشي كه از طريق أموزش IT به حيات خود ادامه مي دهند
· تمامي روزنامه نگاران و كاركناني كه مجلات، روزنامه ها و وب سايت هاي IT را توليد مي كنند.
· كليه كاركنان و بخشهاي IT در دولت كه شغلشان به IT وابسته است
· كليه افراد جامعه دانشگاهي كه در علوم رايانه اي و سيستم هاي اطلاعاتي فعاليت تحقيقاتي دارند.
فشارهاي موسسات خارجي:
· سطح متوسط باورهاي عمومي در رابطه با IT درطول دو دهه گذشته دستخوش تغيير شده است و معتقدند كه به دليل ارتباطش با مدرنيته، كارآيي و فرصتهاي جديد شغلي به آن ايمان آورد.
· سياستمداران بسيار خوشتر دارند كه رسانه ها از آنها در كنار مجموعه هاي رايانه اي جديد عكس بگيرند تا در كنار يك نمودار ارزيابي عملكرد
تازگي مداوم و ناشناخته بودن ابداعات در IT:
· فناوري اطلاعات به حدي پويا در حال تغييرات كه تقريباً هميشه در حالت انقلاب به سر مي برند
· مديران به درون جريان مداومي از نوآوري كشيده مي شوند كه بديع و ناشناخته است
· هميشه اين وسوسه وجود دارد كه راه حل فني ايده آل در آينده اي نزديك ظهور خواهد كرد.
توضیح : این مقاله تلخیص شده است
