سایت Themoscowtimes در گزارشی نوشت، تا ۲۹ مه ۲۰۲۵، گوگل، تعداد ۲ هزار و ۷۲۹ درخواست از سوی سازمان ارتباطات دولتی روسیه، یعنی روسکومنادزور (Roskomnadzor)، برای حذف منابع مرتبط با ویپیان دریافت کرده است.
اولین درخواست در فوریه ۲۰۱۸ و آخرین درخواست در پنجشنبه ۲۹ مه ۲۰۲۵ ارسال شد. این درخواستها، حذف مقالات رتبهبندی فیلترشکنها، اطلاعات درباره نرمافزار، سایتها و اپلیکیشنهای ویپیان و همچنین پنهانسازی نتایج جستجو را شامل میشد. هر درخواست میتوانست چند هزار لینک را شامل شود.
در مه ۲۰۲۴، روسکومنادزور درخواست کرد تقریباً ۱۰۰ هزار لینک، از دید کاربران پنهان شود. اما به این میزان قانع نشد و اوایل ژوئن، دستور حذف ۴۷۸ هزار لینک دیگر را نیز داد.
سازمان ارتباطات دولتی روسیه، همچنین از مارس ۲۰۲۴، نظارت بر اپلیکیشنهای گوگلپلی را آغاز کرد؛ درست پس از آنکه ممنوعیت هرگونه اطلاعات درباره ویپیانها اعمال شد. این سازمان، کمپین خود را در سال بعد، شدت بخشید و خواستار حذف ۸۶ ویپیان شد. در پنج ماه نخست سال ۲۰۲۵، این درخواستها، ۱.۵ برابر، بیشتر از کل سال ۲۰۲۴ بود. با وجود اصرار روسکومنادزور، گوگل در مارس ۲۰۲۵، تنها ۶ سرویس فیلترشکن را از بین ۲۱۲ مورد حذف کرد.
بااینحال، کاربران اپل وضع بدتری داشتند. بین آوریل ۲۰۲۲ تا اکتبر ۲۰۲۴، اپل، حداقل ۱۰۸ اپلیکیشن ویپیان را برای کاربران روسیه مسدود کرد.
بر اساس گزارش AppleCensorship، روسیه، پس از چین، از نظر تعداد اپهای مسدودشده، رتبه دوم را دارد، اما در زمینه اپلیکیشنهای ویپیان از راه دور، در صدر جدول است. تا دوم ژوئن ۲۰۲۵، تعداد ۱۱۳ اپ با برچسب ویپیان در اپاستور روسیه، ۱۱۱ اپ در نسخه چین، ۳۲ اپ در نسخه بلاروس و ۱۴ اپ در نسخه ترکیه، غیرقابل دسترس شد.
معمولاً وقتی توسعهدهندگان متوجه حذف ویپیان خود میشوند، سعی میکنند این موضوع را رسانهای کنند. آنها از شرکتها میخواهند دلایل حذف را بهطور شفاف، اعلام و به ناسازگاری آن با حقوق بشر و ارزشهای شرکت اشاره کنند. همچنین ممکن است از فعالان حقوق بشر مانند Access Now، گزارشگران بدون مرز و Roskomsvoboda، درخواست کمک کنند.
اگرچه این سازمانهای بینالمللی، معمولاً بیشتر بر اقدامات دولتها تمرکز داشتهاند، اما حالا مسئولیت شرکتها در همکاری با نقض حقوق بشر، خصوصاً در اجرای قوانین سرکوبگرانه، بیشتر مورد پرسش قرار میگیرد.
اگر ویپیان روی دستگاه کاربر نصب شده باشد، حتی پس از حذف از اپاستور یا گوگلپلی هم کار خواهد کرد. مشکل اصلی، جذب کاربران جدید و مقاومت در برابر حملات دولت است. هرگاه عملکرد فیلترشکن مختل شود، کاربران ناراضی، سریعاً به دنبال گزینههای دیگر میروند و با هر موج جدید از روسکومنادزور یا سازمان ارتباطات دولتی روسیه، تعداد کاربران، کاهش مییابد.
تا زمانی که این قانون و وضعیت مشخص شود، لازم است کاربران توانمند شوند تا کمتر به پلتفرمهای متمرکز وابسته باشند. خوشبختانه راههایی برای دور زدن محدودیتها وجود دارد که هرکدام درجههای مختلفی از راحتی و اطمینان را ارائه میدهند.
