هشدار به کاربران واتساپ: «مِتا اِیآی» هدیه نیست!
- «داده و بخصوص «فراداده» – سوختِ هوش مصنوعی» است؛
- «هوش مصنوعی – آیندۀ تبلیغات، جست وجو، دستیارهای دیجیتالی و واقعیت مجازی» است؛
- همچنان که « نفت = ارزشمندترین منبع قرن بیستم و سوخت صنعت» بود؛
- « فراداده – نفت قرن بیست و یکم» است.
- «واتساپ – بزرگترین میدان نفتی مکالمات انسانی جهان» است! و
- «مِتا اِیآی» – دکل استخراج این نفت، برای شرکت مِتا» ست!
-
«مِتا اِیآی» واقعاً چیست؟
«مِتا اِیآی» (MetaAI) یک دستیار هوش مصنوعی از شرکت مِتا، مالک پلتفرمهای واتساپ، فیسبوک و اینستاگرام است که اخیراً در اختیار کاربران واتساپ قرار گرفته است و ایرانیان بسیاری پیش از خاموشی بلندمدت اینترنت در ایران، آن را به اختیار خود مستقیماً داخل حساب کاربری خود نصب کردهاند و پس از این خاموشی، شمار بیشتری از کاربران واتساپ احتمالاً همین کار را خواهند کرد.
-
«مِتا اِیآی» چه کارکردی دارد؟
فعلاً پس از نصب «مِتا اِیآی» درون گوشی یا لپتاپ، کاربر میتواند روی دکمۀ مخصوص « MetaAI» در واتساپ کلیک کند یا در حین گفت وگو با کاربری دیگر، عبارتِ «MetaAI@» را تایپ کند و از چتبات داخلیِ «مِتا اِیآی» سؤال بپرسد و پاسخ بگیرد؛ یا از «مِتا اِیآی» بخواهد برای تولید متن، ترجمۀ نوشتار، ارائه پیشنهاد، خلاصهسازی محتوا، ترسیم نمودار و تحریر پیامها به او کمک کند.
سه ویژگی مهم “مِتااِیآی” عبارتند از:
- ویژگی اولِ «مِتا اِیآی» یکپارچگی آن است، یعنی قابلیت ادغام فناوری هوش مصنوعی مِتا، مِنجمله مدلهای خانوادۀ Llama در گفت و شنودهای خصوصی [و در برخی مناطق، در گفت و شنودهای گروهیِ] کاربر.
- ویژگی دومِ «مِتا اِیآی»، خلاصهسازی پُرسندها (یا پرامپتها) و ارائۀ پیشنهادها ست: در بعضی کشورها و نسخهها، «مِتا اِیآی» میتواند پُرسندهای طولانی کاربر را خلاصه کند و در نوشتن یا بهبود ادبی و تخصصی پیامها به کاربر یاری برساند و به او ایده بدهد.
- ویژگی سومِ «مِتا اِیآی» ، [به قول مدیران شرکت مِتا] رعایت حریم خصوصی کاربر است؛ یعنی محتوای مبادله شونده در «مِتا اِیآی» از نظر شخص ثالث [احتمالاً بجز مدیران شرکت مِتا] پنهان میماند زیرا واتساپ در گفت وشنود کاربر با مخاطب یا مخاطبان مقابلاَش، همچنان از رمزنگاری سرتاسری (یا «انتها-به-انتها») استفاده میکند؛ بدون آن که بهطور خودکار پیامهای معمولی کاربر را بتواند بخواند یا بشنود.
ولی این باعث نمیشود که مهندسان پُرسندگذاری (پرامپتینگِ) «مِتا اِیآی» که تنها پُرسندهایی را میبیند که کاربر مستقیماً برای «مِتا اِیآی» طرح میکند، آنها را نخوانند یا نشنوند.
شرکت مِتا میگوید: اگر یک کاربر در فیسبوک و اینستاگرام هم حساب کاربری داشته باشد، تعامل کاربر با این دستیار هوش مصنوعی به دیگر حسابهای مِتای کاربر متصل نمیشود، هرچند مدیریت شرکت مِتا تأکید میکند که دادههای پُرسندی که کاربر به «مِتا اِیآی» میفرستد، ممکن است برای بهبود کیفیت پاسخگویی «مِتا اِیآی» بازپردازش و استفاده شوند.
-
یک هشدار مهم: حضور «مِتا اِیآی» جاودانه است!
نکته مهم دیگر اینکه کاربری که یکبار «مِتا اِیآی» را در گوشی یا لپتاپ خود نصب کند، دیگر امکان حذف کاملِ آن را ندارد! و تنها میتواند از آن استفاده نکند، اما دکمهاش را در گوشی یا لپتاپ نمیتواند محو کند و این دکمه در گوشی یا لپتاپ مربوط تا اطلاع ثانوی(!) باقی میماند. به همین علت، توجه نهادهای نظارتی در اروپا به مسائل حقوقیِ «مِتا اِیآی» جلب شده و برخی نهادهای اروپایی نسبت به یکپارچهسازیِ انحصاریِ «مِتا اِیآی» در واتساپ هشدار داده و در مورد محدود شدن دسترسی رقبای اروپایی به ابزارهای هوش مصنوعی، ابراز نگرانی کردهاند.
-
شرکت مِتا از «مِتادیتا»ی کاربران طلا میسازد!
شرکت مِتا در هر خدمتی که مجانی یا پولی ارائه میکند، به دنبال دادههای رفتاری و تعاملیِ کاربرانِ اپلیکیشنهای خود است. این دادههای رفتاری و تعاملی کاربران، مِتادیتا (به فارسی: «فراداده») نامیده میشود و گردآوری «فراداده»ها برای شرکت مِتا «بسیار باارزش» و سودآور است. این در حالی است که شرکت مِتا قانوناً نمیتواند محتوای گفت وشنودهای عادی کاربر را بخواند یا شنود کند، مگر آن که قاضی صلاحیت داری رسماً و کتباً از مدیریت واتساپ بخواهد، محتوای گفت وگوهای عادی کاربر مشخصی را تهیه کند و در اختیار قاضی مربوط قرار دهد. این محدودیت یعنی: تماسها، پیامها و فایلها برای مِتا مستقیماً قابل مشاهده نیستند.
«فراداده» یعنی آن دادههایی برای مِتا بسیار ارزشمند هستند که نشان دهند:
- کاربر با چه کسانی ارتباط برقرار و چند وقت یکبار گفت وگو میکند؟
- کاربرانِ مبداء و مقصد در چه ساعاتی برخط هستند؟
- آنها از کجا به کجا تماس میگیرند؟
- از چه دستگاههایی استفاده میکنند؟
- در چه مسیرهایی در حرکتاند؟
- کجا سکنی دارند؟
- آیا گفت وگوی کاربر از نوع فراپخش است ؟ یعنی گروهیست؟ یا خصوصی؟
- میزان استفاده از ابزار واتساپ چقدر است؟
- نوع تعامل هر دو کاربر چیست؟ و
- کاربر به چه میزان از خدمات واتساپ رضایت دارد؟
«فراداده»های مذکور، نسبت به دادههایی که کاربر به «مِتا اِیآی» میدهد از نظر تجاری گاهی از خود متن گفت وگوها (وقتی که کاربر مستقیم با «مِتا اِیآی» گفت وگو میکند یا @MetaAI را تایپ میکند) ارزشمندتر هستند.
فرادادهها رمزنگاری سرتاسری نمیشوند و شرکت متا میتواند از آنها برایِ:
- آموزش تقویتی ماشینهای یادگیری خود،
- بهکرد فعالیت آنها و
- به منظور شخصیسازی سیستم هوش مصنوعی استفاده کند.
- گاهی نیز [بر حسب سیاستِ شرکت مِتا] ممکن است فرادادهها توسط انسانها (مانند پژوهشگران کمبریج آنالیزیس) بررسی و به سود یا به ضرر خود کاربران استفاده شوند.
شرکت مِتا یا پژوهشگران مربوط در مراکز تحقیقاتیِ تحت قراداد شرکت مِتا میتوانند از طریق بررسی الگوهای رفتاری (Behavioral Patterns) بفهمند:
- مردم چه سؤالهایی میپرسند؟
- با چه زبانی میپرسند؟
- در مکالمات خود چه لحنی دارند؟
- چه موضوعاتی را مطرح میکنند؟
- کدام موضوعات ترِند و جزو جریان اصلی هستند؟
- چه چیزی باعث تعامل بیشتر کاربر با هوش مصنوعی میشود؟ و
- رفتار بعدی کاربر چه خواهد بود؟
این اطلاعات را شرکت مِتا برای مقاصد متنوعی گردآوری میکند: مثلاً برای توسعۀ هوش مصنوعی، اجرای کارزارهای تبلیغات هوشمند، مدل سازی و پیشبینی رفتار کاربران و…!
به عبارت دیگر شرکت مِتا از پساپرداش این اطلاعات طلای ناب میسازد.
-
شرکت مِتا: کارگاه استحالۀ «کاربر» به «محصول»
اگر منتقدان اقتصاد دیجیتالی (برای مثال: مارکس و انگلس و لنین دیجیتالی!) بیایند کاربران را در مرحلۀ پیشاپردازش این اطلاعات، سایبرپرلتیاریا یا بردههای مدرن بنامند، به راستی که محقاند! زیرا در نهایت، کاربران محصولهای کارگاه شرکت مِتا هستند!
این به اصطلاح «سایبرپرلتیاریا» یا «بردۀ مدرن» در تعامل ممتد کاربر با رسانههای اجتماعی شرکت مِتا به مرور زمان توسط سیستم هوش مصنوعی این شرکت ساخته و پرورانده میشود!
- اهداف شرکت مِتا
- هدف اول و نهایی از جمعآوری فرادادهها، آموزش و بهینهسازی مدلهای هوش مصنوعی شرکت مِتا توسط مهندسان پرامپتینگِ این شرکت است،
- اما هدف میانی و گذرا، وابسته کردنِ هرچه بیشترِ کاربران به اکوسیستم مِتا و از این طریق، تبدیل کاربران بیشتر به محصول
- و در مجموع: هدف راهبردی شرکت مِتا، پیگیری استراتژی رقابت مستقیم علیه ChatGPT، Google و Apple است.
از این رهگذر، «مِتا اِیآی»، آیندۀ تبلیغات مکالمهای (Conversational Ads) را بشارت میدهد. اگر امروز «مِتا اِیآی» رایگان است، فردا میتواند به تبلیغات فوق هوشمندی مجهز شود تا خدمات پولی پیشرفته ارائه کند و از فرادادهها برای هدفگیری تبلیغاتی دقیقتر و مؤثرتر استفاده نماید.
-
گردآوری فرادادهها برای ترسیم «نقشههای اجتماعی!»
از آنجایی که واتساپ بیش از ۲ میلیارد کاربر فعال دارد، حتی اگر تنها پنج درصد از کل کاربراناَش با «مِتا اِیآی» تعامل کنند و هر تعامل تنها چند کیلوبایت داده تولید کند؛ درنتیجه: دیتابیسِ شرکت مِتا [در کنار دیتابیسهای عظیم چینیها] یکی از غنیترین و بزرگترین دیتاستهای زبانی و رفتاری جهان میشود!
این دیتاستهای زبانی و رفتاری، میلیاردها دلار ارزشِ بالقوه در بر دارند و هر چقدر هزینه توسعه و تولید دستیار “مِتااِیآی” بالا باشد، سود حاصل از دیتاستهای زبانی و رفتاری، چند برابر آن را جبران میکنند. زیرا که:
- «فراداده – قدرت + پول + برتری رقابتی!»
شایان توجه است که فراداده، کمترین و باارزش ترین اطلاعاتی است که شرکت مِتا از طریق واتساپ و «مِتا اِیآی» از کاربران خود جمعآوری میکند.
- توصیۀهای مصلحان اقتصاد دیجیتالی
- با دستیار «مِتا اِیآی» و هر دستیاری که در رسانههای اجتماعی بسترسازی میشوند، تعامل نکنید! چون «مِتا اِیآی» و دستیارانی شبیه آن، دست کاربر را «اینجا» میگیرند ولی «آنجا» «دستِ کاربر» و فراتر از «دستِ کاربر»، مغزِ کاربر را به ابزاری برای رسیدن به اهداف خود تبدیل میکنند!
- با این حال اگر از «مِتا اِیآی» استفاده میکنید، حداقل پرسش شخصی، پُرسند شغلی یا سؤال فکری از «مِتا اِیآی» نپرسید! و دستور شخصی، شغلی یا فکری برایش صادر نکنید!
- در مجموع، اگر از «مِتا اِیآی» استفاده نکنید، راحتتر هستید چون دادهای هم علیه خود شما، کشور و جامعۀ مدنیِتان تولید نمیکنید.
- به هوش باشید که واتساپ چون به دفتر تلفنتان دسترسی دارد، از این طریق، از کاربرانی که «مِتا اِیآی» را نصب نکردهاند نیز گردآوری فراداده میکند.
- پس شرکت مِتا قادر است که از فرادادههای حدود دو میلیارد کاربر برای نقشهسازی اجتماعی (Social Graph) استفاده میکند، نگاشتی که برای سیاستمداران و مبلغان بسیار ارزشمند و سودمند است.
- در هر صورت، در دفتر تلفن گوشیتان فقط تعداد کمی از مخاطبان ضروری را ذخیره کنید!
- همچنین، در صورت امکان، در تنظیمات گوشی خود، دسترسی واتساپ به Contacts را محدود کنید.
- تا جایی که میتوانید موقعیت مکانی خود را غیرفعال نگه دارید!
- شرکت مِتا ادعا میکند که به Google Drive یا iCloud کاربران، دسترسی ندارد، اما کاربر آگاه ریسک نمیکند: بکاپهای معمولی روی Google Drive یا iCloud رمزنگاری سرتاسری ندارند!
- استفاده از واتساپ وب را محدود کنید، زیرا واتساپ وب برای شرکت مِتا مِتادیتای بیشتری تولید میکند.
- پیامهای حساس را در واتساپ ننویسید!
- اگر موضوع: میهنی، امنیتی، پزشکی، مالی، حقوقی، سیاسی، و شغلی محرمانه است بجای «مِتا اِیآی» از پیامرسانهای امن جدا از واتساپ استفاده کنید یا حضوری صحبت کنید! و تماس مستقیم بگیرید!
- در هر صورت: اعلانها و تعامل غیرضروریتان را کاهش دهید!
- زیرا: تعامل کمتر = فرادادۀ کمتر!
- اعلانات غیرضروری را نیز خاموش کنید!
- سعی کنید: پیامهای کوتاه و حداقلی بنویسید!
- ضمناً حسابهای تان مربوط به شرکت مِتا را به هم وصل نکنید!
- اگر واتساپ، اینستاگرام و فیسبوک را به هم لینک کنید؛ در این صورت، قدرت تحلیل شرکت مِتا و پژوهشگران شرکتهای شبیه به کمبریج آنالیزیس چند برابر میشود.
- توجه داشته باشید که «اتصال حسابها = رُخنمون (پروفایلِ) دقیقتر ساختن از شما!» هر وقت برای شما پیغام «بهروزرسانی سیاستها» آمد، یا سیستم از شما اجازه جدید خواست، حداقل خلاصهاش را بخوانید و اگر «اختیاری» بود، ردش کنید!
- احتیاط شرط بقا در عصر هوش مصنوعی است!
-
سناریونویسی هوش مصنوعی مِتا برای رمزگشایی از مکالمات
و در نهایت اینکه فرادادههای برقراری ارتباط کاربر با مِتااِیآیِ، پرسشها و دستورهای طرح شده از طرف کاربر دارای دستیار هوش مصنوعی مِتااِیآیِ برای مِتااِیآیِ، اینها دادههایی هستند که مهندسان، مدیران و پژوهشگران شرکت مِتا به آنها دسترسی دارند.
آنها به کمک پردازش این دادهها میکوشند به مهمترین نکات مکالمات خصوصی و تعاملات شخصی کاربران واتساپ پی بِبَرَند و بدین منظور از امکان لحن شناسی و نیت خوانیِ هوش مصنوعی شرکت مِتا استفاده میکنند.
سپس نوبت گمانه زنی، مدل سازی، سناریونویسی و پیشبینی رفتار آینده کاربران واتساپ میرسد، چه مِتااِیآیِ را نصب کرده یا نصب نکرده باشند!
فقط کافی است که در شبکۀ واتساپ عضویت داشته و با کاربر دارای مِتااِیآیِ در ارتباط بوده باشند.
این در حالی است که گمنامی یکی از حقوق انسان و اَعمال مذکور خلاف نص اخلاق و حقوق بشر است؛ اما فعلاً هنوز هیچ قانون جهانشمولی وجود ندارد تا اَعمال مذکور را منع یا مجازات کند.
