سيد علي اكرميفر - دفتر همكاريهاي فناوري رياست جمهوري - چكيده: امروزه كمتر كسي را ميتوان پيدا كرد كه منكر نقش پايهاي نرمافزار در عصر اطلاعات و ارتباطات باشد. اكثر كشورهاي پيشرفته و يا درحال توسعه اهميت نرمافزار را به خاطر ويژگيهاي خاص و بازار بزرگي كه دارد درك نمودهاند و دستيابي به سهمي از اين بازار را سرلوحة سياستهايشان قرار دادهاند.
بررسي روند تغييرات تكنولوژي در كشورها نشان ميدهد كه كشورهاي پيشرفته با سرمايهگذاري فراوان و فعاليت زياد در انواع فنّاوريهاي نو از جمله نرمافزار، كه تفاوتهاي گوناگوني نسبت به ساير فنّاوريها دارد، به دنبال حفظ موقعيت و برتري اقتصادي و اجتماعي و به طور خلاصه گسترش توسعهيافتگي خود هستند. عدم نياز به مرحلة ساخت تجهيزات و راه اندازي خط توليد، و يا امكان همكاري از راه دور و وسايل كار ارزان و در دسترس، نمونههايي از اين تفاوتها است. در اين شرايط داشتن يك صنعت نرمافزار قدرتمند و پويا، مزيتي رقابتي براي كشورها محسوب شده و به توسعه يافتگي آنها كمك ميكند.
كليد توسعة صنعت نرمافزار تنها آموزش و تربيت نيروي انساني و اخذ تكنولوژي و خريد تجهيزات نيست؛ بلكه اين مهم مستلزم يك سيستم هماهنگ شامل زنجيرهاي از فرآيندها و عوامل مختلف است. عواملي چون روشهاي بازاريابي و شيوههاي رقابت، روشهاي مديريت شركتها، استراتژيهاي دولت و بنگاههاي نرمافزاري، استانداردها و مراكز تدوين آن، سطح تكنولوژي و روشهاي پيشرفت، آموزش و تأمين نيروي انساني و ارتباط دانشگاه و صنعت و ارتباط اين عوامل با يكديگر نقش اساسي در توسعة صنعت نرمافزار دارند. هدف اين مقاله بررسي نقش پژوهشهاي كاربردي در توسعة صنعت نرمافزار يا بررسي چگونگي همكاري دانشگاه و صنعت در حوزة فناوري نرمافزار ميباشد.
1- مقدمـه
در سالهاي اخير پيشرفتهاي وسيع و سريع سختافزارها و نرمافزارهاي كامپيوتري چالشها و فرصتهاي جديدي را براي دانشگاه و صنعت ايجاد كردهاند. در گذشته متخصصين و صاحبنظران پيشبيني ميكردند كه رشد و استفاده از سختافزارهاي كامپيوتري تا دهة 50، 60 و يا حداكثر 70 به نهايت خود برسد؛ حال آن كه امروزه در هر ماه، جهان تحولات جديدي را در اين حوزه مشاهده ميكند. متدولوژيها و ابزارهاي توسعة نرمافزار نيز به سرعت در حال تغييرند. شبكة اينترنت و فرصتهاي بسيار زيادي كه بوجود آورده، تغييرات سريع تكنولوژيكي نرمافزارها، پيشرفت فوقالعادة ارتباطات و بسياري موارد ديگر ضرورت داشتن صنعت و دانشگاه پويا را خاطرنشان ميسازد. در چنين دنياي متحولي، همگامي و يا حتي جلوتر بودن از تحولات ضروري است. همكاري و ارتباط دانشگاه و صنعت باعث همافزايي آنها ميشود و از بروز شكاف تكنولوژيكي در كشور جلوگيري مينمايد.
شركتها و سازمانها براي حفظ موقعيت و قابليت رقابت، بايستي با تغييرات تكنولوژي همراه شده و سعي كنند از ابزارهاي جديد استفاده نمايند. اين كار نه تنها هزينهبر بوده بلكه نيازمند ارتقاي علمي نيروها و انطباق با ابزارها و متدولوژيهاي جديد ميباشد. همكاري دانشگاه و صنعت ميتواند به حل اين مشكل كمك كند.
سه مرحلة تحقيق و توسعه، توليد و فروش از مراحل اصلي زنجيرة توليد محصولات صنعتي محسوب ميشوند؛ پس از مرحله تحقيق و توسعه كه نمونة آزمايشگاهي ساخته شده و مورد تأييد قرار ميگيرد، ابزارها و كارخانجات لازم براي توليد انبوه محصول طراحي وساخته شده و مورد بهرهبرداري قرار ميگيرد. آخرين قدم مرحله بازاريابي و فروش است. در صنعت نرمافزار مرحلة توليد وجود ندارد ويا نقش آن كمرنگ است. اصولاً نرمافزار پس از مرحلة تحقيق و توسعه آمادة فروش ميباشد. از آنجايي كه عمده كار صنايع غير نرمافزاري بر توليد و روشهاي آن تأكيد دارند، ميتوان به تفاوتهاي صنعت نرمافزار با ساير صنايع پي برد. در صنعت نرمافزار تمركز بر تحقيق و توسعه است و بنابراين رابطة صنعت نرمافزار و دانشگاه بسيار نزديكتر از ساير صنايع است؛ تحقيق و توسعه يك فعاليت پژوهشي و مشترك بين دانشگاه و صنعت ميباشد.
تحقيقاتي كه در دانشگاهها انجام ميگيرد در دو گروه تحقيقات پايه و تحقيقات كاربردي طبقهبندي ميشود. تحقيقات كاربردي دانشگاه و تحقيق و توسعه صنعت نرمافزار مكمل يكديگر بوده و نقطة اتصال اين دو محسوب ميشوند. بنابراين توجه به تحقيقات كاربردي ميتواند ارتباط دانشگاهها را با صنعت نرمافزار تقويت كند.
ارتباط دانشگاه با صنعت مزاياي فراواني دارد. يكي از مزيتهاي آن بكارگيري پتانسيل نيروي انساني دانشگاه در انجام تحقيقات كاربردي واقعي و مورد نياز صنعت ميباشد. بسياري از پروژههاي دانشگاهي با هدف توليد مقاله تعريف ميگردد و در نهايت به نتيجه مناسبي نميرسد و حتي رضايت افراد را نيز برآورده نميسازد. در حالي كه تحقيقات كاربردي مورد نياز صنعت باعث ميشود تا دانشجويان با محيط واقعي بيرون آشنا شوند و براي آينده نزديك خود تجربههاي بزرگ كسب نمايند. از ديگر مزاياي ارتباط ارتقاي كيفيت پژوهشهاي دانشگاهي از يك سو و از سوي ديگر ارتقاي كيفيت فعاليتها و محصولات صنعتي ميباشد. اين ارتباط همچنين ميتواند اولويتهاي آموزشي و پژوهشي را تعيين نموده و جهت بدهد. با تقويت تحقيقات كاربردي، دانشگاه محلي براي توليد و توسعة تكنولوژي خواهد شد.
هدفدار بودن پژوهشها و كيفيت بالاي فعاليتها و محصولات و رضايت شغلي حاصله، يكي از راههاي جلوگيري و يا كاهش فرار مغزها ميتواند باشد. نيروهايي كه غالباً نه فقط به خاطر دستمزد بالا، بلكه به خاطر كارهاي عاليتر و جديدتر كه از تكنولوژيهاي نو بهره ميگيرند به خارج ميروند، ديگر تمايلي به مهاجرت نخواهند داشت.
در اين مقاله به برخي چالشهاي صنعت نرمافزار اشاره ميشود، سپس وضعيت و جايگاه دانشگاه در نرمافزار بررسي گرديده و در نهايت تأثيرات متقابل صنعت و دانشگاه در حوزة نرمافزار به همراه راهحلهاي پيشنهادي ارائه ميشود.
دنياي نرمافزار به شدت در حال تغيير و تحول است؛ بازار آن به صورت نمايي گسترش مييابد و هر گونه درنگي باعث حذف شركتها از صحنة رقابت ميشود. در كشور ما كه هنوز صنعت نرمافزار ضعيف است و درست و حسابي پا نگرفته بايد برنامههاي اساسيتري داشت.
صنعــت نــرمافزار صنعتــي جهانــي است. بــراساس قوانين اندازة اقتصادي و حوزه اقتصادي چنانچه در آينده بسياري از نرمافزارها و خدمات نرمافزاري در سطح وسيع و جهاني عرضه نشود به صرفه نخواهد بود. در اثر قوانين فوق كسي كه بتواند مشتري بيشتري براي محصولات خود بيابد و محصولات كيفيتري را ارزانتر به بازار عرضه نمايد برنده خواهد بود و خواهد توانست از قيمت محصول خود بكاهد. صنعت نرمافزار صنعتي است كه شرط باقيماندن و پويايي در آن، رقابت، آن هم در سطح جهاني است.
قانون اندازة اقتصادي بيشتر در دورة صنعتي مطرح ميشد. براساس اين قانون، توليد بيشتر باعث كاهش قيمت محصول ميگردد(نمودار شكل 1). البته به دليل استفاده از مواد اوليه و محدوديتهاي حمل و نقل، خرابي و ضايعات، قيمت كالا از مقدار مشخصي نميتواند كمتر باشد. در اقتصاد اطلاعات قانون حوزة اقتصادي مطرح ميشود. قيمت نرمافزار به دليل عدم استفاده از مواد اوليه و نداشتن هزينة حمل و نقل و جابجايي ميتواند تا مرز صفر تقليل يابد. بنابر اين نرمافزارهايي كه مشتريان بالقوة بيشتري داشته باشند و براساس پارادايم حوزة اقتصادي كه در عصر اطلاعات مطرح شده، دامنة بيشتري را پوشش دهند موفقتر هستند. به عنوان نمونه ميتوان به شركت والتديسني اشاره كرد. اين شركت با توليد فيلم و انيميشنهايي باكيفيت و با استفاده از يك بازار جهاني، محصولاتش را به قيمت هر دقيقه 8 دلار ارائه ميكند؛ درحاليكه كه محصولات معادل و چه بسا ضعيفتر توليد داخل كشور به قيمت هر دقيقه 350 دلار عرضه ميگردد.
2- چالشهاي صنعت نرمافزار
داشتن بازار جهاني براي نرمافزار بدون تكنولوژيها و متدولوژيهاي جديد نرمافزاري، نيروهاي فني و آموزشي ديده، استراتژي و نوآوري امكانپذير نيست. حتي بازار محلي نيز متأثر از بازار جهاني است. وقتي مشتريان دولتي، صنعت داخل را قبول نداشته باشند و مشتريان خصوصي محصول ارزانتري را از شركتهاي خارجي ببينند، مسلماً جايي براي شركتهاي نرمافزاري داخل باقي نخواهد ماند، تنها اميد بسياري از اين شركتها زبان بود كه با استاندار شدن زبان فارسي و لحاظ آن در يونيكد، سنگرهاي اين حوزه نيز به تدريج درحال تسخير شدن است. نمونة روشن اين ادعا برتري قدرتمندانة نرمافزار Word عربي شركت مايكروسافت بر كليه ويرايشگرهاي فارسي است.
ماهيت صنعت نرمافزار برخلاف ساير صنايع، بيشتر تحقيقاتي است. در صنايع سختافزاري پس از تحقيق و توسعه مرحلة توليد و سپس مرحلة بازاريابي و فروش قرار دارد؛ در حاليكه در صنعت نرمافزار مرحلهاي به نام توليد وجود ندارد(شكل 2). بنابراين يكي از عوامل پويايي و رقابتي شدن صنعت نرمافزار برقراري و حفظ ارتباط با دانشگاهها و مؤسسات تحقيقاتي نرمافزار در داخل و خارج كشور است. در برخي از كشورها اين مسئله امري رايج و جاافتاده است. حتي شركتي مثل مايكروسافت هم با دانشگاهي مثل دانشگاه واشنگتن همكاري ميكند و تزهاي دكتري در زمينههاي مختلف مورد نيازش تعريف مينمايد. در پاركهاي تحقيقاتي نيز معمولاً سر و كلة شركتها پيدا ميشود و در آنجا شعبهاي را به خود تخصيص ميدهند. شعبات شركتهاي اوراكل و هولت پاكارد امريكايي در پارك نرمافزار هاگنبرگ اتريش نمونهاي از همكاري صنعت با مراكز تحقيقاتي خارجي است.
جدايي دانشگاهها و صنعت و تمركز صنعت بر ابزارها، روشها و متدولوژيهايي كه مدتهاست از رده خارج شدهاند. در جذب نيروي كار فارغالتحصيل دانشگاهها خلل ايجاد ميكند و در نتيجه مكانيزم فرار مغزها تقويت ميشود و خود صنعت نخستين ضرركننده خواهد بود. نيروي انساني ماهر مهمترين جزء صنعت IT خصوصاً نرمافزار است. اين عنصر به قدري مهم است كه كشورهاي پيشرفته كه از صنايع پويا برخوردارند، سالانه هزاران نفر از نيروهاي نرمافزاري كشورهاي در حال توسعه را جذب مينمايند. تحقيقات نشان ميدهد كه ارزش كار يك برنامهنويس يا متخصص نرمافزاري عالي 20 بار بيشتر از يك متخصص متوسط است[4]. ماهيت تحقيقاتي بودن كارهاي شركتهاي نرمافزاري نيز مؤيد اهميت نيروي انساني در رشتة نرمافزار است؛ يعني آن كساني كه اين صنعت مبتني بر دانش و نه مبتني بر سرمايه را پيش ميبرند.
3- وضعيت و جايگاه دانشگاه در نرمافزار
تحولات تكنولوژي بر دانشگاهها نيز تأثير ميگذارد. دانشگاههايي كه بتوانند هر چه سريعتر آموزشها و پژوهشهاي خود را با تغييرات و نيازهاي روز منطبق سازند، از ارزش بيشتري برخوردارند. بنابراين همراهي با تحولات سريع و پيدرپي نيازمند بازنگري مستمر در برنامههاي آموزشي است، هرچند تحولات برنامههاي آموزشي را پس از مدتي خودبهخود تغيير خواهند داد، ولي اين ديگر همراهي نيست و بلكه عقبماندگي ميباشد.
هزينه، وقت و تلاش زيادي صرف آموزش نيروهاي مستعد ايراني در دانشگاه ميشود، در حاليكه بهرهگيري كشور از اين استعدادها ضعيف است و متأسفانه بسياري از آنها خصوصاً در رشتة نرمافزار به كشورهاي ديگر مهاجرت ميكنند. از مهمترين دلايل اين معزل ضعف صنعت نرمافزار و يا حتي ارتباط ضعيف دانشگاه و صنعت است. نوع نگرش يا فرهنگ پژوهشي نيز معمولاً به اهميت ارتباط صنعت و دانشگاه توجه ندارد و هدف پژوهشها را توليد مقاله فرض ميكند. در نتيجه نيروي فوقالعاده بسياري از دانشجويان كشور در تحقيقات پايه تلف ميشود و به نتيجة قابل توجهي منتج نميگردد. بسياري از دانشجويان از پروژهاي كه انجام دادهاند اظهار نارضايتي كرده و به بدردنخور و رفع تكليف بودن آن اشاره دارند. چه بسا پاياننامههايي كه در كتابخانة دانشكدهها انباشته شده و مراجعه كننده ندارند. چگونه بايد اين مشكلات را رفع نمود؟ مسلماً تحقيقات كاربردي يك راهحل است. دانشجوياني كه به تحقيقات كاربردي مشغول ميشوند و فعاليت خود را هدفدار ميبينند، با شوق و اشتياق بيشتري به كار ميپردازند، لذا نتايج خوبي به بار ميآورند و علاوه بر توليد مقاله و كسب درآمد براي آيندة كاري خود آماده ميشوند. مؤسسات تحقيقات كاربردي در مجاورت دانشگاهها نقش مؤثري را در اين خصوص ايفا ميكنند.
مركز امنيت شبكة شريف نمونهاي از اين مراكز است. نيروهاي فعال اين مركز كه براي شركتها و سازمانهاي كشور پروژههاي امنيت شبكه انجام ميدهند دانشجويان هستند. براساس بررسيها، كساني كه پروژة كاربردي در اين مركز انجام ميدهند، انگيزه و رضايت بيشتري نسبت به افرادي كه فعاليتهاي تحقيقاتي صرف را به عنوان رفع تكليف انجام ميدهند دارند. به خاطر موقعيت مكاني مركز، دانشجويان ميتوانند به راحتي در ساعاتي كه كلاسهايشان به اتمام ميرسد، در مركز حضور پيدا نمايند. شغل محسوب شدن فعاليتهاي كاربردي و تخصيص دستمزد به افراد، آنها را به فعاليت جديتر و منظمتر تشويق مينمايد. اهميت چنين مركزي با افزايش متقاضيان پيوستن به آن بر همگان روشن شده است.
بنابراين ارتباط دانشگاه و صنعت هم براي دانشگاه اهميت دارد و باعث اولويتبندي زمينههاي آموزشي و پژوهشي آن ميگردد، كيفيت آموزشي و پژوهشي را بالا ميبرد و از فرار مغزها ميكاهد، و هم باعث توسعه و رشد صنعت ميگردد. توسعة صنعت نرمافزار به آموزش و پژوهشهاي دانشگاهي گره خورده است.
4- شيوههاي همكاري دانشگاه و صنعت نرمافزار
در بخشهاي قبل لزوم ارتباط مستحكم و همكاري نزديك دانشگاه و صنعت بررسي شد. براي برقراري اين همكاري، دولت و متوليان نرمافزار كشور بايست وارد صحنه شده و موانع را برطرف نمايند. نقش دولت در اين زمينه حياتي است. بخشي از كارهايي كه دولت ميتواند و لازم است به انجام آن مبادرت بورزد عبارتند از:
تشويق: از طريق مشوقهاي مختلف از قبيل جايزه يا مشوقهاي مالياتي، پژوهشهاي كاربردي مشترك بين دانشگاه و صنعت را فعال نمايد.
هدايت: به كمك روابط و اهرمهاي خود سعي در نزديكي صنعت به دانشگاههاي داخل و يا حتي خارج بنمايد و اين ارتباط را در جهت مصالح كشور از جمله كاهش فرار مغزها هدايت نمايد.
تدوين قوانين مناسب: درصد زيادي از درآمد پروژهها توسط سيستم اداري دانشگاه اخذ ميگردد. در رشتههايي كه آزمايشگاهها و امكانات دانشگاهي نقش اساسي در انجام پروژهها دارند. اين امر شايد عاقلانه به نظر برسد، اما در رشته نرمافزار كه بيشتر مبتني بر نيروي انساني است رقم فوق ناعادلانه است و مانعي براي همكاري محسوب ميشود.
استفاده از اهرم مشتري بودن: نيازهاي نرمافزاري سازمانهاي دولتي يا پروژههاي فني كه بخش از آن نيازمند تحقيقات ميباشند با قيد همكاري با دانشگاه براي صنعت و بالعكس تعريف گردد. شركتها موظف باشند بخش از كار خود را درون دانشگاه انجام دهند و دانشگاه موظف باشد كه توجه شركتها را به همكاري جلب نمايد.
برقراري ارتباطات متخصصين داخل و خارج: هم دانشگاه و هم صنعت نرمافزار نيازمند ارتباطات با صنايع و دانشگاههاي ساير كشورها هستند. هزينة بالاي مسافرتها و ارتباطات با خارج لزوم حمايت و هدايت دولت را مشخص ميكند.
برنامههاي فرهنگسازي: بسياري از فرآيندها از جمله ارتباط دانشگاه و صنعت بدون اصلاح الگوي ذهني افراد امكانپذير نيست. جايگاه دولت و متوليان صنعت نرمافزار ايجاب ميكند كه از بهترين روشها از جمله اطلاعرساني و تبليغات مناسب اين امر خطير را به انجام برسانند.
ايجاد مراكز پژوهش كاربردي: تأسيس يا كمك به مراكز پژوهشهاي كاربردي نرمافزار در مجاورت دانشگاهها با شرط همكاري با صنعت، موجب تقويب ارتباط ميگردد. نمونهاي از اين مراكز مركز فناوري اطلاعات و ارتباطات پيشرفته است كه با همكاري دانشگاه و دولت به تازگي در مجاورت دانشگاه شريف ايجاد شده است.
دولت همچنين بايد براي توسعه صنعت فعاليتهايي از قبيل ايجاد شرايط رقابتي، ايجاد زمينههاي توسعة بازار، اصلاح فرهنگ مصرف و ايجاد زيرساختها را تدارك ببيند و كارآفريني در نرمافزار را گسترش دهد.
دانشگاه و صنعت نيز در خصوص تحكيم ارتباط خود وظايفي دارند كه ميبايست به انجام برسانند. ارتباط بيشتر با ايجاد و گسترش فعاليتهاي زير امكانپذير است[3]:
كميتة مشورتي: تشكيل كميتههاي مشورتي با عضويت مديران ارشد صنعت و دانشگاه و جلسات منظم براي آشنايي با آخرين وضعيت دانشگاه و صنعت و بررسي مشكلات اين دو حوزه و ارائه راهكارهاي مناسب در تقويت ارتباط دانشگاه و صنعت نرمافزار اثر مثبت دارد.
تقويت دورههاي كارآموزي: دورههاي كارآموزي براي شركتها علاوه بر فرصتي براي آزمودن كارمندان آينده بدون داشتن تعهدات بلند مدت، مزيت بهرهگيري از دانشجويان به عنوان نيروي كار ارزان، با انگيزه و آماده كسب مهارت را داراست. اين دورهها براي دانشگاه نيز محاسني دارند. يك آزمون واقعي براي برنامههاي دانشگاهي محسوب ميشوند، مكمل آموزشهاي كلاس درس است و زمينة دسترسي دانشجويان به منابع و تجهيزات گرانقيمت را فراهم ميآورد.
اشتراك منابع سختافزاري و نرمافزاري: برخي از شركتها تجهيزاتي دارند كه براي پژوهشهاي دانشگاهي مورد نياز ميباشد و يا دانشگاهها امكاناتي مثل شبكه و دسترسي به اينترنت دارند كه شركتها نيازمند آن هستند. بنابراين منابع ارزشمند بهتر است توسط مراكز دانشگاهي و صنعتي بصورت مشترك استفاده شود.
بورس تحصيلي دانشجويان توسط شركتها: دانشجويان به صورت پارهوقت در شركت حضور داشته باشند و علاوه بر آموزشهاي دانشگاهي در صنعت بكار مشغول شوند.
تعريف پروژه از سوي صنعت براي اساتيد دانشگاه: همانگونه كه قبلاً درخصوص مراكز تحقيقات كاربردي پيشنهاد شد، پروژههايي صنعتي به اساتيد واگذار گردد تا با نظارت كامل صنعت و به همراه دانشجويان به انجام برسد.
همكاري آموزشي و مشاورهاي اساتيد : اساتيد در طول تابستان به صورت تماموقت جذب شركتها شده و با ارائه مشاوره و همراهي پروژهها در جريان فعاليتهاي صنعتي و آخرين تحولات قرار بگيرند.
آموزش و بهروز كردن آموختههاي اساتيد: تحولات سريع تكنولوژي نياز به آموزش مستمر را تقويت ميكند. هم اساتيد دانشگاه و هم مديران صنعت بايستي اطلاعات بهروز داشته باشند.
5- نتيجهگيري
در اين مقاله پس از بررسي جايگاه نرمافزار در عصر حاضر, به ضرورت داشتن يك صنعت نرمافزار قوي كه در كلاس جهاني فعاليت كند و با شركتهاي بزرگ دنيا به رقابت بپردازد پيبرديم. داشتن چنين صنعتي نيازمند تمهيداتي از جمله برنامهريزي دولتي, وضع قوانين و استانداردهاي مناسب, ايجاد نياز, استفاده از لبة تكنولوژي, بهرهگيري از نيروهاي كارآمد از طريق تقويت ارتباط دانشگاه و صنعت ميباشد.
ارتباط مشخص و هماهنگ دانشگاه و صنعت فوايد زيادي را به دنبال دارد؛ در نتيجة تقويت رابطه بين صنعت و دانشگاه انرژي پژوهشي فراواني كه در دانشگاه وجود دارد به سمت كاربردهاي عيني هدايت شده تا به حل مشكلات جامعه محلي يا جهاني بپردازد. همچنين رشد كيفيت كار شركتها و كيفيت پژوهش دانشگاهها, كاهش فرار مغزها در اثر رضايت شغلي در داخل كشور و مشخص شدن اولويتهاي آموزشي و پژوهشي از فوايد اين ارتباط ميباشند.
صنعت نرمافزار ماهيت منحصر به فردي دارد, به طوريكه در اين صنعت مرحلة توليد انبوه يا كارخانهاي تقريباً وجود ندارد؛ در نتيجه مهمترين قسمت پروژههاي نرمافزاري تحقيق و توسعه است. تحقيق و توسعه در صنعت و پژوهشهاي كاربردي دانشگاهي مكمل يكديگرند لذا دانشگاه ميتواند در صنعت نرمافزار اثربخشي فوقالعادهاي داشته باشد.
تقويت ارتباط صنعت و دانشگاه روشهاي مختلفي دارد كه از آن جمله ميتوان به ايجاد مراكز كاربردي در مجاورت دانشگاهها, برگذاري دورههاي كارآموزي و كارورزي دانشجويان و اساتيد, واگذاري پروژههاي صنعتي به اساتيد دانشگاه و حمايت دولت از پروژههاي مشترك اشاره نمود.
چنانچه بخواهيم در دنياي متحول نرمافزار دنيا, حرفي براي گفتن داشته باشيم, بايد همين امروز دست بكار شويم كه فردا دير است.
6- مراجع
[1] ربيعي ح."نقش دانشگاهها و مؤسسات پژوهش كاربردي در صنعت نرمافزار آمريكا"، دانشگاه صنعتي شريف، سمينار، 1379.
[2] اكرميفر س.ع. "تحليل صنعت انيميشن ايران"، شبكة تحليلگران تكنولوژي ايران، www.itanetwork.org
[3] Duncan D. “Partnership Between Industry and Academia in Information technology”, California state university.
[4] Tessler S, Barr A, “Software R&D Strategies of Developing Countries”, Stanford Computer Industry Project.
صندوق پستي 4671-14155
تهران
تلفن: 6500065
نمابر:6500060
ict-research.net
پست الكترونيك: akrami@ce.sharif.edu