علي شميراني – بازار كامپيوتر يكي از بي قانون ترين بازارهاي كشور است. اين را از آن جهت قاطعانه و بي پرده مي گويم كه به عنوان خبرنگارنخستين روزهاي كاري خود را با حضور طولاني در اين بازار سپري كرده ام. چراكه در آن ايام اصولاً منابع و رسانه هاي خبري همچون امروز شكل نگرفته بودند و به همين دليل بازار كامپيوتر يكي از مهمترين حوزه هاي كسب خبر محسوب مي شد.
بازار كامپيوتر اين روزها يعني همزمان با آغاز فصل تابستان روزهاي طلايي فروش خود را طي مي كند. روزهايي كه بدترين زمان ممكن براي خريداران محسوب مي شود. اما همين موضوع يعني فصل تابستان و به دام افتادن خريداران كم تجربه به خصوص آن دسته كه براي نخستين بار قصد خريد كامپيوتر را دارند بهانه اي شد براي اين نوشتار.
معضل اجناس تقلبي
اجناس تقلبي يكي از رايج ترين و در عين حال علني ترين معضلات بازار كامپيوتر به شمار مي رود. اين اجناس به حدي در بازار زياد شده كه تشخيص آنها براي كاربران عادي غير ممكن و براي خود فروشندگان نيز دشوار شده است. جالب آنكه يكي از مشتريان اصلي قطعات تقلبي در خاورميانه بازار پر سود و بزرگ كامپيوتر ايران محسوب مي شود.
ولي آيا تا به حال شنيده ايد نهادي به اين موضوع سامان داده باشد؟
كاغذهاي بي ارزشي به نام گارانتي
شايد يكي ديگر از معضلات خريداران كامپيوتر در ايران برگه هاي بي ارزش و كم ارزشي باشد كه تحت عنوان گارانتي در اختيار مردم قرار مي گيرد. در اين برگه ها شرايطي لحاظ شده است كه به هيچ وجه نمي توان نام گارانتي را بر آنها نهاد. به اين نمونه توجه كنيد. براي مثال در برخي از گارانتي ها آمده است :"نوسانات برق و ورود ضربه كه موجب آسيب قطعه يا كامپيوتر شوند مشمول گارانتي نمي شود."
معناي اين جمله آن است كه شما قطعه يا كامپيوتر خود را بدون گارانتي خريده ايد(البته نه در همه موارد) علت نيز روشن است. كامپيوتر شما خراب مي شود به فروشند مراجعه مي كنيد و علت خرابي نوسان برق عنوان مي شود. در برخي موارد حتي شما را به شك نيز مي اندازند كه شايد كامپيوتر ضربه محكمي خورده و اگر شما چنين چيزي را انكار كنيد به شما گفته مي شود كه شايد يكي از دوستان يا اعضاي خانواده اين كار را كرده اند و به شما نمي گويند!
حال آن كه اصولاً چيزي با عنوان صدمات ناشي از نوسان برق و يا ضربه در صورت فقدان آسيب ظاهري(مانند سياهي و يا شكستگي) اصولاً قابل اثبات نيست.
ولي آيا تا به حال شنيده ايد نهادي به اين موضوع سامان داده باشد؟
قيمت هايي كه هيچ گاه ثابت نمي مانند
آيا مي دانستيد قيمت قطعات كامپيوتر در برخي از فروشگاه ها بر اساس قيافه شما تعيين مي شود؟ تعجب نكنيد. بله برخي از فروشندگان با مشاهده قيافه شما قيمت را اعلام مي كنند. هرچه اطلاعات شما در مورد قطعات، كارايي و امكانات آنها كمتر باشد، معنا و مفهوم آن اين است كه مي توان به شما جنسي با قيمت بالاتر و يا تقلبي انداخت.
علت نيز روشن است در بازار كامپيوتر ايران اكثر فروشندگان برچسب قيمت خود را روي قطعات نمي چسبانند.بنابراين قيمت ها بر اساس قيافه و اطلاعات مشتري در نوسان است.
ولي آيا تا به حال شنيده ايد نهادي به اين موضوع سامان داده باشد؟
نمايندگي هاي تقلبي
آقا ما نمايندگي رسمي اين شركت در ايران هستيم ولي بقيه از كانال هاي غير قانوني و بي اعتبار وارد مي كنند به همين خاطر قيمت ما با بقيه كمي فرق دارد چون ما نماينده رسمي شركت ... هستيم!
حتماً شما هم با چنين جمله اي و يا چيزي مشابه آن برخورد داشته ايد. حال آنكه در بسياري از اين موارد چيزي با عنوان نمايندگي رسمي وجود ندارد. اصولاً ما از كشورهاي در تحريم محسوب مي شويم و اينكه شركتي مدعي نمايندگي يك شركت آمريكايي محسوب مي شود ديگر جاي خود دارد.
ولي آيا تا به حال شنيده ايد نهادي به اين موضوع سامان داده باشد؟
بهشت قطعات ضعيف و بي كيفيت
در بازار كامپيوتر ايران گاه مي توان مارك هايي را مشاهده كرد كه در ساير نقاط جهان به سختي مي توان آنها را يافت. شما كافيست اراده كنيد تا در يكي از كشورهاي جنوب شرق آسيا محصولي را با نام فرزندتان توليد و در اختيارتان قرار دهند و از آنجا به مقصد بازار كامپيوتر ايران ارسال كنند. يكي از مهمترين دلايل اين امر نيز فقدان روش و سيستمي براي جلوگيري از ورود اين دست از قطعات است. شايد گفته شود اين قطعات از مجاري غير قانوني و قاچاق وارد كشور مي شود ولي آيا نمي توان با فروشندگان اين قطعات برخورد كرد تا به اين ترتيب اين معضل كم رنگ تر شود؟
ولي آيا تا به حال شنيده ايد نهادي به اين موضوع سامان داده باشد؟
چه مي توان كرد؟
موارد فوق تنها بخشي از مشكلات رايج خريداران در بازار كامپيوتر به شمارمي رود.اما در حال حاضر و با گذشت سال ها از تشكيل مراكزي تحت عنوان بازار كامپيوتر و انجمن ها، اتحاديه هاي مرتبط و ابقاي مشكلات در بازار كامپيوتر مي توان به طرح اين پرسش پرداخت كه آيا موضوع ساماندهي به بازار بي سامان كامپيوتر در دستور كار و اولويت سازمان نظام صنفي رايانه اي قرار دارد يا نه؟ چرا كه به هر حال طي سال هاي گذشته نهادي نه خواسته و نه توانسته بازار كامپيوتر را تا حدي ساماندهي كند.
اميد است پاسخ به اين پرسش مثبت باشد.
بعد از تحرير
مهندس امير حسين سعيدي نائيني رييس سازمان نظام صنفي رايانه اي در خصوص ساماندهي بازار كامپيوتر گفت : اين موضوع از اولويت هاي كاري سازمان محسوب مي شود.
وي به زودي به تشريح سياست هاي سازمان نظام صنفي رايانه اي جهت ساماندهي بازار كامپيوتر خواهد پرداخت.
