مترجم و گردآورنده: سعيد حسنپور - شايد همه ما دستكم يك بار با پديده بازيهاي كامپيوتري روبهرو شده يا اين مثل در مورد خودمان يا اطرافيانمان نيز صدق كند كه ساعتها از وقتمان را براي اين كار گذرانده باشيم.
پيشرفت تكنولوژي در زمينه سرگرمي و ايجاد تفريحات نو براي انسان نيز به شدت در دهه اخير قابل توجه است. امروزه با كمي اغماض، ميتوان در همه خانهها، يك كامپيوتر يا يك دستگاه بازيهاي كامپيوتري را يافت.
اين بازيها با تبديل به يك اپيدمي به يكي از فاكتورهاي مهم براي پر كردن اوقات فراغت كودكان، نوجوانان، جوانان و بزرگسالان تبديل شدهاند.
اين نسل از بازيها كه از «TV game» و «آتاري» شروع شده و به انواع بازيهاي سنگين كامپيوتري؛ از جمله Playstation1,2 ختم ميشوند، جاي خود را به خوبي در ميان تمام خانوادههاي جهان باز كردهاند. اهميت اين بازيها در زندگي امروزي آنقدر زياد شده كه مديران بازي «Ever quest II» پس از توفان كاترينا در نخستين اقدام، اعلام كردند كه حق مالكيت سيزده هزار عضو آنان در سواحل توفانزده براي ادامه بازي پس از يافتن امكانات دوباره براي ادامه آن حفظ خواهد شد.
اين امر باعث سودآوري هنگفتي براي فعالان اين عرصه نيز ميشود كه تقريبا اين زمينه را به يك شبه اقتصاد مستقل تبديل كرده و به گفته كارشناسان دانشگاه «اينديانا»، سالانه بيست ميليون نفر در سراسر جهان، حدود سيصد ميليون دلار هزينه براي اين كار پرداخت ميكنند.
كار به جايي رسيده است كه شخصي به نام «باب كيبلينگر» از اهالي ويرجينياي آمريكا، پس از مدتي تبحر در اين بازيها، شغل خود در يك مؤسسه ـ به عنوان شيميدان ـ را رها كرده و هماكنون تنها از راه پيشرفت در بازيهاي اينترنتي آنلاين و فروش شخصيتهاي جديد و مراحل پاياني بازيها از طريق اينترنت، امرار معاش ميكند.
شيوع اينگونه بازيها مسلما بدون پيامد نبوده و ايران نيز از اين قاعده مستثني نيست.
اعتياد به اينگونه بازيها معمولا مانع از اين ميشود كه شخص بتواند به راحتي، دل از ادامه بازي كنده و به سراغ كار ديگري برود. اين محرك به قدري قوي است كه معمولا گذر زمان، گرسنگي و تشنگي را هم به فراموشي سپرده و ساعتها همين روند ادامه پيدا ميكند. تنها عامل قطع موقت اين بازي ميتواند، دفع احتياجات طبيعي باشد كه آن هم براي آرامش فكري براي ادامه بازي است.
دو ماه پيش تلويزيون در گزارشي، پسر نوجواني را نشان داد كه در اثر استمرار بسيار در ادامه بازيهاي كامپيوتري در بيمارستان بستري شده بود. مسئله وقتي مهمتر ميشود كه چند هفته پيش نيز خبرگزاريهاي خارجي، از مرگ يك جوان كرهاي در اثر 52 ساعت بازي آنلاين مداوم كامپيوتري خبر دادند. علت مرگ، مصرف نكردن آب و غذا و نداشتن خواب كافي عنوان شده بود.
امروزه همهگونه فعاليتهاي بدني اشخاصي كه از اين بازيها استفاده ميكنند، محدود به استفاده از انگشتان دست و گاه حركت ناگهاني بخشي از بدن است. ترك ورزش و فعاليتهاي بدني كه منجر به ناراحتيهاي عديده در حال و آينده ميشود، يكي از پيامدهاي بازي فوتبال با انگشت است؛ البته به اين مسائل، تيكهاي عصبي را نيز اضافه كنيد.
خيره شدن به صفحه تلويزيون يا كامپيوتر براي مدت طولاني، باعث خستگي چشم و مغز و تحليل انرژي مغز در فعاليتهاي فكري بعدي است و اين در حالي است كه بزرگسالان انگليسي در طول زندگيشان 130 هزار ساعت (5/3 ماه در سال) را جلوي صفحات تلويزيون و كامپيوتر ميگذرانند. اين آمار تنها در مورد بزرگسالاني است كه عمده وقت خود را در طول روز، به كار يا فعاليتهاي ديگر ميپردازند. نتيجهگيري براي جوانان و نوجوانان بيكار را به قضاوت خودتان واميگذاريم.
دوسوم افراد مشمول اين تحقيق، اظهار كردهاند كه معمولا داراي سردردهاي مزمن و مشكلات چشمي هستند. متخصصان توصيه ميكنند كه اينگونه اشخاص در حين استفاده مداوم، حتما به چشمشان استراحت دهند و در طول استفاده، حتما پلك بزنند، چرا كه خيره شدن به صفحات، باعث كم شدن تعداد پلك زدن و معمولا سوزش و اشكريزي چشم ميشود. پزشكان توصيه ميكنند اين افراد هر دو سال يك بار به چشمپزشك مراجعه كنند.
كاهش سطح روابط و تعامل اجتماعي براي افراد كمسن و سال از پيامدهاي بعدي است. پايبند شدن كودكان به محيط خانه (بهتر بگويم جلوي صفحه مانيتور يا تلويزيون) و حضور نيافتن در ميان گروه همسالان كه به عقيده روانشناسان و جامعهشناسان از عوامل مهم تكامل شخصيت فردي است، نتيجه ديگري است. روابط شاد و پايهگذار شخصيت فردي كودك، جاي خود را به تصاوير و شخصيتهاي بيجان رايانهاي ميدهند كه معمولا رابطه روحي قوياي با كودكان ايجاد كرده و حتي روياهاي آنان را نيز اشغال ميكنند. اگر نيمهشب ناگهان صداي گزارش فوتبال يا درگيري سنگيني به وسيله سلاحهاي پيشرفته يا صداي عدهاي مبارز رزميكار و احتمالا «بروسلي» را شنيديد، با حفظ خونسردي، حتما اول سري به اتاق فرزندتان بزنيد.
نكته جالب توجه اينكه والدين نيز به رغم همه مسائل گفتهشده، تنها از حضور كودكشان در خانه و رابطه نداشتن با محيط اجتماعي خطرناك امروزي راضي بوده و اين كار را عاملي مناسب براي جلوگيري از روي آوردن آنان به اعتياد و فساد ميدانند.
اگر هم گاهي چند نفر از فاميل يا دوستان دور هم جمع شوند، معمولا با وجود يكي از گزينههاي بازيهاي رايانهاي، انتخاب راحتي را پيش رو دارند كه با پايين بودن ميانگين سني در اين مثال، احتمال دعوا و بدوبيراه و در حالت حاد (مثل حساس بودن مرحله بازي) درگيري تن به تن افزايش پيدا ميكند.
شيوع اين بازيها به اندازه است كه در كامپيوترهاي ادارات چه دولتي چه شخصي نيز ميتوان اين پديده را به وفور ديد؛ بعد هم اعلام ميشود كه متوسط ساعت اداري مفيد در ايران از پنج دقيقه تا يك ساعت است.
به هر حال با تغيير الگوهاي شخصيتي و رفتاري در دنياي امروز، بايد انتظار چنين تغيير الگويي را نيز در زمينه سرگرميها داشت؛ تغيير الگويي كه با قدرت زياد بر نسل گذشته نيز تأثير گذاشته و مرزهاي سنتي را در هم شكسته است.
ورژنهاي پيشرفته و بروزشده بازيها بسيار متنوع و گوناگون بوده و هر سليقهاي را با هر عقيدهاي به ناچار روبهروي چهارگوش شيشهاي ميخكوب ميكند. اين پيامد فرضا با خبر به بازار آمدن Playstation3 در سال آينده، جوانب تازهتري نيز پيدا ميكند.
خلاصه آنكه شايد بتوان به گونهاي استفاده معتدل از اين بازيها را توجيه كرد، اما حتما شما هم با من موافقيد كه «اعتياد» پنهان و ناخودآگاه اين بازيها، مهمترين عامل شيوع بيش از حد اين بازيها در دنياي امروزي است.
در پايان هم خداحافظي. خداحافظي از طبيعت و پارك و كوه و توپ پلاستيكي و دوچرخه و سهچرخه و باشگاه ورزشي و كلاس تقويتي و...
منبع : بازتاب
