اهرم دولت براي ارتقاي صادرات نرمافزار
امير اشكان تربيتجوئي - بزرگراه فناوری - چند صباحي است كه در محافل مختلف صنف، بحث بر سر صادرات نرمافزار و ارزشهايي كه از اين طريق نصيب كشور ميشود در جريان است. نمونه بارز اين تحركات، تشكيل كنسرسيوم افغانستان و حضور شركتهاي نرمافزاري بهصورت متحد در برخي از نمايشگاههاي بينالمللي است. با توجه به ماهيت نرمافزار كه زایيده فكر، دانش و خلاقيت است. اين صنعت در زمره صنايع دانشمحور و راهبردي قرار ميگیرد.
بر همين اساس اكثر كشورهايي كه در اين زمينه داراي نامي هستند، اغلب جزء كشورهاي صنعتي محسوب نشده و در رديف كشورهاي نوصنعتي، درحال ظهور، درحال تبديل و يا درحال توسعه هستند. نگرش عمده اين كشورها به صنعت نرمافزار، بهطور عمده راهبردي بوده كه چاشني ريسكپذيري را نيز با خود به يدك ميكشد. در اين كشورها اکثر بازار داخلي براي ارایه اين خدمات وجود نداشته و يا بسيار محدود است.
لذا بر همين اساس نقش دولت و حمايت از اين بخش بهصورت اجتنابناپذيري معنا و مفهوم پيدا میکند. حمايت و نقش دولتهاي اين كشورها بر اين بخش، نتايج فوقالعادهاي را در بر داشته كه ميتوان بهعنوان مثال به تقويت و رشد زيرساخت صنايع، اشتغالزايي و رشد اقتصادي اشاره کرد. از سوي ديگر و با تحليلي كوتاه (بهعنوان مثال هند و ايرلند) اين تاثيرات حتي دامنگير بخش سياست خارجي آنان نيز شده و بر اين بخش نيز تاثيرگذارده است.
حال با ذكر موارد فوق و با استفاده از تجارب اين كشورها ميخواهيم در اين مسير گام برداريم. ولي سؤالي كه بهسرعت به ذهن خطور میکند، اينست كه آيا دولت نيز عزم خود را در نقش يك حامي براي اين بخش جزم کرده است؟ متاسفانه، براساس شواهد و تجارب اين سالها، تنها يك "نه" بزرگ در ذهن نقش ميبندد كه تحركات منقطع و بدون برنامه، تنها حاصل آن بوده است.
بهنظر نگارنده، محورهايي كه دولت باید در اين خصوص و بهصورت جدي مد نظر قرار دهد، شامل كمك به شركتها براي توليد محصولات نرمافزاري ارزشمند، حمايت از نوآوري و پژوهش در اين صنعت و از همه مهمتر، كمك به بازاريابي براي نرمافزارهاي توليد شده و بازارگردي اين محصولات در تمامي نقاط جهان است.
در محور آخر، حمايت از حضور شركتها در بازارها و رويدادهاي برگزار شده، (بهصورتيكه هزينههاي حضور را پوشش دهد) از جمله كاربرديترين فعاليتهاست. درحال حاضر در ساير بخشهاي صنعت، اين نوع حمايت، عملي و انجام میشود كه متاسفانه بر اثر غفلت فعالان صنف و ديگر موارد، تاكنون سهم صنعت نرمافزار بسيار اندك بوده است. جا دارد تا در اين برهه از زمان و تا پايان سال برنامهاي جهت بازارگردي محصولات نرمافزاري ايراني تهيه و جهت حمايت دولت به آنان ارایه شود.
