ایران به تعهدات WSIS عمل نکرد

نشست تخصصي سمينار ايران و 11 خط عمل مصوب در اجلاس جهاني سران درباره‌ي جامعه‌ي اطلاعاتي با هدف كوشش براي مطالعه، تدارك و تدوين اصول بنيادي و برنامه‌ي عمل ايران و راهبردهاي توسعه‌يي و كاربردي ICT در ايران به همت انجمن ايراني مطالعات جامعه‌ي اطلاعاتي و با حضور مسوولان،‌ كارشناسان و استادان امر در دانشكده‌ي علوم اجتماعي دانشگاه علامه طباطبايي برگزار شد.
به گزارش خبرنگار جامعه‌ي اطلاعاتي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، در ابتداي اين نشست دكتر يونس شكرخواه - دبير عملي سمينار و مدرس ارتباطات - با اشاره به اين كه مطالعات، سياست‌گذاري و اقدامات علمي‌ و برنامه‌اي مربوط به ارتباطات و فن‌آوري اطلاعات به طور عام و جامعه‌ي اطلاعاتي به طور خاص در ايران دوره‌هاي مختلفي را پشت سر نهاده است، اظهار كرد: هم‌اكنون و پس از گذشت بيش از يك دهه تجربه‌ي علمي‌، برنامه‌يي و اجرايي درباره‌ي ارتباطات و فن‌آوري اطلاعات، سياست گذاران، تصميم‌گيرندگان، رهبران و مديران ارتباطات و فن‌آوري اطلاعات و جامعه‌ي اطلاعاتي نيازمند بازنگري در سياست‌هاي راهبردي و شاخص‌هاي كليدي توسعه در اين بخش هستند.
او افزود: آن‌ها بايد درباره‌ي اين جامعه‌ي نوظهور اطلاعاتي دانش مفيد و درخور داشته باشند،‌ از روند‌هاي بين‌المللي و وضعيت جاري در كشور آگاه شوند، سياست‌ها و برنامه‌هاي متنوعي در اختيار داشته باشند و براي تدوين راه آينده، شناخت و تحليل قابل اعتمادي كسب كنند.
اين مدرس ارتباطات، با بيان اين كه براي تدوين اصول بنيادي و برنامه‌ي عمل ايران، فرآيند مطالعه در سه سطح كلان، مياني و خرد پيش‌بيني شده است، گفت: در سطح كلان بايد يافته‌ها و تجارب بين‌المللي، اصول و برنامه‌ي عمل اجلاس‌هاي عالي جهاني درباره‌ي جامعه‌ي اطلاعاتي خطوط عمل آگاهانه مصوب در اجلاس تونس، يافته‌ها و تجارب مراكز بين‌المللي و كشورهاي پيشتاز،‌ شرايط و عوامل محيط ملي و روند‌هاي توسعه‌اي و برنامه‌ريزي‌هاي بلند مدت كشور مورد توجه قرار گيرد.
وي ادامه داد: در سطح مياني نيز بايد اصول و برنامه‌ي عمل ايران به عنوان حلقه‌ي واسط ميان ديدگاه‌ها و استانداردهاي جهاني و شرايط چشم‌اندازهاي ايران تدوين و پيشنهاد مي‌شود، همچنين در سطح خرد، شيوه‌هاي تحقق برنامه و نحوه‌ي مشاركت و فعاليت بخش‌هاي دولتي، خصوصي و علمي ‌و مدني تعيين و به مراجع ذي‌ربط پيشنهاد مي‌شود.
در ادامه دكتر كاظم معتمدنژاد - رييس انجمن ايراني مطالعات جامعه‌ي اطلاعاتي - با اشاره به زمينه‌ها‌ي تاريخي حركت جوامع به سوي جامعه‌ي اطلاعاتي،‌ گفت: اميدواريم اعلاميه‌ي اصول و برنامه‌ي عمل ژنو، سند تعهد تونس در كنار اين 11 خط عمل مورد توجه تمام كشورهاي در WSIS كه تعهد كردند به آن جامع عمل بپوشاندند، قرار گيرد و به مفهوم واقعي به اجرا در آيد.
او با اشاره به اين كه متاسفانه در سال‌هاي اخير در ايران هنوز به اجراي اين تعهدات نرسيده‌ايم، تصريح كرد: ممكن است يكي از مسائل آن نبود هماهنگي بين دستگاه‌هاي مختلف كشور باشد، چرا كه در اين چندين شورا در اين زمينه فعاليت مي‌كنند اما هر يك امور خاص خود را انجام مي‌دهند و با يكديگر هماهنگ نيستند.
معتمدنژاد، با اشاره به اين كه در دنيا كوشش‌هايي در جهت اجرايي كردن تعهدات WSIS در حال انجام است، گفت: در تابستان سال گذشته از سوي سازمان ملل متحد، تصويب شد كه كميسيون توسعه‌ي علوم و تكنولوژي مسائل اجرايي شدن تعهدات ژنو و تونس را دنبال كند، از اين رو قرار است تا دو ماه ديگر دو اجلاس در اين زمينه برگزار شود كه يكي برنامه‌ي تشكيل كميسيون ملل متحد را دنبال مي‌كند و اجلاس ديگر به بررسي چگونگي 11 خط عمل اجلاس WSIS خواهد پرداخت.
او با بيان اين كه جامعه‌ي اطلاعاتي با مشاركت چهار گروه دولت‌ها، بخش خصوصي،‌ جامعه‌ي مدني و سازمان‌هاي بين‌المللي تشكيل شده است، گفت:‌ اين چهار گروه با همكاري يكديگر مباحث جامعه‌ي اطلاعاتي را پيگيري كرده‌اند، البته جامعه‌ي مدني در روند برگزاري و برخي موارد سندهاي تعهد شده در WSIS اعتراضي داشت چرا كه معتقد بودند اين اسناد تنها اشاره‌اي به مسائل حقوق بشر است و اين حقوق را به طور كامل تامين نمي‌كند، از اين رو جامعه‌ي مدني در پايان اجلاس‌هاي ژنو در تونس رو اعلاميه‌ي جداگانه‌اي صادر كردند.
او افزود: دولت‌ها نيز علي‌رغم اين كه در اجلاس ژنو در تونس حضور داشتند به تعهدات خود عمل نكردند، از اين رو اگر چهار نهاد مذكور با يكديگر همكاري كنند مي‌توان اميدوار بود گام‌هاي اساسي در جهت تحقق جامعه‌ي اطلاعاتي برداشته شود.
در ادامه‌ي نشست نيز دكتر سياوش شهشهاني - عضو هيات علمي ‌دانشگاه و مسوول ثبت دامنه‌هاي ir در ايران - گفت: 11 خط عمل WSIS بيشتر به مسائل سازمان ملل متحد مي‌پردازند،‌ از اين رو بهتر است به تماشاي خطوط در حركت به سوي جامعه‌ي اطلاعاتي توجه داشت تا اين كه اين يازده خط را به طور جداگانه دنبال كرد.
او با اشاره به اين كه دولت‌ها و سازمان‌هاي بين‌المللي در زمينه‌ي جامعه‌ي اطلاعاتي و تكنولوژي‌هاي نوين مانند اينترنت عقب بودند، گفت: از اين امر بايد خوشحال بود چرا كه عقب ماندگي آن‌ها سبب شده ساير گروه‌ها در اين زمينه توسعه‌ي بيشتري داشته باشند و اگر دولت‌ها،‌ زودتر از ساير نهادها متوجه اين امر مي‌شدند شايد راه توسعه‌ي آن را مي‌گرفتند.
شهشهاني،‌ برجسته‌ترين اثر WSIS در حال حاضر را تشكيل مجمع تبادل نظر راهبردي اينترنت IGF عنوان كرد و گفت: از اجلاس جهاني سران درباره‌ي جامعه‌ي اطلاعاتي نبايد انتظار بسياري در تغيير تحولات جهاني را داشت، بلكه بايد به آن از بعد آموزشي نگاه كرد و آن را در جهت توسعه‌ي جهان به سوي جامعه‌ي اطلاعاتي به كار گرفت.