* بومي شدن دانشگاه مجازي يك ضرورت است
يك دانشجوي كارشناسي ارشد دانشكده آموزش الكترونيك دانشگاه شيراز به ايرنا گفت: مسوولان دانشگاههاي مجازي ميگويند دانشگاه آنها الگويي مطابق با الگوي دانشگاههاي كشورهاي اروپايي يا آمريكايي دارد.
محمد هنگوال افزود: براي دستيابي به يك دانشگاه مجازي به معناي واقعي بايد الگوهاي ديگر كشورها را مطابق با زيرساختها و فرهنگ كشور بومي كنيم.
وي در خصوص وضعيت تحصيلي خود گفت: در ترم پيش ۱۱واحد درس انتخاب نمودم كه ۷۶۵هزار تومان هزينه دربر داشت.
اين دانشجو گفت: در دانشگاههاي مجازي دنيا از طريق حدود پنج كانال ارتباطي مختلف با دانشجويان ارتباط برقرار ميشود.
وي افزود: در كشور ما نيز بدينگونه است مثلا يك سري لوح فشرده، فايل متني، كلاس حضوري و كلاس مجازي برگزار ميشود.
او گفت: اما بيشتر لوحهاي فشرده همان فايلهاي متني(جزوه) هستند كه اساتيد تهيه ميكنند.
وي افزود: برخي مواقع نيز اساتيد به جاي تهيه فايل متني فايل پاورپوينت در اختيار ما قرار ميدهند كه اين فايلها بسيار خلاصه هستند.
او گفت: مالكيت لوحهاي فشرده نيز معنا ندارد زيرا براي استفاده از فايلهاي اين سيديها بايد به اينترنت وصل شد تا بتوان از آن استفاده كرد.
وي افزود: در هر ترم نيز حداكثر دو كلاس حضوري برگزار ميشود كه دانشجو براي شركت در آنها بايد به تهران يا شيراز مراجعه سفر كند.
اين دانشجوي دانشگاه مجازي گفت: براي رفع اشكالهاي خود نميتوانيم به جز در چارچوب كلاسهاي حضوري با استاد ارتباط برقرار كنيم لذا اساتيد دانشگاه مجازي بايد ساعاتي را در هفته را مشخص كنند تا دانشجويان بتوانند براي رفع اشكال با آنها ارتباط برقرار نمايند.
وي ادامه داد: نوع ديگر ارتباط دانشگاه مجازي با دانشجويان برگزاري كلاسهاي مجازي از طريق نرم افزاري است كه ارتباطي كاملا يكطرفه ميباشد.
او افزود: يعني در اين ارتباط استاد حرف ميزند و ما فقط گوش ميدهيم و براي طرح سوال بايد آن را تايپ كنيم.
وي گفت: در همين نوع ارتباط كه استاد حرف ميزند چندين بار من از اينترنت قطع ميشوم يا اينكه صداي استاد به من نميرسد.
اين دانشجو كارشناسيارشد دانشگاه مجازي شيراز افزود: يكي ديگر از مشكلات موجود در قسمت ارتباط مجازي با استاد، تايپ كردن ميباشد كه در هر خط فقط حدود ۳۰كاراكتر بيشتر نميشود تايپ كرد.
وي گفت: اگر چند دانشجو به صورت همزمان سوال خود را مطرح كنند بخاطر محدوديت كاركترها و بين خطوط دانشجويان چند خط فاصله ايجاد ميشد كه اين فاصله، قسمتهاي سوالهاي ديگر دانشجويان است.
هنگوال افزود: اين نوع سوال كردن از استاد هيچ فايدهاي ندارد زيرا وي را سردرگم ميكند.
* نحوه نظارت و ارزشيابي در دانشگاه مجازي
بعضي از كارشناسان شيوه آموزش مجازي را از برخي جهات غيرحرفهاي ميدانند زيرا معتقدند نظارت مستقيم بر نحوه تحصيل دانشجويان وجود ندارد و اين مقوله بيشتر نوعي تجارت اينترنتي مدارك تحصيلي است.
اما بعضي ديگر از كارشناسان فناوري اطلاعات معتقدند هدف از تحصيلات دانشگاهي تنها يادگيري يك سري از دروس و يا كسب اطلاعات و مهارت نيست.
آنها ميگويند دانشگاه مرحلهاي است براي اجتماعي شدن و ورود به اجتماع و آن چنان كه مدرسه در مراحل پايينتر آموزشي چنين نقش حياتي دارد لذا اينترنت به خوبي جايگزين آجرهاي كلاس درس ميشود.
"اين روش آموزشي هرگز نميتواند جايگزين چالشهاي متحولكننده اي شود كه در روابط چهره به چهره وجود دارد، البته نحوه ارتباطات اينترنتي روز به روز غنيتر ميشود و شايد در آينده نزديك ديگر اين ايراد به شيوه از آموزش وارد نباشد.
* موفقيت آموزش مجازي در دروس نظري
در تحقيقي كه به مدت دو سال در دانشگاههاي انگلستان انجام شد به اين نتيجه رسيدند كه دانشگاهي مجازي آنچنان كه در آموزشهاي نظري موفق است در عرصه آموزشهاي عملي توفيقي ندارند.
همچنين بر اساس اين تحقيق و بر خلاف انتظار، روش ارايه درس به درس در شيوه آموزش مجازي آهستهتر از دانشگاههاي سنتي است.
همچنين بررسي در يكي از رشتههاي علوم انساني مشخص كرد كه استفاده از تكنولوژي كنفرانس ويديويي سبب شد تا طرفين برگزاري كنفرانس از هزينه بالاي آن شاكي شده و كار را ناتمام رها كنند.
آنچه در پي اين پژوهش مورد توجه بيشتر قرار گرفت، هماهنگي لازم در تمام ابعاد آموزش مجازي براي انجام كار بود و در عمل بر خلاف نظريه بايد يك نظام مديريتي هماهنگكننده بكار گرفته شود تا اهداف آموزشي را تامين كند.
كارشناسان معتقدند ارايه دروس نظري در دانشگاههاي مجازي ايران ميتواند بسيار موفقتر از دروس عملي باشد زيرا امكانات لازم براي ارايه دروس نظري محدود است و دانشجويان به راحتي با استفاده از يك فايل متني ميتوانند به آن درس را فرا گيرند.
كارشناس ارشد فناوري اطلاعات در اين خصوص گفت: امروزه به رغم وجود فناوريهاي جديد بحث عملي آموزش مجازي ضعيفتر از آموزش سنتي است زيرا در ايران آموزش درسهاي عملي بطور كامل از طريق اينترنت انجام نميشود.
مهندس بيدخاني افزود: در كشور ما اينترنت قابليت استفاده براي آموزش دروس عملي را ندارد.
وي گفت: از ديگر مشكلات ميتوان به نبودن نيروي متخصص به معناي واقعي در كادر دانشگاههاي مجازي اشاره كرد.
او افزود: يك مشكل بزرگ اين است كه وقتي يك تكنولوژي جديد وارد كشور ميشود مسوولان نميتوانند به راحتي از آن مطابق با ديگر كشورها استفاده كنند.
اين كارشناس ارشد فناوري اطلاعات گفت: اگر مسوولان يك تكنولوژي را وارد كشور ميكنند بايد به صورت تمام و كمال امكانات آن را فراهم كنند تا مشكلاتي گريبانگير مصرفكنندگان نباشد.
وي همچنين افزود: در بعد فرهنگي، تاسيس دانشگاههاي مجازي فرصتي براي معرفي دانشگاههاي ايران، فرهنگ و زبان كشورمان است.
او بيان كرد: از نظر اقتصادي نيز دانشگاههاي مجازي بينالمللي در داخل كشور بخاطر موقعيت سياسي و فرهنگي ايران ميتواند موجب ارزآوري شوند، پولي كه ميتوان از آن در تحقيق و يا توسعه دانشگاهها استفاده كرد.
وي گفت: از آنجا كه تاسيس دانشگاه مجازي هزينههاي كمتري نسبت به دانشگاه سنتي دار دانشگاههاي مجازي بسيار مقرون به صرفه هستند.
او تاكيد كرد: به رغم همه تنگناها و مشكلات موجود بايد اين نكته را در نظر داشت كه دانشگاههاي مجازي محل مناسبي براي گسترش، ظهور و بروز استعدادها، خلاقيت و نوآوري جوانان مشتاق علم است لذا تقويت اين شيوه نوين آموزشي در قرن ،۲۱آن هم با نگاهي به جامعه اطلاعاتي دنيا در آينده نزديك براي ايران امري اجتنابناپذير مينمايد.ك/۴
