محاسبه دقيق هزينه يک خدمت رساني، هميشه از آرزوهاي مديران است. اگر سازماني مانند يک بانک باشد، تعداد خدمات و محصولات آن به حدي زياد است که اگر چنان محاسبههايي بصورت مدون و منظم انجام نشود، عاقبت بانک، مانند دل سياه شيطان ميشود. بر مديران بازاريابي و آنهايي که با مشتري بر سر خدمات و محصولات جديد توافق ميکنند، فرض است بطور تقريبي بدانند که هزينه ارايه هر خدمت يا محصول چقدر است. در غير اين صورت ممكن است بر سر ارايه خدمتي كه توافق ميكنند تصادفي سود ببرند يا تصادفي ضرر كنند.
يکي از محصولات بانکها ارايهي يک حساب ساده مانند سپرده کوتاه مدت يا قرضالحسنه است. زحمت و هزينهي حساب جاري کمي بيش از اين دو است. بطور سرجمع و تقريبي ميتوان گفت که موارد زير هر يك سهمي از هزينهي تمام شدهي حساب سپرده کوتاه مدت را بر عهده دارند:
1- هزينهي افتتاح حساب؛ شامل زمان صرف شده کارمند، فرمها، بايگاني و مانند آنها در شعبه
2- هزينه نگهداري 10 ساله بايگاني جاري و راکد بانک در تمام وجوه آن
3- هزينه سامانه رايانهي در کل بانک، شامل استهلاک دستگاه هاي مرکز، اپراتوري مرکز
4- هزينه نگهداري سامانه رايانهي بانک در مناطق و سرپرستيها و استانها
5- استهلاک شبکه بزرگ زميني و فضايي بانک
6- استهلاک شبکه محلي شعبه
7- استهلاک عظيم رايانهها، چاپگرها، برق بدون وقفه و دستگاههاي جانبي رايانههاي شعبه
8- هزينه ارايه خدمات در طي سال و مراجعه حضوري و غير حضوري مشتري به بانک
9- هزينههاي استهلاک، نيروي انساني متخصص و ساير مواردِ اينترنت بانک، تلفن بانک، اس.ام.اس بانک، موبايل بانک و امنيت آنها
10- واريز سود عليالحساب ماهانه و قطعي سالانه
11- هزينه نگهداري خودپردازها براي خدمت رساني به كارتهاي وصل به حساب كوتاه مدت
اگر تمام اين موارد و مانند آنرا در يک بانک بزرگ ايراني مد نظر بگيريم، کارشناسان با تجربه بانکي ميتوانند با اطمينان بگويند که هزينه نگهداري يک حساب کوتاه مدت حداقل هزار تومان در ماه براي بانک هزينه دارد. اگر محاسبهي دقيق انجام شود، بطور حتم بيش از اين مقدار ميشود و ما فقط براي حسابهاي تقريبي خود به اين مقدار اکتفا ميکنيم.
دولت ميخواهد اين حسابها با هزار تومان افتتاح شوند! اگر سيستم بانکي بخواهد 20 ميليون حساب دانش آموزي افتتاح نمايد، بايد ماهانه 20 ميليارد تومان هزينه کند و هر ماه نيز هزينه تکرار ميشود. اين حسابها چقدر فرهنگ ميسازند و چقدر بري يک سازمان اقتصادي مانند بانک درآمد کوتاه يا دراز مدت دارند؟ چقدر براي مملکت مفيد هستند و چه مرجع مرتبطي چنين تشخيصي را با چقدر کار کارشناسي انجام داده است؟
علاوه بر اين، هيئت منتخب رييس جمهور قرار است تمام نظام بانکي را بر اساس کارمزد (و نه سود بانکي از محل سپرده مردم) دگرگون کند. مقداري از اين کارمزدها نيز بر اساس تبديل نفر ثانيهي مصرف شدهي کارمند به ريال مشخص شده است و اگر بخواهيم در مورد اين دانش آموزان اعمال کنيم، در همان دو تراکنش اول همهي هزار تومان مصرف ميشود. اگر عمل نکنيم، شما خود بگوييد که عاقبت بانک چه ميشود و تا کي ميتواند به ساز اين و آن، مجاني، حرکات موزون انجام دهد.
مگر بانکها نبايد خودشان براي مشترييابي هزينه و فکر نمايند؟ چرا بايد ارگاني بي ربط برايشان فکر کند و طرح بدهد؟ اين مقدار هزينه که هدر ميدهيم و کارهاي مفيد واقعي که انجام نميدهيم را چه کسي بازرسي ميکند. ديوان عدالت اداري کجاست؟ بازرسي ويژه رييس جمهور کجاست؟
منبع : ماهنامه راه راست
