ITanalyze

تحلیل وضعیت فناوری اطلاعات در ایران :: Iran IT analysis and news

ITanalyze

تحلیل وضعیت فناوری اطلاعات در ایران :: Iran IT analysis and news

  عبارت مورد جستجو
تحلیل وضعیت فناوری اطلاعات در ایران

۷۱۸ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «تلگرام» ثبت شده است

تحلیل


یک عضو کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه می‌گوید دادستان کل کشور باید جلسه این کارگروه را با موضوع حذف تلگرام طلایی و هاتگرام هرچه سریعتر تشکیل دهد.
محمد کاظمی با اشاره به حذف تلگرام طلایی و هاتگرام از گوشی‌های موبایل و هشدار گوگل مبنی بر جاسوسی بودن آنها گفت: به عنوان اعضای کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه انتظار داریم دادستان جلسه فوری برای بررسی موضوع حذف تلگرام طلایی و هاتگرام تشکیل دهد تا جزئیات آن مورد بررسی قرار گیرد.

نماینده مردم ملایر در مجلس شورای اسلامی تصریح کرد: در حال حاضر هیچ اطلاعات بیشتری از جزئیات این ماجرا نداریم؛ توجه به اهمیت موضوع ایجاب می‌کند کمیته تعیین مصادیق مجرمانه به ریاست دادستان کل کشور تشکیل شود تا جزئیات این موضوع را بررسی کند.

وی ادامه داد: همان اوایل فعالیت تلگرام طلایی و هاتگرام بودند اعلام شده بود که این دو مورد اطمینان نیست؛ ولی فعالیت این اپلیکیشن‌ها با این حجم از کاربر نمی‌توانسته بدون اطلاع مقامات ذیربط بوده باشد.

عضو کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه خواستار گزارش‌دهی مسئولان به مردم در مورد ابعاد این قضیه شد.

به گزارش خانه ملت؛ در چند روز اخیر کاربران تلگرام طلایی و هاتگرام در گوشی‌های خود هشدارهایی از سوی گوگل مبنی بر جاسوسی بودن آنها دریافت کردند و گوگل این 2 اپلیکیشن را به صورت خودکار از روی گوشی کاربران حذف کرده است./

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با اشاره به اینکه تلگرام طلایی و هاتگرام با این حجم از کاربر نمی‌توانستند مخفیانه فعالیت کرده باشند، از وزارت اطلاعات و ارتباطات خواست پس پرده حذف این دو اپلیکیشن را توضیح دهند.

علاء الدین بروجردی در گفت‌وگو با خانه ملت با اشاره به حذف تلگرام طلایی و هاتگرام از گوشی‌های موبایل و هشدار گوگل مبنی بر جاسوسی بودن آنها گفت: مسئولان وزارت اطلاعات پس از فیلتر تلگرام در کمیسیون امنیت ملی مجلس حاضر شده و گزارش دادند هاتگرام و تلگرام طلایی مجاز هستند و آنها را جزو شبکه‌های غیرممنوع اعلام کرده بودند و اظهارات قبلی ما درخصوص فعالیت این دو شبکه بر همان مبنا بود؛ اکنون با شرایط پیش‌آمده باید مسئولان ذی‌ربط اعم از وزارت اطلاعات و وزارت ارتباطات در این مورد پاسخگو باشند و توضیح دهند مبنای این اتفاقات چیست.

نماینده مردم بروجرد در مجلس شورای اسلامی افزود: اینکه پس پرده این موضوع چیست، مسئولان ذی‌ربط باید به افکار عمومی پاسخ دهند زیرا این دو اپلیکیشن با این حجم از کاربر نمی‌توانستند در این مدت به صورت مخفیانه فعالیت کرده باشند.

بروجردی با اشاره به سکوت وزارت اطلاعات و رویکرد وزارت ارتباطات مبنی بر اینکه هشدارهای لازم از قبل داده شده بود، ادامه داد: سکوت نمی‌تواند افکار عمومی را قانع کند بلکه باید علت این اقدام جدید توضیح داده شود.

وی با بیان اینکه فضای مجازی عملا امروز به یک میدان جنگ تبدیل شده است، توضیح داد: دشمنان ما از یک سو اقدام می‌کنند و طبیعتا ما نیز باید از این ظرفیت حداکثر استفاده را انجام دهیم؛ همچنانکه حذف صفحات اینستاگرامی سرداران سپاه در همین راستا بود زیرا وحشت دارند جمهوری اسلامی ایران از طریق این مسیرها با افکار عمومی جهان ارتباط برقرار کند.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس تاکید کرد: ما باید سامانه‌های داخلی خود را به جد تقویت کنیم تا به این میزان وابسته به شبکه‌های خارجی نباشیم که هر زمان خواستند نسبت به حذف و فیلتر موضوعاتی که با آن موافق نیستند، اقدام کنند.

کلاهبرداری شرکت جعلی انگلیسی با نام تلگرام

سه شنبه, ۱۰ ارديبهشت ۱۳۹۸، ۰۲:۲۰ ب.ظ | ۰ نظر

فردی با تاسیس یک شرکت جعلی و استفاده از نام پروژه ارز دیجیتال تلگرام در انگلیس ۱.۷ میلیارد دلار سرمایه برای فروش سکه های دیجیتالی جمع آوری کرده است.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از کوارتز، فردی یک شرکت جعلی با نام پروژه ارز دیجیتال تلگرام (Telegram Open Network) در انگلیس تأسیس کرده و ۱.۷ میلیارد دلار سرمایه برای فروش سکه‌های دیجیتال جمع آوری کرده است.

اپلیکیشن پیامرسان تلگرام ماهانه ۲۰۰ میلیون کاربر فعال دارد و قصد دارد با فروش ارز مجازی سرمایه برای توسعه چند سرویس از جمله مخزن فایل اطلاعات خود جمع آوری کند.

به هرحال شرکتی به نام Telegram Open Network Limited در ۲۸ فوریه سال جاری در انگلیس ثبت شده است. این شرکت پاول دوروف مؤسس تلگرام را تنها سهام دار و مدیر خود اعلام کرده و ادعا می‌کند ۸۰۰ میلیون پوند (۱.۱۳ میلیون دلار) سرمایه از فروش سهام (عرضه اولیه سهام) در اختیار دارد.

پس از گمانه زنی درباره صلاحیت و موثق بودن این شرکت در توئیتر، تلگرام در همین شبکه اجتماعی اعلام کرد شرکت مذکور ارتباطی با دوروف ندارد.

در اطلاعات مربوط به این شرکت دوروف شهروند انگلیس اعلام شده و مقر اصلی عملیات نیز همین کشور اعلام شده است. این درحالی است که در این اواخر شواهد دیگر نشان می‌دهد دوروف ساکن امارات متحده عربی است.

جالب آنکه حتی نشریه آنلاین Calvert Journal نیز با تصور اینکه دوروف شهروند انگلیس شده است، گزارشی درباره این شرکت منتشر کرده است. البته این گزارش قبل از جوابیه تلگرام به جعلی بودن شرکت منتشر شده است.

حجت‌الاسلام پژمانفر گفت: وزیر ارتباطات به جای اینکه  مشغول توییت‌بازی باشد، باید به مردم پاسخ دهد که چرا امروز فضای مجازی کشور مملو از ناامنی و تهدیدات خارجی شده است.

حجت‌الاسلام نصر‌الله پژمانفر رئیس کمیته فضای مجازی کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با تسنیم، با انتقاد از عملکرد وزارت ارتباطات در حراست از امنیت فضای مجازی کشور گفت: از روزهای ابتدایی فراگیری استفاده از بستر فضای مجازی در کشور،‌ مشخص بود که قرار دادن فضای مجازی کشور بر روی اینترنت جهانی، تهدیدات بزرگی را متوجه کشور می‌کند که امروز بخشی از این تهدیدات در حال بروز و ظهور است.

وی افزود: متاسفانه وزارت ارتباطات نه تنها  توجهی به این تهدیدات ندارد بلکه با عدم ساماندهی و ایجاد شبکه ملی اطلاعات، کشور را در یک باتلاق غیرقابل بازگشت قرار می‌دهد.

رئیس کمیته فضای مجازی کمیسیون فرهنگی مجلس با بیان اینکه سرویس دادن بر روی اینترنت جهانی مساوی با  اختلال در عملکرد و بروز رسانی سخت‌‌افزارها و نرم‌افزارهای کاربردی کشور است، تصریح کرد: احتمال اختلال در سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای مورد استفاده در تمامی مراکز داده کشور به دلیل قرار داشتن در اینترنت بین‌الملل، وجود دارد و از روز اول روشن بود که اگر بر روی اینترنت بین‌الملل کار کنیم،  تمامی سخت‌افزارها و نرم‌افزارهایی که در حوزه‌های حساسی چون بانک‌ها،  پالایشگاه‌ها، نیروگاه‌ها و مراکز بالادستی در معرض خطر و تهدید قرار خواهند گرفت. 

وی یاد‌آور شد: روزی که بنده خطر عدم ساماندهی شبکه ملی اطلاعات را با صدای بلند اعلام کردم، از سوی حامیان اینترنت جهانی مورد تمسخر و بی‌اعتنایی قرار گرفتم.

پژمانفر با اشاره به نظر معاون وزیر ارتباطات درباره شبکه ملی اطلاعات خاطرنشان کرد: یک روزنامه اصلاح‌طلب در تاریخ هفتم آبان سال 97 مطلبی به نقل از آقای ناظمی معاون وزیر ارتباطات منتشر کرد.  آقای ناظمی در این مطلب گفته بود که "تحلیل اشتباه، دقیقا از جایی شروع می‌شود که فکر کنیم اگر ما اینترنت ملی داشته باشیم آنگاه در برابر تحریم‌ها پایدارتر می‌شویم." یعنی ایشان به شدت مخالف ضرورت راه‌اندازی اینترنت ملی و مقابله با تهدیدات خارجی در  این حوزه بوده و هست.

وی افزود:‌ آقای ناظمی در ادامه اظهاراتش، گفته بود  که "حرکت به سمت راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات به منظور مقابله با تحریم‌ها، نوعی کلاهبرداری خطرناک است  و لازمه پیشرفت در حوزه ارتباطات  جهانی شدن در این حوزه است." بنابراین مسئولان وزارت ارتباطات از اساس، اراده‌ای برای راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات نداشتند.

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی درباره پیام توییتری اخیر وزیر ارتباطات که اشاره‌ای به مسدود شدن پوسته‌های تلگرام در گوشی‌های همراه کرده است، گفت: متاسفانه آقای آذری جهرمی در پیام توییتری خود به صراحت اعلام می‌کند که مسدود کردن اپلیکیشن‌ها، محدود به پوسته‌های تلگرام نشده و همه فضای مجازی کشور در معرض تهدید مسدود شدن قرار دارند. 

پژمانفر خطاب به آذری جهرمی گفت:‌ آقای وزیر! شما زمانی که به دنبال راه‌اندازی پوسته‌های تلگرام بودید، این حس را نداشتید که راه‌اندازی این پوسته‌ها بر روی فضای اینترنت بین‌الملل بازی کردن در زمین دشمن است و تمامی دارایی‌ها و زندگی مردم را در معرض خطر امنیتی قرار می‌دهد؟

وی با بیان اینکه وزارت ارتباطات باید پاسخگوی این اقدام خطرناک و هزینه‌ساز خود باشد، تصریح کرد:‌ 6 سال قبل  در مجلس به وزیر ارتباطات و معاونین ایشان که یکی از آنها آقای آذری جهرمی بود، به دلیل عدم توجه به ساماندهی شبکه ملی اطلاعات کارت زرد داد. یعنی اگر به جای اینکه روی نرم افزارهایی که روی بستری باتلاقی قرار گرفته و امروز نیازهای مردم را در معرض خطر داده  به سمت راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات می‌‌رفتند، امروز نرم‌افزارهای حساس و حتی کسب‌ و کارهای اینترنتی مردم  در معرض تهدیدهای خارجی قرار نمی‌گرفت. 

رئیس کمیته فضای مجازی کمیسیون فرهنگی مجلس با بیان اینکه  قطعا این سهل‌انگاری وزارت ارتباطات در مجلس مورد بررسی قرار می‌گیرد، گفت:  وزیر ارتباطات به جای اینکه  مشغول توییت‌بازی باشد، باید به مردم پاسخ دهد که چرا امروز فضای مجازی کشور مملو از ناامنی و تهدیدات خارجی شده است.

پژمانفر در پایان یادآور شد:  متاسفانه امروز آمریکایی‌ها همانطور که به راحتی بر اساس قوانین داخلی‌شان تلگرام طلایی و هاتگرام را مسدود کردند، می‌توانند تمامی نرم‌افزارهای داخل کشور را مسدود کنند.

تلگرام طلایی به پایان راه رسید؟

يكشنبه, ۸ ارديبهشت ۱۳۹۸، ۰۲:۰۳ ب.ظ | ۰ نظر

مسئولان نتوانستند در جداسازی هاتگرام و طلگرام از تلگرام جدیت به خرج دهند و گوگل به جای آنها تصمیم سخت را گرفت تا سرانجام انحصار پیام‌رسان خارجی به دست عامل خارجی شکسته شود، اما این اتفاق هنوز می‌تواند به عنوان فرصت تلقی شود.

 به گزارش فارس،حذف پوسته‌های فارسی تلگرام از سیستم عامل اندروید به موضوع خبرساز روزهای اخیر تبدیل شده است؛ سیستم‌عامل اندروید بدون اجازه کاربران اقدام به حذف این دو برنامه از روی گوشی‌های کاربران کرد که علت حذف این برنامه‌ها، جاسوس ابزار بودن اعلام شده است.

این روش حذف پوسته‌های داخلی یک پیام‌رسان‌ خارجی به وسیله یک شرکت خارجی دیگر از گوشی‌ تلفن همراه جمع زیادی از کاربران ایرانی تلنگر جدی به همراه داشت. 

اما عجیب‌ و نامعقول‌تر از این اقدام مستقیم گوگل، عملکرد و واکنش مسئولان و تصمیم‌سازان ایرانی در این ماجرا بود؛ به طوری که جای شاکی و متشاکی آن‌قدر به هم ریخت که مردم در تشخیص علت و معلول ماجرای فیلتر تلگرام، فعالیت پوسته‌های تلگرام و ایجاد پیام‌رسان‌های بومی سردرگم شدند.

 

*آنقدر پوسته تلگرام را رها نکردیم که گوگل آن را مسدود کرد

البته وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات اخیرا با استناد به گزارش سازمان فناوری اطلاعات اعلام کرده: «حذف برنامه‌های ایرانی در سیستم عامل اندروید صرفا محدود به پوسته‌های یک پیام رسان نبوده، بلکه برخی برنامه‌های کسب و کارهای ایرانی را نیز در برگرفته است. جهرمی این اقدام را به «تسری تروریسم اقتصادی آمریکا به اقتصاد فضای مجازی» تعبیر کرده است؛ اما صرف نظر از اقدام هماهنگ شرکت‌های گوگل و اپل در محدودکردن فعالیت‌ اپلیکیشن‌های ایرانی همزمان با مضاعف کردن فشار تحریم‌های اقتصادی بر ایران، خود موضوع پوسته‌های تلگرام در ایران از چند جهت دارای اهمیت و قابل بررسی است.

روزی که تصمیم به فیلتر تلگرام در کشور گرفته شد، مقرر شد دسترسی همه نوع تلگرام فارسی و غیرفارسی متوقف شود و پیام‌رسان‌های بومی جایگزین پیام‌رسان‌های خارجی شوند. کمی بعد به اذعان ابوالحسن فیروز‌آبادی دبیر شورای عالی فضای مجازی  بدون برنامه قبلی، نقشه تغییر کرد و مقرر شد نسخه‌های فارسی تلگرام برای مدت کوتاهی (که از آن به دوره گذار از پیام‌رسان خارجی به پیامرسان داخلی یاد می‌شد) فعالیت کنند؛ برای تمامی صاحب‌نظران واضح بود که فرصتی که از تلگرام گرفته و به نسخه‌های فارسی آن داده شده، در نهایت به تلگرام بازگشته و پیام‌رسان‌های داخلی سهمی در این فرصت نخواهند داشت؛ آینده مشخص بود و به دفعات از سوی صاحب‌نظران پیش‌بینی‌ شد، اما نتوانست تغییری در نظر مسئولان تصمیم‌گیر ایجاد کند و در نهایت ماحصل این چرخه ناقص و ناموفق، «دوره شکست انحصار پیام‌رسان خارجی» نامیده و به عنوان یک دستاورد اعلام شد. 

در این دور باطل، در چندین نوبت آخرین مهلت برای فعالیت پوسته‌های داخلی تلگرام در نظر گرفته، لغو و فراموش شد؛ جنجال‌های رسانه‌ای متعددی میان موافقان و مخالفان بر سر هزینه‌کرد برای ایجاد پیام‌رسان‌های داخلی شکل گرفت؛ مسئولانی با طرح ادعا و ارایه پاسخ درباره بی‌تقصیر و مخالف بودن یا نبودن با فیلتر تلگرام و حامی و ذی‌نفع بودن یا نبودن در ایجاد پیام‌رسان‌های داخلی و پوسته‌های فارسی تلگرام، از این فرصت استفاده‌ها کردند تا در نهایت واقعیت در ابهام پیچیده شود و امکان تشخیص دقیق فضا برای مردم فراهم نباشد.

 

*هاتگرام و تلگرام طلایی متعلق به وزارت اطلاعات بود

اولین و اساسی‌ترین سوال درباره نسخه‌های فارسی مرموز تلگرام، مالکیت آنها و سرنوشت اطلاعات کاربرانشان بود. وزیر اطلاعات یک بار زمانی که خواست به نمایندگان اطمینان دهد که نگرانی بابت خسارات امنیتی تلگرام برطرف شده در مجلس اعلام کرد که «هاتگرام و تلگرام طلایی متعلق به ماست»؛ اما این میزان شفافیت برای شفاف شدن بازار پیام‌رسان‌های داخلی و از پشت پرده خارج شدن ذینفعان، مخالفان و موافقان واقعی کافی نبود.

سناریوی مورد انتظار این بود که در کشور بنا به دلایلی تصمیم به مسدود شدن تلگرام گرفته شده است و پیام‌رسان‌های داخلی قرار است، جایگزین حداقل بخشی از این بازار شوند و دولت به عنوان بازوی اجرایی در پیاده‌سازی این تصمیم کمک کند؛ اما پاگرفتن نسخه‌های فارسی تلگرام معادلات را بهم ریخت؛ زیرا همچنان که دولت توسط وزارت ارتباطات وام 5 میلیاردی و امکانات فنی مورد نیاز را در اختیار پیام‌رسان‌های داخلی قرار می‌داد، امکانات موردنیاز هاتگرام و طلاگرام نیز در اختیارشان قرار می‌گرفت. در نتیجه بازار رقابتی عادلانه هیچ‌گاه شکل نگرفت و هیچ‌گاه 2 کفه ترازو متعادل نشد. انتقاد به این برنامه که برخی آن را خیانت  به پیام‌رسان‌های ایرانی تلقی می‌کنند هنوز نیز ادامه دارد.

*حمایت پنهانی دولت از پوسته‌های تلگرام و وزارت ارتباطات در سیبل انتقادها

درباره محل حمایت‌های پنهان از هاتگرام و طلاگرام نیز همواره نقدهایی مطرح بوده است.

وزیر ارتباطات یکی از افرادی است که در سیبل انتقادات جدی قرار دارد. برخی جهرمی را به عنوان مهم‌ترین حامی واقعی پوسته‌های داخلی تلگرام معرفی می‌کنند که این ادعا با ظاهر فعالیت‌هایی که این وزارت‌خانه برای حمایت از پیام‌رسان‌های بومی انجام می‌دهد در تناقض آشکار است و همین پارادوکس ابهامات زیادی را رقم زده است.

اعتراض به حمایت پنهانی وزرات ارتباطات به حدی سرسختانه و جدی بود که این وزارت‌خانه نمایندگان رسانه‌ها را برای راستی آزمایی درباره ادعای منتقدان درباره میزبانی سرورهای هاتگرام به یکی از ساختمان‌های خود دعوت کرد اما این اقدام نتوانست منتقدان را قانع کند و تا این لحظه ادعای میزبانی سرورهای هاتگرام توسط وزارت ارتباطات و حمایت مالی دولت برای تامین تجهیزات فنی به قوت قبل باقی است.

جهرمی در آخرین اظهارنظر نیز موضع قبلی خود را حفظ کرده و حتی به منتقدان حمایت دولت از دو پوسته شناخته شده تلگرام معترض شده است. جهرمی در حالی به وجود 127 پوسته غیررسمی تلگرام در کشور اشاره کرده که اغلب این برنامه‌ها برای مردم شناخته شده نیستند و اتفاقا شاید یکی از دلایل ناشناس ماندن پوسته‌های دیگر این باشد که در برهه زمانی پس از فیلتر تلگرام در کشور تنها 3 پوسته هاتگرام، طلاگرام و موبوگرام باز ماندند و باقی مسدود شدند و در ابتدا فرصت و سپس امکاناتی برای بزرگ‌شدن و دیده شدن نداشتند. هشتگ حق‌الناس جهرمی بار دیگر در این پست خودنمایی می‌کند.

*راز سر به مهر منشاء حامیان پنهان نسخه‌های منتخب تلگرام فارسی

سوال درباره محل حمایت‌های پنهانی دولت از پوسته‌های منتخب تلگرام به مجلس نیز رسیده بود اما فرجامی پیدا نکرد؛ سیده حمیده زرآبادی نماینده مجلس خطاب به وزیر، یادآوری کرده: «سال پیش سوالى از شما درباره سرورهاى هاتگرام و تلگرام طلایى پرسیدم؛ اما پاسخ شما نامه نگارى با شوراى عالى امنیت ملى و شوراى نگهبان بود تا با امنیتى کردن موضوع مانع از طرح سؤال شوید. حالا که از فضاى امنیتى فاصله گرفته اید به مردم گزارش دهید.»

اکنون که مسئولان نتوانستند در اجرای مهلت پایانی جداسازی هاتگرام و طلگرام از تلگرام جدیت به خرج دهند و فعالیت آنها را متوقف کنند، گوگل این تصمیم سخت را به جای مسئولان گرفت تا پایان کار انحصار پیام‌رسان خارجی در کشور به دست عامل خارجی رقم زده شود؛ فارغ از دخالت یک عامل خارجی در بخش های مربوط به حاکمیت ملی کشور که باید در جای خود با جدیت به آن پرداخته شود، در این نمایش ناهماهنگی چند سوال مهم باقی مانده و چند درس برای آینده تجربه شده است. 

*ابهامات فعالیت مرموز پوسته‌های فارسی تلگرام

حمایت از پوسته‌های داخلی تلگرام آنقدر پیچیده و پرابهام شد که در نتیجه بازی حامیان این برنامه‌ها کسی نتوانست درباره امنیت این پیام‌رسان‌ها سوال بپرسد. اما اکنون که گوگل برچسب جاسوسی به این برنامه‌ها زده، لازم است حامیان این برنامه‌ها درباره امنیت این پیام‌رسان‌ها نیز توضیح دهند.

همچنین، در زمان فیلتر شدن تلگرام انتقادها از نابود شدن کسب‌وکارهای مبتنی بر این بستر بالا گرفت،‌ اکنون که یک شرکت خارجی به حریم کاربران و برنامه‌ ایرانی وارد شده، متولیان امر چگونه می‌توانند به کسب و کارهای ایرانی (فارغ از اینکه مورد حمایت آنها باشند یا نباشند) اطمینان دهند که زحمات آنها یک شبه با یک تصمیم یک شرکت یا دولت خارجی در حیطه حاکمیت ملی ایران بر باد نخواهد رفت؟

وقتی در زمان تصمیم‌گیری برای توقف تلگرام در ایران، بدون آماده بودن بستر لازم تصمیم‌ شجاعانه و قاطع برای فیلتر گرفته شد، چرا در مرحله بعد آماده نبودن بستر داخلی تا این حد اهمیت پیدا کرد که دل کندن از هاتگرام و طلاگرام غیرممکن شد؟

هاتگرام و طلاگرام چه امتیازی نسبت به پیام‌رسان‌های داخلی داشتند که تصمیم‌گیران برای مستقل شدن آنها از تلگرام و تبدیل شدن به پیام‌رسان مستقل تا این حد صبوری کردند و امیدوار ماندند اما برای پیام‌رسان‌های داخلی هرگز چنین امید و شانسی را قائل نبودند؟

اگر همه از جمله وزارت ارتباطات به عنوان متولی اصلی مدیریت فضای سایبری مخالف فعالیت این 2 پوسته ناامن بودند با چه حمایت و توجیهی فعالیت آنها مدت‌ها ادامه یافت؟

سرنوشت تلگرام و پیام‌رسان‌های داخلی در ناهماهنگی و اختلاف نظر مسئولان رقم خورد و در این ماجرا چه توجیه موجهی برای اتلاف وقت و هزینه از جیب مردم و کشور بود؟ حق الناس چگونه معنا می‌شود؟

 

*درسی که حذف هاتگرام داد و فرصتی که در اختیار می‌گذارد

ماجرای دل نکندن مسئولان از  پوسته های پیام‌رسان خارجی چند درس مهم نیز داشت؛ اگرچه مسئولان نتوانستند از هاتگرام و طلاگرام دل بکنند اما گوگل به جای آنها کار را یکسره داد تا بار دیگر یادآوری کند سرویس خارجی می‌تواند غیر قابل اعتماد باشد. شاید در آینده گوگل به سرویس‌های دیگری نیز برچسب جاسوسی بزند و آنها را حذف کند؛ همچنان که وزیر اعلام کرده: «در این ماجرا  پوسته‌های تلگرام به علاوه برنامه‌های ایرانی دیگری حذف شده‌اند.»

همچنین این شرایط می‌تواند نقطه امیدی برای پیام‌رسان‌های داخلی باشد که اگرچه سال گذشته اوضاع خوبی نداشته‌اند اما یک بار دیگر شانس خود را امتحان کنند، به شرطی که گفته و عمل تصمیم‌سازان یکی شود.

در آخر نیز هاتگرام که پیش از پایان سال 97، ادعا کرده بود تقریبا به مراحل پایانی استقلال از تلگرام رسیده اکنون فرصت خوبی دارد تا دستاوردهای خود را ارایه کند و در قالب پیام‌رسان مستقلی به کاربران خود سرویس دهد.

ابعاد حقوقی جاسوسی تلگرام طلایی

يكشنبه, ۸ ارديبهشت ۱۳۹۸، ۱۱:۲۲ ق.ظ | ۰ نظر

رضا ایازی- گوگل اعلام کرد هات گرام و تلگرام طلایی درصدد جاسوسی از گوگل پلی هستند و آن ها را از دستگاه های دارای سیستم عامل اندروید حذف کرد. این دو اپلیکیشن از هسته تلگرام و پوسته بومی و ایرانی و مرکز داده واقع در ایران استفاده کرده است. باوجود دستور مقام قضایی مبنی بر عدم دسترسی به این نرم افزار این اپلیکیشن ها با هماهنگی مرکز ملی فضای مجازی و حمایت برخی مسوولان به فعالیت خود ادامه می داده است و بنا بر ادعای برخی مدیران پیام رسان های داخلی، دسترسی پذیری آنها یکی از دلایل عدم اقبال مردم به پیام رسان های بومی است. وضعیت حاد پیش آمده موجب شده که ابعاد حقوقی وجود این اپلیکیشن باوجود دستور فیلتر تلگرام و حمایت از آن توسط مسوولان و جاسوسی و دسترسی غیرمجاز به داده موردبررسی حقوقی قرار دهیم.
با تطبیق رفتار تلگرام طلایی با قانون جرائم رایانه‌ای مشخص می‌شود که عمل این اپلیکیشن‌ها شامل هر سه عنوان "دسترسی غیر مجار" ، "شنود غیرمجاز" و "جاسوسی رایانه‌ای" می‌شود. درواقع هر سه عنوان مجرمانه در فضای مجازی در ارتباط با این موضوع به وقوع پیوسته است. به لحاظ حقوقی مدیران و کارکنان این اپلیکیشن‌ها به‌عنوان مباشر جرم و مسوولان تسهیل‌کننده فعالیت این پیام‌رسان‌ها به‌عنوان معاون جرم باید توسط دادستان مورد پیگیری و تعقیب قرار گیرند. موضوع و ابعاد این قضیه به‌قدری دارای اهمیت است که تک‌تک افراد نصب کننده این نرم‌افزار هم می‌توانند به‌عنوان شاکی خصوصی اقامه دعوا کنند.
اگر با نگاه حقوقی صرف به موضوع نگاه کنیم آمر فیلترینگ تلگرام هم باید به‌عنوان معاونت در این جرم مورد پیگرد قرار گیرد لذا نرم‌افزاری که مورد اقبال عمومی بوده را مسدود و شرایط استفاده از نرم‌افزار جایگزین غیر ایمن را فراهم کرده است لذا مسوولیت عدم پیش‌بینی و تدابیر لازم متوجه آمر مسدودسازی است. درست به‌مانند صدور دستور مسدودسازی یکی از راه‌های مواصلاتی و انتقال طبیعی بار ترافیکی به راهی غیرمطمئن و پرخطر بدون ارزیابی‌های فنی– امنیتی لازم که موجب ایجاد مسوولیت مدنی و کیفری خواهد کرد.
وجود نرم‌افزارهایی که امکان جاسوسی رایانه‌ای و دسترسی غیرمجاز به داده‌های کاربران دارند موجب می‌شود که کاربران ایرانی کمتر به نرم‌افزارهای ایرانی اقبال نشان دهند و از نسخه‌های غیر ایرانی که تحت استانداردهای بین‌المللی حمایت از داده اداره می‌شوند استفاده کنند که این موجب ارزبری فراوان و خسارات اقتصادی فراوان می‌شود. به نظر لایحه حمایت از داده و حریم خصوصی به محاق رفته و دیگر دغدغه مسوولان نیست و تا زمانی که قانونی مانند سند مقررات عمومی حمایت از داده اتحادیه اروپا وجود نداشته باشد امکان بروز چنین اتفاقاتی بسیار است. اگر قانونی مانند این سند وجود داشت برای اجرای هر نرم‌افزاری باید ابتدا تنظیمات طراحی رعایت حریم خصوصی (Privacy by Design) توسط نهادهای مربوطه (Privacy seals) مورد ارزیابی قرار می‌گرفته و بعد به عموم عرضه می‌شد. باوجوداین تنظیمات و تأیید آن دیگر امکان نقض حریم خصوصی وجود ندارد ولیکن در کشور ما هیچ نهادی برای استاندارد سازی تنظیمات رعایت حریم خصوصی و نظارت برآن وجود ندارد و امکان دسترسی غیر مجاز به داده‌های کاربران همواره وجود دارد. 
پیشنهاد می‌شود دادستان محترم با ضبط و مراکز داده این اپلیکیشن‌ها و بررسی محتویات و رخدادنگارهای آن از ابعاد جاسوسی و دسترس غیرمجاز به داده کاربران اطمینان حاصل کند و با اطلاع رسانی از وضعیت رسیدگی قضایی به عموم مردم برخورد قاطع با این پدیده خطرناک را به معرض نمایش قراردهند و مقامات مربوطه تصویب قانون حمایت از داده و حریم خصوصی را در دستور کار قرار دهند.

*مشاور حقوقی حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات

(منبع:فناوران)

بازی تاج و تخت پوسته‌های تلگرام

شنبه, ۷ ارديبهشت ۱۳۹۸، ۱۰:۰۴ ق.ظ | ۰ نظر

علی شمیرانی - پرده نخست: چند روز قبل موضوعی مبنی بر اقدام گوگل در حذف پوسته‌های ایرانی تلگرام از روی گوشی کاربران در برخی کانال‌های تلگرامی خارج از کشور و برخی سایت‌های داخلی که هنرشان کلیک‌دزدی و جذب مخاطب به هر قیمتی است، منتشر می‌شود.

توضیح ضرغامی درباره حذف پوسته‌های تلگرام

جمعه, ۶ ارديبهشت ۱۳۹۸، ۰۵:۲۵ ب.ظ | ۰ نظر

عزت الله ضرغامی در صفحه شخصی خود درباره دلیل اصلی حذف پوسته‌های تلگرام توضیحاتی ارائه کرد.

به گزارش فارس، عزت الله ضرغامی عضو شوراهای عالی فضای مجازی و انقلاب فرهنگی در صفحه شخصی خود درباره اینکه چرا پوسته‌های تلگرام یک سال پیش حذف نشد، توضیحاتی ارائه کرد. 

متن این توضیح بدین شرح است: 

مدیریت تلگرام می‌توانست یک سال پیش پوسته‌ها را حذف کند، ولی نکرد! چون قرار بود پیام رسان‌های نوپا و پرانگیزه، در آغاز کار منفعل و ناامید شوند. حالا که خیالشان از تداوم «بلاهت‌ها» (خوشبینانه) راحت شد، از طریق گوگل اپلیکیشن‌های پوسته‌ها را از روی گوشی‌ها حذف کردند! به همین سادگی!!

فیلتر اینستاگرام فعلا در دستور کار نیست

چهارشنبه, ۴ ارديبهشت ۱۳۹۸، ۱۱:۴۹ ق.ظ | ۰ نظر

دبیر شورای عالی فضای مجازی می‌گوید رفتار اخیر اینستاگرام محکوم است ولی فعلا محدودسازی در دستور نیست.

ابوالحسن فیروزآبادی‌ در خصوص رفتار اخیر اینستاگرام گفت: شورای عالی فضای مجازی در بیانیه خود در قبال این رفتار اشاره‌ای داشت مبنی بر اینکه مردم باید توجیه شوند؛ زیرا آنها نمی‌توانند کارهای جدی خود را بر بستر پیام‌رسان‌های خارجی‌ انجام دهند که یک طرفه نسبت به فیلتر کردن برخی از صفحات -فقط به دلیل شکل ظاهری لوگوی آن صفحات- اقدام می‌کنند.

دبیر شورای عالی فضای مجازی با اشاره به اینکه این پیام‌رسان‌های خارجی برای مردم قابل اتکا نیستند، تصریح کرد: بحث ما این است که حتما باید پیام‌رسان ملی شکل گیرد؛ البته این کار سخت است ولی در آینده نزدیک انجام خواهد شد.

وی درباره عکس‌العمل ایران در قبال اینستاگرام گفت: در حال حاضر رفتار اینستاگرام را محکوم می‌کنیم؛ فعلا محدودسازی آن در دستور نیست.

فیروزآبادی‌ با بیان اینکه روبینو جایگزینی برای اینستاگرام است، افزود: پیام‌رسان‌ مشابه اینستاگرام در داخل کشور وجود دارد؛ البته مردم هم باید استقبال کنند و پیام‌رسان‌های داخلی هم چنان قدرتی داشته باشند.

دبیر شورای عالی فضای مجازی در خصوص این نکته که تجربه فیلترینگ تلگرام با هدف کوچ دادن به پیام‌رسان‌های داخلی ناموفق بود، گفت: در حال حاضر فقط از مردم دعوت می کنیم.

به گزارش خانه ملت؛ به تازگی اینستاگرام صفحات فرماندهان سپاه پاسداران را با استناد به سیاست ایالات متحده مبنی بر قرار دادن سپاه در لیست گروه‌های تروریستی مسدود کرده است.

به اهدافمان از فیلترینگ تلگرام رسیدیم؟

جمعه, ۳۰ فروردين ۱۳۹۸، ۰۴:۵۵ ب.ظ | ۰ نظر

چند سالی است که تلگرام به یکی از موضوعات مهم جریان اطلاع‌رسانی در کشور تبدیل شده، از ظهور و کوچ یکباره کاربران تا رکوردزنی‌هایی که حتی مدیران این شبکه را متعجب کرده بود،

آخرین وضعیت کاربری تلگرام و اینستاگرام در ایران

يكشنبه, ۲۵ فروردين ۱۳۹۸، ۰۲:۱۴ ب.ظ | ۰ نظر

نظرسنجی گروه افکارسنجی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات نشان می دهد که حدود نیمی از ارتباط کاربران شبکه‌های اجتماعی با دوستان و آشنایان با استفاده از اینستاگرام انجام می شود.

به گزارش پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، این نظرسنجی که بهمن 1397 در کل کشور در خصوص عضویت در شبکه‌های اجتماعی و به صورت تلفنی انجام شده، نشان می ‌دهد، بیش از نیمی از پاسخگویان (54.1 درصد) ارتباط با دوستان و آشنایان را از موارد استفاده از اینستاگرام عنوان کرده‌اند. بعد از آن، تماشای کلیپ‌ها (40.9 درصد)، پیگیری اخبار ( 31.2 درصد)، از دیگر موارد استفاده اینستاگرام مطرح شده است.
بر اساس این نظرسنجی، تلگرام با 60.3 درصد، در صدر و پس از آن اینستاگرام با 39.3 درصد و واتس‌اپ با 27.8 درصد بیشترین میزان عضویت در میان پاسخگویان را به خود اختصاص داده‌اند. در بین پیام‌رسان‌های داخلی نیز عضویت در پیام­‌رسان سروش 7.7 درصد بوده است.
بر اساس نتایج آخرین نظرسنجی گروه افکارسنجی، همچنین 43.2 درصد از پاسخگویان گفته‌ اند صفحه هنرمندان (بازیگران و خواننده‌­ها) را در اینستاگرام دنبال می کنند. دنبال کردن صفحه اینستاگرام ورزشکاران با حدود 23 درصد، شخصیت‌های علمی با 11.3 درصد، در رده­ های بعدی پیگیری پاسخگویان قرار دارد.
در خصوص جذابیت دیگر قابلیت های اینستاگرام؛ استوری گذاشتن با 33.7 درصد، لایک کردن و کامنت گذاشتن زیر پست دیگران (32.4 درصد) و به اشتراک گذاشتن عکس، فیلم یا متن (پست گذاشتن) با 30.8 درصد از جمله سه قابلیت جذاب و پرطرفدار اینستاگرام در بین پاسخگویان است.
همچنین اکثریت پاسخگویان (75.3درصد) گفته‌ اند صفحه شخصی اینستاگرام شان محدودیت دارد. در مقابل 34.7 درصد صفحه ‌شان در اینستاگرام عمومی است.
64.4 درصد پاسخگویانی نیز که عضو اینستاگرام هستند پست هایی که در صفحه شخصی اینستاگرام خود می گذارند با موضوع عکس و رویدادهای شخصی و خانوادگی است.
برپایه نظرسنجی گروه افکارسنجی پژوهشگاه، شهروندان ایرانی برای پیگیری اخبار (شامل ورزشی، حوادث، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و بین‌الملل) بیشتر به رادیو و تلویزیون ایران مراجعه می‌کنند، و بعد از آن شبکه‌های اجتماعی به عنوان منبع کسب خبر قرار دارند. اخبار اقتصادی (40.4درصد) و اخبار سیاسی (39.4 درصد) نیز مهم‌ترین موضوعات خبری نزد افکار عمومی ایرانیان در شرایط کنونی است.

بازگشت دوباره ایرانی‌ها به تلگرام با فیلترشکن

دوشنبه, ۱۹ فروردين ۱۳۹۸، ۱۰:۳۸ ق.ظ | ۲ نظر

تلگرام همچنان محبوب‌ترین شبکه اجتماعی در بین کاربران ایرانی است؛ به‌طوری که فیلترینگ هم نتوانست خدشه‌ای در این محبوبیت اجرا کند.

امیر خوراکیان، معاون فرهنگی، اجتماعی و امور محتوایی مرکز ملی فضای مجازی با بیان اینکه به اهدافمان از فیلتر تلگرام رسیده‌ایم گفت: قوه قضائیه به هاتگرام و تلگرام طلایی فرصت داده است و درباره مسدودسازی آنها هم این قوه باید تصمیم بگیرد 

باشگاه خبرنگاران جوان گفتگویی صریح با معاون فرهنگی، اجتماعی و امور محتوایی مرکز ملی فضای مجازی داشته است که در ادامه می‌خوانید:

 

از چند ماه پیش درباره اقدام اخیر اپل هشدار داده بودیم / متاسفانه برخی در داخل می‌گویند اقدام اخیر اپل مختص ایران نیست

قطعاً با روند برنامه ما آشنا هستیم ما سعی می‌کنیم سوالاتمان را خیلی شفاف و صریح بپرسیم و شعار برنامه‌مان شفافیت است. اولین سوال ما این است گوشی شما چیست؟ اپل یا سامسونگ؟ اندروید یا آی او اس؟

خوراکیان: خوشبختانه اپل نیست

 

درباره این اتفاقات اخیر که موضوعش خیلی هم داغ است و کسی هم خیلی به آن واکنش نشان نداده است توضیح دهید چرا آن اتفاق افتاد؟

خوراکیان: آنطوری که خود اپل اعلام کرده است و بعضی از رسانه‌های بین‌المللی هم نقل قول کرده‌اند مشخصاً به دلیل تحریم بوده است و این کار قطعاً کار نادرستی است و در حقیقت ظلم به منافع مردم و کاربران محسوب می‌شود و نرم‌افزارها و خدماتی که در روند کارشان اختلال ایجاد شده اصلاً ربطی به بحث تحریم‌ها ندارد.

 

این مشخص بود که آن‌ها خیلی به این موضوعات فکر نمی‌کنند شما به عنوان معاون محتوایی مرکز ملی فضای مجازی پیش‌بینی چنین اتفاقی را نمی‌کردید؟

خوراکیان: این پیش‌بینی شده بود و به برخی از مسئولان هم قبلاً به صورت مکتوب اعلام شده بود.

 

به چه کسانی اعلام شده بود؟

خوراکیان: به هر حال به مراکزی که لازم بود اعلام شده بود.

 

کدام مراکز؟ اگر می‌شود به صورت شفاف بیان کنید.

خوراکیان: به صورت مکتوب به وزارت صمت ارجاع شده بود.

 

من خواهش می‌کنم به صورت شفاف بگویید. اگر پیش‌بینی چنین موضوعی را می‌کردید ما نباید واردات این نوع گوشی تلفن همراه را داشته باشیم که تا این حد قیمت آن بالاست و وقتی این گوشی‌ها وارد می‌شوند، چون ظرفیت‌های زیادی دارند مردم دوست دارند از همه ظرفیت‌های آن استفاده کنند.

خوراکیان: فقط در سال گذشته ۲ میلیارد دلار صرف این گوشی‌ها در کشور شد. این علاوه بر آن هزینه‌ای است که صرف خود این گوشی‌ها می‌شود. کسانی که در این مسیر هزینه کردند، خدمات و نرم‌افرازها و کسب‌وکارهایی که شکل گرفته، در حقیقت میلیاردها دلار هزینه‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری همه با آسیب و مشکل مواجه شدند. نکته‌ای که من می‌خواهم اینجا عرض کنم این است که خود اپل می‌گوید به خاطر تحریم این کار را انجام داده است، اما ما در داخل می‌بینیم که بعضی‌ها می‌گویند این کاری است که اپل با همه کشورها انجام می‌دهد. این روشن است که تفاوت ما با کشورهای دیگر این است که اگر کشورهای دیگری پروتکل‌های اپل را رعایت نکردند و دچار مسئله‌ای شبیه به این شدند، آن‌ها راه روابط عادی و کار عادی‌شان باز است. در حالی که مسیر عادی کار آن‌ها باز بوده چنین مشکلی برایشان به وجود آمده، اما برای ما کلاً این محدویت‌ها و مشکلات به طور کلی برای ما اعمال شده است.

به هر حال این یک مسئله جدی است. ما فکر می‌کنیم که نباید با سرماه‌های ملی اینگونه مواجهه پیدا کنیم. کسی که علیه ملت ایران رفتاری انجام می‌دهد یک بحث جداست، اما مهمتر از آن بحثی است که ما انجام می‌دهیم و تصمیماتی است که ما در داخل اتخاذ می‌کنیم.

 

چه کسی این تصمیم را نگرفته است؟

خوراکیان: وزارت صمت، وزارت ارتباطات. این‌ها حتماً باید در این موضوع ورود کنند. الآن هم دیر نشده است. تصمیم بگیرند و حداقل در ورود این امکانات و در مورد کسب‌وکارها و در مورد اینکه این فضا، فضای ناامنی است و به هیچ وجه مناسب سرمایه‌گذاری نیست و به خصوص در ثبت کردن یا به‌اصطلاح همان رجیستر کردن گوشی‌های آیفون و به باد رفتن هزینه‌های هنگفتی که صورت گرفته است و شما اصلاً نتوانید از آن امکان استفاده کنید.

عرض من این است که در خصوص این داستانی که برای اپل به وجود آمده است و قبلاً هم مورد مشابهی برای آن ایجاد شده بود که البته کوچکتر از این مورد بود و به تعبیری که نیویورک تایمز گفته بود این سری تهاجمی بود و مرحله‌ای نبود، خب وقتی به این صورت عمل شده من اصلاً به گذشته کاری ندارم و دنبال متهم نیستم. من حرف از آینده می‌زنم و می‌گویم الآن که با این شرایط مواجه هستیم باید یک تصمیم جدی گرفته شود. باید یک هماهنگی جدی به وجود بیاید و اینکه یک نفر مصاحبه کند و بگوید این مخصوص ایران نبوده و در جاهای دیگر هم اعمال شده است، تا این مقدار سطحی‌نگری درست نیست. در حالی که خود اپل در پاسخ مکاتبه کاربران ایرانی رسماً گفته است به خاطر تحریم این کار را کردم، من الآن تصویر آن را هم دارم.

 

منظورتان معاون وزیر ارتباطات است؟

خوراکیان: نه. کاربران مختلف دیگر...

 

معاون وزیر ارتباطات این را گفته بود؟

خوراکیان: من به ایشان کاری ندارم. منظور من جواب اپل به کاربرانی است که با آن مکاتبه کردند. موضوع این است خودش اینطور می‌گوید و معنایی ندارد که ما بگوییم فقط مربوط به ایران نیست و بخواهیم ذهن را منحرف کنیم. نباید اینگونه برخوردکنیم. باید نسبت به سرمایه‌های ملی نسبت به استقلال و غرور ملی احساس مسئولیت کنیم و یک تصمیم جدی در این رابطه بگیریم. به هر حال آن چیزی که لازم است اطلاع رسانی به عموم جامعه صورت بگیرد و ابعاد موضوع مشخص شود و تصمیم محکمی گرفته شود.

 

باید واردات گوشی‌های آیفون ممنوع شود

آقای دکتر فکر کنید شما همه کاره کشورید باید چه کار می‌کردید؟

خوراکیان: باید حداقل از ۶ ماه قبل در مورد امکانات اپل یک تصمیم محدودیت‌زای جدی می‌گرفتیم.

 

یعنی چی؟ یعنی اپل را وارد نمی‌کردیم؟

خوراکیان: بله. باید واردات گوشی‌های اپل را ممنوع می‌کردیم. به نظر من هیچ نقص و مشکلی در کشور به وجود نمی‌آمد. ما چه مشکل ارتباطی‌ای با ممنوعیت واردات اپل پیدا می‌کردیم؟ در حال حاضر گوشی‌های دیگر امکانات و زمینه‌های ارتباطی استفاده از نرم‌افزارهای مختلف و ظرفیت‌های مختلف آن‌ها به مراتب بهتر از آیفون است. خب اپل را ممنوع می‌کردیم، رجیستر نمی‌کردیم.

بعضی چیزها مسئولیت حاکمیت است. ما نمی‌توانیم از عموم مردم انتظار داشته باشیم که اگر چنین مشکلی در راه است کاربر تشخیص دهد و مثلاً از چند ماه قبل خودش گوشی‌اش را عوض کند. این مسئولیت حاکمیتی است. مسئولیت وزارتخانه‌ها و دستگاه‌هایی است که در این زمینه مسئول هستند. باید به موقع زنگ خطر را برای جامعه به صدا درآورند. اپل در سراشیبی بازار است اگر این تصمیم‌گیری می‌شد یا حتی الآن بشود ممکن است اپل به واسطه شرایطی که دارد مسیر خود را تغییر دهد. به هر حال برای ما روشن است که این یک برنامه و ظلم به کاربران است و ربطی به تحریم‌ها و مسائل دولت‌ها ندارد و مستقیم متوجه مردم و کاربران است این‌ها باید شفاف و روشن شود.

 

بگذریم از موضوع اپل آقای خوراکیان. می‌خواهم یک سوال تست حافظه از شما بپرسم؟

خوراکیان: بفرمایید.

 

(شما مطمئن باشید ما سال را به پایان نخواهیم رساند مگر اینکه هاتگرام و تلگرام طلایی یا موتورشان ایرانی می‌شود یا مسدود خواهند شد). این جمله را می‌دانید چه کسی و چرا گفته است؟

خوراکیان: خودم گفته‌ام.

نخیر. اشتباه گفتید.

خوراکیان: ولی من هم حتماً گفته‌ام. شاید آقای فیروزآبادی هم گفته باشند.

 

بله. ایشان گفته‌اند. آن روز شما هم اینجا در استودیو بودید و آقای فیروزآبادی جای شما نشسته بودند و در همین برنامه این موضوع را بیان کردند. این اتفاقی که آقای فیروزآبادی در این برنامه با اطمینان از آن سخن گفتند قرار است محقق شود؟

خوراکیان: ما دیدگاهمان همین است و هیچ تغییری در نظر کارشناسی ما و دیدگاه مرکز ملی فضای مجازی به وجود نیامده است. ما حرفمان این است که استفاده از هاتگرام و تلگرام طلایی برای همیشه به هیچ وجه مقدور نیست الا اینکه آن‌ها به یک پیام رسان مستقل داخلی تبدیل شوند؛ و اگر در این زمینه فرصتی داده شده که به نظر ما از جهاتی مطلوب بوده به این دلیل بوده که این تلاش باید صورت می‌گرفت و این راه راهی بود که در گذشته امکان طی کردن آن وجود نداشت و الآن کشور در مسیر این تجربه است و حتماً باید طی می‌شده و این فرصت باید داده می‌شده است. ما باید با شرایطی که در کشور برای تلگرام پیش آمد هم به آن اهداف اصلی اولیه رسیدیم که اگر لازم بود در ادامه برایتان توضیح می‌دهم.

 

لطفاً الآن بگویید آیا فکر می‌کنید به اهدافتان رسیدید؟ اصلاً آن اهداف چه بود؟

خوراکیان: یک هدف اصلی ما این بود که جلوی رشد تلگرام گرفته شود که این اتفاق افتاد. هدف دوم این بود که مردم بدانند فضای تلگرام فضای غیرقانونی و ناامنی است، چون این فضا در حال حرکت به سمت فعالیت‌های اقتصادی گسترده‌تر بود. بحث پول مجازی و خطر جذب سرمایه‌های عمومی و پول در گردش وجود داشت که خطرات بزرگی برای اموال و دارایی‌های مردم محسوب می‌شد. این احتمال وجود داشت که در آینده اگر چنین اتفاقی رخ دهد، با جمع‌آوری پول‌های مردم و با تصمیمی مشابه تصمیم اخیر اپل، یعنی تحریم تلگرام، سرمایه‌های مردم از بین برود. پس از آن افکار عمومی این سوال را مطرح می‌کنند که اگر این فضا غیرقانونی بود چرا کسی اعلام نکرد؟ چرا همه نهادها در این فضا فعالیت می‌کردند؟ با این اعلام موضع و اتفاقی که رخ داد مردم متوجه شدند این نرم‌افزاری است که فضای قانونی و امنی ندارد. نکته سوم اینکه ترافیک تلگرام بشدت کاهش پیدا کرده است. ممکن است افرادی که قبلاً از تلگرام استفاده می‌کردند الآن هم این پیام‌رسان را داشته باشند، اما قطعاً این میزان استفاده به شدت کاهش پیدا کرده است.

 

درباره این موضوع آمار هم دارید؟

خوراکیان: بله. بیش از ۵۰ درصد ترافیک تلگرام کاهش پیدا کرده است. چه کسی این موضوع را پیش بینی می‌کرد؟ حتی خود تلگرام هم فکر نمی‌کرد که ایران بتواند بیش از ۵۰ درصد ترافیک این پیام‌رسان را کاهش دهد و این مسئله‌ای بود که برای آن‌ها هم خیلی مهم بود.

 

پس چرا صدایشان در نیامده است؟

خوراکیان: قطعاً آن‌ها که این اعتراف را نمی‌کنند، اما برای ما کاملاً روشن است. بعد از این اتفاقاتی که عرض کردم فرصتی ایجاد شد برای اینکه بخش عمده‌ای از همین پیام‌رسان از طریق واسطه‌های داخلی استفاده شود و این فرصت ایجاد شود که یا این واسطه‌های داخلی بتواند به یک پیام‌رسان داخلی تبدیل شود یا اینکه تلکیف‌شان مشخص شود. البته آن کسی که باید تکلیف را مشخص کند طبیعتاً قوه قضائیه است و ما در این زمینه نقشی نداریم، اما از آنچه که در این زمینه اتفاق افتاده رضایت زیادی داریم، نتایج خوبی را ارزیابی می‌کنیم و البته در آینده و در ادامه مسیر باید تعیین تکلیف شود.

 

آن ۵۰ درصد کاهشی که گفتید با احتساب هاتگرام و تلگرام طلایی بود؟

خوراکیان: بله.

 

یعنی استفاده از آن‌ها هم کاهش پیدا کرده است؟

خوراکیان: خیر. استفاده از آن‌ها کاهش نداشته است بلکه جمع استفاده از تلگرام چه از طریق هاتگرام و تلگرام طلایی و چه از طریق تلگرام اصلی به وسیله فیلترشکن‌ها یا هر چیز دیگر، پس از فیلترینگ تلگرام نسبت به جمع ترافیک تگلرام در قبل از فیلترینگ حداقل ۵۰ درصد کاهش داشته است.

 

قوه قضائیه به هاتگرام و تلگرام طلایی فرصت داده است و درباره مسدودسازی آنها هم این قوه باید تصمیم بگیرد 

 

اگر فکر می‌کردید که نمی‌شود موضوع هاتگرام و تلگرام طلایی را مدیریت کرد، یعنی نمی‌شود یا موتورشان ایرانی کرد یا آن‌ها را مسدود کرد پس چرا وعده دادید تا آخر سال این اتفاق رخ می‌دهد؟

خوراکیان: ما که وعده ندادیم بلکه گفتیم کسانی که این امکان را فراهم کردند این فرصت را خواسته‌اند. بالاخره آن کسی که باید تشخیص دهد که این شامل همان حکم مربوط به تلگرام می‌شود یا نه، قوه قضائیه است. به هر حال آن‌ها با استدلال‎هایی که داشتند و با ارائه‌ای که داشتند توانستند این فرصت را بگیرند. اگر این فرصت تمام شود این دو پیام‌رسان یا باید تبدیل شوند به یک پیام‌رسان داخلی یا از ادامه فعالیت‌شان جلوگیری شود.

 

در حوزه فضای مجازی مرجعی بالاتر از مرکز ملی فضای مجازی وجود دارد؟

خوراکیان: مرجع بالاتری وجود ندارد، ولی مسئولیت ملی فضای مجازی چیزی است که باید در ادامه ببینیم چه بخش و سطحی از کار به عهده این مرکز است و چه سطحی از کار به عهده بقیه بخش‌ها و مراکز است.

 

مسئله من الآن این است که مگر می‌شود شما به عنوان عالی‌ترین مرجع حوزه مجازی و البته تخصصی‌ترین مرجع، تصمیمی بگیرید و دیگران بگویند نمی‌شود و آن را انجام ندهند؟

خوراکیان: منظورتان از تصمیم چیست؟ اگر منظورتان فیلترینگ است ما آن تصمیم را نگرفتیم.

 

نه. همین هاتگرام و تلگرام طلایی را می‌گویم.

خوراکیان: اینم ما تصمیم نگرفتیم.

 

خود آقای دکتر فیروزآبادی گفتند مطمئن باشید تا آخر سال این اتفاق رخ می‌دهد!

خوراکیان: نه. ایشان نگفتند این اتفاق رخ می‌دهد، بلکه گفتند یا باید این اتفاق بیفتد و آن‌ها به پیام‌رسان داخلی تبدیل شوند، در واقع ایشان گفتند تا آخر سال این موضوع تعیین تکلیف می‌شود. در واقع یا باید به پیام‌رسان داخلی مستقل تبدیل شوند یا از ادامه کار آن‌ها ممانعت به عمل آید. چه کسی باید این ممانعت را به عمل بیاورد؟ همان کسی که حکم ممانعت فعالیت تلگرام را صادر کرد.

 

اما این اعلام رسمی مرکز شماست؟

خوراکیان: یعنی چی اعلام رسمی مرکز است؟

 

وقتی آقای فیروزآبادی این را می‌گویند یعنی اعلام رسمی مرکز شماست؟

خوراکیان: من هم همین را عرض می‌کنم و چیز جدایی نمی‌گویم. شما باید به نوع بیان دقت داشته باشید. بیان این است؛ هاتگرام و تلگرام طلایی در فرصتی که به آن‌ها داده شده است - این فرصت را همان کسی به آن‌ها داده که حکم مسدود شدن تلگرام را صادر کرده است- و آن کسی که باید از ادامه فعالیت آن‌ها جلوگیری کند و بگوید این فرصت کافی است و بگوید یا شما تبدیل شده‌اند به پیام‌رسان داخلی و به کار خود ادامه دهید، چون از تلگرام ارتباط‌تان قطع شده است و می‌توانید همان سرویس را خودتان ارائه دهید یا اینکه بگوید یا اینکه نمی‌توانید کار را ادامه دهید و این بحث روشنی است. ما هم الآن همین را می‌گوییم و آن مرجعی هم که باید این تصمیم را بگیرد همان مرجعی است که حکم به مسدودسازی تلگرام داده است. در واقع همان مرجع اجازه فعالیت به این‌ها داده است و همان مرجع هم باید در پایان فرصتی که به آن‌ها داده تصمیم بگیرد که آن‌ها ادامه دهند یا ندهند.

 

شما به گونه‌ای خودتان را کنار می‌کشید. شما می‌توانید تصمیم را گردن کسی دیگری نیندازید و خودتان اقدام کنید بالاخره شما مرجع عالی فضای مجازی هستید.

خوراکیان: ما در همه حوزه‌ها هم همکاری می‌کنیم و هم اگر اظهارنظری از ما بخواهند، می‌گوییم. آن چیزی که وظیفه ما بوده تهیه سند ساماندهی پیام‌رسان‌های داخلی بوده که یک سند ملی است. ما این سند را تهیه کرده‌ایم و در شورای عالی به تصویب رسیده است. ما هم موظفیم که ابعاد تحقق این سند را دنبال کنیم و گزارش بخش‌هایی از این سند که احتمالاً دچار مشکل شده است را به مراجع ذی‌ربط بدهیم و کارمان را پیگیری کنیم. اما این چیزی که شما می‌گویید را با موارد دیگر مخلوط نکنیم، چون حرف روشن است.

 

شما مسئول هماهنگی دستگاه‌ها هم هستید دیگر؟

خوراکیان: بله. قطعاً هم همین طور است.

 

پس خیلی راحت می‌توانید این موضوع را هماهنگ کنید که با توجه به نظر شما و نظر کارشناسی‌تان این اتفاق رخ دهد؟

جواب: حرفی نیست همین اتفاق هم می‌افتد، شما چرا اصرار دارید این موضوع را بپیچانید؟

 

من نمی‌خواهم موضوع را بپیچانم بلکه یک سوال روشن دارم آیا بعد از پایان امسال و در سال آینده امکان تمدید فرصت هاتگرام و تلگرام طلایی وجود دارد یا نه؟

جواب: این سوال را از من نپرسید بلکه از کسی بپرسید که تا الآن به آن‌ها فرصت داده و وظیفه قانونی‌اش بوده که این کار را انجام دهد بپرسید. از من بپرسید داستان هاتگرام و تلگرام طلایی چیست تا من برای شما روشن کنم. 

 

خب داستان چیست؟

جواب: داستان این است که هاتگرام و تلگرام طلایی یک ظرفیت ارزشمندی است. به هر حال ما باید به جوان‌های کشور در این حوزه میدان دهیم و اعتماد کنیم. به هر حال مسئله نیاز ما به پیام‌رسان ملی هم مطرح است و ما باید همه چیز را با هم ببینیم. شما به مسئله به صورت چند بعدی نگاه کنید. از یک طرف مسئله محدودسازی خود تلگرام برای ما مطرح است و از طرف دیگر تقویت ظرفیت‌های موجود مطرح است. همان مسئولانی که تصمیم گرفتند تلگرام فعالیت خود را ادامه ندهد همان‌ها این فرصت را به این مجموعه دادند. حالا چه اصراری است که این فرصت را خراب کنیم؟ یا از این فرصت استفاده می‌شود و نتیجه می‌دهد و همه ما افتخار می‌کنیم به اینکه بچه‌های ما و جوان‌های ما توانستند نرم‌افزار واسطی را که تعداد زیادی کاربر در آن فعال بودند به یک پیام‌رسان مستقل داخلی تبدیل کنند. اینکه نباید ما و شما را ناراحت کند! آیا ما از این موضوع ناراحت می‌شویم بلکه خوشحال می‌شویم و به آن افتخار می‌کنیم، یا از این فرصت استفاده نمی‌شود.

 

شما به عنوان یکی از مسئولان مرکز فضای مجازی فکر می‌کنید این اتفاق رخ دهد؟

خوراکیان: ممکن است رخ دهد. من که فنی نیستم بخواهم نظر دهم. همه چیز هم از قبل روشن نیست. آیا در زمینه‌های دیگری که در کشور به آن‌ها میدان دادیم از قبل مطمئن بودیم که حتماً به موفقیت می‌رسیم؟ مواقعی بود که به موفقیت نرسیدیم. مواقعی هم بود که در زمان لازم به موفقیت نرسیدیم و مسئولان مربوطه تصمیم گرفتند فرصت دیگری به آن‌ها بدهند حالا یا می‌شود یا نمی‌شود. مسئله روشن است. شما اصرار دارید که مسئله را مبهم کنید در صورتی که اصلاً مبهم نیست یا این فرصت به نتیجه می‌رسد و این دو پیام‌رسان به یک پیام‌رسان داخلی مستقل تبدیل می‌شوند که بسیار عالی است، اهلاً و سهلاً! یا نمی‌شود، بسیار خب روزی که نشد و کسانی که این فرصت را به این سیستم دادند به این نتیجه رسیدند که این فرصت دیگر کافی است و نتیجه مطلوب را ندارد بسیار خب، این فرصت را از آن‌ها می‌گیرند. قضیه روشن است و اینقدر پیچ ندارد. اما بگذارید بحث مهمی را به شما بگویم؛ اگر مسئله ما مسئله پیام‌رسان ملی است که این مهمترین موضوع است. اگر به هاتگرام و تلگرام طلایی هم فرصتی برای فعالیت داده می‌شود به خاطر همین مسئله است. ممکن است فردا یا در ادامه همین جلسه شما درباره اینستاگرام از من بپرسید.

 

اجازه دهید بحث‌ها داخل یکدیگر نروند.

خوراکیان: نه. داخل همدیگر نیست من دارم راجع به همان موضوع صحبت می‌کنم می‌خواهم یک بحث اساسی را به شما بگویم. اگر شما بدانید چه می‌خواهم به شما بگویم قطعاً می‌گویید احسنت.

 

ما از اولش می‌گوییم احسنت. (با خنده) 

خوراکیان: عرض من این است، قبل از اینکه این را بگویم اول تاکید کنم که در این سخن نه بحث سیاسی می‌کنم و نه اصلاً عددی هستم که به شخص خاصی نظری ابراز کنم. چون بیش از ۲ سال است که به طور مستقیم درگیر مسئله پیام‌رسان هستم، سینه من پر است از ابعاد مختلفی که در حوزه پیام‌رسان مطرح بوده و بحث و بررسی شده است. نمی‌خواهم ادعا کنم، اما شاید اگر قرار باشد در این کشور ۱۰ نفر را لیست کنند که در حوزه مسئله مدیریتی پیام‌رسان حرف و اطلاعات دارند حتماً من جزو یکی از ۱۰ نفر هستم. این را نمی‌گویم برای ادعا بلکه برای نتیجه‌گیری می‌گویم. اگر بپرسیم اساسی‌ترین مسئله در بحث پیام‌رسان چیست؟ بستنِ کدام است؟ باز کردنِ کدام است؟ این طرف قضیه چطور است؟ آن طرف قضیه چطور است؟ من به شما این پاسخ اصلی را می‌دهم که ما در کشور خلا داریم. اگر فردا بخواهیم مثلاً راجع به اینستاگرام هم تصمیمی بگیریم آن خلا آنجا هم است و راجع به تلگرام هم بود.

 

آن خلا چیست؟

خوراکیان: خلا پیام‌رسان ملی و بومی. این خلا را چه کسی باید جبران کند؟ این سوال اصلی است. من الآن این سوال را به شما توضیح می‌دهم. بیایید همه سه ماه به این سوال بچسبیم و آن را دنبال کنیم. چرا که این همان سوالی است که مشکل کشور را حل می‌کند. آن سوال این است که چه کسی و چه جایگاهی در کشور متولی و مسئول حل کردن پیام‌رسان ملی و بومی است؟

 

شما که می‌گویید جزو ۱۰ نفر اصلی هستید خواهشاً خودتان به این سوال جواب دهید.

خوراکیان: بله جواب می‌دهم.

 

خوب بگویید چه کسی؟

خوراکیان: همین را می‌خواهم عرض کنم شما اجازه دهید تا بگویم. چه کسی مسئول است؟ دولت. چرا دولت مسئول است؟ این ادعای من نیست. این متن مصوب سند ساماندهی پیام‌رسان‌هاست. بگذارید این را دقیق‌تر بگویم، منظور من شبکه ملی اطلاعات است. در این سند انجام و تحقق خدمات پایه به عهده دولت گذاشته شده است یا با حمایت یا با تصدی‌گری. در اینجا دیگر مشکلی نیست و دست دولت باز گذاشته شده است. در این سند از جمله خدمات پایه، پیام‌رسان بومی و ملی است. در حقیقت در سند شبکه ملی اطلاعات، خدمات پایه مثل جویشگر یا همین پیام‌رسان بومی بر عهده دولت گذاشته شده است. البته در آنجا تصریح نشده است که دولت با حمایت یا تصدی‌گری یا به هر شکلی این کار را باید انجام دهد. ما این مسئله را باید جدی بگیریم. حالا دولت یا می‌خواهد با حمایت این مسئله را حل کند، که یک مرحله آمدند جلو و حمایت‌هایی صورت گرفت، اما مشکل حل نشد. این حمایت باید به طور جدی اتفاق بیفتد. اگر قرار است بخش خصوصی این کار را انجام دهد باید تعیین کنند کدام بخش خصوصی؟ چرا که بخش خصوصی در کشور ما مشخص است. کدام قسمت بخش خصوصی است که توانایی حل مسئله پیام‌رسان عمومی و ملی را دارد؟ آن بخش را بیاورند وسط تا مشکل را حل کند. اگر هیچکدام از این‌ها نیست دولت باید تصدی‌گری کند مانند خیلی چیزهای دیگر که دولت تصدی‌گری کرده است. برای حل مسئله پیام‌رسان ملی و عمومی باید ببینیم چه کسی مسئول آن است. سند شورای عالی فضای مجازی گفته مسئول حل این موضوع دولت است البته دولت هم که می‌گویم منظور شخص خاصی نیست بلکه سیستم منظور است. این عزم باید به وجود بیاید و این اتفاق باید رخ دهد تا همه این ظرفیت‌ها...

 

الآن عزمی می‌بینید؟

خوراکیان: اگر بود که تا الآن حل شده بود. حرف من همین است من می‌گویم به حاشیه نرویم.

 

یعنی ما بنشنیم و فقط تماشا کنیم؟

خوراکیان: نه. بلکه برویم سراغ این موضوع که گفتم.

 

می‌دانید دغدغه من چه چیزی است آقای خوراکیان؟ بگذارید من دغدغه خود را به شما بگویم. دغدغه من این است که الآن ما وقت می‌گذاریم و فرصت را در اختیار هاتگرام و تلگرام طلایی می‌گذاریم. نتیجه آن این است که موضوعی که ۲.۲ میلیارد دلار برای آن هزینه شده یعنی همان اینترنت نامرئی یا همان بلاکچین که قرار است ۶ ماه دیگر ارائه شود آن وقت دیگر کار از کار گذشته است.

خوراکیان: اگر الآن هاتگرام و تگلرام طلایی را ببندند مشکل پیام‌رسان در کشور حل می‌شود؟ من ایرادم این است که شماها متوجه نمی‌شوید مشکل کجا باید حل شود. درست مطالبه کنید. کارشناسی بحث را پیگیری کنید.

 

الآن این کارشناسی نیست؟

خوراکیان: نه. کارشناسی این است که ما بدانیم مسئله پیام‌رسان در کشور این است که باید پیام‌رسان بومی و ملی ایجاد شود. چه کسی مسئول این کار است؟ دولت. تا این کار صورت نگیرد، شما اگر هاتگرام را هم الآن ببندید آیا فردا نیاز کشور به پیام‌رسان ملی با بستن هاتگرام و تلگرام طلایی حل خواهد شد؟ اصلاً موضوع این نیست. دلخوری اصلی من این است که چرا تمام موضوع در بحث پیام‌رسان وارد این فضا می‌شود؟ اشکالی ندارد که وارد این فضا شود، اما بگویید و سوال هم بکنید، پیگیری هم بکنید، حرفی نیست، اما اصل مسئله را فراموش نکنید.

 

آقای دکتر شما از من چیزی را مطالبه می‌کنید که خودتان بانی آن هستید شما می‌گویید مطالبه پیام‌رسان‌های بومی...

خوراکیان: ما مصوب کردیم دیگر...

 

نه. لطفاً گوش کنید، شما بحث پیام‌رسان‌های ملی را در نظر می‌گیرید. ابتدا ۶ پیام رسان ملی انتخاب می‌شود و بعد ۲ تا از آن‌ها به عنوان دو پیام‌رسان هدف انتخاب می‌شوند، اما از همان‌ها هم حمایت نمی‌شود! الآن آن‌ها مدعی هستند که ۵، ۶ ماه است که با پیام‌رسان‌های داخلی جلسه گذاشته نشده است!

خوراکیان: عرض من هم همین است. اگر ما چند پیام‌رسان داخلی داریم یا این‌ها می‌توانند، چرا که ظرفیت‌های آن‌ها مشخص است امکانات‌شان هم معلوم است. پیام‌رسان‌هایی که آمدند نقش ملی ایفا کردند...

 

در همین جا یک انتقاد دیگر هم مطرح می‌شود و آن این است که پولی که صرف هاتگرام و تلگرام طلایی شد اگر به پیام‌رسان‌های داخلی اختصاص داده می‌شد قطعاً آن‌ها رشد می‌کردند!

خوراکیان: من که نباید اختصاص دهم. مگر من به هاتگرام و تلگرام طلایی پول دادم؟ من سند آن را تصویب کردم. من گفتم...

 

فشار که می‌توانستید بیاورید.

خوراکیان: بله. می‌توانستیم، اما کار ما که کار رسانه‌ای نیست. کار شما کار رسانه‌ای است. بحث این است که ما حتی دست را باز گذاشتیم و محدودیت ایجاد نکردیم که به چه شکل این کار انجام شود. ما گفتیم یعنی شورای عالی فضای مجازی گفت این مسئولیت با دولت است. اگر دولت می‌خواهد با حمایت این کار را انجام دهد پس انجام دهد. اگر می‌خواهد با تصدی‌گری این کار را انجام دهد پس بکند، اما این را باید بدانید تا مسئله ایجاد پیام‌رسان ملی و بومی حل نشود بقیه تصمیم‌ها مهم است، اما کافی نیست. 

 

آقای دکتر حرف‌های شما قبول. اما شورای شما الآن تقریباً به یک شورای مشورتی تبدیل شده تا یک شورای تصمیم‌گیر.

خوراکیان: این طور نیست. شورا تصمیم می‌گیرد. سوال شما دقیق نیست درست هم نیست. شما بگویید شورای شما تصمیم می‌گیرد، اما ضمانت اجرایی این تصمیم چیست؟ اگر می‌خواهید سوال را درست مطرح کنید این طور بگویید.

 

همان است تقریباً.

خوراکیان: نه خیلی فرق می‌کند. شورای مشورتی یعنی تصمیمی از آن درنمی‌آید و فقط مشورتی می‌کنیم و توصیه‌ای هم می‌کنیم و بلند می‌شویم و خداحافظ شما! سلمکم‌الله! و می‌رویم دنبال کارمان. اما اینطور نیست.

 

شورایی هم که تصمیم بگیرد، اما کسی گوش نکند می‌شود مشورتی دیگر!

خوراکیان: شورای ما اسناد مهمی را در این دو سال اخیر تصویب کرده است.

 

کدام یک از آن‌ها انجام شده است؟

خوراکیان: بله. همین درست است همین را باید بپرسید. بگویید برای به سرانجام رسیدن اسنادی که در شورای عالی فضای مجازی مطرح و تصویب شده است چرا ضمانت اجرایی وجود ندارد؟ در این صورت من هم می‌گویم با شما موافقم.

 

شورایی که در آن رئیس جمهور می‌نشیند و بزرگان...

خوراکیان: گوش بدهید! ما وقتی در مجلس چیزی تصویب می‌کنیم، اگر کسی از آن مصوبه تخطی کند دیوان محاسبات به حساب او می‌رسد. در دولت اگر کسی تصمیمی می‌گیرد و کسی خلاف آن عمل کند یک سازمان برنامه و بودجه و فلانی هست که به آن بودجه نمی‌دهند یا می‌گویند بودجه را به این مصوبه می‌دهیم، یعنی ابزارشان ابزار اعتبار است. مرکز ملی فضای مجازی که نه ابزار نظارتی به آن معنا را دارد که بخواهد کسی را بازخواست کند و نه ابزار اعتباری و بودجه‌ای دارد که بخواهد بر اساس آن مصوبه بودجه کسی را کم و زیاد کند … شما این را بدانید که مصوبات مهمی در شورای عالی فضای مجازی بوده و مصوبات مهمی هم به انجام رسیده، اما مصوبات مهمی هم یا به اندازه کمی انجام شده و کامل نشده یا بعضی از آن‌ها هم عزم‌ها و اتفاقات بزرگتری نیاز دارد. باید کمک کنیم که کم و کسر کار درست شود و ضمانت اجرایی آن مصوبات به وجود بیاید، مرکز به جایگاه لازم برسد، دولت‌ها اعتبار لازم را قائل شوند. این موضوع، موضوع روز دنیاست، موضوع آینده است و نه تنها در بحث‌های فرهنگی، اجتماعی و اخلاقی حتی در اقتصاد، حکمرانی، امنیت و در همه مسائل، دولت‌ها نقش خود را در عرصه‌های مختلف از دست می‌دهند و بیشترین ضرر را می‌کنند اگر به فکر برنامه‌ریزی در جهت تنظیم و استفاده بهینه از فضای مجازی نباشند.

 

موضوع حکمرانی فضای مجازی در مرکز ملی فضای مجازی در دست بررسی است و آثار خوبی هم داشته است 

 

گفتید حکمرانی؟ قرار بود معاونت شما موضوعی را درباره حکمرانی فضای مجازی آماده کند آیا انجام شده است؟

خوراکیان: بله. ما این روزها بحث مهمی را در مرکز ملی فضای مجازی داریم که به نظر من بحث بسیار ارزشمندی است و آن مقداری هم که انجام شده آثار خوبی داشته است و آن عبارت از این است که مسئله حکمرانی در پرتو تحولات فضای مجازی در آینده به چه صورتی است؟ ما در عرصه‌های مختلف شروع به مطالعه و گزارش در این زمینه کرده‌ایم. البته همه بخش‌های مرکز این کار را شروع کرده‌اند نه فقط معاونت ما. معاونت ما در بعضی از مجموعه‌های فرهنگی این وظیفه را انجام می‌دهد مثلاً ما برای وزارت ارشاد و اخیراً برای وزارت آموزش و پرورش این کار را انجام دادیم. ما این گزارش را به شخص محترم رئیس جمهور و یک رونوشت از آن را به دفتر مقام معظم رهبری ارائه می‌دهیم و به دستگاه‌ها و وزارتخانه‌ها نیز ابلاغ می‌شود. بر اساس این سند تحلیلی و مطالعاتی، دستگاه‌ها موظف می‌شوند تحولات و برنامه‌های خود را متناسب با این پیش‌بینی‌ها تنظیم و ارائه کنند. این مسئله بسیار مهمی است و من همین جا از تمام دستگاه‌ها و حتی اضافه بر دستگاه‌ها از صاحب‌نظران، فعالان و کسانی که استقلال کشور برایشان بسیار اهمیت دارد می‌خواهم کمک فکری و کارشناسی کنند در اینکه ما به عنوان مثال در دهه آینده در آموزش و پرورش کشور بر اثر تحولات فضای مجازی با چه صورت مسئله‌هایی مواجه می‌شویم؟ کتاب درسی چه وضعی پیدا می‌کند؟ نقش معلم چه تغییری می‌کند؟ آیا آموزش به فضای مدرسه محدود خواهد ماند یا از فضای مدرسه به عرصه‌های دیگری کشیده خواهد شد که دیگر تحت برنامه‌ریزی نظام آموزش و پرورش نخواهد بود؟ نظام ارزیابی آموزشی چگونه خواهد شد؟ نقش شرکت‌های داخلی و خارجی در ارائه آموزش و مدرک دادن چه خواهد شد؟

 

این‌ها را بررسی کرده‌اید؟

خوراکیان: بله؛ این‌ها مهم است، ما از همه می‌خواهیم که به کمک بیایند تا این بحث محقق شود چراکه ما پیش‌بینی‌های لازم و مطالعات را انجام داده‌ایم.

 

شما می‌توانید در مرکز ملی فضای مجازی بخشی را ایجاد کنید که اگر دیگران نظر یا مطلبی دارند، بتوانند از آن طریق با شما در ارتباط باشند و راه ارتباطی آن را هم اعلام کنید.

خوراکیان: خب سایت مرکز که هست، البته ما در موضوعاتی که پیش می‌آید، معمولاً به طور مستقیم دعوت هم از کسانی که صاحب نظرند، می‌کنیم و این غیر از کمیسیون‌هایی است که داریم. حتی در آن کمیسیون‌ها هم ما سعی می‌کنیم اضافه بر اعضای رسمی حتی از بخش خصوصی هم دعوت کنیم. از فرهیختگان و صاحبنظران، هم در کمیسیون و هم در آن هسته‌های مطالعاتی که به تناسب موضوع تشکیل می‌شود، معمولاً دعوت می‌کنیم و معمولاً یک مصاحبات و مکاتباتی انجام می‌شود.

 

از این بخش بگذریم آقای دکتر، من چند سوال دیگر دارم؛ چون وقت برنامه تقریباً تمام است، خواهش می‌کنم خیلی کوتاه جواب دهید.

خوراکیان: به شرط آنکه شما اصرار نداشته باشید جواب من را بچرخانید. (با خنده)

 

من جواب را نمی‌چرخانم، اما شما شفاف جواب نمی‌دهید.

خوراکیان: اتفاقاً من امشب خداوکیلی جواب‌های خیلی شفافی به شما دادم، شما ذهنتان کمی دقیق نیست.

 

پس در این ۲-۳ سوال آخر کمی شفاف‌تر پاسخ دهید

خوراکیان: چشم

 

حدود یک ماه تا یک ماه‌ونیم است که جلسات شورای عالی فضای مجازی برگزار نشده است

 

اول از همه بگویید دقیقاً چند وقت است که شورای عالی فضای مجازی تشکیل جلسه نداده است.

خوراکیان: من دبیر شورا نیستم که مسئول جلسات باشم، من معاون مرکز ملی فضای مجازی هستم.

 

خب خبر هم ندارید؟

خوراکیان: خبر دارم، صبر کنید من می‌خواهم یک مقدمه‌ای بگویم بعد هم جواب را بیان می‌کنم.

 

من گفتم جواب‌ها کوتاه باشد که مقدمه نداشته باشد.

خوراکیان: فکر می‌کنم حدود یک ماه تا یک ماه‌ونیم، در واقع اگر اشتباه نکنم یک ماه است که تشکیل نشده است.

 

قرار هم نیست که تشکیل شود؟

خوراکیان: من خبر ندارم؛ از من سوال‌هایی در حد و اندازه خودم بپرسید. 

 

موضوع دیگر اینکه به ما بگویید کدام دستگاه‌ها بیشترین و کدام دستگاه‌ها کمترین همکاری را در اجرای تکالیف خودشان در مورد اسناد موضوعی شورای عالی فضای مجازی داشته‌اند؟

خوراکیان: من اگر همچین نظری بیان کنم حتماً غیرمنصفانه است، چون من یک کار کارشناسی انجام نداده‌ام و اندازه‌گیری دقیقی نکرده‌ام.

 

حدودی به ما بگویید؟

خوراکیان: حدودی هم نمی‌گویم، چون این یک جور قضاوت است. قضاوت هم حدودی معنا ندارد، اما من یک جمله به شما می‌گویم و آن این است که اگر مسئله فضای مجازی و ابعاد، گستردگی و تاثیرات آن را در نظر بگیریم، من راحت به شما عرض می‌کنم که هیچ سازمانی به اندازه این تحولات و این گستردگی تاثیرات و به خصوص در مسائلی مربوط به این فضا که در آینده‌ای نزدیک بیش از آنکه الآن با آن مواجه هستیم، درگیر خواهیم شد، هیچکس به آن اندازه مایه نمی‌گذارد، خیالتان از این نظر راحت باشد. هر وزارتخانه‌ای گفت من به اندازه کافی وقت گذاشته‌ام، بیاید تا من به آن‌ها بگویم کجاها کم گذاشته است.

 

در همین جا یک موضوع دیگری مطرح می‌شود و آن این است که برخی می‌گویند اکثر دستگاه‌هایی که در سند حمایت از پیام‌رسان‌های داخلی تکلیف داشتند، کمتر از ده درصد تکالف خود را انجام داده‌اند.

خوراکیان: ما درصد نگذاشته‌ایم تا حالا، بعضی تکالیف خوب انجام شده و بعضی تکالیف هم مبهم است.

 

درباره همین‌هایی که می‌گویید مبهم است، به نظرتان کدام‌ها کم گذاشته‌اند.

خوراکیان: من خط‌کش نگذاشته‌ام که درصد بدهم، شما این طور سوال کنید که چه کسی باید بیشتر از همه کار کند؟ جواب این سوال وزارت ارتباطات است، وزارت ارتباطات باید اراده کند و خودش را مسئول ایجاد پیام رسان ملی بداند که این فرق می‌کند با اینکه بگویند من به ۵ پیام‌رسان داخلی کمک کرده‌ام؛ دستشان درد نکند، کمک هم کرده‌اند، اتفاقات خوبی هم افتاده است، کارهای ارزشمندی هم انجام شده است و ما دستشان را هم می‌بوسیم، دعوای سیاسی هم نداریم، بلکه ما بحث کارشناسی داریم، اما اگر وزارت ارتباطات از موضع فعلی بیرون بیاید و بگوید من موظفم با برنامه‌ای ظرف مدت چند ماه تکلیف پیام‌رسان ملی را مشخص کنم؛ اگر توانستم با حمایت این کار را می‌کنم و اگر نشد، با بخش خصوصی و اگر نتوانستم با تصدی گری این کار را انجام می‌دهم. مسئولان وزارت ارتباطات باید بیایند وسط و داستان را تعیین تکلیف کنند، در آن صورت، وقتی شما نیاز کشور را به پیام‌رسان ملی برطرف کردید، دیگر تصمیماتی مانند تلگرام طلایی، اینستاگرام و فلان، همه در حاشیه می‌روند، چون شما اصل را حل کردید و این تصمیمات آسان می‌َشود.

 

بسیاری از کارشناسان می‌گویند که اصلاً چنین عزمی در وزارت ارتباطات وجود ندارد..

خوراکیان: من هم که همین را می‌گویم برادر عزیز.

 

مصداق این موضوع همین است که چند وقت پیش آقای فتاحی معاون جناب آقای آذری جهرمی یک نظرسنجی توئیتری در خصوص اعتماد مردم به پیام‌رسان‌های داخلی برگزار کردند که خیلی‌ها می‌گویند این نظرسنجی القای بی‌اعتمادی به پیام‌رسان‌های داخلی است و من حتی شنیدم که در مرکز شما هم به این موضوع انتقاد وجود داشت، اما هیچکس حاضر نشد در مرکز ملی فضای مجازی این مخالفت خود را با صدای بلند فریاد بزند و بیان کند.

خوراکیان: ما که به دنبال جوسازی نیستیم.

 

این جوسازی نیست، وقتی هدف شما این است که حمایت کنید...

خوراکیان: ما به دنبال جوسازی نیستیم و به دنبال یک نظر کارشناسی هستیم؛ ما می‌گوییم تا زمانی که در این کشور وزارت ارتباطات اراده نکند و خودش احساس مسئولیت نکند و براساس سند و نه بر اساس یک نظر شخصی، چون من که اصلاً عددی نیستم، خود را موظف نداند که مسئله ایجاد پیام‌رسان ملی را حل کند، با مواردی مانند اینکه اگر این را ببندیم و آن را شل کنیم، دیگری را سفت کنیم، فلان را یک ماه وقت اضافه بدهیم یا ندهیم، این داستان پیام‌رسان با این چیزها حل نمی‌شود؛ آدرس بیراهه ندهیم. وقتی اصل پیام‌رسان بومی حل شد، تصمیم‌گیری درباره این خرده‌ریزها آسان خواهد بود، هیچ ابهامی هم وجود نخواهد داشت، اما چون اصل این موضوع حل نشده است، شما اگر بیایید راجع به این فرعیات تصمیم بگیرید، چون می‌بینید آن نیاز اصلی برطرف نشده است، تصمیم‌گیری راجع به این فرعیات به مشکل و ابهام برمی‌خورد. باید اول اصل را حل کنیم، به خدا آن تصمیات حاشیه‌ای در ۴۸ ساعت حل می‌َشود.

 

سوال آخر اینکه...

خوراکیان: اجازه دهید یک چیز دیگر در مورد پیام‌رسان‌ها بگویم و بعد برویم سراغ سوال آخر. من یک حرف دیگر هم دارم که نمی‌دانم اصلاً بیان آن کار خوبی است یا نه. 

 

حتماً خوب کاری می‌کنید که بیان می‌کنید. (باخنده)

خوراکیان: ممکن است کسانی بگویند اصلاً این موضوع به شما چه ربطی دارد. اجازه دهید این حرف را از موضع مرکز ملی فضای مجازی بیان نکنم بلکه از موضع یک کاربر، یک دلسوز و اصلاً یک ایرانی یا بگویید یک خانواده شهید بیان کنم، این را که دیگر می‌توان ادعا کنم. چرا مسئولان ما اگر می‌خواهند پیامی به گوش جامعه برسانند، این را می‌برند در چاپخانه خارجی، اگر من می‌خواهم استعفا دهم، چرا در توئیتر انجام می‌دهم.

 

یا چرا در اینستاگرام؟

خوراکیان: یا اگر می‌خواهم جواب آن استعفاء را دهم، چرا می‌روم در اینستاگرام جواب می‌دهم، چرا ما برای پیام‌رسان‌های داخلی خودمان ارزش قائل نیستیم، چرا کاری نمی‌کنیم که اگر توئیتر هم مطلب ما از لحاظ خبری آنقدر برایش مهم بود و می‌خواست آن را منتشر کند، از مرجع یک پیام‌رسان بومی ما منتشر کند؛ من واقعاً دلم می‌سوزد. البته یک موضوع دیگری هم هست، حرفم را تکمیل می‌کنم که برداشت بدی نشود؛ یک وقتی است که ما یک حرفی داریم علاوه بر اینکه در رسانه کشور خودمان منتشر می‌کنیم، لازم است این حرف در دنیا شنیده شود، ما که پیام رسان‌مان در دنیا مخاطب ندارد، البته اینجا دوباره قصد محدودنگری ندارم، خودمان را به دست خودمان حبس نمی‌کنیم. قبول؛ این پیام را اضافه بر این، ببریم در چاپخانه خارجی هم منتشر کنیم، ولی من حرفم این است که چرا آن (ابزار خارجی) را در ابتدا قرار می‌دهیم. این موضوع مثل این است که فرض کنید آقا فرمایشی می‌فرمایند و مخاطب آن جهانی است، اما آن فرمایشات هیچ وقت آغازش در توئیتر انجام نمی‌َشود بلکه در رسانه‌های ملی و در داخل صورت می‌گیرد، اما حالا، چون یک سری علاقه‌مندانی در خارج وجود دارند و باید این پیام از مسیر پیام‌رسان‌های بین‌المللی به گوش علاقه‌مندان جهانی رسانده شود، در آنجا هم منتشر می‌شود و این خیلی خوب و عالی است و حتی لازم هم هست و باید حتماً انجام شود. من این توضیح را دادم که معلوم شود منظورم چیست.

 

بله همینطور است ما مخالف پیام‌رسان خارجی نیستیم بلکه می‌گوییم همه پتانسیل و انرژی خود را روی آن متمرکز نکنیم.

خوراکیان: حضرت آقا در این بیانیه‌ای که گام دوم فرمودند: «محاضره تبلیغاتی»،‌ای کاش می‌شد ما راجع به این محاصره تبلیغاتی هم یک وقتی حرف بزنیم و ابعاد آن را باز کنیم.

 

انشاالله یک وقت دیگر، چون می‌گویند وقت ما تمام است.

خوراکیان: اشکال ندارد، من عرضم این است که ما نمی‌گوییم خودمان به دست خودمان، خود را محاصره تبلیغاتی کردیم، من منظورم این نیست، اشتباه برداشت نشود بلکه من منظورم این است که اگر ما حرفی داریم، به خصوص حرفی که مخاطب اولیه‌اش داخل کشور است، چرا این را روی کولمان می‌گذاریم، می‌بریم در پیام‌رسان خارجی، آن هم پیام‌رسان‌هایی که حاضر نیستند با شما بنشینند و همکاری کنند، آن‌ها حتی قوانینی که برای خودشان می‌گذارند را حاضر نیستند برای ما رعایت کنند. اینستاگرام که قوانین و پروتکل راجع به پورن و مسائل غیراخلاقی گذاشته و خودش گفته که من این‌ها را فیلتر می‌کند و کار خوبی هم هست، اما همان قانون را درباره اینستاگرام ایرانی اعمال نمی‌کند، چرا ما پیام‌های خود را ببریم در یک همچین جایی منتشر کنیم. من می‌خواستم این بُعد دیگر ماجرا را هم بیان کنم. 

 

آقای دکتر وقتمان تمام شده است، به اندازه سی ثانیه توضیح دهید با توجه به آسیب‌هایی که اینستاگرام دارد، آیا قرار است تصمیمی درباره آن گرفته شود یا نه؟

خوراکیان: در هر لحظه‌ای بر اساس مطالعات و کارهایی که انجام می‌شود، ممکن است هر تصمیمی گرفته شود، ولی من باز به همان حرف اصلی اشاره می‌کنم. حتماً اینستاگرام برای فرهنگ، نیازها و مسائل کشور ما نیست و آسیب‌های آن بسیار زیاد است، ولی این یک طرف قضیه است و طرف دیگر ماجرا این است که ما در این موضوع خلاء داریم و آن خلا حتماً باید برطرف شود و صاف و پوست‌کنده بگویم که مسئول برطرف کردن این خلاء دولت است.

دادستانی در معرض قضاوت

دوشنبه, ۱۳ اسفند ۱۳۹۷، ۱۰:۳۶ ق.ظ | ۰ نظر

وقتی یک مقام مسوول علیه مقام مسوول دیگری به اظهار‌نظر در «رسانه‌ها» می‌پردازد، معمولا از جهات مختلفی می‌توان به دلایل و احتمالات این موضوع پرداخت، به‌خصوص زمانی که مسوول معترض به عملکرد مسوول دیگر، هر کدام در یکی از قوا مسوولیت داشته باشند.

قاضی صادرکننده حکم فیلترینگ تلگرام تبرئه شد

چهارشنبه, ۱ اسفند ۱۳۹۷، ۰۲:۳۳ ب.ظ | ۰ نظر

 بیژن قاسم زاده بازپرس سابق شعبه دوم دادسرای فرهنگ و رسانه که دستور فیلترینگ تلگرام را صادر کرده بود، از شکایتی تحت عنوان اقدام خلاف قانون تبرئه شد.
زینب طاهری وکیل دادگستری و شاکی این پرونده با اعلام این خبر اظهار داشت: دهم اردیبهشت امسال، دادستان تهران در رسانه های رسمی اعلام کرد که تلگرام به دستوربازپرس شعبه دوم دادسرای فرهنگ و رسانه فیلتر شده است.
وی گفت: این اقدام به حقوق قانونی و انسانی افراد زیادی لطمه وارد کرد. در همین ارتباط و بعد از بررسی های زیاد، لایحه اعتراضی مبنی بر اقدام خلاف قانون بازپرس تنظیم و در دادستانی تهران به ثبت رساندیم و به قرار بازپرس شعبه دوم، اعتراض کردیم.
طاهری افزود: علاوه بر شکایت از این اقدام خلاف قانون، لوایحی را نیز مشتمل بر شکایت تعداد زیادی از افراد متضرر، در دادستانی کل کشور و حوزه ریاست قوه قضائیه به ثبت رساندیم.
این وکیل دادگستری اضافه کرد: دادستانی تهران، شکایت از بازپرس شعبه دوم را برای رسیدگی به شعبه نهم دادسرای فرهنگ و رسانه ارجاع داد که در این شعبه، بدون توجه به موضوع اصلی یعنی اعتراض به قرار صادره در شعبه دوم، قرار منع تعقیب صادر شد این در حالی است که فیلترینگ تلگرام نقض قانون اساسی است.
طاهری تاکید کرد: مساله فیلترینگ تلگرام به این علت بحث برانگیز است که آیا مدعی العموم می تواند دستور فیلتر یک پیام رسان یا به طور کلی فضای مجازی را به بازپرس بدهد؟ در هیچ جای قانون این امر جزو حوزه اختیارات دادستان نیست.
به گزارش ایرنا، پیشتر هم تعدادی از وکلای دادگستری از اقدام بازپرس سابق شعبه دوم دادسرای فرهنگ مبنی بر صدور دستور فیلترینگ تلگرام شکایت کردند که این شکایت رد شد.

حمایت معاون دادستان از سایت دیوار

سه شنبه, ۳۰ بهمن ۱۳۹۷، ۰۳:۰۲ ب.ظ | ۰ نظر

اشکان خسروپور - معاون فضای مجازی دادستان کل کشور همیشه یکی از بخش‌های مهم تصمیم‌گیری درباره فضای مجازی بوده است. جواد جاویدنیا که چندماهی در کنار این سمت مسئولیت دبیر کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه را هم برعهده دارد، به‌عنوان یکی از مدافعان جدی فیلترینگ تلگرام و اینستاگرام می‌گوید، صدایش در ایران فیلتر است و شنیده نمی‌شود. او در گفت‌وگوی اختصاصی با همشهری می‌گوید، اهل هیچ جناحی نیست اما دلش برای مملکت می‌سوزد و حرفی را می‌زند که درست است، حتی اگر به نفع خودش نباشد. جاویدنیا می‌گوید، حضور در شبکه‌های مجازی خارجی خوب است به شرط اینکه در شرایط کنونی که شرایط جنگی محسوب می‌شود، سربازهای آموزش دیده برای مبارزه با دشمن در این فضا حضور داشته باشند. او می‌گوید، حضور در هر پلتفرمی، حتی فیسبوک و توییتر برای رساندن این صدا مهم است اما در عین حال تأکید می‌کند، روشی که اکنون برای حضور در فضای مجازی پی گرفته شده، منجر به آن اتفاق نمی‌شود. او پا گرفتن تلگرام در ایران را یک مشکل بزرگ می‌داند و اصطلاح برجام مجازی را درباره آن به‌کار می‌برد؛ مذاکره برای بهبود حضور توأم با مسئولیت‌پذیری تلگرام که در نهایت به این شبکه میدان داد و این سیستم خارجی را به جای نمونه‌های داخلی نشاند. جاویدنیا گله‌مند است که حرف‌هایش فقط در مورد فیلترینگ، تلگرام و اینستاگرام مورد توجه قرار می‌گیرداما هشدارهای جدی و مهم او، به گفته خودش توسط رسانه‌ها فیلتر می‌شود.


الزام احراز هویت در سایت‌های آگهی
مسئولیت خلاف‌هایی که از طریق پلتفرم‌های آنلاین صـــورت می‌گیرد، با شخص آگهی‌کننده است یا پلتفرم آنلاین؟ جواد جاویدنیا در پاسخ به این دغدغه استارتاپ‌ها، این شرح را ارائه می‌کند: «بنا به نوع کاری که پلتفرم انجام می‌دهد باید یکسری احراز هویت داشته باشد. سایت‌های فروش اجناس دست‌دوم مثل دیوار باید احراز هویت اولیه را درست انجام بدهند و ثبت‌نام‌شان معتبر باشد. این را ما به‌جد تأکید می‌کنیم که اگر این پلتفرم‌ها در چارچوب ضوابطی که برای کسب‌وکار تعیین شده احراز هویت را انجام داده باشند، مسئولیتی متوجه‌شان نیست. اگر در جایی برخورد صورت گرفته که برخلاف این است - هرچند بعید می‌دانم اینطور باشد چون ما همیشه روی مواردی که به ما منعکس شده، روی مسئله مسئولیت براساس ضوابط تأکید داریم - می‌توانند با دادستانی کل کشور در تماس باشند تا پیگیری‌های لازم را در این‌باره انجام بدهیم.
یکی دیگر از مسائلی که مطرح می‌شود، در مورد اجناس سرقتی است. معاون دادستان کل کشور در این رابطه می‌گوید: در بحث اجناس سرقتی ما از سایت، یک احراز هویت می‌خواهیم. می‌گوییم، کسی که با موبایل و کارت می‌خواهد در آن محیط فعالیت داشته باشد باید احراز هویت دقیق بشود. در عین حال بحث‌های نظارتی هم هست که اگر موردی شناسایی می‌شود که افراد مرتکب جرم را بررسی می‌کنند و اگر کسی قبلا سابقه تخلف داشته باشد، اجازه ندارد با همان تلفن ثبت سفارش انجام بدهد. بحث شناسایی کالای سرقتی روند مجزایی دارد. واقعیت این است که سایت آگهی دیوار نه شعبه مجزایی دارد که بتواند این موارد را شناسایی کند، نه کارش در این حوزه تعیین شده است. نوع کارش مثل روزنامه‌هایی است که آگهی کار می‌کنند. بر این اساس، بعضی آگهی‌ها از طرف صنف است که سایت‌ها مکلف هستند مدارک جواز کسب و... را چک کنند. امکان بررسی آنلاین صحت اطلاعات در این مورد فراهم است. اما وقتی کسی به‌عنوان یک شخص آگهی می‌دهد، وضع فرق می‌کند.
در این مورد باید فرهنگسازی صورت بگیرد که ‌بیننده آگهی باید بر مبنای شرایطی که وجود دارد شرایط را بسنجد، خرید حضوری داشته باشد، بیعانه پرداخت نکند و خرید و فروش را ترجیحا به‌صورت حضوری انجام بدهد تا مسئله قابل پیگیری باشد. حتی توصیه شده اگر می‌خواهید به جایی بروید که جنسی را خریداری کنید، جایی باشد که دوربین مداربسته دارد و قابلیت ثبت و ضبط اتفاقات در آن وجود دارد.

دراین مورد اگر پیشنهادهای عملی دیگری برای پیشگیری از وقوع مشکل به‌دست ما برسد آن را بررسی خواهیم کرد و اگر قابلیت اجرا داشته باشد حتما آن را پیگیری می‌کنیم که اجرا بشود. فعلا پیشنهادهای اولیه‌ای درباره خرید و فروش‌های مجازی شده است؛ به این صورت که یک سری شرکت‌هایی تحت نظارت فعالیت کنند و در کل کشور افرادی را داشته باشند که مسئول احراز هویت و صحت کالاها باشند.

هرکسی می‌تواند در بخش خصوصی در این زمینه سرمایه‌گذاری و کار کند. اگر شیوه‌های دیگری در خارج از کشور در این زمینه انجام می‌شود نیز مهم است که بررسی شوند. اما به‌طور کلی، خود سایت‌ها که مطالعات تطبیقی دارند می‌گویند در هیچ جای دنیا من که سایت آگهی را دارم مسئول صحت معامله نیستم. البته در آن کشورها، احراز هویت‌ها دقیق انجام می‌شود. کارت‌های بانکی دقیق است و سیم‌کارت‌ها احراز هویت شده. با این حساب، طرف نمی‌تواند حرکت اشتباهی بکند.

اما وقتی فضای غیرشفافی است و احراز هویت واقعی انجام نمی‌شود و امکان اینکه طرف ناشناخته بماند بالا می‌رود، مشکل پیش می‌آید. رسیدگی به این موضوع نه کار ماست نه پلیس فتا اما دودش به چشم ما و پلیس فتا می‌رود که می‌گویند، نمی‌توانید پرونده‌ها را انجام بدهید. بار مسئولیت و شکایت و زحمت روی قوه قضاییه و پلیس می‌افتد اما اصل مشکل جای دیگری است.»

راه‌حل: درست کردن قانون قبل از ورود تکنولوژی
راه‌حلی که جاویدنیا ارائه می‌کند، عمل کردن سامانه‌ها به تکلیف‌هایشان است. به گفته خودش، مخالف استفاده از جلوه‌های جدید آی‌تی نیست اما می‌گوید، باید اول مقدمات آن را فراهم کرد: «ما نمی‌گوییم از جلوه‌های جدید فناوری اطلاعات استفاده نکنید اما می‌گوییم پیش از حضور هر فناوری در داخل کشور - مثل همه کشورها - اول قانون نوشته شود، بحث احراز هویت دیده شود، در عین حال، جرایم تعیین شده و مجازات‌های سختی برای اپراتور یا بانکی که شرایط ایراد را فراهم کند دیده ‌شود و این سامانه‌ها به جبران خسارت مجبور بشوند. اگر کارتی پیدا شد که سقف تراکنش را رعایت نکرده بود، ‌یا درصورتی‌که امکان شکایت راحت برای قربانی کلاهبرداری فراهم نبود، طرف مسئول باید جبران خسارت کند. اگر در جایی سیم‌کارتی پیدا شد که متعلق به یک تبعه خارجی است که مدت‌ها از کشور خارج شده و سیم‌کارت را نسوزانده، اگر سیم‌کارتی با مدارک جعلی فعال شد، درصورت اثبات ‌این موضوع اپراتور باید مکلف شود که تمام خسارت‌هایش را جبران کند. در سوی دیگر، اگر آی‌پی شناسایی شد که از وی‌پی‌ان استفاده کرده بود یا در داخل کشور ثبت و ضبط نشده بود، وزارت ارتباطات باید پاسخ آن جرم را بدهد.

الزام وزارت ارتباطات در برخورد با فیلترشکن‌ها
جرم انگاشتن استفاده از فیلترشکن و ابزارهای تغییر آی‌پی یا همان وی‌پی‌ان‌ها که با گسترش فیلترینگ تلگرام نسبت به گذشته افزایش چشمگیری داشته، یکی از مسائل مهمی است که مسئولان مختلف درباره آن نظرات گوناگونی داده‌اند. جاویدنیا می‌گوید، وزارت ارتباطات تکلیف دارد با وی‌پی‌ان‌ها و فیلترشکن‌ها برخورد کند. او برای شفاف‌سازی در‌این‌باره می‌گوید: «من می‌گویم وزارت ارتباطات تکلیف قانونی دارد که وی‌پی‌ان‌ها و فیلترشکن‌های غیرمجاز را مسدود کند. این موضوع در مصوبه شورای‌عالی فضای مجازی هم آمده است. همین الان وی‌پی‌ان قانونی ارائه می‌شود اما نمونه غیرمجاز آن هم هست. واضح است وقتی این برخورد انجام نشود، هرکسی اجازه دارد بدون پاسپورت معتبر به مرز فضای مجازی ما عبور و مرور داشته باشد که این خوب نیست.


هدف: ملی شدن صنعت آی‌تی
جواد جاویدنیا دست‌کم اینطور که تا به حال در رسانه‌ها معرفی شده، موافق جدی بستن شبکه‌های مجازی است او اما در گفت‌وگو با همشهری تأکید می‌کند، هدفش اشتغال‌زایی برای جوانان نخبه و امن کردن فضای کشور است. او از ملی کردن صنعت آی‌تی، ‌عبارتی شبیه ملی شدن صنعت نفت نیز استفاده می‌کند و می‌گوید، این صنعت می‌تواند ایران را به جلو براند: «اساس حرفمان این است که باید جایگزین داخلی داشته باشیم. برای اقتصاد کشورمان، اشتغال داخلی و این‌همه دانشجوی آی‌تی که در داخل کشور تحصیل می‌کنند، باید جایی برای کار کردن وجود داشته باشد و بهترین جا همین صنعت آی‌تی است. پس باید این صنعت داخلی شود. من جایی گفته بودم باید مثل ملی شدن صنعت نفت، ‌ملی شدن صنعت آی‌تی را در کشور شاهد باشیم و روی توان داخلی تکیه کنیم.»



باید مثل چین عمل کنیم
جاویدنیا از طرفداران سیستم شبکه ملی اطلاعات چین و پیام‌رسان ملی این کشور با نام وی‌چت است که به گفته او، به‌خاطر حمایت‌های درست توانسته جای پیام‌رسان‌هایی مثل تلگرام را بگیرد. او معتقد است، ما نیز باید چنین حمایت‌هایی را انجام بدهیم: «چین حالا چنان وی‌چت را گسترش داده که دیگر فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی را انجام نمی‌دهد. چون وی‌چت را تقویت کرده و همه امکانات مهم مردم را در داخل آن جای داده. حالا طوری است که کسی اگر از وی‌چت بیرون بیاید، احساس غربت می‌کند. ما در عوض چه کردیم؟ به جای اینکه روی یک پلتفرم داخلی سرمایه‌گذاری و کارهایی را انجام بدهیم، رفتیم یک چیز خارجی را آوردیم. من اسم این را گذاشتم برجام تلگرامی. چرا؟ طبق صورت‌جلساتی که وجود دارد، زمانی که تلگرام 5میلیون عضو داشت، دولت گفت ما می‌رویم با تلگرام مذاکره می‌کنیم که سرورهایش را داخل ایران بیاورد. زمان گذشت، نتیجه‌ای نگرفتیم و در نهایت کار به جایی رسید که معاون مرکز ملی فضای مجازی صراحتا اعلام کرد ما مردم را مجبور کردیم 5سال از تلگرام استفاده کنند. درصورتی که قبل از تلگرام ما نمونه‌های داخلی را داشتیم. به جای حمایت از آن، سراغ یک نمونه خارجی رفتیم که در اختیار یک فرد صهیونیست است و هیچ الزامی به همکاری با ما ندارد.»



سربازهای آموزش‌دیده باید در فضای مجازی باشند
گروهی هستند که می‌گویند، ‌باید از این فضا برای مبارزه با دشمن و رساندن صدای ایران به جهان استفاده کرد. کسانی مثل حمید فتاحی، معاون وزیر ارتباطات، رئیس هیأت‌مدیره و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت با استناد به سخنان مقام معظم رهبری درباره استفاده از فضای مجازی برای تودهنی به دشمن می‌گویند، ‌ما باید از این فضا به نفع خودمان استفاده کنیم و دنبال رساندن صدا به مخاطب خارجی باشد، وگرنه حضور در پلتفرم صدا و سیما با مخاطب ایرانی‌اش در رساندن صدای ما به جهان نقشی نخواهد داشت. جواد جاویدنیا دراین‌باره می‌گوید: «کلام و استدلال ابتدایی آنها از جهتی صحیح است. ما باید به تمام دنیا اطلاع‌رسانی داشته باشیم. بر همین اساس در هر عرصه‌ای که وجود دارد و می‌توانیم به‌وسیله آن حرفمان را به دنیا برسانیم باید حضور داشته باشیم. اما من سؤال دیگری دارم؛ ما از ماهواره نیز برای رساندن صدایمان به خارج استفاده می‌کنیم و بسیاری از شبکه‌های داخلی ما در ماهواره‌ هستند. اما آیا اجازه می‌دهند حرف ما به همه کشورها برسد؟ به فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی خارجی نگاه کنید. چند اکانت فیسبوک، توییتر، تلگرام و ‌اینستاگرام مربوط به سردار سلیمانی را بستند؟ پس بستر، بستر ما نیست. دوما در شرایطی که می‌توانیم از پیام‌رسان‌های داخلی به‌عنوان یک صنعت حمایت کنیم و دست افرادی که به لبه‌های فناوری دست پیدا کرده‌اند را بگیریم، چرا این‌کار را نکنیم؟ 

مقام معظم رهبری می‌گویند، حضور هوشمندانه در فضای مجازی داشته باشید. ایشان فرموده‌اند، فضای مجازی قتلگاه جوانان شده و زیر بمباران توپخانه‌های دشمن است. مگر نمی‌گوییم الان جنگ است؟ آیا وقتی قرار است به جنگ برویم، زن و بچه خودمان، افراد بیمار و بی‌دفاع و بدون وسایل دفاعی کافی را به میدان جنگ می‌بریم؟ چه کسی باید در آن فضا حضور داشته باشد؟ جواب این است: سربازی که آموزش اطلاعاتی دیده است. این سرباز به برنامه و استراتژی نیاز دارد که آن هم به‌نظر من نباید در تلگرام انجام شود. روش کار منافقین را ببینید. اخیرا در آلبانی سوله‌ای مربوط به منافقین کشف شده که برای کار در حوزه فضای مجازی از آن استفاده می‌کردند. روش‌شان اینطوری است که همه در سوله کنار هم هستند. یک‌ساعت کار می‌کنند، یک ساعت تحلیل و بررسی می‌کنند و دوباره یک ساعت کار را ادامه می‌دهند. تحلیل را در فضای مجازی انجام نمی‌دهند که به‌دست دشمن‌شان بیفتد. تحلیل در فضای فیزیکی و خارج از آن فضاست، موقع عملیات دوباره برمی‌گردند به فضای مجازی. عده‌ای می‌گویند، با فیلترینگ شما راه ما را بسته‌اید و نمی‌گذارید سراغ دشمن برویم. حرف من این است: که قاعدتا وقتی بناست در زمین دشمن حمله‌ای را شکل بدهیم، یک گروهی مسئول این هستند که خاکریز اصلی را نگه دارند. یک گروه بروند عملیات کنند و برگردند. هیچ‌وقت طوری نیست که خاکریز اصلی را ول کنیم جلو برویم. چون از آن طرف دور می‌خوریم و دشمن از پشت سر به ما حمله می‌کند. ما معتقدیم در فیسبوک و جاهای دیگر هم حضور داشته باشیم؛ اما به‌صورت آموزش دیده. ما می‌خواهیم حرف حق بزنیم نه اینکه مثل آنها ربات راه بیندازیم. هدفمان این است که حرف حقمان را به دنیا بزنیم. از هر فناوری که می‌توانیم بایداستفاده کنیم که این حرف را بزنیم. اما چه کسانی باید بروند؟ در جنگ تحمیلی زن و بچه مردم که به جهبه نرفتند. همه اجازه نداشتند در میدان جنگ باشند و حفاظت نیاز بود؛ این یعنی حضور هوشمندانه.

علی اصلان شهلا - در چند هفته گذشته کسب و کارهای اینترنتی مورد شدیدترین حملات DDoS آن هم با منشا داخلی قرار گرفته اند. این حملات حتی به روزنامه فناوران نیز رسیده و سایت itmen.ir به دلیل انتشار گزارش های در این خصوص با تهدید و حمله موسوم به کفتار سایبری مواجه شده و متاسفانه این سایت در ساعت هایی از دسترس خارج شده است.
در این نوع حملات DDoS، مهاجم چند صد هزار، و در برخی گزارش‌ها چند میلیون از موبایل‌ها و کامپیوترهای کاربران ایرانی را آلوده کرده و با تبدیل کردن آنها به زامبی، به سمت کسب و کارها حملات DDoS انجام می‌دهد.
در جست‌وجو برای چگونگی آلودگی این حجم بزرگ، به تبلیغات عجیبی رسیدیم: نصب اجباری اپلیکیشن. گزارشی در این خصوص را می‌خوانید و البته در این باره با محمد جرجندی مدیر کانال وب‌آموز گفت‌وگو کرده‌ایم.


 خدمات عجیب و غریب تبلیغاتی
اگر کمی دنبالش بگردید، پیدایش می‌کنید. خدماتی که باورتان نمی‌شود در روز روشن و در کانال‌های چندهزار نفره معرفی شده و ارایه می‌شوند. درآمدشان هم از طریق شبکه بانکی وصول می‌شود و حتی نیازی نمی‌بنند یواشکی و در قالب ارزهای مجازی غیرقابل ردگیری معامله کنند.
در کانال‌هایی به نام خدمات Push Notification، انواع و اقسام خدمات عجیب و غریب تبلیغاتی را می‌بینید. رایج‌ترین و قانونی‌ترین‌شان تبلیغ پوش نوتیفیکیشن است. به این معنی که صاحب اپلیکیشن (یک بازی یا اپلیکیشن قرآنی و...) می‌تواند از این طریق تبلیغ شما را برای چند هزار کاربر استفاده کننده از آن اپلیکیشن ارسال کند. اما خدمات این کانال‌ها به اینجا ختم نمی‌شود.
یک خدمت عجیب و البته بسیار معمول، add (افزودن) اجباری است. به این معنی که شما صاحب یک کانالی در تلگرام هستید، به یک نفر پول پرداخت می‌کنید و او چندین هزار نفر را بدون آن که ازشان اجازه بگیرد عضو کانال‌تان می‌کند. چطوری؟ بسیار راحت! با استفاده از پوسته‌های فارسی بی‌نام و نشان تلگرام که هر روز تبلیغات‌شان را در این کانال و آن کانال می‌بینیم. 
در صورتیکه شما هم از این اپلیکیشن‌ها برای اتصال به تلگرام استفاده می‌کنید، به احتمال فراوان با مورد مشابهی برخورد کرده‌اید که در کانالی عضو شده‌اید که روحتان هم از آن خبر ندارد. 


 نصب اجباری اپلیکیشن روی گوشی قربانیان
یک گام بالاتر از add اجباری، خدمت نصب اجباری است. این خدمت طبیعتا از add اجباری گران‌تر ولی کارایی آن بسیار بیشتر بوده و معنی‌اش این است که بدون اجازه کاربر، شما می‌توانید روی گوشی وی هر اپلیکیشنی نصب کنید!
در واقع فیلتر تلگرام به یکی از بهترین بهانه‌ها برای فریب کاربران بدل شده تا انواع و اقسام بد‌افزار با سطح دسترسی مختلف روی گوشی‌هایشان نصب شود. به گفته کارشناسان امنیتی برخی از این بدافزارها توان این را دارند که با دستور نویسنده اپلیکیشن، یک نرم‌افزار جدید روی گوشی‌ها نصب کنند. یعنی مثل آب خوردن شما می‌توانید ابزار جاسوسی و یا ابزار حمله دیداس روی گوشی کاربران نصب کنید و یک کاسبی پرسود و خطرناک راه بیندازید.


 هیچ سازمانی نظارت نمی‌کند
محمد جرجندی مدیر کانال وب‌آموز در گفت‌وگو با فناوران در این باره توضیح می‌دهد: نصب اجباری اپلیکیشن بسیار داستان ترسناکی است چرا که می‌تواند منجر به نصب ناخواسته یک اپلیکیشن و آلودگی میلیون‌ها گوشی شود.
وی ادامه می‌دهد: اکنون می‌توانید نصب اجباری یک اپلیکیشن روی چند 10 هزار گوشی را با 5 میلیون تومان سفارش دهید و کار ظرف دو سه ساعت انجام می‌شود. برای کسی هم که این نصب را انجام می‌دهد چندان فرقی ندارد شما چه اپلیکیشنیی می‌دهید و کارش دزدی اطلاعات است یا یک حمله DDoS . درواقع او حتی سواد این را هم ندارد که تشخیص دهد کارایی اصلی اپلیکیشن چیست. ظاهر آن می‌تواند هر چیزی باشد و در باطن به دزدی یا حملات هکری دست بزند.
جرجندی با بیان حملات اخیر DDoS موسوم به کفتار سایبری می‌گوید: حمله DDoS یکی از پول‌سازترین موارد در دنیا است و فقط در ایران این اتفاق نمی‌افتد. اما در هیچ جای دنیا این قدر راحت و در روز روشن و جلو چشم حمله، تبلیغ نصب اجباری نمی‌شود. انگار که هیچ نظارتی وجود نداشته و معلوم نیست چرا کسی جلوی این‌ها را نمی‌گیرد.
مدیر کانال وب‌آموز ادامه داد: آلودگی موبایل‌ها در همه جای دنیا وجود دارد اما در گزارش‌های بین‌المللی ایران رتبه آلودگی اپ را دارد. باید از مارکت‌های بزرگ اپلیکیشن کشور پرسید فرایند کنترل اپ‌هایشان چیست و چطور می‌شود در بزرگ‌ترین مارکت کشور به راحتی 400 اپ فیشینگ اینستاگرام پیدا می‌شود.
وی با بیان این ادعا که شرکت‌های ارایه دهنده خدمات تبلیغات پوش نوتیفیکیشن به خوبی از این ماجرا آگاهند گفت: ولی برای‌شان نمی‌صرفد که این موضوع را گزارش کنند چرا که چرخ خودشان از همین راه می‌چرخد. 
جرجندی با بیان این که خوشبختانه و با فشار وزیر ارتباطات اخیرا تایید دو مرحله‌ای در حوزه خدمات ارزش افزوده انجام می‌شود گفت: شرکت‌هایی هستند که 8 سال شما حتی اسم‌شان را هم نشنیده‌اید و درآمدهای کلانی از حوزه ارزش افزوده داشته‌اند اما اکنون که تایید دو مرحله‌ای آمده تازه فرایند‌های خود را برای گرفتن کاربر تغییر می‌دهند.
مدیر کانال وب‌آموز گفت: در مرحله فعلی شاهد حملات دیداس هستیم اما ممکن است بعدا مشخص شود که اطلاعات تعداد زیادی از مردم دزدیده شده است و این موضوع بسیار نگران‌کننده است. 


 فریب اپلیکیشن‌های بی‌اعتبار را نخورید
حتی اگر از خدمات نصب اجباری هم استفاده نشود، با کمی مهندسی اجتماعی و عملیات فیشینگ، امکان دسترسی به اطلاعات موبایل و کامپیوتر و فریب کاربران وجود دارد. نمونه آن 10ها تبلیغی است که به اسم دور زدن فیلتر تلگرام، از سوی نزدیک‌ترین دوستان‌مان هر روز دریافت می‌کنیم بدون آن که روح آنها خبر داشته باشد.
به نظر می‌رسد نه تنها فیلترینگ جلوی این گونه کلاه‌برداری‌ها را نگرفته که به بهانه‌ای برای فریب مردم تبدیل شده است. در چنین شرایطی آیا بهتر نیست زورمان را روی افزایش آگاهی سایبری مردم بگذاریم و به آنها بگوییم که نباید از هر منبع غیرمعتبری از جمله تلگرام، اپلیکیشن دریافت و نصب کنند. (منبع:فناوران)

سعید میرجلالی دبیر کارگروه صیانت از ناشران و مدیر نشر ویرایش که دیروز در جمع ناشران و خبرنگاران حاضر در انبار کتابهای‌های توقیفی گفت: حجم انباری که این روزها کتابهای قاچاق کشف شده را در خود جای داده است به بیش از ۱۲۰۰ متر مربع می‌رسد و گفته می‌شود ارزش ریالی این آثار توقیف شده نیز بالغ بر ۱۵ میلیارد تومان است و البته تعداد آنها بیش از ۵۰۰ هزار جلد.

میرجلالی دیروز در باره سرنوشت این کتابها نیز گفت که کارگروه صیانت معتقد است تمامی این آثار باید معدوم و مبدل به خمیر شود و ابدا راهی برای حضور دوباره آنها در چرخه نشر نمی‌توان متصور بود که این موضوع در انتظار نظر قاضی پرونده است.

ماجرای کتابهای قاچاق و عرضه فایل‌های دیجیتالی آنها در فضای مجازی نیز روز گذشته مورد توجه دبیر کارگروه صیانت بود تا جایی که او خبر از ارسال نامه‌ای از سوی اتحادیه به پاول دورف مدیر تلگرام برای مقابله با کانال‌های عرضه و فروش این کتابها داد.

وی در عین حال به این مساله نیز تاکید داشت که بسیاری از سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی عرضه کننده این اثر برای ایجاد شدن در قالب پلتفرم تعریف شده وزارت ارشاد عمل نکرده‌اند و در نتیجه نمی‌توان به آنها برخوردی کرد؛ برخوردی که به گفته وی در بهترین حالت شامل فیلترینگ می‌شود.

وی اما در این میان از شگردهای تازه فروشندگان این آثار در فضای مجازی نیز سخن گفت که شامل فروش و پرینت بر مبنای تقاضا می‌شود.

عـلی اصلان شهلا - آی‌تی‌من-  روز گذشته در گزارش مفصلی و در گفت‌وگو با کارشناسان و مدیران زرین‌پال و علی‌بابا، از حمله گسترده DDoS به کسب و کارهای داخلی نوشتیم. اما تفاوت این حمله با حملات پیشین این بود که نه تنها منشا داخلی داشت که برای این حملات از تعداد بسیار زیادی از IPهای ایرانی استفاده می‌شد. معنی این حرف این است که بخش مهمی از دستگاه‌های موبایل و کامپیوتر ایرانی‌ها براثر نصب یک بدافزار، آلوده شده و تبدیل به زامبی‌هایی شده‌اند که با دستور یک گروه هکری، برای حمله به کسب و کارها، یا در آینده هر هدف دیگری، می‌توانند استفاده شوند.
در آن گزارش و براساس تحلیل کارشناسان نتیجه گرفتیم که تنها برنامه‌ای که اخیرا و به طور گسترده در موبایل‌ها و کامپیوترهای ایرانی ها نصب شده، ابزارهای دورزدن فیلترینگ تلگرام از قبیل فیلترشکن‌ها و پوسته‌های فارسی بوده است. در این گزارش امیر ناظمی رییس سازمان فناوری اطلاعات این نتیجه‌گیری را رد نمی‌کند اما با این حال می‌گوید مرکز ماهر در حال بررسی‌های بیشتر است. از سوی دیگر سجاد بنابی عضو هیات مدیره شرکت زیرساخت می‌گوید در حالی که روی Gateway اینترنت بین‌الملل سرویس DDoS Protection نصب شده اما چنین سرویسی روی شبکه ملی اطلاعات وجود ندارد تا بخش خصوصی بتواند در این حوزه فعال شود.
 
دستگاه‌های ایرانی زامبی شدند
امیر ناظمی معاون وزیر ارتباطات و رییس سازمان فناوری اطلاعات می‌گوید نوع و حجم حملات DDoS نسبت به گذشته در حملات اخیر تغییر کرده است. وی به خبرنگار فناوران گفت: فرضیه نخست در ابتدا این بود که حملات DDoS مثل سایر حملاتی که معمول است، به صورت هدفمند به یک کسب و کار صورت می‌گیرد. این حملات معمولا از یک رنج IP و از خارج از مشور انجام می‌گیرد.
وی ادامه داد: اما از آنجا که تعداد IPهای استفاده شده برای حملات DDoS بسیار زیاد است فرضه دوم و ظن قوی‌تر ما این است که بر اثر آلودگی ایجاد شده توسط یک اپلیکیشن، موبایل‌ها و کامپیوترهایی تبدیل به زامبی شده و به کسب و کارها حمله می‌کنند.
ناظمی در پاسخ به این سوال که ممکن است این بدافزار به عنوان فیلترشکن یا پوسته‌های فارسی تلگرام به صورت گسترده در موبایل‌ها و کامپیوترها توزیع شده باشند گفت: بله این موضوع یکی از احتمالات است ولی در حال بررسی‌های بیشتر و آماده کردن گزارشات تکمیلی هستیم.
رییس سازمان فناوری اطلاعات با بیان این که تاکنون دو کسب و کار به طور جدی مورد حمله قرار گرفته‌اند گفت: حدس زدیم که برخی دیگر از کسب و کارها به عنوان مقاصد بعدی مورد حمله قرار بگیرند و در این خصوص پیشگیری‌های لازم را انجام داده‌ایم.
وی در پاسخ به این سوال که چقدر این پیشگیری می‌تواند موثر باشد گفت: به هر حال این موضوعات به شبکه فشار می‌آرود و فعلا کنترل شده است. در هفته‌های گذشته نیز ما برای این که تشنجی در جامعه به وجود نیاید از رسانه‌ای کردن موضوع خودداری کردیم و خوشبختانه اکنون با شرایط بهتری به مقابله با این حملات پرداخته‌ایم.
معاون وزیر ارتباطات با بیان این که کسب و کارهایی که هدف قراره گرفتند کسب و کارهای بزرگی بوده و خوشبختانه با روال معمول امنیتی آشنا بودند گفت: هرکدام از کسب و کارهایی که مورد هدف قرار گرفتند فورا موضوع را به مرکز ماهر اعلام کنند. خوشبختانه با هماهنگی‌هایی که تا امروز صورت گرفته، این حملات مدیریت شده و حداقل کاربران چندان متوجه آن نشده‌اند.
ناظمی در پاسخ به این سوال که به نظر می‌رسد چه تعداد دستگاه کاربران ایرانی تبدیل به زامبی شده‌اند گفت: تعداد رنج IPها بسیار بالاست و از آنجا که بیشترین IPها متعلق به اپراتورهای موبایل است، به نظر می‌رسد این آلودگی از طریق یک اپلیکیشن روی موبایل صورت گرفته است.

 
بخش خصوصی سرویس DDoS Protection بدهد
سجاد بنابی عضو هیات مدیره شرکت زیرساخت در پاسخ به فناوران درباره این که آیا سرویس‌ DDoS Protection روی اینترنت ایران فعال است توضیح داد: بله براساس قانون روی Gateway اینترنت بین‌الملل این سرویس وجود دارد. علاوه بر این لینک‌هایی وجود دارد که از حفاظت بهتری برخوردارند و در هنگام حمله اخیر نیز با جابه‌جایی لینک‌ها، جلو حملات DDoS از خارج از کشور را گرفتیم.
وی با بیان این که در حملات اخیر تنها 24 ساعت حمله از خارج از کشور صورت گرفته و مابقی منشا داخلی دارد گفت: زیرساخت آمادگی این را دارد که روی شبکه ملی اطلاعات نیز سرویس DDoS Protection را راه‌اندازی کند. در داخل کشور عملا یک کسب و کار است و برخی FCPها هم همین الان اینترنت Protected با تعرفه گران‌تر از اینترنت معمولی ارایه می‌دهند. زیرساخت برای این که با بخش خصوصی رقابت نکند وارد حوزه Protection داخلی نشده است.
بنابی ادامه داد: اگر حاکمیت تشخیص دهد بخش خصوصی توان فعالیت در حوزه DDoS Protection را ندارد شرکت زیرساخت آماده سرمایه‌گذاری در این حوزه را دارد. ولی تا امروز حاکمیت چنین نظری را نداشته و ما هم تا امروز ابا داشتیم این پیشنهاد را بدهیم، چرا که DDoS Protection تجارت سودآوری است.

عضو هیات مدیره شرکت زیرساخت در پاسخ به این سوال که با توجه به این که گفته می‌شود بیشتر حملات از IPهای اپراتورها بوده آیا می‌توان نتیجه گرفت که دستگاه‌های آلوده شده روی شبکه موبایل هستند گفت: بیشتر پهنای باند کشور با توجه به کیفیت اینترنت موبایل، روی این شبکه است و خیلی‌ها در خانه‌شان از سیم‌کارت برای دسترسی به اینترنت استفاده می‌کنند.

 

در همین رابطه: حمله گسترده هکری از ایران به کسب‌وکارهای داخلی

علی اصلان شهلا - حملات DDoS یا Distributed Denial of Service، یکی از رایج ترین و قدیمی ترین نوع از حملات هکری در دنیا محسوب می شود. در این نوع حمله، حجم زیادی تقاضای کاذب به سمت سرور هدف یا قربانی صادر می شود که در نهایت باعث کندی و حتی از کار افتادن سرور می شود.

این حملات عموما از سمت خارج از کشور انجام می شود چرا که در صورت حمله از داخل، امکان شناسایی فرد مهاجم وجود دارد. در چند هفته اخیر اما برخی کسب و کارهای ایرانی زیر شدیدترین حملات DDoS بوده اند با این تفاوت که بخش مهمی از حملات، برخلاف روال مرسوم نه از خارج کشور که از داخل کشور و از سمت دستگاه های صدها هزار و حتی میلیون ها ایرانی انجام شده است.

در این گزارش در گفت وگو با مصطفی امیری مدیرعامل زرین پال و مسعود طباطبایی مدیر ارشد اجرایی علی بابا، دو سرویسی که تحت حملات شدید بوده اند، و همچنین جعفر محمدی عضو هیات مدیره سازمان نصر تهران، به بررسی و تحلیل این نوع حملات پرداخته ایم. بررسی کارشناسان و کسب و کارها نشان می دهد حجم بزرگ آلودگی، ناشی از نصب گسترده ابزارهای موسوم به دورزدن فیلتر تلگرام، از قبیل پوسته های فارسی و یا فیلترشکن ها بوده است. به این ترتیب میلیون ها کاربر آلوده ایرانی، به مانند زامبی هایی بی خبر از همه جا، حالا در اختیار گروه های هکری هستند تا به اهداف داخلی و در آینده حتی به اهداف خارجی حمله کنند. موضوعی که می تواند عوارض و بحران های بزرگی را برای کشور به همراه داشته باشد.


 تنوع و گستردگی زیاد حملات
زرین‌پال یکی از کسب و کارهایی است که در هفته‌های گذشته متحمل حملات شدیدی بوده است. مصطفی امیری ‌موسس و مدیرعامل زرین‌پال در این باره توضیح می‌دهد: حملات DDoS از 4 هفته پیش آغاز شد و حجم حملات رفته‌رفته افزایش یافت. البته فرد مهاجم نیز به طور مرتب با ما از طریق تلگرام در تماس است و جملات تهدید‌آمیز می‌گوید و درخواست باج می‌کند.
وی ادامه داد: کسی که این حملات را ترتیب داده روز اول درخواست یک بیت‌کوین کرد و تا امروز این درخواست به 5 بیت‌کوین رسیده است. البته از آنجا که حملات DDoS در این حجم و گستردگی و تنوع، هزینه‌بردار است، کار یک شخص نیست و قطعا از جایی تامین مالی می‌شود. 
امیری با بیان این که تجهیزات خود را برای مقابله با این تهدیدات ارتقا داده‌ایم گفت: دو هفته پیش حجم حملات DDos به 25 گیگابیت در ثانیه رسید، این در حالی است که پهنای باند یک دیتاسنتر مجهز در ایران 8 گیگابیت است. با این میزان از حجم حمله، به مدلی با مرکز ماهر دست یافتیم که اجازه بدهند پیش از آن که ترافیک خارج از کشور وارد شوند، ما از یک سرویس خارجی DDoS Protection استفاده کنیم که عملا این موضوع حجم بزرگی از حملات را کنترل کرد. مدیرعامل زرین‌پال ادامه داد: اما رفته‌رفته حجم و نوع حملات تغییر کرد. برای مثال یکی از حملات نزدیک، از 45 هزار IP ایرانی که عموما استفاده‌کننده اینترنت همراه‌اول، ایرانسل و رایتل بودند انجام شد که این بدان معنی است که یک بدافزار موبایل‌های مردم را آلوده کرده و از سمت آنها این حملات را انجام می‌دهد. با توجه به این که این اپراتورها IP اختصاصی در اختیار مشترکان نمی‌گذارند، می‌توان تخمین زد که حجم گوشی‌های آلوده شده، حداقل 10 برابر تعداد آی‌پی‌هاست.
وی با بیان این که احتمالا در ماه‌های آینده بحران‌های بزرگی پیش رو خواهد بود گفت: یک بدافزاری توسعه داده‌شده و روی موبایل‌های ایرانی‌ها به تعداد بسیار زیادی نصب شده است. اکنون حجم حملات خارجی به 40 گیگابیت در ثانیه و حجم حملات داخلی به 4 گیگابیت در ثانیه رسیده که ادامه این موضوع می‌تواند به زیرساخت‌ها صدمات جدی بزند.
امیری با بیان این برای مقابله با حملات با منشا داخلی بخشی از این حملات را به زیرساخت‌های ابرآروان منتقل کردیم گفت: متاسفانه این حجم و نوع از حملات در کار آنها نیز اختلال ایجاد کرده است. در واقع این حملات یک زنگ خطر بزرگ است و باید فکر علاج باشیم. به ویژه آن که ممکن است دستگاه‌های آلوده برای حمله به کشورهای دیگر استفاده شود که تبعات سنگینی برای کشورمان خواهد داشت.
وی با بیان این که چند برابر باجی که فرد مهاجم درخواست کرده برای مقابله هزینه کرده‌ایم گفت: باید برای مقابله با این باج‌افزار فکری فوری و اساسی کرد.


 40 روز زیر بارحمله
مسعود طباطبایی مدیر ارشد اجرایی علی بابا نیز در گفت‌وگو با فناوران با بیان این که در 40 روز گذشته زیربار حمله بوده‌اند گفت: حملات DDoS برای علی بابا اتفاق جدیدی نیست ولی این حجم و نوع حملات کاملا متمایز از تمامی حملات پیشین است.
وی با بیان این که فرد مهاجم در ایمیل با ما در ارتباط است گفت: او دانش بسیار خوبی دارد و در روز اول خواستار 6/0 بیت‌کوین باج بود که امروز این میزان به 10 بیت‌کوین رسیده است.
طباطبایی با بیان این که حملات در لایه‌های مختلف شبکه انجام شده و تنوع زیادی دارد گفت: یکی از حدس‌های ما این بود که این حملات کار رقباست چرا که حملات نوع اول و دوم هزینه‌بردار است. به علاوه این که فرد مهاجم به ما گفت اگر باج را پرداخت کنیم حاضر است به دو تا سرویس دیگر به درخواست ما حمله کند. ما به او گفتیم حاضریم برای مشاوره جهت تقویت سیستم‌های امنیتی پول بدهیم ولی حاضر به پرداخت باج نیستیم که خیلی عصبانی شد و فشار زیادی روی دیتاسنتر ما آورد که خوشبختانه با همکاری دوستان  در دیتاسنتر میزبان این مساله حل
 شد.
مدیر ارشد علی‌بابا با بیان این که مدتی از حجم حملات کاسته شد گفت: یک روز از 4 صبح حملات دوباره افزایش یافت و او ساعت 5 صبح ایمیل زد که یک هفته‌ای یک سفارش دیگر داشته و درگیر بوده و حالا دوباره برگشته و با لحنی عصبی از ما خواست «گدابازی» در نیاوریم و باج را پرداخت کنیم!
وی با بیان این که پیگیری‌ها با مرکز ماهر انجام شده ولی هنوز اتفاق خارق‌العاده‌ای در مقابله با این حملات نشده است گفت: شاید اگر با کسب‌وکارهایی که دچار این حملات شده‌اند متحد شویم بتوان کاری برای مقابله با این حملات انجام داد.


 لشگر زامبی‌ها در راهند
جعفر محمدی کارشناس فناوری اطلاعات و عضو هیات مدیره سازمان نظام صنفی رایانه‌ای استان تهران نیز با تایید این که در هفته‌های گذشته شاهد حملات گسترده DDoS به برخی کسب و کارهای داخلی بوده‌ایم گفت: این حملات معمولا از خارج از کشور اتفاق می‌افتد که با استفاده از سرویس DDoS Protection بییش از 60 تا 90 درصد این حملات شناسایی می‌شود، با این حال اگر حجم حملات از سمت خارج بسیار بزرگ باشد، همان درصد باقی‌مانده هم می‌تواند دردسرساز شود.
وی ادامه داد: این حملات عمدتا از خارج از کشور انجام می‌شد چرا که اگر در داخل کشور انجام شود،  به راحتی قابل شناسایی است و با فرد مهاجم سریعا برخورد می‌شود. اما اتفاقی که اخیرا افتاده این است که حملات نه از سمت یک رنج IP مشخص که از سمت صدها هزار و شاید حتی میلیون‌ها کاربر داخلی صورت می‌گیرد و این درحالی است که خود کاربر روحش خبردار نیست که از دستگاه موبایل یا کامپیوترش برای حملات استفاده شده و خود شخص هم به نوعی قربانی است.
عضو هیات مدیره سازمان نصر با بیان این که این حجم از آلودگی موبایل‌ها اخیرا اتفاق افتاده است گفت: بات‌نت‌ها برای حمله باید در قالب نرم‌افزارهایی روی سیستم نصب شوند که کنترل دسترسی به اینترنت را داشته باشند. شواهد نشان می‌دهد با توجه به فیلتر تلگرام، تنها برنامه‌هایی که به صورت گسترده روی سیستم میلیون‌ها ایرانی نصب شده‌اند، نرم‌افزارهای دورزدن فیلترینگ و فیلترشکن‌ها هستند. به ویژه آنکه این حملات از یک دیتاسنتر مشخص و یا یک مرجع نیست و از این‌رو شناسایی حمله‌کنندگان بسیار پیچیده و تعدادشان بسیار زیاد است. 
وی با بیان این که این حملات می‌تواند به شدت گسترش یابد گفت: ممکن است دستگاه‌های زیادی الوده شده باشند ولی گروه‌های هکری هنوز دستور حمله را صادر نکرده‌اند و فعلا به صورت خاموش در دستگاه‌های کاربران حضور دارند. درواقع این دستگاه‌ها به زامبی‌هایی تبدیل شده‌اند که هر لحظه ممکن است برای حمله به یک هدف از آنها به طور گسترده استفاده شود. محمدی با بیان این که ممکن است حمله‌کنندگان از دستگاه‌های کاربران ایرانی برای حمله به یک هدف خارجی استفاده کنند گفت: در این صورت تبعات سنگین بین‌المللی در انتظار کشور خواهد بود. 
وی با بیان این که یک زمانی کارشناسان به خاطر همین تهدیدات، علیه فیلتر تلگرام موضع می‌گرفتند اما به حمایت از پیام‌رسان خارجی متهم می‌شدند گفت: با کمی آینده‌نگری قابل پیش‌بینی بود که فیلتر تلگرام چه عواقبی می‌تواند داشته باشد، اما دوستان به این تصمیم اصرار داشته و آن را عملی کردند.  اتفاقی که عمدا یا سهوا، تبعات و بحران‌های جدی می‌تواند برای فضای مجازی کشور و کسب و کارهای اینترنتی دربر داشته باشد. (منبع:فناوران)

 

در همین رابطه: استفاده گسترده از IPهای ایرانی در حملات اخیر هکری