ITanalyze

تحلیل وضعیت فناوری اطلاعات در ایران :: Iran IT analysis and news

ITanalyze

تحلیل وضعیت فناوری اطلاعات در ایران :: Iran IT analysis and news

  عبارت مورد جستجو
تحلیل وضعیت فناوری اطلاعات در ایران

۵۰۷ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «شورای عالی فضای مجازی» ثبت شده است

تحلیل


معاون مرکز ملی فضای مجازی گفت: گزارش پیشرفت ۸۰ درصدی سند الزامات شبکه ملی اطلاعات به این مرکز ارسال شده و این گزارش با حضور ۴ عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی در دست ارزیابی است.

خبرگزاری مهر، گروه دانش و فناوری؛ معصومه بخشی پور: شبکه ملی اطلاعات به عنوان زیرساخت ارتباطی فضای مجازی کشور یکی از مهمترین پروژه‌های ملی در عرصه فضای مجازی محسوب می‌شود که تحقق آن بنا بر رویکردهای جهانی و ضرورت‌های ملی، مانند ارائه خدمات زیرساختی پیشرفته و مطابق با نیازهای کشور، بهره‌مندی از مزایای اقتصادی، صیانت از فرهنگ ایرانی - اسلامی و حفاظت از اطلاعات و ارتباطات کاربران در برابر تهدیدات امنیتی و حریم خصوصی، الزام شده است.

اهمیت شبکه ملی اطلاعات در حدی است که مقام معظم رهبری نیز بارها بر لزوم ایجاد شبکه ملی اطلاعات تاکید داشته‌اند و کوتاهی در این خصوص را گوشزد کرده‌اند. ایشان در بخشی از سخنانشان با بیان اینکه «فضای مجازی خیلی مهم است و آنچه از همه مهم‌تر است، مسئله شبکه ملی اطلاعات است»، تاکید کردند: «امروز فضای مجازی مخصوص ما نیست و همه دنیا با فضای مجازی درگیرند و کشورهایی که شبکه ملی اطلاعات درست کرده و فضای مجازی را به نفع خودشان و ارزش‌های موردنظر خودشان کنترل کرده‌اند، یکی دوتا نیستند. متأسفانه در زمینه شبکه ملی اطلاعات در کشور کوتاهی شده و کاری که باید انجام گیرد، انجام نگرفته است.»

این در حالی است که سندی تحت عنوان «ضرورت تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات» در سوم دی ماه سال ۹۲ در شورای عالی فضای مجازی تصویب و به وزارت ارتباطات به عنوان مجری شبکه ملی اطلاعات ابلاغ شد. در این سند بر ایجاد شبکه‌ای متشکل از زیرساخت‌های ارتباطی با مدیریت مستقل کاملاً داخلی، شبکه‌ای حفاظت شده نسبت به اینترنت و شبکه‌ای با امکان عرضه انواع محتوا و خدمات ارتباطی سراسری برای آحاد مردم با تضمین کیفیت، تاکید شده است.

در همین حال ایجاد شبکه‌ای با قابلیت انواع خدمات امن از جمله رمز نگاری و امضای دیجیتال، شبکه‌ای با قابلیت برقراری ارتباطات امن و پایدار میان دستگاه‌ها و مراکز حیاتی کشور و در نهایت شبکه‌ای پر ظرفیت، پهن باند و با تعرفه رقابتی شامل مراکز داده و میزبانی داخلی از دیگر اهداف مطرح شده در این سند است که به وزارت ارتباطات تکلیف شده است.

این در حالی است که برخی مسئولان، کارشناسان فضای مجازی و نمایندگان مجلس به عملکرد وزارت ارتباطات درباره روند اجرای کامل تکالیف مربوط به سند الزامات شبکه ملی اطلاعات و تأخیر در پیاده سازی و اجرای این شبکه انتقاداتی را وارد کرده‌اند.

در این زمینه وزیر ارتباطات با انتشار گزارشی که دو هفته پیش به نمایندگان مجلس ارائه داد، اعلام کرده که ۸۰ درصد اهداف این سند را محقق و این گزارش را برای ارزیابی نهایی به مرکز ملی فضای مجازی به عنوان ناظر اجرای سند مصوب شورای عالی فضای مجازی، ارسال کرده است. از این رو برآن شدیم تا با «عباس آسوشه»، معاون مرکز ملی فضای مجازی درخصوص آخرین وضعیت شبکه ملی اطلاعات، الزامات این شبکه و ارزیابی اقدامات وزارت ارتباطات برای عملیاتی شدن این پروژه ملی، به گفتگو بنشینیم. متن این گفتگو به شرح زیر است:

 

*با توجه به اینکه وزارت ارتباطات حدود دو هفته پیش، گزارشی از پیشرفت پروژه شبکه ملی اطلاعات را به مجلس و مرکز ملی فضای مجازی ارائه کرده است، آخرین وضعیت اجرای این پروژه ملی چگونه است و آیا گزارشی که از وزارت ارتباطات به این مرکز ارائه شده، مورد ارزیابی قرار گرفته است؟

گزارشی که از وزارت ارتباطات به دست ما رسیده یک پاورپوینت و فایل ارائه است و یک گزارش رسمی فنی و دارای ابعاد پروژه‌ای نیست. این گزارش از طرف بیت رهبری برای مرکز ملی فضای مجازی ارسال شده و این مرکز موظف به بررسی آن است. از این رو مرکز ملی فضای مجازی جلساتی را با ۴ نفر از اعضای حقیقی شورای عالی فضای مجازی در این باره تشکیل داده و تصمیماتی نیز در این مورد اتخاذ شده است. از سوی دیگر یک جلسه نیز با وزیر ارتباطات و معاونان این وزارتخانه داشته‌ایم و موارد و سوالاتمان را درباره این گزارش و چارچوب آن مطرح کرده‌ایم.

 

*در این باره به چه نتیجه‌ای رسیدید؟

در این جلسات در خصوص پارامترها و محورهایی که در گزارش وزارت ارتباطات مطرح شده بود، صحبت و اظهارنظر صورت گرفت. وزیر ارتباطات نیز دو نفر را معرفی کرد تا گزارشهای تکمیلی و آخرین گزارش پیشرفتی که از این پروژه منتشر شده است را ارائه کنند. در این باره جلسه‌ای نیز با نمایندگان معرفی شده از سوی وزیر ارتباطات داشتیم و صورتجلسات نیز برای مهندس جهرمی ارسال شده است. در این زمینه ما تقاضای دریافت برخی اسناد از عملکرد وزارت ارتباطات در پروژه شبکه ملی اطلاعات داشتیم که طی چند روز اخیر گزارشهایی از این بابت به دست ما می‌رسد.

 

*وزارت ارتباطات مدعی است که ۸۰ درصد تکالیف مربوط به سند تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات را پیاده سازی کرده است. آیا در گزارشی که این وزارتخانه ارائه کرده است، این رقم دیده می‌شود و قابل ارزیابی است؟

بررسی این ادعا که ۸۰ درصد سند تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات انجام شده است کار ساده ای نبوده و زمان بر است. اما ما امیدواریم که واقعاً انجام شده باشد. تا اواخر خرداد بررسی اولیه ای انجام خواهیم داد و نظراتمان را برای بیت رهبری و ریاست جمهوری اعلام می‌کنیم.

 

*شما گفتید که گزارشی که وزارت ارتباطات ارائه کرده، در حد یک پاورپوینت است؛ آیا به وزیر ارتباطات این موضوع را منعکس کرده‌اید و اگر منعکس شده، دفاع وزیر ارتباطات چه بوده است؟

ما این موضوع را به وزیر اعلام کردیم و وی عنوان کرد که تشخیص ما این بود که گزارش مربوط به پیشرفت شبکه ملی اطلاعات در همین حد کافی است. اما پس از این جلسه، وزیر ارتباطات موضوع را پذیرفت و مقرر شد گزارش تکمیلی مربوط به شبکه ملی اطلاعات را ارائه دهند.

ما توقعمان این است که وزارت ارتباطات، گزارشی که ساختار پروژه داشته باشد و معلوم باشد که ساختار اجرایی آنچه تیم‌هایی بوده و ساختار معماری و طراحی شبکه ملی اطلاعات چه بوده، ارائه دهد. این موضوع را پذیرفته‌اند و هم اکنون نیز در حال ارسال گزارش هستند. باید اجازه دهید ما راجع به این گزارش بررسی کنیم و مباحث فنی آن را دنبال کرده تا گزارش دقیق‌تری را درباره شبکه ملی اطلاعات به مردم ارائه کنیم.

 

*پس با این اوصاف مشکلی در عملکرد وزارت ارتباطات درخصوص شبکه ملی اطلاعات وجود ندارد؟

تنها نکته‌ای که وجود دارد این است که شبکه ملی اطلاعات طبق تعریفی که مصوبه شورای عالی فضای مجازی به آن اطلاق کرده است به عنوان زیرساخت ارتباطی فضای مجازی کشور شناخته می‌شود. اما متأسفانه خیلی از مجموعه‌ها شبکه ملی اطلاعات را با کل فضای مجازی یکی می‌دانند. به همین دلیل وقتی شما شبکه ملی اطلاعات را نه به عنوان زیرساخت ارتباطی، بلکه به عنوان کل فضای مجازی بدانید، آن زمان کل خدمات دولت الکترونیک نیز جزئی از شبکه ملی اطلاعات می‌شود. در حالی که این خدمات روی بستر شبکه ملی اطلاعات باید ارائه شود.

متأسفانه در گزارش اولیه ای که وزارت ارتباطات ارائه کرده است گاهاً دیده می‌شود که اقدامات مربوط به بحث دولت الکترونیک نیز در این گزارش وجود دارد و راجع به آن نیز بحث شده است. احتمال می‌دهیم اشتباهاتی در این زمینه صورت گرفته که باید اصلاح شود. این باید روشن شود که شبکه ملی اطلاعات شامل خدمات محتوایی، خدمات دولت الکترونیک، خدمات سلامت الکترونیک، خدمات تجارت الکترونیک و امثالهم نیست؛ بلکه این خدمات بر بستر شبکه ملی اطلاعات ارائه می‌شوند.

 

*پس به معنای واضح‌تر، شبکه ملی اطلاعات چیست و عرضه چه خدماتی را باید از آن انتظار داشت؟

شبکه ملی اطلاعات زیرساخت ارتباطی فضای مجازی است که شامل ارتباطات فیزیکی بین شبکه، تجهیزاتی که انتقال دهنده پیام‌ها هستند و یک سری خدماتی که ما در سند تبیین الزامات این شبکه آورده‌ایم، می‌شود. این خدمات به چهار دسته تقسیم می‌شود و با آن خدمات محتوایی متفاوت است.

یکی از آنها خدمات ارتباطی است؛ به این معنی که شبکه ملی اطلاعات، ارتباطی برای شبکه‌های مختلف از جمله اینترنت باشد. خدمت دوم مربوط به خدمات پایه کاربردی می‌شود که شامل خدماتی مانند موتورهای جستجوگر، ایمیل ملی، پیام رسان های بومی، خدمات ابری و دیتا سنتر خواهد بود. اینها خدماتی هستند که جزئی از شبکه ملی اطلاعات محسوب می‌شوند و اگر وجود نداشته باشند در فضای مجازی نمی‌توان انتظار یک جریان مناسب از خدمات و محتوا را داشته باشید.

سومین خدمت مربوط به شبکه ملی اطلاعات به خدمات امنیت مربوط می‌شود. به این معنی که امنیت به عنوان یک سرویس باید در شبکه ملی اطلاعات ارائه شود. خیلی از دستگاه‌های ما امروز مشکلات امنیتی عدیده ای دارند و این تنها وقتی حل و فصل می‌شود که شبکه ملی اطلاعات، امنیت را به عنوان خدمت، ارائه دهد.

چهارمین دسته از خدمات شبکه ملی اطلاعات که در سند تبیین الزامات به تفصیل راجع به آن بحث شده است، خدمات پایش و رصد برای سرویس‌ها و خدماتی است که روی شبکه شکل می‌گیرند. به عبارت دیگر دسته چهارم، خدماتی برای بهبود کیفیت سرویس‌های بالادستی شبکه ملی اطلاعات مانند خدمات دولت الکترونیک و تجارت الکترونیک محسوب می‌شوند که با پایش و رصد به خدمات بالادستی کمک می‌کنند تا این خدمات بر بستر شبکه ملی اطلاعات جریان ثابت تری داشته باشند و مشکلات را شناسایی می‌کنند.

بنابراین وقتی راجع به خدمات شبکه ملی اطلاعات صحبت می‌کنیم، منظورمان خدمات دولت الکترونیک نیست. این خدمات در بستر شبکه ملی اطلاعات شکل و نمو پیدا می‌کند.

 

*اما موضوعی که از سوی وزارت ارتباطات مطرح می‌شود این است که این وزارتخانه بستر و زیرساخت شبکه ملی اطلاعات را فراهم کرده اما سایر دستگاه‌ها، تمایلی به ارائه خدمات بر این بستر را ندارند. این موضوع تا چه حد درست است؟

بله دقیقاً همین طور است. یعنی خدمات محتوایی و خدماتی مانند سلامت الکترونیک و دولت الکترونیک مربوط به دستگاه‌ها و بخش خصوصی می‌شود و ربطی به وزارت ارتباطات ندارد. شاید سال ۸۱ که قانون جدید وزارت ارتباطات تصویب شد تصور بر این بود که وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، مسئول کل فضای ICT کشور است اما امروز چیزی که به وزارت ارتباطات ابلاغ شده، اجرای شبکه ملی اطلاعات است با همان تعاریفی که توضیح داده شد و نه به عنوان کل وظایف وزارت ارتباطات.

فقط یک نکته باقی می‌ماند آن هم این است که محتوا و سرویس‌های محتوایی باید روی شبکه ملی اطلاعات رشد و نمو پیدا کند و اگر احیاناً شبکه ضعفی داشته باشد در خدماتی که باید ارائه کند، دچار مشکل می‌شود. بنابراین وزارت ارتباطات هیچ مسئولیتی برای تولید محتوا و ارائه سرویس‌های محتوایی ندارد. اما این وظیفه را دارد که زیرساخت ارتباطی را چنان آماده کند که خدمات محتوایی بتوانند با سهولت و با یک مدل اقتصادی قابل قبول رشد و نمو و توسعه پیدا کنند.

این موارد متأسفانه کمی با هم مخلوط می‌شود و افرادی که تخصص لازم ندارند گاهاً به جای هم، اینها را استفاده می‌کنند. به همین دلیل ما می‌بینیم در هر زمان مشکل محتوایی ایجاد می‌شود مستقیم به سراغ وزارت ارتباطات می‌روند. در حالی که این درست نیست. سرویس‌های محتوایی ما در کشور متولی دارند. ما در شبکه ملی اطلاعات هنوز متولی جدید برای این سرویس‌های محتوایی تبیین نکرده‌ایم و تمام دستگاه‌ها مسئولیت خود را به عهده دارند. بنابراین وزارت ارتباطات اگر واقعاً شبکه ملی اطلاعات را ۸۰ درصد تحقق داده باشد، توپ در زمین آنهایی است که مسئولیت خدمات دولت الکترونیک و خدمات محتوایی را برعهده دارند. اما اگر احیاناً کم و کاستی بر خدمات شبکه ملی اطلاعات وجود داشته باشد یا در مدل‌های اقتصادی و تعرفه‌ای آن تسهیلات لازم برای ایجاد یک زیست بوم قابل اتکا در حوزه خدمات محتوایی ایجاد نشده باشد آن وقت اشکال در وزارت ارتباطات است و باید به سراغ این وزارتخانه رفت.

ما تاکیدمان براین است که یک زیست بوم برای شبکه ملی اطلاعات وجود دارد که همه المان‌های آن به هم وابسته است و هر المانی که ضعیف عمل کند در سایر المانها به یک شکلی خود را نشان می‌دهد. مهمترین المان این زیست بوم، زیرساخت ارتباطی آن است و هر مشکلی در زیرساخت ارتباطی، چندین برابر بزرگنمایی در سایر المانها خواهد داشت. به همین دلیل است که کشور ابتدا به سمت تعیین الزامات اساسی برای شبکه ملی اطلاعات رفته است و نظم دادن به این زیست بوم نیز بر عهده مرکز ملی فضای مجازی است.

 

*پیش از این قرار بود تمامی حوزه‌های مرتبط با فضای مجازی و خدمات دیجیتال برای قانون و مقررات گذاری در ذیل کمیسیون عالی تنظیم مقررات مرکز ملی فضای مجازی جمع شوند. هم اکنون این تصمیم به کجا رسید؟

بله، الان نیز به همین گونه است. کمیسیون عالی تنظیم مقررات مرکز ملی فضای مجازی، یک کمیسیون بالادستی است و نمی‌تواند در تمام حوزه‌های تخصصی مانند سلامت و تجارت ورود کند اما سیاست‌های کلان در این کمیسیون تدوین می‌شود و رگولاتوری و تنظیم مقررات تخصصی حوزه به سازمان مربوطه محول خواهد شد. کاری که هم اکنون سازمان تنظیم مقررات ارتباطات به صورت تخصصی و تحت نظارت کمیسیون عالی تنظیم مقررات انجام می‌دهد. هم اکنون درباره سایر دستگاه‌های اجرایی نیز بررسی صورت گرفته و از آنها خواسته شده است که ساختار سنتی خود را تغییر داده و رگولاتوری ایجاد کنند.

این دستگاه‌ها شامل وزارتخانه‌هایی مانند علوم، بهداشت، ارشاد، صمت و سازمان صدا و سیما می‌شود که دارای تنوع محتوایی در حوزه فضای مجازی هستند.

 

*با توجه به اینکه پیام رسان ها جزئی از خدمات پایه کاربردی شبکه ملی اطلاعات هستند، در مورد پیام رسان های بومی وضعیت به چه نحوی است؟

بله پیام رسان ها جزئی از خدمات پایه کاربردی شبکه ملی اطلاعات هستند. به این معنی که شبکه پیام رسان مانند موتور جستجو، اگرچه سرویسی است که محتوا ارائه می‌کند، اما خود آن به عنوان یک خدمت، جزئی از خدمات پایه کاربردی شبکه ملی اطلاعات محسوب می‌شود و مسئول و مجری ساماندهی آن نیز وزارت ارتباطات است. البته ما نمی‌گوییم که وزارت ارتباطات خودش این کار را انجام دهد؛ بلکه معتقدیم که همانطور که این وزارتخانه سرویس‌های همراه را به اپراتورهای موبایل واگذار کرده و به کار آنها نظارت دارد و طبق یک آئین نامه‌ای، آنها را هدایت می‌کند، همین کار را نیز باید برای شبکه‌های پیام رسان بومی و موتورهای جستجو، ایمیل بومی و سایر خدمات پایه کاربردی شبکه ملی اطلاعات، انجام دهد.

اما الان باید پرسید که چند درصد از جستجوهای ما در فضای مجازی در موتورهای جستجوی ملی اتفاق می‌افتد و یا چند درصد از پیام‌هایی که بین مردم جابجا می‌شود در پیام رسان های بومی در جریان است. پاسخ این سوال بر می‌گردد به اینکه آیا گزارش پیشرفت ۸۰ درصدی تکالیف سند الزامات شبکه ملی اطلاعات واقعاً ۸۰ درصد است و یا اینکه باید کمی در آن تأمل کرد. ما هم اکنون راجع به این عدد قضاوتی نمی‌کنیم. اما آنچه که مشاهده می‌شود این است که این گونه سرویس‌ها هنوز پیشرفت جدی نداشته‌اند؛ در حالی که جز سرویس‌های اساسی و حیاتی در زیرساخت شبکه ملی اطلاعات محسوب می‌شود.

 

*پس شما نیز قبول دارید که وضعیت این سرویس‌های پایه محسوس نیست؟

بله اقداماتی که انجام داده شده محسوس نبوده و در شأن شبکه ملی اطلاعات نیست.

 

*یکی دیگر از خدماتی که به عنوان جز اصلی شبکه ملی اطلاعات از آن یاد کردید، بحث امنیت است، در مورد خدمات امنیت چطور؟ وزارت ارتباطات چه اقداماتی انجام داده است؟

در حوزه امنیت اقداماتی انجام شده است. برای مثال درباره حملاتی که از بیرون شبکه به سمت شبکه ملی اطلاعات اتفاق می‌افتند و کم هم نیستند، اقدامات خوبی انجام شده است. اما خدمات امنیتی که باید به دستگاه‌ها داده شود آنطور که باید اتفاق نیفتاده است. البته این طور نیست که بگوییم در هیچکدام از آنها کاری انجام نشده باشد، بلکه این رقم پیشرفت ۸۰ درصدی، قابل بررسی و تأمل است. به همین دلیل کمیته مربوطه در حال بررسی آن بوده و نظرات خود را اعلام می‌کند. ما نیز طی یک گزارشی نتایج این ارزیابی را به اطلاع مردم می‌رسانیم.

 

*در حوزه زیرساخت خدمات ارتباطی نیز وزارت ارتباطات مدعی است که ترافیک ارتباطات داخلی بر بستر شبکه ملی اطلاعات را ۴۰۰ درصد افزایش داده است، در این باره نظر شما چیست؟

این موضوع از آن جهت درست است که ترافیک خدمات ویدئویی در این حوزه طی ۲ سال اخیر افزایش جدی یافته است. اما موضوع این است که ترافیک فقط ترافیک ویدئو نیست. بلکه خیلی از ترافیک‌ها، محتوایی غیرویدئویی دارند که دارای ارزش بسیار بیشتری نسبت به حجم ترافیک ویدئویی است. نکته دیگری نیز وجود دارد که می‌گویند ترافیک ارتباطات داخلی بر بستر شبکه ملی اطلاعات ۴۰۰ درصد رشد داشته و شکی نیست که ترافیک اینترنت بین الملل نیز در این حوزه رشد داشته است؛ اما سوال اینجاست که چقدر از فضایی که ما برای انتقال ترافیک ایجاد کردیم توسط ترافیک بین الملل اشغال می‌شود و چه میزان آن توسط ترافیک داخلی است. ما درحال بحث راجع به این موضوع هستیم. چرا که معتقدیم رشد و اثرگذاری ما در ترافیک اینترنت داخلی و خارجی یکسان نیست و آن اتفاقی که کشور و سیاستگذاران می‌خواستند به جهت خدمات محتوایی روی شبکه ملی اطلاعات بیفتد، اتفاق نیفتاده است. هم اکنون بیشتر محتوا در شبکه اینترنت خارجی توزیع می‌شود و اثرگذاری آن نیز در ترافیک داخلی اینترنت مشاهده می‌شود و نمی‌توان این دو را برابر هم عنوان کرد.

 

*سوال دیگری که وجود دارد این است که آیا به وزارت ارتباطات تکلیف نشده بود که یک طرح کلی از شبکه ملی اطلاعات را براساس زمان بندی مشخص به مرکز ملی فضای مجازی ارائه دهد؟ این طرح ارائه و تکلیف انجام شد؟

بله، البته این موضوع در سند تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات دیده نشد. بلکه در ابلاغ حکم دور دوم تشکیل شورای عالی فضای مجازی توسط مقام معظم رهبری برآن تاکید شده است. در بند پنجم این حکم، وزارت ارتباطات مکلف شده که توسعه شبکه ملی اطلاعات را تسریع داده و طرح پیاده سازی شبکه ملی اطلاعات را ارائه و در صحن شورای عالی فضای مجازی تصویب شود. این موضوع تاکنون اتفاق نیفتاده و تکلیفی که به وزارت ارتباطات نیز محول شده، انجام نشده است.

 

*حال با توجه به اینکه این تکلیف اجرایی نشد، مرکز ملی فضای مجازی قصد ندارد طرحی را به شورای عالی فضای مجازی در این زمینه ارائه کند و یا با توجه به زمانی که از تدوین سند تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات می‌گذرد، آن را بازنگری کند؟

سند تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات نیازمند بازنگری نیست و چرا باید آن را بازنگری کرد. این سند در سال ۹۶ ابلاغ شده است و تا الان نیز فقط ۲ سال از آن گذشته است. در آن سند بر تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات تاکید شده و نیازهای اصولی این شبکه مطرح شده است. به هیچ وجه برای آن عدد و رقمی دیده نشده، اشاره به تکنولوژی خاصی نشده و برای آن زمان بندی نیز درنظر گرفته نشده است.

 

*شاید به همین خاطر است که وزارت ارتباطات اینگونه از عملکرد خود دفاع می‌کند. چرا که معتقد است طبق این سند، تکالیفی که به آن محول شده را اجرایی کرده است.

نه، این‌طور نیست. سندی که به وزارت ارتباطات ابلاغ شده، اگر بر اساس کار اصولی اتفاق بیافتد باید تبدیل به یک طرح شود. سپس در مورد آن طرح می‌توان اظهارنظر کرد که آیا ۸۰ درصد پیشرفت داشته است و یا خیر. بر اساس آن طرح می‌توان گفت که چه چیزهایی باید تحویل داده شود و زمان تحویل هر پروژه مشخص و عدد و رقم برای آن تعیین شود. این اعداد و ارقامی که وزارت ارتباطات مدعی هزینه کرد آن است، آیا واقعاً هزینه شده است یا خیر.

اما وقتی طرحی وجود ندارد نمی‌توان در این مورد نظر داد. البته گفته می‌شود که طرح وجود دارد و قرار است برای مرکز ملی فضای مجازی ارسال شود اما ما تاکنون آن را ندیده‌ایم.

 

*چه نهادی باید به این عملکرد نظارت کند؟

طبق قانون و دستور مقام معظم رهبری، مرکز ملی فضای مجازی مسئول نظارت بر طرح‌های کلان حوزه فضای مجازی است و در حکم دور دوم شورای عالی فضای مجازی نیز نظارت شبکه ملی اطلاعات به عهده مرکز ملی فضای مجازی سپرده شده است.

 

*با این وجود به نظر می‌رسد که مرکز ملی فضای مجازی سختگیری لازم را در این باره نداشته است؛ چرا که از زمان حکم دوم رهبری برای شورای عالی فضای مجازی تاکنون، هنوز طرحی برای شبکه ملی اطلاعات ارائه نشده و این جای سوال دارد.

اینکه شما می‌گوئید ما جدی نگرفتیم، اگر منظورتان این است که ما دعوا راه بیاندازیم باید بگوییم که ما در پی ایجاد دعوا و تنش در کشور نیستیم. اما اگر منظورتان این است که مرکز ملی فضای مجازی به وظیفه نظارتی خود عمل کرده یا خیر، باید بگوییم که بله.

ما تاکنون نامه‌های متعددی به وزارت ارتباطات زده‌ایم و تقاضای گزارش و طرح کرده‌ایم و اگر لازم باشد این نامه‌ها را ارائه می‌دهیم. مستندات نامه‌ای که از دبیر شورای عالی فضای مجازی به وزیر ارتباطات ارسال شده و نامه‌هایی که از مرکز ملی فضای مجازی به معاونان وزارت ارتباطات ارسال شده، موجود است. این نامه‌ها برای کسب اطلاعات و دریافت طرح از زمان بندی آن، ارسال شده و جلساتی نیز در این زمینه برگزار شده است.

 

*پاسخ به این نامه‌ها چه بوده است؟

وزارت ارتباطات پاسخ‌های مختلفی داشته است. اما این موضوع هیچ وقت منجر به این نشده که طرحی ارائه شود که دارای زمان بندی مشخصی برای تحویل پروژه و خدمات باشد تا بتوان بر آن نظارت کرد. این وزارتخانه تاکنون این مدل طرح را برای ما ارسال نکرده است.

 

*به عنوان آخرین سوال، آینده شبکه ملی اطلاعات را چطور می‌بینید. با توجه به موضوع امنیت سایبری، مباحث تحریم و احتمال قطع اینترنت، شما میزان تاب آوری شبکه ملی اطلاعات را چطور ارزیابی می‌کنید و آیا می‌توان به این پروژه ملی امیدوار بود؟

امید را نباید از دست داد. حتماً ما وضع مان نسبت به ۴ سال پیش خیلی بهتر است. این واقعیتی است و ما نسبت به آن غلو نمی‌کنیم. نکته‌ای که به آن تاکید داریم این است که سرعت لازم به دستیابی به شبکه ملی اطلاعات ایجاد نشده و ما از این لحاظ کند بودیم.

به بیان دیگر پیشرفت شبکه ملی اطلاعات از دو وجه قابل رسیدگی است. اول اینکه وضع مان نسبت به ۴ سال پیش خیلی بهتر است و دیگر اینکه در این ۴ سال می‌توانستیم سریع‌تر باشیم و قله‌های بیشتری را فتح کنیم. ما برداشتمان این است که می‌شد این کار را کرد و می‌توانستیم به نقاطی برسیم که امروز راحت تر در این مقابله نابرابر قرار بگیریم. اما با تمام اینها وضع مان بد نیست. نباید ناامیدی را به مردم منتقل کرد.

 

*با این وجود در صورتی که شبکه ملی اطلاعات تکمیل شود چقدر می‌توان به بحث مدیریت و حکمرانی فضای مجازی امیدوار بود؟ موضوعی که نبود آن باعث اعمال تصمیمات یکجانبه از سوی شرکتهای خارجی ارائه دهنده خدمات اینترنت و قطع دسترسی کاربران ایرانی به بسیاری از خدمات شده است؟

حکمرانی به معنی و مفهوم تعیین و اعمال سیاست در فضای مجازی است؛ به این معنی که ما بتوانیم در این فضا سیاستگذاری کرده، آن را اعمال کنیم و سرویس‌ها و خدمات مستقلی به کاربران داده و آن را اداره کنیم. این اتفاق با تکمیل شبکه ملی اطلاعات می‌افتد و تنها زیرساخت ارتباطی ما در شبکه ملی اطلاعات و خدمات پایه محتوایی آن قادر به اعمال این حکمرانی و حاکمیت است. اما شواهد نشان می‌دهد که هنوز این امکانات نهایی و آماده نشده است. اما توانایی آن وجود دارد. امروز ما می‌توانیم خیلی از کارهایی که ۴ سال پیش نمی‌توانستیم انجام دهیم و برایمان آرزو بود را انجام دهیم. اما خیلی از کارها را نیز نمی‌توانیم انجام دهیم و هنوز توفیق مساله را در شبکه ملی اطلاعات پیدا نکردیم.

 

در همین رابطه: واکنش معاون وزیر ارتباطات به پاورپوینت بودن اسناد شبکه اطلاعات

معاون وزیر ارتباطات به مصاحبه معاون مرکز فضای مجازی درباره اسناد شبکه ملی اطلاعات واکنش نشان داد.

به گزارش خبرنگار مهر، امیر ناظمی در توئیتر نوشت: ۸۰ درصد زیرساخت شبکه ملی اطلاعات محقق شده است. در حالی که خدمات و محتوا وظیفه دیگران است.

وی تاکید کرد: شبکه ملی اطلاعات جایگزین اینترنت نیست، بلکه مکمل آن است.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات در واکنش به اظهارات عباس آسوشه معاون مرکز ملی فضای مجازی که گفته «گزارش پیشرفت سند تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات که از وزارت ارتباطات به دست ما رسیده یک پاورپوینت و فایل ارائه است و یک گزارش رسمی فنی و دارای ابعاد پروژه‌ای نیست»، با انتشار عکس‌هایی از اسناد پشتیبان ارائه شده به مرکز ملی فضای مجازی درباره پیشرفت پروژه شبکه ملی اطلاعات، واکنش نشان داد و گفت: امروز تیتر زده‌اند که اسناد پشتیبان شبکه ملی اطلاعات، یک پاورپوینت است. عکس‌هایی از پاورپوینت ارسال شده به مرکز ملی فضای مجازی را ببینید.

معاون مرکز ملی فضای مجازی از تدوین سند الزامات توسعه خدمات دیجیتال خبر داد و گفت: این طرح به زودی برای تصویب در شورای عالی فضای مجازی مطرح می شود.

عباس آسوشه در گفتگو با خبرنگار مهر، با بیان اینکه سند الزامات توسعه خدمات دیجیتال بر بستر شبکه ملی اطلاعات از سوی مرکز ملی فضای مجازی تهیه و تدوین شده است، اظهار داشت: این طرح در دستور کار شورای عالی فضای مجازی است و به زودی تصویب و به دستگاه‌های مرتبط ارائه دهنده خدمات دیجیتال، ابلاغ می‌شود.

معاون مرکز ملی فضای مجازی تاکید کرد: مطابق با این سند، هر دستگاه به فراخور سرویس‌ها و خدمات دیجیتالی که ارائه می‌کند موظف است که تکالیفی را نیز اجرا کند.

وی با اشاره به اینکه تمامی خدمات و سرویس‌های دیجیتال در کشور باید بر بستر شبکه ملی اطلاعات رشد و توسعه پیدا کند، ادامه داد: الزامات توسعه خدمات دیجیتال مربوط به خدماتی است که روی شبکه ملی اطلاعات پیاده سازی می‌شوند. این خدمات شامل خدماتی مانند دولت الکترونیک، سلامت الکترونیک، تجارت الکترونیک و غیره می‌شود.

آسوشه افزود: تاکنون آئین نامه‌ای که دستگاه‌های اجرایی و حاکمیتی را به ارائه این خدمات بر بستر شبکه ملی اطلاعات ملزم کند، وجود نداشت؛ اما هم اکنون در سند الزامات توسعه خدمات دیجیتال، چارچوب ارائه خدمات هر دستگاه مشخص شده است. این آئین نامه به زودی و در صورت تصویب در صحن شورای عالی فضای مجازی، به دستگاه‌های مربوطه، ابلاغ خواهد شد.

حمید فتاحی، معاون وزیر ارتباطات و مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت در گفتگو با خبرنگار مهر در خصوص تحقق اهداف مربوط به سند «تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات» و نیز روند رسیدن به مزایایی چون کیفیت دسترسی، امنیت و استقلال شبکه توضیح داد.

وی اظهار داشت: در سند تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات مصوب شورای عالی فضای مجازی به عنوان زیرساخت شبکه ارتباطی کشور، مشخص شده است که وزارت ارتباطات در راستای موضوع زیرساخت شبکه ملی اطلاعات چه اقداماتی باید انجام دهد و این اهداف نیز در ۶ بند مشخص شده است. به این معنی که به صورت مشخص تکالیفی به وزارت ارتباطات سپرده شده است و ما گزارش عملکرد خود را طبق این ۶ بند ارائه داده‌ایم.

معاون وزیر ارتباطات گفت: برآوردی که از پروژه‌های انجام شده در این سند داشتیم، نشان می‌دهد که ۵۰ پروژه و اقدام کلان طی دو سال گذشته در رابطه با شبکه ملی اطلاعات انجام شده است و چیزی در حدود ۸۰ درصد اهداف مربوط به سند الزامات شبکه ملی اطلاعات محقق شده است. ۲۰ درصد باقی مانده این اهداف نیز به سرعت در حال انجام است تا در نهایت به اهداف کیفیت بالا، قیمت مناسب، پایداری و امنیت و نیز سهولت دسترسی به خدمات داخلی، با استفاده از شبکه ملی اطلاعات دست یابیم.

 

مصرف پهنای باند داخلی ۴۰۰ درصد رشد کرد

فتاحی خاطرنشان کرد: با رسیدن به ۸۰ درصد اهداف سند شبکه ملی اطلاعات، نتایجی از جمله افزایش میزان پهنای باند مصرفی داخل کشور را دریافت کرده‌ایم به این معنی که مصرف پهنای باند داخلی در شبکه ملی اطلاعات هم اکنون به هزار گیگ رسیده است و نسبت به دو سال قبل با رشد ۴۰۰ درصدی همراه بوده است.

وی گفت: در سال ۹۶ پهنای باند مصرفی داخلی کشور ۲۰۰ گیگ بوده که هم اکنون به بیش از هزار گیگ مصرف پهنای باند داخلی روی شبکه ملی اطلاعات رسیده‌ایم. این در حالی است که در سال ۹۶ مصرف پهنای باند خارجی اینترنت کشور، حدود هزار گیگ بوده و هم اکنون به حدود ۱۴۰۰ گیگ رسیده است. این به این معنا است که ما رشد ۴۰۰ درصدی را در مصرف پهنای باند داخلی بر بستر شبکه ملی اطلاعات داشتیم و رشد مصرف اینترنت خارجی چیزی کمتر از ۵۰ درصد بوده است.

 

کیفیت دسترسی به شبکه ملی اطلاعات ۸۰ برابر اینترنت بین الملل

رئیس هیئت مدیره شرکت ارتباطات زیرساخت در مورد دستیابی به شاخص کیفیت در شبکه ملی اطلاعات مطابق با اهدافی که برای این پروژه ملی در نظر گرفته شده است، اظهار داشت: کیفیت خوبی که سرورهای داخلی نسبت به سرورهای خارجی دارند نشان می‌دهد که این اهداف محقق شده است. هم اکنون کیفیت دسترسی به محتوای داخلی در شبکه ملی اطلاعات نسبت به محتوای خارجی افزایش پیدا کرده است و بررسی‌های ما نشان می‌دهد که با توجه به کاهش میزان تأخیر در دسترسی و نودهای داخلی شبکه ملی اطلاعات، کیفیت دسترسی به سایت‌های داخلی بیش از ۸۰ برابر بهتر از ارتباطات خارجی است.

وی با بیان اینکه کیفیت شبکه ملی اطلاعات دارای چند شاخص از جمله مدت زمان دسترسی به سایت است، گفت: بررسی این آیتم‌ها نشان می‌دهد که دسترسی به سایت‌های داخل، کیفیتی بهتر از دسترسی به سایت‌های خارجی دارد. برای مثال شما به هر سروری در داخل کشور از هر نقطه به نقطه در حدود یک میلی ثانیه متصل می‌شوید و زمان دسترسی و تأخیر آن حدود یک میلی ثانیه برآورد می‌شود. این در حالی است که در کمترین زمان، دسترسی و اتصال به سایت‌های خارجی با تأخیر حدود ۷۰ میلی ثانیه صورت می‌گیرد.

فتاحی با بیان اینکه این ادعا از نظر فنی قابل اثبات است، خاطرنشان کرد: از سوی دیگر استفاده کاربران از خدمات داخلی نیز این ادعا را ثابت می‌کند. استفاده کاربران از خدمات تلویزیون‌های اینترنتی، ویدئوهای آنلاین، حمل و نقل اینترنتی و مبادلات بانکی نشان می‌دهد که شبکه زیرساختی کار خود را به خوبی انجام می‌دهد.

 

شبکه ملی اطلاعات؛ مسیر توسعه زیرساخت ارتباطی کشور

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت در مورد انتقاداتی که به وزارت ارتباطات برای تأخیر در اجرای شبکه ملی اطلاعات وارد است و اینکه گفته می‌شود این وزارتخانه کار روزمره خود را به عنوان شبکه ملی اطلاعات گزارش می‌دهد، تاکید کرد: اهداف ما در شبکه ملی اطلاعات با شبکه ارتباطات زیرساخت در بخش‌هایی همپوشانی دارد. چرا که توسعه زیرساخت ارتباطی قرار است به عنوان بخشی از شبکه ملی اطلاعات در نظر گرفته شود و چیزی فراتر از آن نخواهد بود.

وی با تاکید بر اینکه از زمانی که سند تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات به وزارت ارتباطات ابلاغ شده است، مسیر توسعه زیرساخت ارتباطی کشور نیز تغییر پیدا کرده است، گفت: این مسیر به ما می‌گوید که چگونه طراحی و توسعه شبکه را پیش ببریم. شاید زمانی بود که برای توسعه به موضوع کیفیت، استقلال شبکه و پایداری و امنیت توجهی نداشتیم اما با وجود سند تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات، باید منطبق بر آن، توسعه را جلو ببریم.

معاون وزیر ارتباطات خاطرنشان کرد: هم اکنون شکل و چارچوب شبکه ملی اطلاعات در این موضوعات، منطبق بر آن سند است و خیلی از اقدامات هم طبق این برنامه ریزی جلو می‌رود. جزئیات تمامی این اقدامات مشخص و مبتنی بر سند مصوب شورای عالی فضای مجازی است که به مرکز ملی فضای مجازی ارائه شده و این مرکز در حال بررسی و تطبیق این اقدامات است که انشاالله گزارش آن را اعلام می‌کند.

فتاحی در مورد تکالیف مدنظر در شبکه ملی اطلاعات افزود: در این زمینه پروژه‌هایی مانند اینترنت گیت وی و بومی سازی تجهیزات شبکه نیز تعریف شده است. همه اینها اتفاقاتی بوده که بر اساس پروژه شبکه ملی اطلاعات انجام شده و امروز تمام اقدامات وزارت ارتباطات، بر شبکه ملی اطلاعات منطبق شده است.

وی با بیان اینکه تمام اقدامات ما در وزارت ارتباطات، بخشی از اهداف شبکه ملی اطلاعات است و این هنر ما است که این دو را برهم منطبق کنیم و چارچوب اصلی را روی شبکه ملی اطلاعات بگذاریم، تاکید کرد: این جای گلایه ندارد که می‌گویند کار روزمره خود را به اسم شبکه ملی اطلاعات قلمداد می‌کنند؛ این درست است. ما کار روزمره مان شبکه ملی اطلاعات است. چون برای ما این پروژه ملی مهم است و اقداماتمان منطبق بر سند شورای عالی فضای مجازی رقم می‌خورد.

 

۱۰۰ مانور برای تاب آوری شبکه ملی در برابر قطع اینترنت انجام شد

مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت در مورد موضوع دستیابی به حاکمیت سایبری و امنیت و استقلال با اجرای شبکه ملی اطلاعات گفت: ما در حوزه امنیت و دفاع سایبری با استفاده از شبکه ملی اطلاعات، اقدامات مهمی انجام دادیم که در اسنادی که گزارش آن را ارائه داده‌ایم، آورده شده است. کشفیات ما در حوزه اینترنت و حملات سایبری، نشان می‌دهد که سامانه‌های ما در حوزه دفاع سایبری در حال کار کردن است و حفظ پایداری کسب و کارهای این حوزه هم شاهد این ادعا است.

وی گفت: وقتی می‌گوئیم پهنای باند داخلی هزار گیگ شده است یعنی بخش عمده‌ای از کسب و کارها در این حوزه و روی این پهنای باند در حال فعالیت هستند. برای مثال شرکت‌های حمل و نقل اینترنتی و خرید و فروش اینترنت، با زیست بوم امن در حال فعالیت هستند و چند سامانه مهم از جمله «دژفا» به عنوان سپر امنیت شبکه ملی اطلاعات در این زمینه اجرا شده است.

فتاحی در مورد تاب آوری شبکه ملی اطلاعات در زمانی که احتمال قطعی شبکه اینترنت وجود داشته باشد نیز خاطرنشان کرد: سازمان پدافند غیرعامل حدود ۱۰۰ مانور مختلف را با همکاری وزارت ارتباطات برای سنجش تاب آوری شبکه ملی به صورت بخشی انجام داده است. به این معنی که هر بخشی خدمات خود را به صورتی که قطع از اینترنت باشد، تست کرده و تاب آوری شبکه ملی اطلاعات سنجیده شده است. اگر به هر دلیلی از سمت کشورهایی که تروریسم اقتصادی را بر ما تحمیل می‌کنند، اتفاقی در حوزه اینترنت بیافتد، خدمات ما بدون مشکل به فعالیت خود ادامه دهد و کسب و کارها بتوانند کارشان را انجام دهند.

به گفته معاون وزیر ارتباطات، درصد موفقیت این مانور بالا بوده و هر جا که نقص و ایرادی وجود داشته موضوع پیگیری و انجام شده است.

تدوین 29 اقدام وزارت ارشاد در فضای مجازی

يكشنبه, ۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۸، ۰۲:۳۷ ب.ظ | ۰ نظر

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از تدوین 29 اقدام اساسی در مسیر ارتقای نقش وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در فضای مجازی خبر داد و افزود: به یقین با کمک و همکاری مرکز ملی شورای عالی فصای مجازی این مسیر سریع‌تر پیش خواهد رفت.

به گزارش ایرنا، سید عباس صالحی امروز (یکشنبه) در نشست مشترک با دبیر و اعضای مرکز ملی شورای عالی فضای مجازی کشور و امضای تفاهمنامه همکاری فی مابین، به دغدغه ها و مسائل مطرح در فضای مجازی اشاره کرد و گفت: با توجه به تغییرات در شرایط حکمرانی در فضای مجازی ما آنچنان که باید در حوزه فضای مجازی و فضای دیوان سالاری فرهنگی متناسب با تغییرات حرکت نکرده و همچنان در فضای کلاسیک سابق طی مسیر می کنیم.
عضو کابینه دولت دوازدهم با اشاره به ارتقا و بروز و ظهور فناوری های نوین، گفت: امروز در همه وزارتخانه ها؛ به ویژه فرهنگ و ارشاد اسلامی نیازمند وزارتخانه 2 در فضای مجازی هستیم تا همگام با تغییرات جدید متناسب با حکمرانی پیدا کنیم.
صالحی در ادامه به موضوع فاصله وزارتخانه متبوعش با دولت الکترونیک در زمان تحویل سکانداری این وزارتخانه اشاره کرد و گفت: خوشبختانه امروز اکثریت امور و فعالیت های ما از حالت دستی و مکتوب به سمت الکترونیکی رفته است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به اقدامات انجام شده در این راستا در سطح وزارتخانه و زیرمجموعه های آن در پایتخت و استان ها در الکترونیکی کردن امور صدور مجوزها از صفرتا صد جریان کارها از ایجاد پنجره واحد در این حوزه در سطح کل وزارتخانه خبرداد که به زودی اجرایی خواهد شد.
عضو کابینه دولت تدبیر و امید در ادامه به برنامه های 9 گانه ارائه شده خود به مجلس شورای اسلامی اشاره کرد و افزود: هوشمند سازی که مقدمه آن دولت الکترونیک بوده از جمله این موارد است. از ابتدای دوره وزارت، این مهم را با جدیت دنبال کرده و به پیش می بریم هرچند با مطلوب ها فاصله داریم؛ تلاش ما ارتقا و رسیدن به بالاتر از مطلوب ها در حوزه آموزش، پژوهش، سوادرسانه ای و فضای مجازی است.
صالحی گفت: تلاش می کنیم به سمت افقی برویم که با فاصله از فضای کلاسیک به ارتقای فضای مجازی در حوزه های فرهنگی دست یابیم.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ادامه از آماده سازی برنامه های تحول وزارتخانه متبوعش برای ارتقای فضای مجازی و چگونه بودن در حوزه کارکردها اشاره کرد و گفت: درحال حاضر این موضوع معطوف به این است که مساله شناسی صورت بگیرد تا مجموعه اقدامات درنظر گرفته شده محقق شود.
وی با اشاره به 29 اقدام درنظر گرفته شده با اولویت از 70 برنامه در ارتقای فضای مجازی برای سال 98، گعت: در این زمینه با همراهی مرکز فناوری اطلاعات و رسانه های دیجیتال پنج کارگروه تعریف شده که هرکدام دارای پیشنهاداتی در راستای تشکیل یک مرکز پیش ران در این حوزه به جای مرکزی موازی خواهد بود.
وی تاکید کرد: باید نگاه ها و نظرها را به همدیگر نزدیکتر کرد تا با همکاری بیشتر شاهد شکل گیری دولت و نظام موفق حکمرانی در این فضا باشیم؛ در غیراینصورت پاشنه آشیل ما خواهد بود.
وزیر فرهنگ وارشاد اسلامی در ادامه با اشاره به امضای تفاهمنامه همکاری میان این وزارتخانه و مرکز ملی شورای عالی فضای مجازی گفت: برای ارتقای مسیر حضور موفق فرهنگ در فضای مجازی و عملی کردن مجموعه اقدامات مد نطر برای سال جاری نیازمند کمک و همراهی این مرکز هستیم تا یک فضای برنامه دار برای تشکیل وزارت فرهنگ 2 داشته باشیم.
به گفته صالحی اگر وزارت فرهنگ بتواند در مسئولیتش در فضای مجازی موفق تر عمل کند به یقین می تواند بازوی توانمندی برای مرکز ملی شورای عالی فصای مجازی محسوب شود.

متولی فضای مجازی در کشور مشخص نیست

يكشنبه, ۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۸، ۰۲:۱۸ ب.ظ | ۰ نظر

وزیر اسبق ارتباطات با بیان اینکه متولی حاکمیت فضای مجازی درکشور مشخص نیست، گفت: کسب و کارهای اینترنتی از نابسامانی و عدم حاکمیت در فضای مجازی متضرر می شوند.

محمد سلیمانی در گفتگو با خبرنگار مهر، درباره نداشتن حاکمیت ملی در فضای مجازی اظهار داشت: بحث فضای مجازی از آنجایی که امکانات و اختیاراتی را برای افراد فراهم می‌کند بسیار وسیع و گسترده بوده و تأثیر زیادی در ابعاد مختلف اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی دارد. به بیان دیگر کشور حتماً باید از تکنولوژی‌های اطلاعاتی و ارتباطی استفاده کند.

وی افزود: اما اشکالی که وجود دارد این است که حاکمیت این فضا در اختیار جمهوری اسلامی نیست و نه تنها این حاکمیت در اختیار کشور نیست بلکه خارج از ایران هم است. از سوی دیگر این حاکمیت در اختیار کشورهایی است که بیش از ۲۰۰ سال علیه ملت ایران بوده و همیشه مخالف ملت ایران هستند. هم اکنون تحریم‌هایی که انجام می‌دهند، نشان دهنده این موضوع است.

سلیمانی با بیان اینکه حاکمیت در اختیار این کشورها است و هر کاری می‌توانند در شبکه‌های مجازی انجام می‌دهند، بدون آنکه اختیار مجموعه ملت ایران را در نظر بگیرند، افزود: این عدم استقلال و نبود حاکمیت چه بخواهیم و چه نخواهیم مشکلاتی را برای کشور ایجاد می‌کند. این مشکلات هم به تن دادن ناخواسته به برخی تصمیم گیری ها در این فضا باز می‌گردد و هم به عدم نظارت و کنترل بر جرایمی که در فضای مجازی رخ می‌دهد.

وی با اشاره به اینکه همانطور که در فضای واقعی جرم‌هایی اتفاق می‌افتد در فضای مجازی هم این اتفاقات رخ می‌دهد و خاص کشور ما نیست، افزود: اما در فضای مجازی طبیعتاً ما باید بتوانیم به سرعت جلوی انتشار برخی تخلفات و جنایات را بگیریم و مراجع قانونی نیز باید بتوانند منبع و منشأ جرم و تخلف را شناسایی کنند و به دست قانون بسپارند؛ بر این اساس لازم است که حاکمیت فضای مجازی در اختیار کشور باشد.

وزیر ارتباطات دولت نهم نخستین راهکار برون رفت از این مشکل و رسیدن به حاکمیت و استقلال ملی در حوزه فضای مجازی را داشتن اراده از سوی دولت عنوان کرد و گفت: دولت باید اراده انجام این کار را داشته باشد. الان بحث اجرایی مطرح است و در زمینه قوانین و مقررات مشکلی وجود ندارد. به همین علت، نخستین موضوع این است که وزارت ارتباطات و یا وزارت ارشاد متولی این حاکمیت شوند.

وی با تاکید بر اینکه در حال حاضر مشخص نیست متولی حاکمیت فضای مجازی در کشور کیست، اضافه کرد: باید متولی حاکمیت در این فضا روشن شود و اگر معاون رئیس جمهور و یا وزرا قرار است متولی این بخش باشند، باید هیئت وزیران آن را به تصویب برساند.

سلیمانی ادامه داد: مرحله بعدی این است که ساختار و سازوکار و زیرساخت‌های حاکمیت در فضای مجازی باید مشخص شود تا اعمال حاکمیت بتواند به درستی انجام پذیرد. در این زمینه شورای عالی فضای مجازی که مصوباتش حکم قانون دارد و هرچه تصویب کند مجریان ۳ قوه باید آن را اجرا کرده و نباید از آن تخطی کنند، باید ورود کند. این شورا باید بررسی کند که برای اینکه این حاکمیت در ایران شکل بگیرد و نهادینه شود، چه اقداماتی باید انجام دهیم.

وی با تاکید بر اینکه در این بخش نیازمند یک سری سرمایه گذاری، ارائه راهکار و مجوز هستیم، گفت: در این حوزه بخش‌هایی نیازمند توسعه است و اقداماتی باید انجام بگیرد. البته برخی از این ضروریات پیش از این و در چارچوب شبکه ملی اطلاعات پیش بینی شده بود که در صورتی که انجام پذیرد، این مشکلات رفع خواهد شد.

وزیر اسبق ارتباطات گفت: در شبکه ملی اطلاعات مقرر شده بود که هم سرعت دسترسی بالا رود و هم هزینه کاهش یابد و در کنار آن توسعه زیرساخت‌های ارتباطی نیز انجام شود تا همه افراد جامعه در هر نقطه‌ای با هر سرعتی بتوانند در این شبکه با هم ارتباط برقرار کنند. با این وجود هم موضوع امنیت برقرار می‌شود و هم حاکمیت این فضا در اختیار کشور ایران قرار می‌گیرد.

وی با بیان اینکه در فضای مجازی باید طبق قانون برای همه وظیفه و مسئولیت تعیین شود، ادامه داد: این در حالی است که به دلیل عدم حاکمیت در این فضا، بسیاری از کسب و کارها که قانون وظایفی برایشان تعیین کرده است نمی‌توانند وظایف خود را در فضای مجازی آنطور که باید و شاید انجام دهند.

سلیمانی با تاکید بر اینکه علاوه بر وقوع جرم که در فضای مجازی غیر قابل کنترل است، موضوع نابسامانی و ضرر و زیان کسب و کارهای این بخش نیز مطرح است، تصریح کرد: در صورت مشخص شدن متولی حاکمیت در فضای مجازی، کسب و کارها هم سروسامان می‌گیرند. چرا که رونق کسب و کارها و پایدار ماندن آنها در فضای مجازی، نیازمند مدیریت است و وظیفه دولت است که این فضا را مدیریت کند.

وی با بیان اینکه نباید اوضاع به گونه‌ای باشد که کسب و کارهای فضای مجازی به راحتی از بین بروند، خاطرنشان کرد: نارسایی‌های فضای مجازی و نبود حاکمیت مشخص در این فضا، کسب و کارهای نوپا را تحت الشعاع قرار می‌دهد و آنها را با شکست مواجه می‌کند.

وعده پیگیری اقدامات گوگل و اینستاگرام

چهارشنبه, ۱۸ ارديبهشت ۱۳۹۸، ۰۲:۵۰ ب.ظ | ۰ نظر

معاون مرکز ملی فضای مجازی از پیگیری حقوقی و بین المللی اقدامات گوگل، اپل و اینستاگرام علیه ایران خبر داد و گفت: پیگیر استقلال در حوزه فضای مجازی هستیم.

موضوع نبود حاکمیت ملی در عرصه فضای مجازی سبب شده که این روزها شاهد انفعال در برابر هرگونه تاکتیک به کار گرفته شده از سوی کشورهای متخاصم علیه ایران در شبکه‌های نوظهور ارتباطی باشیم.

برخی کارشناسان معتقدند که ورود بدون برنامه ریزی و بدون ساماندهی کشور در حوزه فضای مجازی که ناشی از ضعف مدیریت و بی اعتنایی به حاکمیت فضای سایبری است سبب شده در شرایط فعلی، فضای سایبری به هیچ عنوان از قابلیت تبادلات چندجانبه میان سرویس دهنده‌های خارجی با داخلی برخوردار نباشد؛ به بیان دیگر در این فضا اختیار عمل در دست ما نیست.

این درحالی است که حتی بی‌دغدغه‌ترین کشورهای جهان در حوزه فرهنگ نیز با هدف صیانت از حریم خصوصی شهروندان خود در زیست‌بوم جهانی، با رویکرد مشابه‌سازی ملی و بومی به جنگ با طلایه‌داران دنیای مجازی جدید برخاسته‌اند.

اما فضای سایبری در کشور ما در شرایط فعلی به هیچ عنوان از قابلیت تبادلات چندجانبه برخوردار نیست و نمود آن را می‌توان در حذف یکجانبه حساب‌های کاربری مقامات نظامی از شبکه اجتماعی اینستاگرام، حذف اپلیکیشن‌های بومی از پلتفرم‌های اپل و گوگل که کسب وکارهای ایرانی روی آن قرار داشتند و نیز محدود کردن دسترسی کاربران به برخی پیام رسانها و شبکه‌های اجتماعی بدون منطقی جهان دید. منطقی که نشان از ظهور قدرتی بی‌بدیل و شراکت‌ناپذیر در قلمرو حکمرانی جهان جدید (فضای مجازی) دارد و ما ناچار به پذیرفتن آن هستیم.

در این زمینه با «امیر خوراکیان»، معاون مرکز ملی فضای مجازی به گفتگو نشستیم تا دلایل این عدم استقلال و برنامه‌هایی که مرکز ملی فضای مجازی به عنوان بازوی اجرایی و نظارتی شورای عالی فضای مجازی در این زمینه دارد را به تفصیل بشنویم.

 

گفتگوی خبرگزاری مهر با معاون مرکز ملی فضای مجازی به شرح زیر است:

 

* برای نخستین سوال با توجه به وقایع اخیر در فضای مجازی از جمله اقدامات صورت گرفته از سوی سرویس دهنده‌های خارجی در زمینه حذف حساب کاربری ایرانیان و نیز مسدود کردن دسترسی اپلیکیشن‌های ایرانی، آنچه که مسلم است این است که ما در تصمیمات استفاده از ابزارهای فضای مجازی نقشی نداریم و به دلیل نداشتن حاکمیت در این حوزه، ناگزیر به پذیرفتن تصمیمات یکجانبه کشورهای دیگر هستیم. چرا اینگونه است؟

باید توضیح کوتاهی از حکمرانی در عصر تحولات فضای مجازی به شما بدهم. «حکمرانی در عصر تحولات فضای مجازی» عنوانی است که ما هم اکنون بر مبنای آن، یک سری فعالیت‌هایی را تعریف کردیم. منظور ما از حکمرانی در عصر تحولات فضای مجازی آن است که ما در ارتباط با فضای مجازی شاهد تحولات بسیار زیادی هستیم و نظام حاکمیت و نظام مدل اداره کشور در عرصه‌های گوناگون باید با تحولات بسیار گسترده، پیچیده و عمیقی مواجه شود که این تحولات نیازمند پرداختن به مسئله حکمرانی در این فضا می‌شود. برای مثال ما در حوزه آموزش هم اکنون شاهد تغییر و تحولاتی ناشی از فضای مجازی هستیم که این تغییرات، نظام مدرس، آموزش و ارزیابی را دچار تحول خواهد کرد. همچنین فضای مجازی ابعاد مختلف حوزه فرهنگ شامل فرهنگ مکتوب، کتاب، نشریات، رسانه، موسیقی، هنر و سایر زمینه‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد و این اتفاقات باید با داشتن حکمرانی مستقل مدیریت شود.

 

* برای رسیدن به این حکمرانی مرکز ملی فضای مجازی به عنوان بازوی اجرایی شورای عالی فضای مجازی که سیاستگذاری کشور در این حوزه را برعهده دارد، چه اقداماتی انجام داده است؟

مرکز ملی فضای مجازی در این رابطه به ازای هر وزارتخانه و دستگاه اصلی کشور، یک سند چند صفحه‌ای را به عنوان گام اولیه در رسیدن به حکمرانی در عصر تحولات فضای مجازی تهیه کرده و این سند توسط رئیس جمهور به همه دستگاه‌های مختلف ابلاغ شده است. از این رو دستگاه‌ها باید بر اساس اطلاعات و گزارش اولیه و نیز تحلیلی که از وضعیت موجود دارند، این سند را بررسی و برآورد کنند و پس از مطالعات تکمیلی نظام مدیریتی خود را برای حکمرانی در فضای مجازی پیشنهاد دهند تا بر اساس این پیشنهادات تکلیف هر دستگاه در حوزه حکمرانی فضای مجازی مشخص شود. به بیان دیگر، بر مبنای این سند، دستگاه‌ها در زمینه عملکرد خود در حوزه فضای مجازی پیشنهاداتی را مطرح کره و پس از ارائه به مرکز ملی فضای مجازی، در نهایت «طرح تحول در حکمرانی فضای مجازی» در شورای عالی فضای مجازی و یا به صلاحدید در هیئت دولت و یا مجلس، به تصویب نهایی می‌رسد.

 

* کدام دستگاه‌ها و نهادها در زمینه سند حکمرانی در فضای مجازی مسئول هستند؟

این سند مربوط به همه دستگاه‌های حاکمیتی می‌شود و ما به ازای همه دستگاه‌ها این سند را که به امضای رئیس جمهور رسیده است ابلاغ کردیم. چرا که این تغییر و تحولات در همه ابعاد کشور وجود دارد. برای مثال تحولات فضای مجازی حتی حوزه‌هایی مانند بیمه، بهداشت و درمان، فرهنگ، آموزش و سایر حوزه‌ها را نیز درگیر می‌کند. ما معتقدیم که مسئله حکمرانی در عصر تحولات فضای مجازی فقط مختص به یک دستگاه نیست و برای هر وزارتخانه‌ای تکلیفی تعیین شده است تا تغییر و تحولات مرتبط با فضای مجازی را گزارش کند و با تحلیل، مدل حکمرانی خود را در عصر تحولات فضای مجازی به ما ارائه و پیشنهاد دهد. هم اکنون این گزارش‌ها به دست وزارتخانه‌ها و دستگاه‌ها رسیده و همه در حال انجام کار هستند.

 

*اما موضوعی که این روزها در حوزه حکمرانی فضای مجازی مطرح است، عدم استقلال کشور و نداشتن حاکمیت ملی در فضای مجازی است که باعث شده مجبور باشیم بسیاری از تصمیم گیریهای سرویس دهندگان خارجی را بدون چون و چرا بپذیریم. در این زمینه چه باید کرد؟

این بحث به حوزه استقلال و امنیت کشور در فضای مجازی باز می‌گردد و سوال شما این است که ما در این رابطه چه کار کرده‌ایم. باید گفت که موضوع استقلال و امنیت کشور در فضای مجازی در سند الزامات شبکه ملی اطلاعات مصوب شورای عالی فضای مجازی تعریف شده است. به این معنی که در آن سند وزارت ارتباطات، صریحاً موظف شده است که سرویس‌ها و خدمات پایه ملی مانند پیام رسان، جویشگر، ایمیل و امثال آن را به گونه‌ای که مبتنی بر فناوری داخلی کشور و بومی و ملی باشد و نیز استقلال آن تضمین شده باشد، تهیه کند. حتی در این سند اگرچه موضوع سیستم عامل تصریح نشده است اما این موضوع نیز به دلیل اینکه جز مسائل اصلی در فضای مجازی است، مورد توجه قرار دارد. به هر حال این محورها را وزارت ارتباطات پیگیری می‌کند و موظف است که آن را تداوم بخشد.

 

*آیا در این زمینه نظارتی از سوی مرکز ملی فضای مجازی برای پیگیری تکلیف وزارت ارتباطات انجام شده است و چند درصد این تکالیف اجرایی شده است؟ چرا که شواهد نشان می‌دهد بسیاری از این تکالیف هنوز به نتیجه‌ای نرسیده است؟

ما در مرکز ملی فضای مجازی بر اساس وظایفی که داریم به طور مرتب در حال پیگیری و نظارت بر انجام این موضوع هستیم و گزارشات لازم را درباره اقدامات صورت گرفته از سوی وزارت ارتباطات به مراجع مربوطه ارائه می‌دهیم. به هر حال در تلاش هستیم هم در حوزه «حکمرانی در عصر تحولات فضای مجازی» و هم در حوزه «استقلال سرویس‌های ملی» پیگیری‌های نظارتی را داشته باشیم. البته امروزه با اتفاقاتی که در زمینه سرویس‌های خارجی فضای مجازی افتاده است حتی برای عموم مردم نیز ضرورت داشتن سرویس‌های بومی و ملی روشن شده است. زمانی ما مجبور بودیم که ثابت کنیم سرویس‌های ملی نیاز کشور است؛ اما امروز همه می‌دانند که مساله ضرورت استقلال کشور در سرویس‌های اصلی و پایه فضای مجازی تا چه اندازه دارای اهمیت است.

 

*با توجه به نظارتی که توسط مرکز ملی فضای مجازی صورت گرفته، تا چه اندازه الزامات شبکه ملی اطلاعات در زمینه سرویس‌های ملی در فضای مجازی برای رسیدن به استقلال و خودکفایی در این بخش، عملیاتی شده است؟

درباره نظارت بر فعالیت وزارت ارتباطات در خصوص شبکه ملی اطلاعات، اندازه فعالیت انجام شده، دارای اهمیت نیست. بلکه مسئله این است که این پروژه ملی یک کار گسترده است که برای آن در ابعاد مختلف الزاماتی تعریف شده و یک سری اقدامات نیز در راستای این اهداف از سوی وزارت ارتباطات در حال انجام است. از سوی دیگر ما در معاونت فناوری مرکز ملی فضای مجازی نسبت به تشکیل یک گروه کارشناسی اقدام کرده‌ایم که میزان پیشرفت الزامات این سند را در عرصه‌های مختلف بررسی کرده و گزارش می‌دهد. به هر ترتیب ما به جدیت پیگیر این مسئله هستیم.

 

*با تمام این اوصاف، شواهد نشان می‌دهد که در زمینه رسیدن به اهداف استقلال در فضای مجازی، دچار تعلل و تأخیر هستیم و این مسئله باعث شده است که شاهد اقدامات یکجانبه از سوی شرکتهای خارجی به بهانه تحریم باشیم و واکنشی نیز برای آن نداشته باشیم؟

ما به هیچ وجه موافق تعلل نیستیم و موافق هستیم که زمان محدود است و حتماً باید در این زمینه سرعت عمل داشته باشیم و همه گونه اهتمام را برای استقلال سرویس‌های ملی و بومی به کار بگیریم. در اینجا بهتر است این توضیح را هم بدهم که ما وقتی سخن از سرویس‌های پایه ملی داریم، این شبهه به وجود می‌آید که قصد داریم سرویس‌های جهانی را محدود کنیم. برای مثال اگر حرف از موتور جستجو یا جویشگر ملی می زنیم این شبهه ایجاد می‌شود که قصد داریم دیگر کاری به گوگل نداشته باشیم. اما این موضوع صحیح نیست. بلکه بحث ما این است که باید در کنار سرویس‌های جهانی که به اندازه خود ممکن است لازم باشند و هیچ چیز هم جایگزین آنها نباشد، برای حفظ استقلال، فرهنگ و اصول و ارزش‌های خودمان، سرویس‌های بومی را نیز در کشور داشته باشیم. کما اینکه بسیاری از کشورها نیز این کار را انجام می‌دهند. به همین دلیل در عین حال که زمینه استفاده از سرویس‌های جهانی را فراهم می‌کنیم ارتباط سرویس‌های ملی و بومی با سرویس‌های جهانی را نیز روشن می‌کنیم. تاکیدمان بر این است که تقویت سرویس ملی و بومی، به معنای ایجاد بن بست در استفاده از سرویس‌های جهانی نیست.

 

*حال با وجود اقدامات یکطرفه ای که از سوی شبکه‌های خارجی علیه ایران صورت می‌گیرد و به دلیل نبود قوانین و مقررات مشخص برای فعالیت این سرویس دهندگان در کشور، شاهد از بین رفتن کسب و کارها و نیز حذف صفحات کاربران ایرانی هستیم، آیا برنامه‌ای برای مقابله و یا مذاکره با سرویس دهندگان خارجی در این زمینه وجود دارد؟

ما شاهد هستیم که کشورها برای استفاده از سرویس‌های خارجی با سرویس دهنده‌ها وارد مذاکره می‌شوند و این سرویس دهندگان دفاتر رسمی در هر کشوری تشکیل می‌دهند و ملزم به پاسخگویی کاربران و حاکمیت آن کشور هستند. اما در کشور ما به بهانه تحریم، این مذاکرات رسمی و حقوقی متأسفانه انجام نمی‌شود و این یکی از بزرگترین مشکلات ما است. البته این مشکل از جانب سرویس دهنده‌های خارجی ایجاد شده و ما مقصر آن نیستیم. با این وجود ما آمادگی داریم که با سرویس دهنده‌های جهانی وارد مذاکره شویم تا آنها بر اساس اصول و آرمان‌ها و ارزش‌های ما دفاتر رسمی در کشور داشته باشند و متعهد به رعایت بعضی از قوانین و مقررات کشور ما باشند. اگر این الزامات را بپذیرند قطعاً زمینه برای همکاری رسمی فراهم است. منتها این شرکتها به بهانه تحریم از هرگونه مذاکره و بررسی و هرگونه رفتار قانونی فرار می‌کنند و در حقیقت مرتب در حال این هستند که به طرق غیرمنطقی و غیرقانونی، تحت تأثیر سیاست‌های استکباری دولت آمریکا، واقع شوند و ابزار اعمال آن سیاست‌ها باشند.

 

*در این خصوص آیا تاکنون تلاش به مذاکره با شرکتهای خارجی مانند گوگل و اپل و یا شبکه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام انجام پذیرفته است یا خیر؟ و اینکه چرا مرکز ملی فضای مجازی تاکنون به اقدامات این شرکتها برعلیه ایران واکنش نشان نداده است؟

موضوع مذاکره در حوزه کاری من نیست و من هم بعید می دانم که کاری در این زمینه انجام شده باشد. ما در مرکز ملی فضای مجازی هیچ اقدامی در جهت مذاکره با این سرویس دهندگان نداشته‌ایم. اما در مورد اینکه می‌گوئید چرا مرکز ملی فضای مجازی هیچ واکنشی در خصوص اقدامات اخیر نداشته است، باید بگویم که ما در زمینه اقدام اپل برای حذف اپلیکیشن‌های داخلی، بیانیه رسمی منتشر کردایم و مفصل در این زمینه نارضایتی خود را اعلام کرده‌ایم. همچنین در زمینه اتفاق اخیر گوگل، اقدامات جدی انجام داده‌ایم و جلسات مهمی را در کشور با تمام سازمان‌هایی که در این جهت مرتبط بودند، انجام داده‌ایم. در حال حاضر نیز پیگیر اقدامات حقوقی در رابطه با گوگل به طور جدی هستیم. این اقدامات از طریق وزارت امور خارجه، وزارت ارتباطات و هم سایر وزارتخانه‌های مرتبط از جمله بخش رسانه‌های بین المللی وزارت ارشاد در حال پیگیری است.

 

* این پیگیری حقوقی تنها مربوط به اقدام گوگل در حذف پیام رسان ها و اپلیکیشن‌های بومی می‌شود؟

خیر، ما پیگیر این موضوع به طور کل هستیم. به طور کلی تمامی اتفاقاتی از این دست که در فضای مجازی به بهانه تحریم رخ داده است را پیگیری حقوقی و بین المللی می‌کنیم. ما تلاش خودمان را می‌کنیم تا به نتیجه ب

تفاهم شوراهای عالی فضای مجازی و انقلاب فرهنگی

سه شنبه, ۱۷ ارديبهشت ۱۳۹۸، ۰۲:۳۶ ب.ظ | ۰ نظر

شورای عالی فضای مجازی و شورای عالی انقلاب فرهنگی برای استفاده از ظرفیت‌های موجود در تحقق اهداف مشترک از جمله اصلاح نظام حکمرانی کشور تفاهم کردند.

سید سعیدرضا عاملی دبیر شورای عالی فضای مجازی کشور و سید ابوالحسن فیروزآبادی دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تفاهم‌نامه همکاری امضاء‌کردند. 

در این مراسم عاملی اظهار داشت: اتفاقاتی که در فضای مجازی رخ می‌دهد منبع و جریان‌ساز حوزه فرهنگ می‌شود. 

وی گفت:‌ بازنگری در رشته‌های دانشگاهی و ایجاد رشته‌های جدید بر مبنای تحولات فناوری‌محور ضروری است زیرا رشته‌ها و مشاغل در کشور دچار میرایی شده‌اند.

وی اظهار داشت:‌ با توجه به این ضرورت، کمیسیون مشترک بین دبیرخانه شورای عالی فضای مجازی و شورای عالی انقلاب فرهنگی باید ایجاد شود و امیدواریم که این تفاهم‌نامه از تفاهم‌نامه‌هایی باشد که در پشت سر خود میدان کاری گسترده‌ای را فراهم کند.

همچنین در این مراسم فیروزآبادی اظهار داشت:‌ در فضای مجازی با موقعیت‌هایی روبه‌رو هستیم که هر کدام قدرت ایجاد تحول در جامعه را دارند و این فضا تأثیر زیادی بر نظام آموزشی کشور نیز داشته است. 

به گفته وی،‌ اغلب تحولات فرهنگی کشور در نتیجه فرهنگ وارداتی رقم می‌خورند و از این رو به اقدامات مشترکی بین فضای مجازی و فرهنگ برای اصلاح نظام حکمرانی در کشور نیاز داریم. 

وی تأکید کرد:‌سال گذشته شورای عالی فضای مجازی اقتصاد دیجیتال را مدنظر قرار داده بود و امسال بر آموزش و حکمرانی تأکید دارد. 

به گزارش فارس، زمینه‌های همکاری در این تفاهم‌نامه به شرح زیر است:

1. سیاست‌گذاری و تدوین اسناد ملی در حوزه‌های مشترک.

2. بازمهندسی نظام حکمرانی علم، فرهنگ و فضای مجازی با توجه به فناوری‌های نوین و نقش‌آفرینان آن.

3. تبادل تجارب، دستاوردها، پژوهش‌ها و مطالعات.

4. بررسی و بهره‌مندی از ملاحظات فرهنگی و فضای مجازی در فرآیند تدوین، تصویب و راهبری اجرای سیاست‌ها و اسناد راهبردی و حضور نمایندگان طرفین در جلسات تخصصی.

5. هدایت‌بخشی از ظرفیت‌های پژوهش و فناوری دانشگاه‌ها و مراکز ذی‌ربط به سمت رفع نیازهای کشور در عرصه فضای مجازی.

6. بازتدوین محتوای آموزشی رشته‌های موجود و همچنین تعریف و راه‌اندازی رشته‌های جدید در حوزه‌های مختلف علمی مرتبط با فضای مجازی.

7. راهبردی ایجاد سکوها و ساماه‌های مجازی عرصه فرهنگ و علم کشور.

8. رصد،‌ پایش و آینده‌نگری و ارایه ارزیابی و تحلیل حوزه علم، فرهنگ و فضای مجازی.

دبیر شورای عالی فضای مجازی درباره ابهامات مربوط به حمایت وزارت ارتباطات از جمله تامین پهنای باند، خرید سرور و کمک نقدی به هاتگرام توضیح داد.

سیدابوالحسن فیروزآبادی، دبیر شورای عالی فضای مجازی در پاسخ به سؤال فارس،‌ درباره اینکه:« پس از حذف هاتگرام و طلاگرام از اندروید توسط گوگل انتقادها از سوء مدیریت در حمایت از پیام رسان‌های بومی بالا گرفت و بار دیگر مطرح شد که وزارت ارتباطات و وزارت اطلاعات با تهیه سرور و کمک نقدی از هاتگرام و طلاگرام حمایت کرده‌اند و اجازه نداده‌اند پیام‌ رسان‌های داخلی پا بگیرند»، گفت: این بحث‌ها سیاسی شده است. در اینکه هاتگرام وطلاگرام با مجوز به فعالیت خود ادامه داده‌اند شکی نیست و قطعا با هماهنگی قوه قضائیه به آنها مجوز داده شده است.

وی ادامه داد:‌قوه قضائیه حق قانونی دارد که مجوز بدهد و این قوه مجوز را به مرکز ملی فضای مجازی داد و مرکز نیز به این شرکت ابلاغ کرد که می‌تواند به فعالیت ادامه دهد.

دبیر شورای عالی فضای مجازی ادامه داد: برای  اینکه این شرکت بتواند فعالیت کند قطعا نیاز به پهنای باند داشت که توسط وزارت ارتباطات تامین شده و وزارت ارتباطات نیز این کار را بر اساس مجوز قوه قضائیه و مرکز ملی فضای مجازی انجام داده است.

فیروزآبادی درباره اعداد و ارقام حمایت گفت: اعداد و ارقامی که مطرح می‌شود بسیار نجومی است که صحت ندارد و برای اینکه هاتگرام و طلاگرام بتوانند مستقل شوند گفته شده به حجم سرمایه‌گذاری بالای 200 تا 250 میلیارد تومان نیاز دارند اما دولت چنین پولی را تاکنون واگذار نکرده است و شاید دلیل اینکه این پیام رسان تاکنون نتوانسته مستقل شود همین عدم توانایی شرکت در تامین پول بوده که شرکا نتوانسته‌اند فراهم کنند.

وی در پاسخ به سؤال فارس مبنی بر اینکه بنابراین وزارت ارتباطات تنها پهنای باند فراهم کرده و ادعای خرید و واردات سرور صحیح نیست،‌گفت: تا جایی که اطلاع دارم فقط پهنای باند بوده و وزارت ارتباطات سروری نخریده است.

دبیر شورای عالی فضای مجازی در پاسخ به سؤال دیگری درباره اینکه حتی گفته شده سرور به صورت امانی و دست دوم در اختیار این شرکت گذاشته شده، گفت:‌اگر بوده خیلی محدود بوده است در حالی که اکنون فضاسازی‌ها می‌گویند که صدها سرور توسط وزارت ارتباطات داده شده که اینطور نیست و وزارت ارتباطات سروری نداده است. شرکت‌ها وقتی می‌خواهند بزرگ شوند دنبال شرکا می‌گردند و این شرکت نیز برای بزرگ شدن و یک پیام رسان ملی شدن سرمایه کافی نداشت و به دنبال شریک بود که شرکایشان سرور آوردند اما شرکا وزارت ارتباطات نیست.

فیروزآبادی در پاسخ به سؤال دیگر فارس درباره اینکه هاتگرام پیش از عید حتی ادعا کرده بود آماده جداسازی و استقلال از تلگرام است که پس از حذف از اندروید توسط گوگل انتظار می‌رفت این ادعا را محقق کند آیا هنوز برنامه‌ای برای استقلال هاتگرام از تلگرام وجود دارد، گفت:‌خبرهای خوبی در راه است که به زودی اعلام می‌کنند به خصوص فشاری که آمریکایی‌ها آوردند باعث شد سرعت کار را برای استقلال افزایش دهند.

 

سه پیام رسان بومی منتخب در اولویت حمایت دولت قرار می‌گیرند

به گزارش مهر دبیر شورای عالی فضای مجازی در مورد تصمیم بر انتخاب سه پیام رسان بومی و دلایل این انتخاب گفت: با توجه به بررسی‌های صورت گرفته در مرکز ملی فضای مجازی و به دلیل محدودیت امکانات مقرر شد از سه پیام رسان بومی حمایت بیشتری به عمل بیاید. البته این به این معنا نیست که سایر پیام رسان ها صلاحیت نداشته یا از کار کردن نهی شوند، اما بحث این است که سه پیام رسان که از نظر امکانات فنی، جذب کاربر و سایر ویژگی‌ها عملکرد بهتری داشتند در اولویت حمایت دولت قرار گیرند.

فیروزآبادی گفت: در این راستا جلساتی را با قسمت‌های مختلف دولت برگزار خواهیم کرد تا خدمات دولتی از جمله خدمات دولت الکترونیک به تدریج روی این پیام رسان های منتخب ارائه شود.

وی با اشاره به نظارت بر عملکرد سازمان‌هایی که برای حمایت از پیام رسان های بومی تکلیف دارند، گفت: وزارت ارتباطات امکانات زیرساختی و سخت افزاری را برای این پیام رسان ها فراهم کرد و بخشی از این پروژه نیازمند تعیین بودجه است که اختلافی بین سازمان برنامه و وزارت ارتباطات برای تأمین آن وجود دارد. در این زمینه ما واسطه شده‌ایم تا مشکل حل شود.

 

قبول ندارم پیام رسان‌های بومی شکست خورده اند

دبیر شورای عالی فضای مجازی درباره اینکه گفته می‌شود پیام رسان های بومی شکست خورده‌اند، گفت: این موضوع را به هیچ عنوان قبول ندارم چرا که ما معتقدیم به هیچ عنوان در حوزه استقلال تکنولوژیکی و ارائه خدمات به مردم شکست نمی‌خوریم و دارای توانمندی هستیم اما در زمینه پیام رسان های بومی انتظارات بالاست و انتظار داریم به سرعت پیام رسان های داخلی بر پیام رسان های خارجی غالب شوند.

فیروزآبادی تاکید کرد: در یک سال اخیر و از زمانی که کشور پیام رسان های بومی را حمایت کرده است شاهد آن هستیم که تعداد کاربران و تنوع پیام رسان ها افزایش یافته و حرکت به سمت تخصصی شدن پیام رسان های بومی انجام می‌گیرد. شواهد نیز نشان می‌دهد که رشد ما در پیام رسان های داخلی کمتر از رشد پیام رسان های خارجی نبوده است اما انتظاری که داریم که ظرف شش ماه این پیام رسان ها به خودکفایی برسند ممکن نیست.

وی اظهار امیدواری کرد به زودی شاهد این باشیم مردم اقبالی به پیام رسان های خارجی نداشته باشند.

دبیر شورای عالی فضای مجازی در مورد اخباری مبنی بر عدم حمایت سازمان صدا و سیما و وزارت ارتباطات در زمینه حمایت از پیام رسان ها گفت: این مباحث به نوعی سیاسی شده است، این در حالی است که بر اساس بررسی‌های ما مشخص شده هر دستگاه به مقدار اختیارات خود در حمایت از پیام رسان های بومی تلاش کرده و برخی اشکالات قانونی وجود داشته که در حال حل شدن است.

فیروزآبادی گفت: سازمان صدا و سیما تشکیلات بزرگی است و تا جایی که بر عهده‌اش بود تلاش کرده طرح پیام رسان های بومی با موفقیت انجام شود. از سوی دیگر وزارت ارتباطات به دلیل آنکه در برخی موارد مجوز و یا بودجه نداشته نتوانسته برخی حمایت‌ها را از پیام رسان های بومی داشته باشد اما نباید این موضوعات را سیاسی کنیم بلکه باید مشکلات را حل کنیم.

شورای عالی فضای مجازی پیام رسان های داخلی برتر برای انجام مکاتبات و ارائه خدمات اداری و استفاده نهادها و مؤسسات دولتی، عمومی و غیر دولتی را اعلام کرد.

به گزارش سراج24، شورای عالی فضای مجازی پیام رسان های داخلی برتر برای انجام مکاتبات و ارائه خدمات اداری و استفاده نهادها و مؤسسات دولتی، عمومی و غیر دولتی را اعلام کرد.

شورای عالی فضای مجازی طبق بررسی‌های صورت گرفته سه پیام رسان اجتماعی «بله»، «سروش» و «گپ» را به عنوان پیام رسان های واجد شرایط برای انجام مکاتبات اداری و ارائه خدمات اداری و همچنین انجام تبلیغات توسط نهادها و مؤسسات دولتی، عمومی و غیردولتی معرفی کرد.

بر اساس بند ۱۱ مصوبه «سیاست‌ها و اقدامات ساماندهی پیام رسان های اجتماعی» شورای عالی فضای مجازی کشور استفاده از پیام رسان های اجتماعی خارجی برای مکاتبات اداری و ارائه خدمات اداری را ممنوع اعلام کرده و بند ۷ آن نیز تاکید بر آن دارد تا تمامی نهادها و مؤسسات دولتی، عمومی و غیر دولتی باید برای تبلیغات خود از محیط پیام رسان های اجتماعی صرفاً داخلی با بیش از یک میلیون کاربر فعال استفاده کنند.

«سیاست‌ها و اقدامات ساماندهی پیام رسان های اجتماعی» در جلسات ۳۶ تا ۴۰ شورای عالی فضای مجازی کشور به تصویب رسیده است.

این نوع برخورد با پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی نشان دهنده‌ی آن است که متولیان امر هیچ‌گونه آشنایی با نحوه‌ی عملکرد این رسانه‌ها ندارند. این افراد هم‌چنان در فکر مدیریت فضای مجازی به شیوه‌ی مدیریت روزنامه‌ها هستند. این بخشنامه مثل این است که به دولت بگوییم آگهی‌های تبلیغاتی خود را صرفا باید در فاتم روزنامه چاپ کنید! اعضای شورا باید اعلام کنند که براساس چه معیاری این 3 پیام رسان را انتخاب کرده اند و با چه فرمولی به شرط فعالیت 1 میلیون عضو دست پیدا کردند!؟

اسفند ماه سال 96 بود که ضرغامی رئیس اسبق صداوسیما در پست اینستاگرامی خود پیرامون تسلط اعضای شورایعالی فضای مجازی گفت:«در حاشیه‌ی جلسه دوشنبه شب شورایعالی فضای مجازی با وزیر جوان و پرتلاش وزارت ارتباطات گفتگو می‌کردم. من هم مثل او قبول داشتم که خیلی از اعضا نمی‌توانند برای خودشان یک ایمیل بسازند. مثل بزرگترهای جلسه!! معتقدم ساختار وزارت ارتباطات اصلاً آمادگی مدیریت فضای مجازی که یک حکمرانی به معنی واقعی کلمه است را ندارد. یکی از مهمترین مشکلاتش را با من مطرح کرد.»

در شرایط فعلی که فضای مجازی به عنوان خط مقدم جنگ فرهنگی تلقی می‌شود، لازم است افرادی آشنا به فضای مجازی وارد این شورا بشوند. جوانان مومن انقلابی در گیربند مصلحت اندیشی‌های سیاسی و حزبی نیستند. اصلا بهتر است این شورا به یک نهاد فرا دولتی تبدیل شود چرا که دولت‌ها ثابت کرده‌اند همواره نظرات حزبی و سیاسی خود را براین نهاد تحمیل کنند. تصمیم گیری در امر فضای مجازی یک افق بلند مدت دارد که تفکرات سلیقه‌ای دولت‌ها مانع از تحقق چنین نگاهی است.

نکته‌ی دیگر اینکه این نهاد باید به یک نهاد تصمیم گیر و قدرتمند تبدیل بشود چرا که بخشنامه‌های این چنینی عملا هیچ گونه تاثیری ندارند و بی‌فایده هستند. این شورا به شکل فعلی صرفا یک جلسه‌ی دورهمی برای مسئولانی است که هیچ خروجی مهم و تاثیر گذاری ندارد. لزوم تغییرات ساختاری در این شورا بیش از پیش حس می‌شود و امید است که مقام معظم رهبری با بررسی خروجی و نحوه عملکرد این شورا تجدید نظر جدی در زمینه ساختار و انتخاب افراد حاضز در این شورا داشته باشند.

شورای عالی فضای مجازی کشور سه پیام رسان اجتماعی «بله»، «سروش» و «گپ» را به عنوان پیام رسان های داخلی برتر برای انجام مکاتبات و ارایه خدمات اداری و استفاده نهادها و موسسات دولتی، عمومی و غیر دولتی اعلام کرد.

به گزارش روابط عمومی مرکز ملی فضای مجازی کشور، شورای عالی فضای مجازی کشور طبق بررسی های صورت گرفته سه پیام رسان اجتماعی «بله»، «سروش» و «گپ» را به عنوان پیام رسان های واجد شرایط برای انجام مکاتبات اداری و ارایه خدمات اداری و همچنین انجام تبلیغات توسط نهادها و موسسات دولتی، عمومی و غیر دولتی معرفی کرد.

براساس بند 11 مصوبه «سیاست ها و اقدامات ساماندهی پیام رسان های اجتماعی» شورای عالی فضای مجازی کشور استفاده از پیام رسان های اجتماعی خارجی برای مکاتبات اداری و ارایه خدمات اداری را ممنوع اعلام کرده و بند 7 آن نیز تاکید بر آن دارد تا تمامی نهادها و موسسات دولتی، عمومی و غیر دولتی باید برای تبلیغات خود از محیط پیام رسان های اجتماعی صرفا داخلی با بیش از یک میلیون کاربر فعال استفاده کنند.
«سیاست ها و اقدامات ساماندهی پیام رسان های اجتماعی» در جلسات 36 تا 40 شورای عالی فضای مجازی کشور به تصویب رسیده است.

ایران نقشی در قانونگذاری فضای مجازی ندارد

چهارشنبه, ۱۱ ارديبهشت ۱۳۹۸، ۱۰:۲۵ ق.ظ | ۰ نظر

دبیر شورای عالی فضای مجازی با بیان اینکه ایران نقش مؤثری در تحول و قانونگذاری جدید فضای مجازی ندارد، گفت: به دلیل این نقصان، برنامه‌های ایرانی بدون اجازه از گوشی کاربران حذف می شود.

به گزارش مرکز ملی فضای مجازی کشور، سید ابوالحسن فیروزآبادی در بیست و هفتمین کنفرانس مهندسی برق ایران در دانشگاه یزد گفت: در عصر فضای مجازی در کنار بخش خصوصی و تشکل‌های غیر انتفاعی و مردم نهاد باید تشکل‌های نخبگانی برای حفظ اقتدار ملی، فعال باشند.

وی با اشاره به این که از بزرگترین دستاوردهای انقلاب اسلامی ایران دانشگاه‌ها هستند، گفت: دانشگاه‌ها در ایران کارخانه تولید بیکاران و صادر کننده نوابغ فکری به محیط اقتصاد دیجیتال جهانی نیستند، بلکه باید نوابغ ما در سطح جهانی برای کشور نقش داشته و با بهره مندی از نظام شبکه‌ای فضای مجازی که گروه‌های پنهان هم یکدیگر را یافته و تکثر می‌یابند دانشمندان ایرانی نیز با همگرایی، در مؤسسه‌های استاندارد گذاری دنیا در حوزه فضای مجازی بازیگری کنند.

فیروزآبادی تاکید کرد: دهها اتحادیه فنی در دنیا در حال تولید علم، مقررات گذاری و ایجاد هنجار برای سبک زندگی جدید است اما هنوز نظام دانشگاهی و به خصوص دانشگاه‌های فنی در کشور برای هنجاری ساز و ایجاد سبک زندگی ایرانی به اجماع نرسیده اند.

وی با بیان این که در کنسرسیوم‌های این حوزه در دنیا که بخش‌های خصوصی آن را رهبری می‌کند ایران عضویت فعال ندارد، افزود: به دلیل این نقصان شرکت اپل و به تازگی گوگل به حریم خصوصی ایرانی‌ها تجاوز کرده و با وجود این که همه ما زمان خرید تلفن‌های همراه هوشمند خود هزینه‌های پتنت، لایسنس و امثالهم را پرداخت کردید، اما برنامه‌های ایرانی را بدون اجازه حذف می‌کند.

دبیر شورای عالی فضای مجازی کشور اظهار داشت: حفظ کیان ملی، امروز صرفاً بر عهده حکومت‌ها نیست بلکه در عصر جدید به دلیل حضور بازیگرانی جدید که خارج از حکومت‌ها بسیار قدرتمند تر بوده و بیش از کشورهای همسایه بر سیاست‌های یک کشور تأثیر دارند باید بخش خصوصی، نخبگان و تشکل‌های مردمی هویت ملی را اثبات کرده و از حریم آن دفاع کنند.

فیروزآبادی با بیان این که پایه عصر فضای مجازی دانش بنیانی بوده و شکل آن شبکه ای است، گفت: به دلیل خصلت‌های این عصر تحولات در این دوره با شتاب بیشتری نسبت به دوره‌های پیشین صورت گرفته و فضای مجازی مباحث حوزه اقتصادی، سیاسی و اجتماعی دوره صنعتی را بسط داده و اقتصاد و علوم فنی در آن جنبه اجتماعی و شبکه ای شدن پیدا کردند.

رئیس مرکز ملی فضای مجازی کشور افزود: نوعی جدیدی از سرمایه داری که از آن تعبیر به سرمایه داری شرکتی می‌کنند، در این فضا شکل گرفته که مبتنی بر دانش بنیانی و نوآوری است که در یک چالش اعلام نشده با نظام‌های آموزشی است و در حوزه علمی رهبری و هژمونی را تصاحب کرده و نوعی مالکیت علمی و حکمرانی جهانی خلق کرده است که در آن شرکت‌ها به عنوان بازیگران جدید در تصمیم گیری جهانی مشارکت دارند.

وی با بیان این که در نظام‌های قانون گذاری کشورها که تحت تأثیر توسعه تکنولوژی و اقتصاد دیجیتال هستند شاهد روش‌های جدید مقررات گذاری، قانون گذاری و استاندارد گذاری هستیم، گفت: در این تحول متأسفانه ایران نقش مؤثری ندارد که البته بخشی از این تحول، الزام عصری است و باید تبعیت کرد اما بخشی مدیریت شده و بر اساس منافع شرکت‌ها است که اگر بخش خصوصی ما که امروز جزو شاخص‌های اصلی اقتدار ملی است در این حوزه فعال نشود و ما فقط مصرف کننده در این حوزه باشیم، در این تحول عقب خواهیم ماند.

دبیر شورای عالی فضای مجازی افزود: باید در کشور نیز چنین تشکل‌های نخبگانی شکل بگیرد به طوری که استاندارد گذاری ها با توجه به هنجارهای ملی و مذهبی صورت گرفته و سبک زندگی ایرانی – اسلامی حفظ شود.

چرا شبکه ملی اطلاعات اجرا نشد؟

دوشنبه, ۹ ارديبهشت ۱۳۹۸، ۰۱:۳۳ ب.ظ | ۰ نظر

استانداردهای دوگانه شرکت‌های ناظر خارجی که بر بستر اینترنت جهانی فعالیت دارند، امنیت ملی کشور و حریم خصوصی میلیون‌ها نفر را به خطر انداخته است.

روزنامه «حمایت» در یادداشتی از «رضا تقی پور» نوشت:

کاهش وابستگی زیرساخت‌های حیاتی کشور به شبکه اینترنت جهانی به دنبال اثبات جاسوسی و سرک کشیدن شرکت‌هایی همچون گوگل، مایکروسافت، فیس‌بوک و اپل به اطلاعات شخصی کاربران، افزون بر اینکه برای ارتقاء امنیت ملی امری فوق‌العاده مهم به شمار می‌آید، ضرورت تحقق آن را نیز دوچندان و غیرقابل‌اجتناب کرده است. از طرفی، حملات سازماندهی‌شده و گسترده به صنایع کلیدی کشور ازجمله حمله سایبری به تأسیسات هسته‌ای توسط ویروس استاکس‌نت و نظایر آن به دلیل اینکه به شبکه اینترنت متصل هستند، کشور را در معرض نفوذ سخت‌افزاری به معنای ایجاد اختلال و بدتر از آن، هک نرم‌افزاری به مفهوم ورود بی‌خبر و بدون ایجاد تغییر به‌منظور سرقت اطلاعات مهم ملی قرار می‌دهد.

یکی از نمونه‌های اخیر مداخلات نرم‌افزاری که زنگ خطر جدی را برای مسئولین سایبری کشور به صدا درآورده، حذف اپلیکیشن‌های مرتبط با شبکه‌های اجتماعی، بدون اجازه و بعضاً بدون اطلاع کاربران طی روزهای گذشته بوده است. شرکت گوگل به بهانه اینکه برخی نرم‌افزارها به اطلاعات گوشی‌های همراه دسترسی پیدا کرده‌اند، آن‌ها را حذف کرد، درحالی‌که همین غول فضای مجازی، وقتی جاسوس‌افزار «تلگرام» پل ارتباطی تروریست‌های مهاجم به مجلس شورای اسلامی شده بود، هیچ فشار و الزامی برای ارائه اطلاعات حمله صورت گرفته به جمهوری اسلامی بر مدیران تلگرام وارد نکرد. این به معنای دفاع از اپلیکشین‌های ایرانی مشابه تلگرام یا رد آن‌ها نیست، چراکه بررسی ادعای گوگل نیازمند کار کارشناسی است، بلکه مسئله اینجاست که استانداردهای دوگانه شرکت‌های ناظر خارجی که بر بستر اینترنت جهانی فعالیت دارند، امنیت ملی کشور و حریم خصوصی میلیون‌ها نفر را به خطر انداخته است.
در ماجرای اخیر به شهادت رسیدن روحانی همدانی نیز پای شرکت فیس‌بوک و اپلیکیشن وابسته به آن (اینستاگرام) در میان است. این شرکت بدون رعایت چارچوب‌های قانونی جمهوری اسلامی، به فردی که رسماً خشونت را ترویج کرده و با سلاح‌های غیرقانونی عکس گرفته بود، اجازه فعالیت داد. این امر البته رافع مسئولیت نهادهای ذی‌ربط نیست، همچنان که رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز برخورد جدی  با خرید و فروش سلاح در فضای مجازی را متوجه نیروی انتظامی دانستند.
این‌ها همه سیگنال‌های پرقدرتی هستند که حاکی از اجرای بدون فوت وقت پروژه بر زمین مانده «شبکه ملی اطلاعات» است. این شبکه ظرفیت لازم برای «نگهداری و تبادل امن اطلاعات داخلی در کشور به‌منظور توسعه خدمات الکترونیکی» و «دسترسی به اینترنت» از طریق بستر ارتباطی باند پهن سراسری برای کاربران خانگی، کسب‌وکارها و دستگاه‌های اجرایی را فراهم می‌کند اما از سال 89 تاکنون هنوز به مرحله اجرای کامل نرسیده است. به‌بیان‌دیگر، شبکه ملی اطلاعات همه قابلیت‌ها، ظرفیت‌ها و خدماتی که در حال حاضر در بستر اینترنت عرضه می‌شود را به این شبکه منتقل می‌کند با این تفاوت که مدیریت این شبکه در همه لایه‌ها که ازنظر فنی حداقل به سه لایه تقسیم می‌شود، در داخل انجام‌شده و کاملاً از اینترنت جهانی مستقل است. این در حالی است که با گسترش پوشش شبکه ملی اطلاعات، ارتباط کشور با اینترنت جهانی هم برقرار است، با این تفاوت که مدیریت زیرساخت‌های کشور و جریان ورود و خروج اطلاعات از درگاه این شبکه صورت می‌پذیرد زیرا اهداف رگولاتورهای جهانی اینترنت غالباً شوم و در راستای جنگ نرم علیه جمهوری اسلامی تعریف‌شده است. اما اینکه موضوعی تا این حد پراهمیت چرا هنوز عملیاتی نشده، دلایل مختلفی دارد.
اول اینکه برخی هنوز به این باور نرسیده‌اند که جمهوری اسلامی آماج جنگ روانی مبتنی بر قابلیت‌های سایبری هدایت‌شده از آن‌سوی مرزها قرار دارد، لذا تشکیل شبکه ملی اطلاعات را نوعی «خودسانسوری»‌ و حتی نقض حریم خصوصی شهروندان می‌دانند، درحالی‌که برای این شبکه بیش از هزار صفحه مستندات فنی و طراحی وجود دارد و اساساً مسئله دخالت و سرکشی به اطلاعات خصوصی کاربران داخلی مدنظر نیست چون هم از جهت قانونی و هم از منظر شرعی، فاقد وجاهت است.
دوم اینکه، تشکیل بعضی نهادهای موازی با شورای عالی فضای مجازی نه‌تنها کمکی به سامان بخشی محیط سایبری کشور نکرده بلکه به ولنگاری این فضا نیز دامن زده است. رهبر حکیم انقلاب، طی حکمی در 17 اسفند 90، رسماً شورای عالی فضای مجازی را محور و شاخص فعالیت‌های این حوزه دانسته و تصریح کردند که این شورا «نقطه کانونی برای سیاست‌گذاری، تصمیم‌گیری و هماهنگی در فضای مجازی کشور» است، از این رو، اگر کسی ادعای ولایت‌پذیری و تبعیت از فرامین ایشان را دارد، باید به شاه‌بیت تصمیمات این شورا که ایجاد شبکه ملی اطلاعات است، گردن نهد. ضمن اینکه، مطابق دستورالعمل ایشان در 14 شهریور 94 «شوراهای عالی مصوب در گذشته که موازی این شورا هستند، به‌منظور تحکیم جایگاه فرا قوه‌ای و موقعیت محوری و کانونی شورای عالی و نیز انتقال وظایف آن شوراها به شورای عالی فضای مجازی» باید منحل شوند.
سوم، وقتی اهمیت کاری برای مسئولین روشن شود، طبعاً بودجه لازم برای اجرایی کردن آن را هم در نظر می‌گیرند، درحالی‌که اعتبارات لازم برای تکمیل زیرساخت شبکه ملی اطلاعات در اختیار وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات قرار نگرفته و در عوض، به توسعه زیرساخت‌های مبتنی بر شبکه بدون نظارت اینترنت جهانی اختصاص‌یافته است.
چهارم اینکه ازجمله دلایل طفره رفتن دستگاه‌های مسئول از فعال کردن این ظرفیت بالقوه که مقدمات آن نیز فراهم‌شده، متهم شدن به مخالفت با روند جهانی توسعه است، درحالی‌که پس از برملا شدن جاسوسی نهادهای اطلاعاتی وابسته به کاخ سفید از فضای مجازی - متعاقب افشاگری‌های «ادوارد اسنودن»، پیمانکار آژانس امنیت ملی آمریکا- کشورها یکی پس از دیگری به فکر تحقق مفهوم شبکه ملی اطلاعات خود افتادند و تفکیک ترافیک داخلی از ترافیک خارجی در دستور کار بسیاری از آن‌ها قرار گرفت. کشورهایی همچون آلمان، هند، فرانسه و برزیل به دنبال آن هستند که تدابیری اتخاذ کنند تا داده‌هایی که مبدأ و مقصدشان خود این کشورهاست، از بستر داخلی عبور کنند و از مبادی و محل‌هایی که نهادهای اطلاعاتی آمریکا در آن‌ها به جاسوسی می‌پردازند، مستقل شوند.
 در حال حاضر شاهدیم که قدرت‌های بزرگ و اقمار آن‌ها بیشترین سرمایه‌گذاری را در حوزه مدیریت اطلاعات و تبدیل‌شدن به قطب‌های اینترنتی کرده‌اند و انفعال در ایجاد شبکه ملی اطلاعات، مفهومی جز قدرتمند شدن دولت‌های معاند از طریق دسترسی بدون قید و شرط به اطلاعات کاربران ایرانی از کانال اینترنت جهانی ندارد؛ سیاستی که با اصول و اهداف کلان انقلاب اسلامی ازجمله استقلال‌طلبی در تضاد است و عرصه سایبری کشور را به صحنه تاخت‌وتاز بیگانگان تبدیل می‌کند.   

برنامه کشورها برای مقابله با اینترنت آمریکایی

چهارشنبه, ۴ ارديبهشت ۱۳۹۸، ۰۲:۴۳ ب.ظ | ۰ نظر

سوءاستفاده آمریکا از اعمال حاکمیت بر فضای مجازی، دیگر دولت‌ها را به فکر مقابله با این روند انداخته است، باید دید ایران برای در اختیار گرفتن حق حاکمیت ملی خود در فضای مجازی چه برنامه‌ای دارد.

سالهاست موضوع لزوم حاکمیت و حکمرانی بر فضای مجازی به عنوان یکی از مطالبات نظام جمهوری اسلامی ایران مطرح است و بارها نیز این موضوع در شورای عالی فضای مجازی به عنوان بالاترین نهاد سیاست گذاری کشور در عرصه فضای مجازی بررسی شده است، اما شواهد نشان می‌دهد که این سیاست گذاری راه به جایی نبرده و کشور به دلیل عدم استقلال در این فضا، از تصمیم گیری های خارجی ضربه می‌خورد.

در آخرین تجربه می‌توان به اقدام شبکه اجتماعی اینستاگرام اشاره کرد این شبکه یکی از شبکه‌های پرطرفدار در ایران محسوب می‌شود که بیش از ٢۵ میلیون ایرانی عضو آن هستند و بخش اعظمی از پهنای باند کشور ما را به خود اختصاص داده است. با این حال این شبکه به دلیل عمل به دستورات و قانون آمریکا برای تحریم علیه ایران در اقدامی جدید حذف حساب کاربری شخصیت‌ها و مقامات نظام را در دستور کار خود قرار داد.

حذف صفحات عده‌ای از فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در شبکه اجتماعی اینستاگرام و حتی پست‌های کاربران عادی این شبکه اجتماعی در دفاع از این نیروی نظامی، تازه‌ترین جلوه اعمال استانداردهای دوگانه دولت آمریکا در فضای مجازی محسوب می‌شود. این در حالی است که اینستاگرام برای پاکسازی پست‌های مروج خشونت بر ضد مسلمانان و حاوی مطالب ضددینی دیگر یا مروج خشونت، نژاد پرستی و هرزه نگاری هرگز بدین سرعت عمل نکرده و حتی در صورت ارسال گزارش‌های کاربران در این زمینه به آنها توجه چندانی نمی‌کند.

اقدامات مشابه در محدودیت فضای مجازی در حالی هربار به نوعی از سوی سرویس دهنده‌های فضای مجازی برای ایران رقم می‌خورد که کشور ما به دلیل ضعف در اجرای سیاست واحد از این اقدام‌ها متضرر می‌شود و واکنش مؤثری را نیز در قبال این برخوردها از خود نشان نمی‌دهد. چنین تجربیاتی نشان دهنده منفعل بودن و عدم حاکمیت ما در فضای مجازی است.

 

کشورهای مختلف با رفتارهای آمریکا در فضای مجازی مقابله می‌کنند

اگرچه بخش عمده زیرساخت‌های اینترنت در کنترل امریکا است، اما تشدید تلاش‌های این کشور برای جاسوسی سایبری از کاربران فضای مجازی، دیگر دولت‌ها را به فکر مقابله با این روند انداخته است. دامنه سوءاستفاده کاخ سفید از اینترنت تا حدی گسترش یافته که این کشور در جریان منازعات سیاسی و اقتصادی خود با دیگر کشورهای جهان هم از این ابزار سوءاستفاده می‌کند.

آژانس امنیت ملی آمریکا از جمله سازمان‌های اطلاعاتی این کشور است که از طیف گسترده‌ای از نرم افزارها و برنامه‌های جاسوسی برای سرقت اطلاعات سازمان‌های دولتی و اشخاص حقیقی در سراسر جهان استفاده می‌کند. به نحوی که ادوارد اسنودن پیمانکار سابق سازمان سیا در کتاب خاطرات خود به نام «جایی برای پنهان شدن نیست» به جزئیات تکان دهنده‌ای از این اقدامات اشاره کرده است.

این در حالی است که بسیاری از کشورهای جهان برای مقابله با این نوع رفتارهای آمریکا در فضای مجازی از سال‌ها قبل تمهیداتی اندیشیده‌اند که می‌توان آنها را در دو دسته کلی طبقه بندی کرد:

 

۱- تلاش برای ذخیره سازی اطلاعات کاربران هر کشور در داخل همان کشور

بسیاری از کشورهای اروپایی و آسیایی شرکت‌های فناوری آمریکایی را وادار به خریداری سرورهایی در همان کشور و ذخیره سازی داده‌های کشورهای خود بر روی سرورهای مذکور کرده‌اند. این امر جلوی سوءاستفاده نهادهای اطلاعاتی و جاسوسی آمریکا از این اطلاعات برای ضربه زدن به رقبای سیاسی و اقتصادی خود را می‌گیرد.

باید توجه داشت که کشورهای مذکور در این زمینه جدیت بسیاری به خرج می‌دهند و با اعمال اهرم فشار متعدد شرکت‌هایی مانند فیس بوک، آمازون، گوگل، اپل، مایکروسافت و غیره را به ایجاد سرور در داخل خاک خود مجبور می‌کنند. متوقف ساختن فروش محصولات و ارائه خدمات، طرح شکایت و جریمه کردن شرکت‌های متخلف، افزایش مالیات و غیره از جمله این راهکارها است.

 

۲- راه اندازی سرویس‌های مشابه با سرویس‌های محبوب تحت وب آمریکایی

یک راهکار دیگر که بسیاری از کشورها و به خصوص کشورهای پیشرو در زمینه استفاده از خدمات فضای مجازی بدان توجه می‌کنند، راه اندازی سرویس‌های مشابه با سرویس‌های محبوب تحت وب آمریکایی است که برخی از آنها به علت ارائه خدمات با کیفیت و متنوع حتی از نمونه‌های اولیه طراحی شده در ایالات متحده محبوبیت بیشتری کسب کرده‌اند.

به عنوان نمونه در روسیه، دو شبکه اجتماعی VKontakte که به VK شهرت دارد و Odnoklassniki (OK.ru) بسیار محبوب و پرطرفدار هستند که دامنه محبوبیت آنها به برخی کشورهای اروپایی نیز کشیده شده است.

در چین نیز شبکه اجتماعی QZone با ۶۳۲ میلیون کاربر در سال گذشته میلادی موفقیت قابل توجهی داشت. در چین دو اپلیکیشن QQ و WeChat نیز محبوب ترین برنامه‌های گپ موبایلی هستند و QZone را نیز پشت سر گذارده‌اند.

چینی‌ها ترجیح می‌دهند به جای توئیتر از Sina Weibo استفاده کنند که فعالیت خود را از سال ۲۰۰۹ آغاز کرده است. مردم این کشور برای به اشتراک گذاری ویدئوهای کوتاه از طریق گوشی نیز به جای اسنپ چت امریکایی از تیک تاک یا Douyin استفاده می‌کنند و نکته جالب این است که اپلیکیشن یادشده در امریکا و دیگر کشورهای آسیایی نیز با استقبال مواجه شده است. این استقبال فراگیر در مورد برخی برنامه‌های دیگر مانند وی چت نیز وجود دارد.

استفاده از شبکه‌های اجتماعی محلی در کشورهای اروپایی نیز با فراز و نشیب‌هایی تداوم داشته که از جمله آنها می‌توان به Tuenti اسپانیایی، Yonja ترکیه‌ای، StudiVZ، SchülerVZ و MeinVZ در آلمان، Viadeo و Skyrock در فرانسه، Netlog در بلژیک و غیره اشاره کرد.

 

کوتاهی حاکمیت ایران در مالکیت فضای مجازی

رسول جلیلی، عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی در گفتگو با خبرنگار مهر درباره ضعف‌های کشور در حاکمیت سایبری اظهار داشت: سال‌ها است که بخش قابل توجهی از دغدغه مندان و علاقه مندان به کشور فریادشان بلند است که باید مساله زیرساخت ارتباطی و شبکه‌های اجتماعی به عنوان محمل ارتباطات، خودی و ایرانی شود. به بیان دیگر باید یک زیرساخت ایرانی که تحت قوانین کشور فعالیت می‌کند و از مجاری قانونی کشور مجوز گرفته است، این خدمات را به مردم ارائه کند.

وی گفت: اما متأسفانه در سطوح مختلف تصمیم، از شورای عالی فضای مجازی گرفته تا سطح وزارت ارتباطات، این موضوع نتوانسته محقق شود و به یک باور و مصلحت جمعی تبدیل نشده است. ما متأسفانه در این حوزه کوتاهی کردیم و به نظر می‌آید باید چوب آن را بخوریم تا بعداً یک تصمیم درست و به مصلحت جمع، نظام و دولت در این باره بگیریم.

جلیلی با بیان اینکه موضوع تصمیم اینستاگرام بر مسدود کردن برخی از مطالب اعضای آن شبکه اجتماعی و یا مسدود کردن حساب کاربری ایرانیان، موضوع تازه ای نیست، می‌گوید: همه کارشناسان این موضوع را می‌توانستند حدس بزنند و قائل به این مساله بودند که این اقدام در هر لحظه در گذشته و حال و آینده ممکن است اتفاق بیافتد. چرا که طبیعی است که وقتی سرویسی در کشوری راه اندازی می‌شود، قوانین آن کشور بر آن حاکم است، منبعث و برآمده از قوانین کشوری است که در آن ثبت شده و تحت قوانین آن کشور کسب و کار کرده و به قوانین آن کشور احترام می‌گذارد.

عضو شورای عالی فضای مجازی افزود: بر این اساس این شبکه اجتماعی، هر تصمیم سیاسی در سطح بین المللی یا در سطح روابط بین کشوری و بین دولتی را بر خط مشی‌های خود اعمال می‌کند.

 

بی اعتنایی به مصوبات شورای عالی فضای مجازی درباره شبکه‌های اجتماعی

جلیلی با اشاره به عدم تحقق مصوبه شورای عالی فضای مجازی درباره حمایت از پیام رسانه‌ای بومی و استقرار سرور پیام رسانه‌ای خارجی در کشور می‌گوید: ما باید مصوبه شورای عالی فضای مجازی را اجرا کنیم. مصوبه شورا که ۲ سال قبل در مورد پیام رسانها و شبکه‌های اجتماعی تصویب شده این است که هر شبکه اجتماعی اعم از داخلی و خارجی برای فعالیت، نیاز به اخذ مجوز دارد و اخذ مجوز برای هر کاری در هر جای دنیا ضرورت دارد و ما نمی‌توانیم کسب و کاری داشته باشیم که در حوزه عملکرد خود از هیچ جایی در داخل کشور مجوز نگرفته باشد و هر کاری که دوست دارد انجام دهد.

وی با بیان اینکه این موضوع شامل شبکه پیام رسانه‌ای داخلی، شبکه‌های اجتماعی داخلی و خارجی هم می‌شود، افزود: اگر شبکه اجتماعی خارجی بخواهد در داخل کشور فعالیت کند باید از یک نهاد به نام سازمان تنظیم ارتباطات وزارت ارتباطات، تنظیم مقررات صدا و سیما، مرکز رسانه‌های دیجیتال وزارت ارشاد و یا از مرکز ملی فضای مجازی مجوز بگیرد.

جلیلی با تاکید بر اینکه اخذ مجوز، پاسخگویی در پی دارد و قابل اعمال قوانین و احکام قضائی پیرو شکایات احتمالی خواهد بود، گفت: اگر این اتفاق نیافتد ما باید هر روز مترصد این باشیم که با وجود یک برخورد احساسی و سلیقه‌ای از نظر نشر اکاذیب، جامعه دچار نابسامانی شود و کسی نیز پاسخگو نخواهد بود. اتفاقی که در وقوع سیل اخیر و انتشار اکاذیب بسیار در شبکه‌های اجتماعی خارجی با آن مواجه شدیم.

وی با بیان اینکه اگر رسانه‌های پیام رسان خود را پاسخگو و ملزم به مصالح عمومی مردم ندانند، نمی‌توان به آنها اعتماد کرد، خاطرنشان کرد: حال وقتی یک شبکه اجتماعی تحت تأثیر قوانین دشمن آشکار ما قرار دارد، دشمنی که ما را تحریم کرده و هرروز نیز آن را افزایش می‌دهد، قاعدتاً نمی‌توان به آن شبکه اتکا کرد.

 

تاکید رئیس جمهور برای پیگیری مصوبات بر زمین مانده

عضو شورای عالی فضای مجازی با بیان اینکه حاکمیت باید این مساله را مطرح و حل کند، در مورد اینکه چرا قانون دراین باره اجرایی نمی‌شود، تاکید کرد: شورای عالی فضای مجازی نقش سیاست گذاری دارد و این مصوبه نیز در مورد فعالیت شبکه‌های اجتماعی وجود دارد.

وی گفت: این گلایه از طرف ما به عنوان عضو شورای عالی فضای مجازی مطرح است که چرا مصوبه شورا اجرا نشده و این سوال هم از مرکز ملی فضای مجازی و هم وزارت ارتباطات به شکل دقیق وجود دارد که چرا مصوبه شورای عالی فضای مجازی در خصوص پیام رسانها و شبکه‌های اجتماعی اجرا نشده و زمین مانده است.

جلیلی تاکید کرد: این موضوع بر زمین مانده و در ۳ جلسه گذشته شورای عالی فضای مجازی نیز، پیگیری مصوبات اجرا نشده مطرح شد و حتی ئیس جمهور هم تاکید کردند که این موضوع بررسی و در صحن شورا بیاید اما تاکنون اتقاق نیافتاده است.

وی با بیان اینکه این کوتاهی قطعاً انجام شده است، افزود: مصوبه شورای فضای مجازی درباره فعالیت شبکه‌های اجتماعی اجرایی نشده و یا حداقل دقیق‌تر این است که به شکل کاملی اجرا نشده است.

 

سهل انگاری کشور در مواجهه با بی احترامی شبکه‌های اجتماعی

جلیلی با اشاره به تجربیات سایر کشورها در زمینه مقابله با شبکه‌های اجتماعی خارجی که قوانین آن کشورها را رعایت نمی‌کنند، توضیح داد: یکی از مثالهای خیلی بارز مربوط به کشور چین، کره جنوبی و اروپا هستند که در رابطه با شبکه‌های اجتماعی مانند فیس بوک و واتس اپ هرجا که لازم بوده عکس العمل مناسب را نشان دادند.

وی تاکید کرد: یعنی در کشور ما سهل انگاری در مواجهه با شبکه‌های اجتماعی فعالی که به قوانین کشور احترام نمی‌گذارند رخ داده و متأسفانه برخی مسئولان نسبت به این موضوع اعتنایی ندارند.

وی با اشاره به اینکه برخی کشورها شبکه داخلی خود را دارند و مردم را به شبکه‌های اجتماعی داخلی خودشان هدایت کردند، افزود: برخی کشورها نیز با فعالیت شبکه اجتماعی موافقت کرده‌اند که قوانین آن کشور را پذیرفته و در راستای آن قوانین فعالیت می‌کند. برخی کشورها با مسئولان شبکه‌های اجتماعی مذاکره کرده و آنها نیز قوانین کشور مدنظر را پذیرفته‌اند.

عضو شورای عالی فضای مجازی با بیان اینکه استقرار سرور شبکه اجتماعی در داخل کشور در درجه اهمیت قرار ندارد، گفت: مهم احترام و قبول قوانین کشوری است که درصد خوبی از مشترکان آن پیام رسان در آن کشور قرار دارند.

وی درباره تجربه مهاجرت کاربران به پیام رسانه‌ای داخلی و عدم موفقیت این پیام رسانه‌ای بومی نیز گفت: موفق نبودن شبکه‌های اجتماعی داخلی به دلیل مشکلات فنی و کیفی نبود. البته قبول دارم که اردیبهشت و خردادماه سال گذشته هجمه ای که به یکی از پیام رسانها وارد شد بسیار زیاد بود. البته آن اتفاق به دو دلیل هجوم مراجعه مشترکان به آن پیام رسان و حملات به آن، صورت گرفت.

جلیلی خاطرنشان کرد: باید این را قبول کنیم که عده‌ای با پیام رسان داخلی دشمنی داشتند و برای ناموفق جلوه دادن پیام رسان، حملاتی را فراهم کردند که این خدمت داخلی نتواند موفق باشد. البته بعد از مقطعی این حملات کم شد اما بازتاب مراجعه مشترکان هم کمتر شد.

وی با بیان اینکه هم اکنون بخشی از اشکالات از نظر زیرساختی و نرم افزاری حل شد و نرم افزارهایی که داریم واقعاً جوابگوی نیاز مردم است، گفت: مساله فعلی فعالیت برخی از سرویس‌های عمومی و دولتی و مدارس است که دست از پیام رسان خارجی برنمی دارند. اگر اینها به سمت پیام رسانه‌ای داخلی بیایند هم رونق ایجاد می‌شود و هم اینکه شیب رشد پیام رسانه‌ای بومی مانند پیام رسانه‌ای خارجی ارتقا خواهد یافت.

به گفته جلیلی، هم اکنون پیام رسانهایی مانند بله، سروش و گپ شیب فنی رشد خوبی داشتند و حداقل جمعی از ما که کل فعالیتمان در این شبکه‌ها است، از آنها راضی هستیم.

عضو شورای عالی فضای مجازی تاکید کرد: ضعف ما در زمینه پیام رسانه‌ای بومی، قبل از آنکه ضعف فنی باشد، ضعف مدیریتی و تصمیم بوده است. یعنی این کاستی، صرفاً فنی نبوده و اگر اقتدار را به خرج می‌دادیم و تصمیم درستی در سطح ملی و با همگرایی می‌گرفتیم، مساله فنی قابل حل بود.

وی گفت: نهایتاً می‌توانستیم حتی خدماتی را در این زمینه اجاره کنیم. سخت نبود که برای مثال خدمات میزبانی را از یک سرویس دهنده میزبانی در اروپا و یا شرق اجاره کنیم.

 

اینترنت روسی، چینی و اروپایی در راه است

پیش بینی از چشم انداز آینده فضای مجازی و اخبار منتشر شده حاکی از یک تحول اساسی است که ممکن است در سال‌های آینده شرایط استفاده از اینترنت را به طور کلی تغییر دهد. این تحول تکه تکه شدن اینترنت به علت سیاست‌های متضاد و خصومت‌ها و رقابت‌های امریکا با دیگر کشورهای جهان است.

اریک اشمیث یکی از مؤسسان گوگل نیز به صراحت اعلام کرده است که فکر می‌کنم محتمل‌ترین سناریویی که الان داریم، تجزیه اینترنت نیست، در عوض پیش‌بینی می‌کنم که اینترنت به دو قسمت اینترنت چینی و غیرچینی که توسط آمریکا اداره می‌شود، تقسیم شود. اگر چین را ببینیم و مقیاس شرکت‌هایی که در آن راه‌اندازی می‌شوند، خدماتی که آنجا ارائه می‌شود و سرمایه‌ای که آنجا وجود دارد را با دقت بررسی کنیم، خواهیم دید که مختصات لازم برای ایجاد یک پدیده را دارد. اینترنت چینی از تولید ناخالص داخلی آن – که خود رقم بزرگی است- و همچنین تولید ناخالص داخلی آمریکا هم بزرگ‌تر است.

از سوی دیگر دومای روسیه نیز هفته قبل طرح راه‌اندازی اینترنت مستقل ملی در این کشور را به تصویب رساند. این طرح با هدف تضمین تداوم دسترسی کاربران به اینترنت در صورت اقدامات خرابکارانه و قطع شدن ارتباط این کشور با شبکه جهانی وب ارائه شده است. طرح مذکور علاوه بر این انتقال داده کاربران اینترنتی روسیه به سرورهای خارج از این کشور را محدود می‌کند.

این طرح در ماه دسامبر سال ۲۰۱۸ از سوی گروهی از قانون‌گذاران روس در پاسخ به طرح «راهبرد سایبری ملی» آمریکا که روسیه، چین، ایران و کره شمالی را متهم به استفاده از ابزارهای سایبری برای زیر سوال بردن آنچه دموکراسی و اقتصاد این کشور خوانده شد، متهم می‌کرد ارائه شده است. قانون‌گذاران روس می‌گویند در صورتی که روابط با غرب دچار تنش شود و آمریکا نیز ارتباط آی‌پی‌های روسیه را با شبکه جهانی وب قطع کند، نیاز به شبکه اینترنت مستقلی خواهد بود تا ارتباط و انتقال اطلاعات میان کاربران روس را تضمین کند.

تعقیب چنین طرح‌هایی محدود به روسیه و چین نیست و به نوشته نیویورک تایمز اروپایی‌ها نیز برنامه‌های خاص خود را در این زمینه تعقیب می‌کنند.

اروپایی هم به علت پاره از اختلافات سیاسی با آمریکا و نیز به خاطر از دسترس خارج شدن مکرر سرویس‌های مورد استفاده خود در داخل ایالات متحده مانند خدمات کلود آمازون، گوگل و غیره ترجیح می‌دهند زیرساخت‌های انحصاری خود را در فضای مجازی ایجاد کنند.

مقامات این کشورها همچنین از اینکه آمریکایی‌ها در فضای مجازی به ارزش‌های دموکراتیک ادعایی خود پایبند نبوده و قلدرمابانه رفتار می‌کنند نیز معترض بوده و بیم دارند که تشدید فعالیت‌های هکری در اینترنت فعلی امنیت شهروندان اروپایی را به خطر بیندازد و از همین رو ایده جداسازی اینترنت اروپایی از اینترنت امریکایی را دنبال می‌کنند.

فیلتر اینستاگرام فعلا در دستور کار نیست

چهارشنبه, ۴ ارديبهشت ۱۳۹۸، ۱۱:۴۹ ق.ظ | ۰ نظر

دبیر شورای عالی فضای مجازی می‌گوید رفتار اخیر اینستاگرام محکوم است ولی فعلا محدودسازی در دستور نیست.

ابوالحسن فیروزآبادی‌ در خصوص رفتار اخیر اینستاگرام گفت: شورای عالی فضای مجازی در بیانیه خود در قبال این رفتار اشاره‌ای داشت مبنی بر اینکه مردم باید توجیه شوند؛ زیرا آنها نمی‌توانند کارهای جدی خود را بر بستر پیام‌رسان‌های خارجی‌ انجام دهند که یک طرفه نسبت به فیلتر کردن برخی از صفحات -فقط به دلیل شکل ظاهری لوگوی آن صفحات- اقدام می‌کنند.

دبیر شورای عالی فضای مجازی با اشاره به اینکه این پیام‌رسان‌های خارجی برای مردم قابل اتکا نیستند، تصریح کرد: بحث ما این است که حتما باید پیام‌رسان ملی شکل گیرد؛ البته این کار سخت است ولی در آینده نزدیک انجام خواهد شد.

وی درباره عکس‌العمل ایران در قبال اینستاگرام گفت: در حال حاضر رفتار اینستاگرام را محکوم می‌کنیم؛ فعلا محدودسازی آن در دستور نیست.

فیروزآبادی‌ با بیان اینکه روبینو جایگزینی برای اینستاگرام است، افزود: پیام‌رسان‌ مشابه اینستاگرام در داخل کشور وجود دارد؛ البته مردم هم باید استقبال کنند و پیام‌رسان‌های داخلی هم چنان قدرتی داشته باشند.

دبیر شورای عالی فضای مجازی در خصوص این نکته که تجربه فیلترینگ تلگرام با هدف کوچ دادن به پیام‌رسان‌های داخلی ناموفق بود، گفت: در حال حاضر فقط از مردم دعوت می کنیم.

به گزارش خانه ملت؛ به تازگی اینستاگرام صفحات فرماندهان سپاه پاسداران را با استناد به سیاست ایالات متحده مبنی بر قرار دادن سپاه در لیست گروه‌های تروریستی مسدود کرده است.

به اهدافمان از فیلترینگ تلگرام رسیدیم؟

جمعه, ۳۰ فروردين ۱۳۹۸، ۰۴:۵۵ ب.ظ | ۰ نظر

چند سالی است که تلگرام به یکی از موضوعات مهم جریان اطلاع‌رسانی در کشور تبدیل شده، از ظهور و کوچ یکباره کاربران تا رکوردزنی‌هایی که حتی مدیران این شبکه را متعجب کرده بود،

سخنرانی رییس جمهور در شورای عالی فضای مجازی

سه شنبه, ۲۷ فروردين ۱۳۹۸، ۰۲:۰۴ ب.ظ | ۰ نظر

رئیس جمهور با اشاره به اینکه فضای مجازی می تواند در بخش تولید و اشتغال تحرک ایجاد کرده و در رونق تولید ملی تاثیرگذاری مثبتی داشته باشد، گفت: باید در راستای تدوین برنامه های موثر برای رفع موانع و مشکلات از مسیر توسعه کسب و کار و تولید توسط شرکت های دانش بنیان، تلاش کنیم.

حسن روحانی روز دوشنبه در جلسه شورای عالی فضای مجازی با تبریک آغاز سال جدید و اعیاد شعبانیه، نامگذاری سال 1398 به عنوان سال «رونق تولید» از سوی مقام معظم رهبری را مورد اشاره قرار داد و گفت: دبیرخانه شورای عالی فضای مجازی باید بررسی های لازم برای تدوین برنامه های موثر در راستای رفع موانع و مشکلات از مسیر توسعه کسب و کار و تولید توسط شرکت های دانش بنیان را انجام داده و برای طرح در جلسه شورای عالی آماده کند.

رئیس جمهور با اشاره به درگیر شدن بسیاری از استان های کشور با مشکلات ناشی از سیل و تقدیر از تلاش های مردم و همه دستگاههای ذیربط در کمک رسانی به سیل زدگان، ادامه داد: کمک رسانی به مناطق سیل زده باید تا رفع کامل مشکلات مردم ادامه پیدا کند و در این راستا به مسئولان اجرایی استان هایی که در معرض سیل قرار دارند دستور آماده باش کامل داده شده است.

دکتر روحانی انتشار برخی مطالب غیرواقعی و شایعات در فضای مجازی در این گونه حوادث را موجب نگرانی مردم دانست و خاطرنشان کرد: برهم زدن امنیت روانی مردم اقدامی بر خلاف امنیت جامعه بوده و باید سیاست گذاری لازم برای پیشگیری از انتشار اخبار جعلی و شایعات در شورای عالی فضای مجازی انجام شود تا در صورت نیاز به قانون گذاری از سوی دولت لایحه آن تدوین و تقدیم مجلس شود.

در جلسه شورای عالی فضای مجازی مقرر شد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی، سازمان تبلیغات اسلامی و دفتر تبلیغات اسلامی سند تحول فضای مجازی در موضوعات مربوط به حوزه‌های فعالیت خود را تدوین و به شورای عالی فضای مجازی تقدیم کنند.

بر این اساس مواجهه فعال با فضای مجازی با لحاظ اصول و ارزش‌های سبک زندگی اسلامی-ایرانی، نگاه فرصت محور به فضای مجازی، کاهش تصدی گری دولت با لحاظ ظرفیت های غیر حکومتی مبتنی بر نظام چند ذی ربطی، اتخاذ رویکرد توسعه فراملی و ایجاد عمق استراتژیک منطقه ای، بین المللی و کشورهای همسو، تلاش در جهت اصلاح ساختارها و مدیریت منابع مالی و انسانی موجود به جای خلق ساختار و هزینه های جدید، شبکه ملی اطلاعات به عنوان زیست بوم پیاده سازی تمامی برنامه های اسناد تحولی و ایجاد و توسعه سکوهای مورد نیاز در حوزه های تحولی با تاکید بر ظرفیت بخش خصوصی از الزاماتی است که دستگاههای مذکور باید در تدوین این سند تحولی مد نظر قرار دهند.

همچنین در این جلسه، «فیروزآبادی» دبیر شورای عالی فضای مجازی گزارشی از وضعیت فرهنگی کشور بویژه در حوزه رسانه ها و نظام آموزشی مطرح کرد که نشان دهنده فعالیت چشمگیر بخش خصوصی در حوزه آموزش مجازی و تولید محتوا در فضای مجازی کشور است.

بر اساس این گزارش تحولات فضای مجازی در حوزه آموزش موجب پویایی علمی کشور شده و گسترش آن نیازمند به کارگیری بیشتر بخش خصوصی در نظام آموزش کشور است.

بر مبنای گزارش وی؛ در حوزه رسانه نیز، پایین بودن مسئولیت پذیری و وجود کاربران فاقد هویت مشخص در فضای مجازی موجب نابسامانی، شیوع اخبار نادرست و تشویش اذهان عمومی شده و عدم انسجام و هماهنگی رسانه های اجتماعی و فقدان مراکز اعتبار سنجی خبری، شیوع شایعات و اخبار جعلی را به دنبال داشته است.

 

ضرغامی به شورای عالی فضای مجازی هم دعوت نشد

دفاتر آقایان رحیم‌پور ازغدی و ضرغامی عدم دعوت از این دو عضو شورای انقلاب فرهنگی به جلسه امشب شورا را تائید کردند.

فارس نوشت: به دنبال انتشار اخباری مبنی بر عدم دعوت از عزت‌الله ضرغامی و حسن رحیم‌پور ازغدی دو عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی به نشست امشب این شورا طی تماسی که خبرنگار فارس با دفتر رحیم‌پور ازغدی حاصل کرد، یک عضو این دفتر، ضمن تأیید عدم این دعوت تصریح کرد: در پیگیری‌ها پاسخ مشخصی از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی به ما داده نشد و تنها جواب دادند که دعوت نشدن آقای رحیم‌پور را پیگیری می‌کنیم و نتیجه آن را به شما اطلاع می‌دهیم.

این عضو دفتر رحیم‌پور ازغدی با تکذیب هر گونه توصیه‌ای از سوی رهبر معظم انقلاب یا دفتر ایشان به وی جهت خودداری از شرکت در نشست‌های شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: پیش‌تر نیز شنیده بودیم که آقای رئیس جمهور گفته‌اند «در صورت شرکت آقایان ضرغامی و رحیم‌پور ازغدی، من در جلسات شورا حضور نخواهم یافت». 

همچنین در تماس فارس با دفتر عزت‌الله ضرغامی دیگر عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، یک عضو دفتر وی اظهار داشت: علاوه بر عدم دعوت از ضرغامی برای جلسه امشب شورای عالی انقلاب فرهنگی، وی به جلسه شب گذشته شورای عالی فضای مجازی هم دعوت نشده است.

وی تصریح کرد: روال بر این بود که دعوتنامه برای حضور در نشست‌های شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای عالی فضای مجازی به امضای دبیران این ۲ شورا به دفتر اعضا ارسال می‌شد، اما در سال جدید دعوتی برای هیچکدام از هر ۲ نهاد به دست ما نرسیده است.

این عضو دفتر ضرغامی درباره شایعه توصیه رهبر معظم انقلاب به وی جهت عدم حضور در نشست‌های شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: این شایعه اولین بار یکی از خبرگزاری‌ها کلید زد و خودش نیز آن را تکذیب کرد.

معاون فضای مجازی دادستانی کشور با بیان اینکه چه کسانی پشت پرده مسدود نشدن «VPN» ها هستند، گفت: وزارت ارتباطات مسئول مقابله با فیلترشکن‌ها بود اما به آن عمل نکرد.

به گزارش خبرنگار مهر، جواد جاویدنیا در پنجمین همایش فضای مجاز پاک که عصر امروز شنبه در دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد با اشاره به تکالیفی که بر عهده وزارت ارتباطات برای مقابله با فیلترشکن‌ها و «VPN» ها گذاشته شده، گفت: این وظیفه مصوبه شورای عالی فضای مجازی بوده و حرف قوه قضائیه نیست. در این شورا گفته شده بود که می‌توان از نظر فنی جلوی فیلترشکن‌ها گرفت اما وزارت ارتباطات در این زمینه اقدام نکرد.

وی با بیان اینکه سوال این است که چه کسانی پشت پرده عدم مقابله با فیلترشکن‌ها هستند، تصریح کرد: باید دید که پول‌ها در جیب چه کسانی می‌رود؟

جاویدنیا با تاکید بر اینکه در این فضا جنگ رسانه‌ای جدی در حال شکل گیری است، گفت: پرونده‌هایی داریم که بسیاری از خانواده‌ها به دلیل مشکلات ناشی از شبکه‌های اجتماعی از هم پاشیده شده‌اند. به ما گفتند که با تلگرام مذاکره می‌کنیم تا کانال‌های غیراخلاقی و مستهجن را مسدود کند اما شاهد بودیم که در یک حالت مسخره پس از ۴۵ روز کانالی بسته می‌شد و به سرعت یک کانال زاپاس جایگزین آن می‌شد.

معاون فضای مجازی دادستانی کشور با تاکید بر اینکه در مورد تلگرام و توئیتر شاکی زیاد داشتیم اضافه کرد: در این فضا به راحتی عکس‌های خانوادگی منتشر می‌شد که مشکلات بسیاری را برای خانواده‌ها به همراه داشت و ما در قبال امنیت مردم مسئول هستیم و باید پاسخگو باشیم.

وی با تاکید بر اینکه پیش از این نیز گفته‌ایم که باید جایگزین داخلی برای این شبکه‌ها داشته باشیم، افزود: از وزارت ارتباطات خواستیم صفحات نامناسب در اینستاگرام را ببندد تا بخش‌های مناسب این شبکه قابل استفاده باشد اما این موضوع انجام نشد. از سوی دیگر فیلترینگ هوشمند اینستاگرام نیز منجر به شکست شد. با این وجود باید یک راهکاری داشته باشیم تا بتوانیم صفحات غیراخلاقی شبکه‌های اجتماعی را مسدود کنیم و از فرصت‌های آن نیز بتوانیم استفاده کنیم.

وی با اشاره به اینکه استفاده بدون مدیریت از این شبکه‌های اجتماعی به اقتصاد کشور لطمه می‌زند و مشکلات امنیتی در پی دارد، تصریح کرد: داشتن فضای مجازی پاک یک راه بینابین و یک تصمیم اصلی است که می‌تواند در این فضا مؤثر واقع شود.

جاویدنیا اضافه کرد: ما بنای مسدوسازی نداریم اما باید برای جلوگیری از خروج اطلاعات و دیتای کشور از طریق شبکه‌های اجتماعی و مدیریت بیگانه روی این اینترنت راهکاری داشته باشیم.

معاون فضای مجازی دادستانی کشور با تاکید بر اینکه برای بومی سازی فضای مجازی و خدمات آن مصوبات متعددی داریم که دولت باید آنها را اجرایی کند، خاطرنشان کرد: شاهد بودیم که تلگرام در وقایع دی ماه ۹۶ بیگ دیتاهای کشور را منتشر می‌کرد. در همین حال این شبکه قرار بود ارز دیجیتال خود با نام «گرام» را عرضه کند. در صورتی که این موضوع اتفاق می‌افتاد شاهد یک غارت ۵۰ میلیارد دلاری در اقتصاد کشور بودیم. به همین دلیل به این جمع بندی رسیدیم که فیلتر تلگرام اتفاق بیافتد.

وی با بیان اینکه موضوع شکایت خصوصی مطابق اصل ۷۴۹ کتاب قانون مجازات اسلامی به قاضی صلاحیت اعمال قانون را داده است، گفت: در زمینه شکایت افراد و پرونده‌های خصوصی ممنوعیت قانونی برای قاضی وجود ندارد که محتوای مورد نظر را فیلتر کند. به همین دلیل در زمینه تلگرام و توئیتر نیز این اتفاق افتاد.

جاویدنیا با تاکید بر اینکه بحث دوگانه در حوزه فیلترینگ باید از بین برود و باید در مدیریت فضای مجازی تصمیم یکپارچه ای بگیریم، گفت: بررسی‌های ما از نظر فقهی نیز به این موضوع ختم نشده است که صرفاً دیدگاه مسدودسازی را دنبال کنیم اما رویکرد ما این است که با توجه به انتقادات بسیاری که در این فضا صورت می‌گیرد در چارچوب قانون عمل کنیم.

وی با اشاره به اینکه مرز حقوقی انتقاد و افترا در فضای مجازی باید تعیین شود، گفت: یکی از دلایلی که برخی محتواها در شبکه‌های اجتماعی مورد شناسایی قرار نمی‌گیرند و مسائل راست و دروغ در کنار یکدیگر منتشر می‌شوند عدم وجود همین مرز حقوقی است.

واردات محصولات اپل به صلاح کشور نیست

يكشنبه, ۱۹ اسفند ۱۳۹۷، ۰۱:۵۷ ب.ظ | ۰ نظر

دبیر شورای عالی فضای مجازی تصمیم اپل در حذف اپلیکیشن های ایرانی را اقدامی سیاسی عنوان کرد و گفت: در این شرایط واردات محصولات این کمپانی به صلاح کشور نیست.

به گزارش خبرنگار مهر، از هفته گذشته امکان استفاده از بسیاری از اپلیکیشن های ایرانی که پیش از این از طریق سایت‌های مرتبط با خدمات دهندگان، دانلود و نصب شده بود در گوشی مشترکان آیفون وجود ندارد. به این معنی که کاربران ایرانی قادر نخواهند بود از اپلیکیشن های بانکی، خدماتی، ارتباطی و پیام رسان های ایرانی روی سیستم عامل IOS استفاده کنند.

ابوالحسن فیروزآبادی دبیر شورای عالی فضای مجازی در گفتگو با خبرنگار مهردر واکنش به این اقدام کمپانی آمریکایی اپل در حذف اپلیکیشن های ایرانی از «اپ استور» و محدودیت دسترسی کاربران به اپ های ایرانی در بازار IOS ، گفت: ما از قبل توصیه مان این بوده که استفاده از محصولات اپل در کشور مدیریت شود و حتی با وزارت صنعت نیز در این باره مکاتبه داشته ایم.

وی با بیان اینکه ارزش واردات محصولات اپل به ایران در سال گذشته حدود ۲ میلیارد دلار برآورد شده است، ادامه داد: این در حالی است که در کشور برای واردات بسیار کمتر از این نیز، معمولاً از طرف خارجی تعهد گارانتی، پشتیبانی و نگهداری دریافت می‌شود.

فیروزآبادی با تاکید بر اینکه تعهدات گارانتی و پشتیبانی حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد هزینه شرکت‌های بزرگ را تشکیل می‌دهند، گفت: با این تفسیر، در حقیقت کمپانی امریکایی اپل، جنس‌های خود را در ایران ۱۰ تا ۱۵ درصد گران‌تر می‌فروشد و با این حال دسترسی به بخش بزرگی از خدماتی که روی محصولاتش قرار دارد را برای کاربران ایرانی منع کرده است.

دبیر شورای عالی فضای مجازی افزود: با توجه به اینکه محصولات اپل مشابه خارجی خوب و ارزان‌تری دارند، قطعاً واردات محصولات اپل به صلاح کشور نیست. دولت باید تصمیم بگیرد که در واردات اپل به کشور، محدودیت ایجاد کند و یا اینکه اپل بپذیرد که حقوق شهروندان ایرانی را نسبت به سخت افزارهایی که خریداری کردند، رعایت کند.

وی با اشاره به ریزش فروش گوشی‌های اپل در کشور، خاطرنشان کرد: البته ممکن است علت ریزش فروش گوشی‌های اپل در ایران، گرانی نرخ ارز هم باشد، اما باید پذیرفت که در شرایط فعلی و با محدودیت‌هایی که این کمپانی در دسترسی به سرویس‌های خود برای کاربران ایرانی قائل شده است، خرید این گوشی‌ها کاری غیرعقلانی است.

رئیس مرکز ملی فضای مجازی در مورد آسیبی که محدودیت عدم دسترسی به اپلیکیشن های ایرانی روی سیستم عامل IOS به کسب و کارها زده است، نیز گفت: ما باید نگران باشیم که این اقدام روی سایر اپلیکیشن های اندرویدی و کسب و کارها صورت نگیرد. ما باید تعهد کافی از اپل می‌گرفتیم که نگرفتیم و هم اکنون این خطر روی سایر محصولات آمریکایی که در کشور استفاده می‌شود نیز وجود دارد.

وی با اشاره به استفاده از محصولات آمریکایی در شبکه ارتباطی کشور از جمله سوئیچ و سرور، خاطرنشان کرد: بدون اینکه طرف آمریکایی هیچ تعهد و پشتیبانی برای استفاده از خدمات و محصولات خود به ما بدهد، این خدمات در حال استفاده وسیع در کشور است و خطر مشابه اقدام اپل، سایر محصولات را نیز تهدید می‌کند.

فیروزآبادی تاکید کرد: البته تاکنون شاهد اقدام تعرضی در این زمینه از سوی سایر کمپانی‌ها نبوده‌ایم، اما اقدام اپل در قطع دسترسی به اپلیکیشن های ایرانی روی سیستم عامل IOS ،اقدامی تعرضی محسوب می‌شود. چرا که این شرکت به صورت ناگهانی و در یک شب، اپلیکیشن‌های ایرانی را از مدار خارج کرد. این اقدام نشان دهنده یک اقدام سازمان دهی شده است و یک اقدام عادی از سوی یک شرکت نیست. به همین دلیل ما آن را یک اقدام سیاسی تلقی می‌کنیم.

به گزارش مهر، چندسالی است که کمپانی امریکایی اپل، به دلیل موضوع تحریم، دسترسی توسعه دهندگان اپلیکیشن را به فروشگاه اپلیکیشن این شرکت (اپ استور) مسدود کرده است و به همین دلیل شرکت‌های ارائه دهنده خدمات اپلیکیشن، راه دومی برای ارائه خدمات به کاربران آیفون در پیش گرفته بودند. به این معنی که با اکانت اینترپرایز (اکانت سازمانی)، امکان نصب اپلیکیشن را روی گوشی‌های آیفون از طریق مراجعه به سایت و تأیید نهایی مشترک روی گوشی، فراهم می‌کردند. هم اکنون این راه دوم نیز، از سوی اپل مسدود شده است.

 

۹۸ درصد سرورهای کشور آمریکایی است/ ۹۹ درصد سرچ در گوگل

دبیر شورای عالی فضای مجازی گفت: ۹۸ درصد سرورهای کشور آمریکایی است و 98درصد جستجو از طریق گوگل انجام می شود.

به گزارش خبرنگار مهر، ابوالحسن فیروزآبادی در «پنجمین همایش ملی فضای مجازی پاک» که عصر امروز در دانشگاه صنعتی شریف برگزار شد، با اشاره به تعریف فضای مجازی ایمن، سالم و مفید در سال ۹۳ در مرکز ملی فضای مجازی، بر لزوم آگاهی کاربران فضای مجازی از این فضا تأکید کرد.

وی با بیان اینکه یکی از مشکلاتی که هم‌اکنون در حوزه فضای مجازی با آن مواجه هستیم، تبعیت از ادبیاتی است که از سوی نظام غرب، خالقان فضای مجازی و آمریکا بر ما چیره شده است، گفت: همانطور که سیستم‌عامل و پلتفرمی که از آن در فضای مجازی استفاده می‌کنیم، خارجی است، فضای ذهنی ما نیز که تنظیم روابط فضای مجازی را می‌سازد بر پایه نظام غرب است.

دبیر شورای عالی فضای مجازی با بیان اینکه دغدغه ما در بحث حکمرانی فضای مجازی، این موضوع است، افزود: ما با آقایانی که پلتفرم‌های خارجی را به کشور ما آوردند، صحبت کردیم تا برنامه خود را به ما بگویند و تعهد کنند که با توجه به پلتفرم‌هایی که وارد کشور ما کرده‌اند، آیا از شغل‌های ایجاد شده، حمایت می‌کنند یا خیر؟ اما آنها هیچ تعهدی به ما نداده‌اند. هم‌اکنون نیز شاهد هستیم بسیاری از اپلیکیشن‌ها و کسب و کارهای ایرانی از سوی کمپانی آمریکایی اپل بسته شده است.

فیروزآبادی گفت: بسیاری از کسب و کارهای ما به دلیل این اقدام اپل تعطیل شده اما صدای کسی درنمی‌آید. این در حالی است که اگر یک اپلیکیشن در داخل کشور مسدود می‌شد، هزاران اعتراض را شاهد بودیم.

وی این موضوع را به دلیل ناآگاهی از توسعه فضای مجازی عنوان و تصریح کرد: موافق عدم دسترسی به فضای مجازی نیستیم و طرفدار توسعه فضای مجازی هستیم. اگر کسی بگوید که ما با این فضا مقابله می‌کنیم، محکوم به فنا است. از سوی دیگر نمی‌توانیم خود را بازیچه دست چهار شرکت فناوری کنیم.

دبیر شورای عالی فضای مجازی با اشاره به اینکه بازیگری همه طبقات اجتماعی برای داشتن فضای مجازی پاک، یکسان نیست، ادامه داد: فضای مجازی پاک، تنها محتوا نیست و باید در معماری و پروتکل لایه دیتای این فضا نیز آگاهی‌رسانی شود.

فیروزآبادی گفت: فرض کنید اگر موضوع اپل برای اپلیکیشن‌های اندروید اتفاق می‌افتاد، آن‌وقت چه بخش‌هایی از اقتصاد دیجیتال ما درگیر این موضوع می‌شد؟

وی با بیان اینکه سرعت رشد اقتصاد دیجیتال در کشور بسیار خوب است و هیچ کشوری در همسایگی ما این تعداد پلتفرم و اپلیکیشن را در این حوزه ندارد، افزود: اقتصاد ما روی اپلیکیشن‌ها در حال شکل‌گیری است و اگر این پلتفرم‌ها بسته شود، با مشکلات بسیاری روبرو خواهیم شد.

دبیر شورای عالی فضای مجازی تصریح کرد: بیش از ۹۰ درصد کانال‌های ارتباطی بین‌المللی ما در اختیار آمریکا و انگلیس است و با وجود اینکه آمریکا تنها ۳۰ درصد GDP جهان را در اختیار دارد، اما می‌تواند تحریم‌های صد درصدی را در کشور ما پیاده‌سازی کند.

فیروزآبادی گفت: به رغم شعارهایی که در مورد مزایای فضای مجازی و کمرنگ شدن مرزها داده می‌شود، اما یک نظام تک‌قطبی خطرناک در این فضا در حال شکل‌گیری است و با فضای مجازی بومی ما مقابله می‌کند.

وی افزود: اقتصادی در حال شکل‌گیری است که به هیچ‌وجه دولت‌ها را به رسمیت نمی‌شناسد و هم‌اکنون قدرت‌ها با واقعیت حکمرانی آشفته در فضای مجازی روبرو شده‌اند. در این حکمرانی شاهد اصول ثابت و پایداری نیستیم و فعالیت‌های آینده غیرقابل پیش‌بینی است.

دبیر شورای عالی فضای مجازی با تأکید بر اینکه این فضا نیازمند استانداردسازی و آگاهی‌رسانی به مردم است، ادامه داد: ۹۸ درصد سرورهای کشور آمریکایی است و ۹۹ درصد سرچ کاربران از طریق گوگل و یاهو انجام می‌گیرد. ما نمی‌گوییم از این خدمات استفاده نکنند اما باید آگاهی داشته باشیم که آیا در کنار جی‌میل، ایمیل ایرانی داریم یا خیر؟

فیروزآبادی اظهار داشت: استفاده از خدمات در این فضا باید نظام‌مند شود و در این زمینه نیازمند مشارکت همه ذی‌نفعان هستیم.

وی خاطرنشان کرد: در شورای عالی فضای مجازی به دنبال قاعده‌مند کردن سیاست‌های مربوط به فضای مجازی پاک هستیم و اقداماتی از جمله سند شبکه ملی اطلاعات، ساماندهی بازی‌های رایانه‌ای و مصوبات پیام‌رسان‌ها انجام شده است.

امیر خوراکیان، معاون فرهنگی، اجتماعی و امور محتوایی مرکز ملی فضای مجازی با بیان اینکه به اهدافمان از فیلتر تلگرام رسیده‌ایم گفت: قوه قضائیه به هاتگرام و تلگرام طلایی فرصت داده است و درباره مسدودسازی آنها هم این قوه باید تصمیم بگیرد 

باشگاه خبرنگاران جوان گفتگویی صریح با معاون فرهنگی، اجتماعی و امور محتوایی مرکز ملی فضای مجازی داشته است که در ادامه می‌خوانید:

 

از چند ماه پیش درباره اقدام اخیر اپل هشدار داده بودیم / متاسفانه برخی در داخل می‌گویند اقدام اخیر اپل مختص ایران نیست

قطعاً با روند برنامه ما آشنا هستیم ما سعی می‌کنیم سوالاتمان را خیلی شفاف و صریح بپرسیم و شعار برنامه‌مان شفافیت است. اولین سوال ما این است گوشی شما چیست؟ اپل یا سامسونگ؟ اندروید یا آی او اس؟

خوراکیان: خوشبختانه اپل نیست

 

درباره این اتفاقات اخیر که موضوعش خیلی هم داغ است و کسی هم خیلی به آن واکنش نشان نداده است توضیح دهید چرا آن اتفاق افتاد؟

خوراکیان: آنطوری که خود اپل اعلام کرده است و بعضی از رسانه‌های بین‌المللی هم نقل قول کرده‌اند مشخصاً به دلیل تحریم بوده است و این کار قطعاً کار نادرستی است و در حقیقت ظلم به منافع مردم و کاربران محسوب می‌شود و نرم‌افزارها و خدماتی که در روند کارشان اختلال ایجاد شده اصلاً ربطی به بحث تحریم‌ها ندارد.

 

این مشخص بود که آن‌ها خیلی به این موضوعات فکر نمی‌کنند شما به عنوان معاون محتوایی مرکز ملی فضای مجازی پیش‌بینی چنین اتفاقی را نمی‌کردید؟

خوراکیان: این پیش‌بینی شده بود و به برخی از مسئولان هم قبلاً به صورت مکتوب اعلام شده بود.

 

به چه کسانی اعلام شده بود؟

خوراکیان: به هر حال به مراکزی که لازم بود اعلام شده بود.

 

کدام مراکز؟ اگر می‌شود به صورت شفاف بیان کنید.

خوراکیان: به صورت مکتوب به وزارت صمت ارجاع شده بود.

 

من خواهش می‌کنم به صورت شفاف بگویید. اگر پیش‌بینی چنین موضوعی را می‌کردید ما نباید واردات این نوع گوشی تلفن همراه را داشته باشیم که تا این حد قیمت آن بالاست و وقتی این گوشی‌ها وارد می‌شوند، چون ظرفیت‌های زیادی دارند مردم دوست دارند از همه ظرفیت‌های آن استفاده کنند.

خوراکیان: فقط در سال گذشته ۲ میلیارد دلار صرف این گوشی‌ها در کشور شد. این علاوه بر آن هزینه‌ای است که صرف خود این گوشی‌ها می‌شود. کسانی که در این مسیر هزینه کردند، خدمات و نرم‌افرازها و کسب‌وکارهایی که شکل گرفته، در حقیقت میلیاردها دلار هزینه‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری همه با آسیب و مشکل مواجه شدند. نکته‌ای که من می‌خواهم اینجا عرض کنم این است که خود اپل می‌گوید به خاطر تحریم این کار را انجام داده است، اما ما در داخل می‌بینیم که بعضی‌ها می‌گویند این کاری است که اپل با همه کشورها انجام می‌دهد. این روشن است که تفاوت ما با کشورهای دیگر این است که اگر کشورهای دیگری پروتکل‌های اپل را رعایت نکردند و دچار مسئله‌ای شبیه به این شدند، آن‌ها راه روابط عادی و کار عادی‌شان باز است. در حالی که مسیر عادی کار آن‌ها باز بوده چنین مشکلی برایشان به وجود آمده، اما برای ما کلاً این محدویت‌ها و مشکلات به طور کلی برای ما اعمال شده است.

به هر حال این یک مسئله جدی است. ما فکر می‌کنیم که نباید با سرماه‌های ملی اینگونه مواجهه پیدا کنیم. کسی که علیه ملت ایران رفتاری انجام می‌دهد یک بحث جداست، اما مهمتر از آن بحثی است که ما انجام می‌دهیم و تصمیماتی است که ما در داخل اتخاذ می‌کنیم.

 

چه کسی این تصمیم را نگرفته است؟

خوراکیان: وزارت صمت، وزارت ارتباطات. این‌ها حتماً باید در این موضوع ورود کنند. الآن هم دیر نشده است. تصمیم بگیرند و حداقل در ورود این امکانات و در مورد کسب‌وکارها و در مورد اینکه این فضا، فضای ناامنی است و به هیچ وجه مناسب سرمایه‌گذاری نیست و به خصوص در ثبت کردن یا به‌اصطلاح همان رجیستر کردن گوشی‌های آیفون و به باد رفتن هزینه‌های هنگفتی که صورت گرفته است و شما اصلاً نتوانید از آن امکان استفاده کنید.

عرض من این است که در خصوص این داستانی که برای اپل به وجود آمده است و قبلاً هم مورد مشابهی برای آن ایجاد شده بود که البته کوچکتر از این مورد بود و به تعبیری که نیویورک تایمز گفته بود این سری تهاجمی بود و مرحله‌ای نبود، خب وقتی به این صورت عمل شده من اصلاً به گذشته کاری ندارم و دنبال متهم نیستم. من حرف از آینده می‌زنم و می‌گویم الآن که با این شرایط مواجه هستیم باید یک تصمیم جدی گرفته شود. باید یک هماهنگی جدی به وجود بیاید و اینکه یک نفر مصاحبه کند و بگوید این مخصوص ایران نبوده و در جاهای دیگر هم اعمال شده است، تا این مقدار سطحی‌نگری درست نیست. در حالی که خود اپل در پاسخ مکاتبه کاربران ایرانی رسماً گفته است به خاطر تحریم این کار را کردم، من الآن تصویر آن را هم دارم.

 

منظورتان معاون وزیر ارتباطات است؟

خوراکیان: نه. کاربران مختلف دیگر...

 

معاون وزیر ارتباطات این را گفته بود؟

خوراکیان: من به ایشان کاری ندارم. منظور من جواب اپل به کاربرانی است که با آن مکاتبه کردند. موضوع این است خودش اینطور می‌گوید و معنایی ندارد که ما بگوییم فقط مربوط به ایران نیست و بخواهیم ذهن را منحرف کنیم. نباید اینگونه برخوردکنیم. باید نسبت به سرمایه‌های ملی نسبت به استقلال و غرور ملی احساس مسئولیت کنیم و یک تصمیم جدی در این رابطه بگیریم. به هر حال آن چیزی که لازم است اطلاع رسانی به عموم جامعه صورت بگیرد و ابعاد موضوع مشخص شود و تصمیم محکمی گرفته شود.

 

باید واردات گوشی‌های آیفون ممنوع شود

آقای دکتر فکر کنید شما همه کاره کشورید باید چه کار می‌کردید؟

خوراکیان: باید حداقل از ۶ ماه قبل در مورد امکانات اپل یک تصمیم محدودیت‌زای جدی می‌گرفتیم.

 

یعنی چی؟ یعنی اپل را وارد نمی‌کردیم؟

خوراکیان: بله. باید واردات گوشی‌های اپل را ممنوع می‌کردیم. به نظر من هیچ نقص و مشکلی در کشور به وجود نمی‌آمد. ما چه مشکل ارتباطی‌ای با ممنوعیت واردات اپل پیدا می‌کردیم؟ در حال حاضر گوشی‌های دیگر امکانات و زمینه‌های ارتباطی استفاده از نرم‌افزارهای مختلف و ظرفیت‌های مختلف آن‌ها به مراتب بهتر از آیفون است. خب اپل را ممنوع می‌کردیم، رجیستر نمی‌کردیم.

بعضی چیزها مسئولیت حاکمیت است. ما نمی‌توانیم از عموم مردم انتظار داشته باشیم که اگر چنین مشکلی در راه است کاربر تشخیص دهد و مثلاً از چند ماه قبل خودش گوشی‌اش را عوض کند. این مسئولیت حاکمیتی است. مسئولیت وزارتخانه‌ها و دستگاه‌هایی است که در این زمینه مسئول هستند. باید به موقع زنگ خطر را برای جامعه به صدا درآورند. اپل در سراشیبی بازار است اگر این تصمیم‌گیری می‌شد یا حتی الآن بشود ممکن است اپل به واسطه شرایطی که دارد مسیر خود را تغییر دهد. به هر حال برای ما روشن است که این یک برنامه و ظلم به کاربران است و ربطی به تحریم‌ها و مسائل دولت‌ها ندارد و مستقیم متوجه مردم و کاربران است این‌ها باید شفاف و روشن شود.

 

بگذریم از موضوع اپل آقای خوراکیان. می‌خواهم یک سوال تست حافظه از شما بپرسم؟

خوراکیان: بفرمایید.

 

(شما مطمئن باشید ما سال را به پایان نخواهیم رساند مگر اینکه هاتگرام و تلگرام طلایی یا موتورشان ایرانی می‌شود یا مسدود خواهند شد). این جمله را می‌دانید چه کسی و چرا گفته است؟

خوراکیان: خودم گفته‌ام.

نخیر. اشتباه گفتید.

خوراکیان: ولی من هم حتماً گفته‌ام. شاید آقای فیروزآبادی هم گفته باشند.

 

بله. ایشان گفته‌اند. آن روز شما هم اینجا در استودیو بودید و آقای فیروزآبادی جای شما نشسته بودند و در همین برنامه این موضوع را بیان کردند. این اتفاقی که آقای فیروزآبادی در این برنامه با اطمینان از آن سخن گفتند قرار است محقق شود؟

خوراکیان: ما دیدگاهمان همین است و هیچ تغییری در نظر کارشناسی ما و دیدگاه مرکز ملی فضای مجازی به وجود نیامده است. ما حرفمان این است که استفاده از هاتگرام و تلگرام طلایی برای همیشه به هیچ وجه مقدور نیست الا اینکه آن‌ها به یک پیام رسان مستقل داخلی تبدیل شوند؛ و اگر در این زمینه فرصتی داده شده که به نظر ما از جهاتی مطلوب بوده به این دلیل بوده که این تلاش باید صورت می‌گرفت و این راه راهی بود که در گذشته امکان طی کردن آن وجود نداشت و الآن کشور در مسیر این تجربه است و حتماً باید طی می‌شده و این فرصت باید داده می‌شده است. ما باید با شرایطی که در کشور برای تلگرام پیش آمد هم به آن اهداف اصلی اولیه رسیدیم که اگر لازم بود در ادامه برایتان توضیح می‌دهم.

 

لطفاً الآن بگویید آیا فکر می‌کنید به اهدافتان رسیدید؟ اصلاً آن اهداف چه بود؟

خوراکیان: یک هدف اصلی ما این بود که جلوی رشد تلگرام گرفته شود که این اتفاق افتاد. هدف دوم این بود که مردم بدانند فضای تلگرام فضای غیرقانونی و ناامنی است، چون این فضا در حال حرکت به سمت فعالیت‌های اقتصادی گسترده‌تر بود. بحث پول مجازی و خطر جذب سرمایه‌های عمومی و پول در گردش وجود داشت که خطرات بزرگی برای اموال و دارایی‌های مردم محسوب می‌شد. این احتمال وجود داشت که در آینده اگر چنین اتفاقی رخ دهد، با جمع‌آوری پول‌های مردم و با تصمیمی مشابه تصمیم اخیر اپل، یعنی تحریم تلگرام، سرمایه‌های مردم از بین برود. پس از آن افکار عمومی این سوال را مطرح می‌کنند که اگر این فضا غیرقانونی بود چرا کسی اعلام نکرد؟ چرا همه نهادها در این فضا فعالیت می‌کردند؟ با این اعلام موضع و اتفاقی که رخ داد مردم متوجه شدند این نرم‌افزاری است که فضای قانونی و امنی ندارد. نکته سوم اینکه ترافیک تلگرام بشدت کاهش پیدا کرده است. ممکن است افرادی که قبلاً از تلگرام استفاده می‌کردند الآن هم این پیام‌رسان را داشته باشند، اما قطعاً این میزان استفاده به شدت کاهش پیدا کرده است.

 

درباره این موضوع آمار هم دارید؟

خوراکیان: بله. بیش از ۵۰ درصد ترافیک تلگرام کاهش پیدا کرده است. چه کسی این موضوع را پیش بینی می‌کرد؟ حتی خود تلگرام هم فکر نمی‌کرد که ایران بتواند بیش از ۵۰ درصد ترافیک این پیام‌رسان را کاهش دهد و این مسئله‌ای بود که برای آن‌ها هم خیلی مهم بود.

 

پس چرا صدایشان در نیامده است؟

خوراکیان: قطعاً آن‌ها که این اعتراف را نمی‌کنند، اما برای ما کاملاً روشن است. بعد از این اتفاقاتی که عرض کردم فرصتی ایجاد شد برای اینکه بخش عمده‌ای از همین پیام‌رسان از طریق واسطه‌های داخلی استفاده شود و این فرصت ایجاد شود که یا این واسطه‌های داخلی بتواند به یک پیام‌رسان داخلی تبدیل شود یا اینکه تلکیف‌شان مشخص شود. البته آن کسی که باید تکلیف را مشخص کند طبیعتاً قوه قضائیه است و ما در این زمینه نقشی نداریم، اما از آنچه که در این زمینه اتفاق افتاده رضایت زیادی داریم، نتایج خوبی را ارزیابی می‌کنیم و البته در آینده و در ادامه مسیر باید تعیین تکلیف شود.

 

آن ۵۰ درصد کاهشی که گفتید با احتساب هاتگرام و تلگرام طلایی بود؟

خوراکیان: بله.

 

یعنی استفاده از آن‌ها هم کاهش پیدا کرده است؟

خوراکیان: خیر. استفاده از آن‌ها کاهش نداشته است بلکه جمع استفاده از تلگرام چه از طریق هاتگرام و تلگرام طلایی و چه از طریق تلگرام اصلی به وسیله فیلترشکن‌ها یا هر چیز دیگر، پس از فیلترینگ تلگرام نسبت به جمع ترافیک تگلرام در قبل از فیلترینگ حداقل ۵۰ درصد کاهش داشته است.

 

قوه قضائیه به هاتگرام و تلگرام طلایی فرصت داده است و درباره مسدودسازی آنها هم این قوه باید تصمیم بگیرد 

 

اگر فکر می‌کردید که نمی‌شود موضوع هاتگرام و تلگرام طلایی را مدیریت کرد، یعنی نمی‌شود یا موتورشان ایرانی کرد یا آن‌ها را مسدود کرد پس چرا وعده دادید تا آخر سال این اتفاق رخ می‌دهد؟

خوراکیان: ما که وعده ندادیم بلکه گفتیم کسانی که این امکان را فراهم کردند این فرصت را خواسته‌اند. بالاخره آن کسی که باید تشخیص دهد که این شامل همان حکم مربوط به تلگرام می‌شود یا نه، قوه قضائیه است. به هر حال آن‌ها با استدلال‎هایی که داشتند و با ارائه‌ای که داشتند توانستند این فرصت را بگیرند. اگر این فرصت تمام شود این دو پیام‌رسان یا باید تبدیل شوند به یک پیام‌رسان داخلی یا از ادامه فعالیت‌شان جلوگیری شود.

 

در حوزه فضای مجازی مرجعی بالاتر از مرکز ملی فضای مجازی وجود دارد؟

خوراکیان: مرجع بالاتری وجود ندارد، ولی مسئولیت ملی فضای مجازی چیزی است که باید در ادامه ببینیم چه بخش و سطحی از کار به عهده این مرکز است و چه سطحی از کار به عهده بقیه بخش‌ها و مراکز است.

 

مسئله من الآن این است که مگر می‌شود شما به عنوان عالی‌ترین مرجع حوزه مجازی و البته تخصصی‌ترین مرجع، تصمیمی بگیرید و دیگران بگویند نمی‌شود و آن را انجام ندهند؟

خوراکیان: منظورتان از تصمیم چیست؟ اگر منظورتان فیلترینگ است ما آن تصمیم را نگرفتیم.

 

نه. همین هاتگرام و تلگرام طلایی را می‌گویم.

خوراکیان: اینم ما تصمیم نگرفتیم.

 

خود آقای دکتر فیروزآبادی گفتند مطمئن باشید تا آخر سال این اتفاق رخ می‌دهد!

خوراکیان: نه. ایشان نگفتند این اتفاق رخ می‌دهد، بلکه گفتند یا باید این اتفاق بیفتد و آن‌ها به پیام‌رسان داخلی تبدیل شوند، در واقع ایشان گفتند تا آخر سال این موضوع تعیین تکلیف می‌شود. در واقع یا باید به پیام‌رسان داخلی مستقل تبدیل شوند یا از ادامه کار آن‌ها ممانعت به عمل آید. چه کسی باید این ممانعت را به عمل بیاورد؟ همان کسی که حکم ممانعت فعالیت تلگرام را صادر کرد.

 

اما این اعلام رسمی مرکز شماست؟

خوراکیان: یعنی چی اعلام رسمی مرکز است؟

 

وقتی آقای فیروزآبادی این را می‌گویند یعنی اعلام رسمی مرکز شماست؟

خوراکیان: من هم همین را عرض می‌کنم و چیز جدایی نمی‌گویم. شما باید به نوع بیان دقت داشته باشید. بیان این است؛ هاتگرام و تلگرام طلایی در فرصتی که به آن‌ها داده شده است - این فرصت را همان کسی به آن‌ها داده که حکم مسدود شدن تلگرام را صادر کرده است- و آن کسی که باید از ادامه فعالیت آن‌ها جلوگیری کند و بگوید این فرصت کافی است و بگوید یا شما تبدیل شده‌اند به پیام‌رسان داخلی و به کار خود ادامه دهید، چون از تلگرام ارتباط‌تان قطع شده است و می‌توانید همان سرویس را خودتان ارائه دهید یا اینکه بگوید یا اینکه نمی‌توانید کار را ادامه دهید و این بحث روشنی است. ما هم الآن همین را می‌گوییم و آن مرجعی هم که باید این تصمیم را بگیرد همان مرجعی است که حکم به مسدودسازی تلگرام داده است. در واقع همان مرجع اجازه فعالیت به این‌ها داده است و همان مرجع هم باید در پایان فرصتی که به آن‌ها داده تصمیم بگیرد که آن‌ها ادامه دهند یا ندهند.

 

شما به گونه‌ای خودتان را کنار می‌کشید. شما می‌توانید تصمیم را گردن کسی دیگری نیندازید و خودتان اقدام کنید بالاخره شما مرجع عالی فضای مجازی هستید.

خوراکیان: ما در همه حوزه‌ها هم همکاری می‌کنیم و هم اگر اظهارنظری از ما بخواهند، می‌گوییم. آن چیزی که وظیفه ما بوده تهیه سند ساماندهی پیام‌رسان‌های داخلی بوده که یک سند ملی است. ما این سند را تهیه کرده‌ایم و در شورای عالی به تصویب رسیده است. ما هم موظفیم که ابعاد تحقق این سند را دنبال کنیم و گزارش بخش‌هایی از این سند که احتمالاً دچار مشکل شده است را به مراجع ذی‌ربط بدهیم و کارمان را پیگیری کنیم. اما این چیزی که شما می‌گویید را با موارد دیگر مخلوط نکنیم، چون حرف روشن است.

 

شما مسئول هماهنگی دستگاه‌ها هم هستید دیگر؟

خوراکیان: بله. قطعاً هم همین طور است.

 

پس خیلی راحت می‌توانید این موضوع را هماهنگ کنید که با توجه به نظر شما و نظر کارشناسی‌تان این اتفاق رخ دهد؟

جواب: حرفی نیست همین اتفاق هم می‌افتد، شما چرا اصرار دارید این موضوع را بپیچانید؟

 

من نمی‌خواهم موضوع را بپیچانم بلکه یک سوال روشن دارم آیا بعد از پایان امسال و در سال آینده امکان تمدید فرصت هاتگرام و تلگرام طلایی وجود دارد یا نه؟

جواب: این سوال را از من نپرسید بلکه از کسی بپرسید که تا الآن به آن‌ها فرصت داده و وظیفه قانونی‌اش بوده که این کار را انجام دهد بپرسید. از من بپرسید داستان هاتگرام و تلگرام طلایی چیست تا من برای شما روشن کنم. 

 

خب داستان چیست؟

جواب: داستان این است که هاتگرام و تلگرام طلایی یک ظرفیت ارزشمندی است. به هر حال ما باید به جوان‌های کشور در این حوزه میدان دهیم و اعتماد کنیم. به هر حال مسئله نیاز ما به پیام‌رسان ملی هم مطرح است و ما باید همه چیز را با هم ببینیم. شما به مسئله به صورت چند بعدی نگاه کنید. از یک طرف مسئله محدودسازی خود تلگرام برای ما مطرح است و از طرف دیگر تقویت ظرفیت‌های موجود مطرح است. همان مسئولانی که تصمیم گرفتند تلگرام فعالیت خود را ادامه ندهد همان‌ها این فرصت را به این مجموعه دادند. حالا چه اصراری است که این فرصت را خراب کنیم؟ یا از این فرصت استفاده می‌شود و نتیجه می‌دهد و همه ما افتخار می‌کنیم به اینکه بچه‌های ما و جوان‌های ما توانستند نرم‌افزار واسطی را که تعداد زیادی کاربر در آن فعال بودند به یک پیام‌رسان مستقل داخلی تبدیل کنند. اینکه نباید ما و شما را ناراحت کند! آیا ما از این موضوع ناراحت می‌شویم بلکه خوشحال می‌شویم و به آن افتخار می‌کنیم، یا از این فرصت استفاده نمی‌شود.

 

شما به عنوان یکی از مسئولان مرکز فضای مجازی فکر می‌کنید این اتفاق رخ دهد؟

خوراکیان: ممکن است رخ دهد. من که فنی نیستم بخواهم نظر دهم. همه چیز هم از قبل روشن نیست. آیا در زمینه‌های دیگری که در کشور به آن‌ها میدان دادیم از قبل مطمئن بودیم که حتماً به موفقیت می‌رسیم؟ مواقعی بود که به موفقیت نرسیدیم. مواقعی هم بود که در زمان لازم به موفقیت نرسیدیم و مسئولان مربوطه تصمیم گرفتند فرصت دیگری به آن‌ها بدهند حالا یا می‌شود یا نمی‌شود. مسئله روشن است. شما اصرار دارید که مسئله را مبهم کنید در صورتی که اصلاً مبهم نیست یا این فرصت به نتیجه می‌رسد و این دو پیام‌رسان به یک پیام‌رسان داخلی مستقل تبدیل می‌شوند که بسیار عالی است، اهلاً و سهلاً! یا نمی‌شود، بسیار خب روزی که نشد و کسانی که این فرصت را به این سیستم دادند به این نتیجه رسیدند که این فرصت دیگر کافی است و نتیجه مطلوب را ندارد بسیار خب، این فرصت را از آن‌ها می‌گیرند. قضیه روشن است و اینقدر پیچ ندارد. اما بگذارید بحث مهمی را به شما بگویم؛ اگر مسئله ما مسئله پیام‌رسان ملی است که این مهمترین موضوع است. اگر به هاتگرام و تلگرام طلایی هم فرصتی برای فعالیت داده می‌شود به خاطر همین مسئله است. ممکن است فردا یا در ادامه همین جلسه شما درباره اینستاگرام از من بپرسید.

 

اجازه دهید بحث‌ها داخل یکدیگر نروند.

خوراکیان: نه. داخل همدیگر نیست من دارم راجع به همان موضوع صحبت می‌کنم می‌خواهم یک بحث اساسی را به شما بگویم. اگر شما بدانید چه می‌خواهم به شما بگویم قطعاً می‌گویید احسنت.

 

ما از اولش می‌گوییم احسنت. (با خنده) 

خوراکیان: عرض من این است، قبل از اینکه این را بگویم اول تاکید کنم که در این سخن نه بحث سیاسی می‌کنم و نه اصلاً عددی هستم که به شخص خاصی نظری ابراز کنم. چون بیش از ۲ سال است که به طور مستقیم درگیر مسئله پیام‌رسان هستم، سینه من پر است از ابعاد مختلفی که در حوزه پیام‌رسان مطرح بوده و بحث و بررسی شده است. نمی‌خواهم ادعا کنم، اما شاید اگر قرار باشد در این کشور ۱۰ نفر را لیست کنند که در حوزه مسئله مدیریتی پیام‌رسان حرف و اطلاعات دارند حتماً من جزو یکی از ۱۰ نفر هستم. این را نمی‌گویم برای ادعا بلکه برای نتیجه‌گیری می‌گویم. اگر بپرسیم اساسی‌ترین مسئله در بحث پیام‌رسان چیست؟ بستنِ کدام است؟ باز کردنِ کدام است؟ این طرف قضیه چطور است؟ آن طرف قضیه چطور است؟ من به شما این پاسخ اصلی را می‌دهم که ما در کشور خلا داریم. اگر فردا بخواهیم مثلاً راجع به اینستاگرام هم تصمیمی بگیریم آن خلا آنجا هم است و راجع به تلگرام هم بود.

 

آن خلا چیست؟

خوراکیان: خلا پیام‌رسان ملی و بومی. این خلا را چه کسی باید جبران کند؟ این سوال اصلی است. من الآن این سوال را به شما توضیح می‌دهم. بیایید همه سه ماه به این سوال بچسبیم و آن را دنبال کنیم. چرا که این همان سوالی است که مشکل کشور را حل می‌کند. آن سوال این است که چه کسی و چه جایگاهی در کشور متولی و مسئول حل کردن پیام‌رسان ملی و بومی است؟

 

شما که می‌گویید جزو ۱۰ نفر اصلی هستید خواهشاً خودتان به این سوال جواب دهید.

خوراکیان: بله جواب می‌دهم.

 

خوب بگویید چه کسی؟

خوراکیان: همین را می‌خواهم عرض کنم شما اجازه دهید تا بگویم. چه کسی مسئول است؟ دولت. چرا دولت مسئول است؟ این ادعای من نیست. این متن مصوب سند ساماندهی پیام‌رسان‌هاست. بگذارید این را دقیق‌تر بگویم، منظور من شبکه ملی اطلاعات است. در این سند انجام و تحقق خدمات پایه به عهده دولت گذاشته شده است یا با حمایت یا با تصدی‌گری. در اینجا دیگر مشکلی نیست و دست دولت باز گذاشته شده است. در این سند از جمله خدمات پایه، پیام‌رسان بومی و ملی است. در حقیقت در سند شبکه ملی اطلاعات، خدمات پایه مثل جویشگر یا همین پیام‌رسان بومی بر عهده دولت گذاشته شده است. البته در آنجا تصریح نشده است که دولت با حمایت یا تصدی‌گری یا به هر شکلی این کار را باید انجام دهد. ما این مسئله را باید جدی بگیریم. حالا دولت یا می‌خواهد با حمایت این مسئله را حل کند، که یک مرحله آمدند جلو و حمایت‌هایی صورت گرفت، اما مشکل حل نشد. این حمایت باید به طور جدی اتفاق بیفتد. اگر قرار است بخش خصوصی این کار را انجام دهد باید تعیین کنند کدام بخش خصوصی؟ چرا که بخش خصوصی در کشور ما مشخص است. کدام قسمت بخش خصوصی است که توانایی حل مسئله پیام‌رسان عمومی و ملی را دارد؟ آن بخش را بیاورند وسط تا مشکل را حل کند. اگر هیچکدام از این‌ها نیست دولت باید تصدی‌گری کند مانند خیلی چیزهای دیگر که دولت تصدی‌گری کرده است. برای حل مسئله پیام‌رسان ملی و عمومی باید ببینیم چه کسی مسئول آن است. سند شورای عالی فضای مجازی گفته مسئول حل این موضوع دولت است البته دولت هم که می‌گویم منظور شخص خاصی نیست بلکه سیستم منظور است. این عزم باید به وجود بیاید و این اتفاق باید رخ دهد تا همه این ظرفیت‌ها...

 

الآن عزمی می‌بینید؟

خوراکیان: اگر بود که تا الآن حل شده بود. حرف من همین است من می‌گویم به حاشیه نرویم.

 

یعنی ما بنشنیم و فقط تماشا کنیم؟

خوراکیان: نه. بلکه برویم سراغ این موضوع که گفتم.

 

می‌دانید دغدغه من چه چیزی است آقای خوراکیان؟ بگذارید من دغدغه خود را به شما بگویم. دغدغه من این است که الآن ما وقت می‌گذاریم و فرصت را در اختیار هاتگرام و تلگرام طلایی می‌گذاریم. نتیجه آن این است که موضوعی که ۲.۲ میلیارد دلار برای آن هزینه شده یعنی همان اینترنت نامرئی یا همان بلاکچین که قرار است ۶ ماه دیگر ارائه شود آن وقت دیگر کار از کار گذشته است.

خوراکیان: اگر الآن هاتگرام و تگلرام طلایی را ببندند مشکل پیام‌رسان در کشور حل می‌شود؟ من ایرادم این است که شماها متوجه نمی‌شوید مشکل کجا باید حل شود. درست مطالبه کنید. کارشناسی بحث را پیگیری کنید.

 

الآن این کارشناسی نیست؟

خوراکیان: نه. کارشناسی این است که ما بدانیم مسئله پیام‌رسان در کشور این است که باید پیام‌رسان بومی و ملی ایجاد شود. چه کسی مسئول این کار است؟ دولت. تا این کار صورت نگیرد، شما اگر هاتگرام را هم الآن ببندید آیا فردا نیاز کشور به پیام‌رسان ملی با بستن هاتگرام و تلگرام طلایی حل خواهد شد؟ اصلاً موضوع این نیست. دلخوری اصلی من این است که چرا تمام موضوع در بحث پیام‌رسان وارد این فضا می‌شود؟ اشکالی ندارد که وارد این فضا شود، اما بگویید و سوال هم بکنید، پیگیری هم بکنید، حرفی نیست، اما اصل مسئله را فراموش نکنید.

 

آقای دکتر شما از من چیزی را مطالبه می‌کنید که خودتان بانی آن هستید شما می‌گویید مطالبه پیام‌رسان‌های بومی...

خوراکیان: ما مصوب کردیم دیگر...

 

نه. لطفاً گوش کنید، شما بحث پیام‌رسان‌های ملی را در نظر می‌گیرید. ابتدا ۶ پیام رسان ملی انتخاب می‌شود و بعد ۲ تا از آن‌ها به عنوان دو پیام‌رسان هدف انتخاب می‌شوند، اما از همان‌ها هم حمایت نمی‌شود! الآن آن‌ها مدعی هستند که ۵، ۶ ماه است که با پیام‌رسان‌های داخلی جلسه گذاشته نشده است!

خوراکیان: عرض من هم همین است. اگر ما چند پیام‌رسان داخلی داریم یا این‌ها می‌توانند، چرا که ظرفیت‌های آن‌ها مشخص است امکانات‌شان هم معلوم است. پیام‌رسان‌هایی که آمدند نقش ملی ایفا کردند...

 

در همین جا یک انتقاد دیگر هم مطرح می‌شود و آن این است که پولی که صرف هاتگرام و تلگرام طلایی شد اگر به پیام‌رسان‌های داخلی اختصاص داده می‌شد قطعاً آن‌ها رشد می‌کردند!

خوراکیان: من که نباید اختصاص دهم. مگر من به هاتگرام و تلگرام طلایی پول دادم؟ من سند آن را تصویب کردم. من گفتم...

 

فشار که می‌توانستید بیاورید.

خوراکیان: بله. می‌توانستیم، اما کار ما که کار رسانه‌ای نیست. کار شما کار رسانه‌ای است. بحث این است که ما حتی دست را باز گذاشتیم و محدودیت ایجاد نکردیم که به چه شکل این کار انجام شود. ما گفتیم یعنی شورای عالی فضای مجازی گفت این مسئولیت با دولت است. اگر دولت می‌خواهد با حمایت این کار را انجام دهد پس انجام دهد. اگر می‌خواهد با تصدی‌گری این کار را انجام دهد پس بکند، اما این را باید بدانید تا مسئله ایجاد پیام‌رسان ملی و بومی حل نشود بقیه تصمیم‌ها مهم است، اما کافی نیست. 

 

آقای دکتر حرف‌های شما قبول. اما شورای شما الآن تقریباً به یک شورای مشورتی تبدیل شده تا یک شورای تصمیم‌گیر.

خوراکیان: این طور نیست. شورا تصمیم می‌گیرد. سوال شما دقیق نیست درست هم نیست. شما بگویید شورای شما تصمیم می‌گیرد، اما ضمانت اجرایی این تصمیم چیست؟ اگر می‌خواهید سوال را درست مطرح کنید این طور بگویید.

 

همان است تقریباً.

خوراکیان: نه خیلی فرق می‌کند. شورای مشورتی یعنی تصمیمی از آن درنمی‌آید و فقط مشورتی می‌کنیم و توصیه‌ای هم می‌کنیم و بلند می‌شویم و خداحافظ شما! سلمکم‌الله! و می‌رویم دنبال کارمان. اما اینطور نیست.

 

شورایی هم که تصمیم بگیرد، اما کسی گوش نکند می‌شود مشورتی دیگر!

خوراکیان: شورای ما اسناد مهمی را در این دو سال اخیر تصویب کرده است.

 

کدام یک از آن‌ها انجام شده است؟

خوراکیان: بله. همین درست است همین را باید بپرسید. بگویید برای به سرانجام رسیدن اسنادی که در شورای عالی فضای مجازی مطرح و تصویب شده است چرا ضمانت اجرایی وجود ندارد؟ در این صورت من هم می‌گویم با شما موافقم.

 

شورایی که در آن رئیس جمهور می‌نشیند و بزرگان...

خوراکیان: گوش بدهید! ما وقتی در مجلس چیزی تصویب می‌کنیم، اگر کسی از آن مصوبه تخطی کند دیوان محاسبات به حساب او می‌رسد. در دولت اگر کسی تصمیمی می‌گیرد و کسی خلاف آن عمل کند یک سازمان برنامه و بودجه و فلانی هست که به آن بودجه نمی‌دهند یا می‌گویند بودجه را به این مصوبه می‌دهیم، یعنی ابزارشان ابزار اعتبار است. مرکز ملی فضای مجازی که نه ابزار نظارتی به آن معنا را دارد که بخواهد کسی را بازخواست کند و نه ابزار اعتباری و بودجه‌ای دارد که بخواهد بر اساس آن مصوبه بودجه کسی را کم و زیاد کند … شما این را بدانید که مصوبات مهمی در شورای عالی فضای مجازی بوده و مصوبات مهمی هم به انجام رسیده، اما مصوبات مهمی هم یا به اندازه کمی انجام شده و کامل نشده یا بعضی از آن‌ها هم عزم‌ها و اتفاقات بزرگتری نیاز دارد. باید کمک کنیم که کم و کسر کار درست شود و ضمانت اجرایی آن مصوبات به وجود بیاید، مرکز به جایگاه لازم برسد، دولت‌ها اعتبار لازم را قائل شوند. این موضوع، موضوع روز دنیاست، موضوع آینده است و نه تنها در بحث‌های فرهنگی، اجتماعی و اخلاقی حتی در اقتصاد، حکمرانی، امنیت و در همه مسائل، دولت‌ها نقش خود را در عرصه‌های مختلف از دست می‌دهند و بیشترین ضرر را می‌کنند اگر به فکر برنامه‌ریزی در جهت تنظیم و استفاده بهینه از فضای مجازی نباشند.

 

موضوع حکمرانی فضای مجازی در مرکز ملی فضای مجازی در دست بررسی است و آثار خوبی هم داشته است 

 

گفتید حکمرانی؟ قرار بود معاونت شما موضوعی را درباره حکمرانی فضای مجازی آماده کند آیا انجام شده است؟

خوراکیان: بله. ما این روزها بحث مهمی را در مرکز ملی فضای مجازی داریم که به نظر من بحث بسیار ارزشمندی است و آن مقداری هم که انجام شده آثار خوبی داشته است و آن عبارت از این است که مسئله حکمرانی در پرتو تحولات فضای مجازی در آینده به چه صورتی است؟ ما در عرصه‌های مختلف شروع به مطالعه و گزارش در این زمینه کرده‌ایم. البته همه بخش‌های مرکز این کار را شروع کرده‌اند نه فقط معاونت ما. معاونت ما در بعضی از مجموعه‌های فرهنگی این وظیفه را انجام می‌دهد مثلاً ما برای وزارت ارشاد و اخیراً برای وزارت آموزش و پرورش این کار را انجام دادیم. ما این گزارش را به شخص محترم رئیس جمهور و یک رونوشت از آن را به دفتر مقام معظم رهبری ارائه می‌دهیم و به دستگاه‌ها و وزارتخانه‌ها نیز ابلاغ می‌شود. بر اساس این سند تحلیلی و مطالعاتی، دستگاه‌ها موظف می‌شوند تحولات و برنامه‌های خود را متناسب با این پیش‌بینی‌ها تنظیم و ارائه کنند. این مسئله بسیار مهمی است و من همین جا از تمام دستگاه‌ها و حتی اضافه بر دستگاه‌ها از صاحب‌نظران، فعالان و کسانی که استقلال کشور برایشان بسیار اهمیت دارد می‌خواهم کمک فکری و کارشناسی کنند در اینکه ما به عنوان مثال در دهه آینده در آموزش و پرورش کشور بر اثر تحولات فضای مجازی با چه صورت مسئله‌هایی مواجه می‌شویم؟ کتاب درسی چه وضعی پیدا می‌کند؟ نقش معلم چه تغییری می‌کند؟ آیا آموزش به فضای مدرسه محدود خواهد ماند یا از فضای مدرسه به عرصه‌های دیگری کشیده خواهد شد که دیگر تحت برنامه‌ریزی نظام آموزش و پرورش نخواهد بود؟ نظام ارزیابی آموزشی چگونه خواهد شد؟ نقش شرکت‌های داخلی و خارجی در ارائه آموزش و مدرک دادن چه خواهد شد؟

 

این‌ها را بررسی کرده‌اید؟

خوراکیان: بله؛ این‌ها مهم است، ما از همه می‌خواهیم که به کمک بیایند تا این بحث محقق شود چراکه ما پیش‌بینی‌های لازم و مطالعات را انجام داده‌ایم.

 

شما می‌توانید در مرکز ملی فضای مجازی بخشی را ایجاد کنید که اگر دیگران نظر یا مطلبی دارند، بتوانند از آن طریق با شما در ارتباط باشند و راه ارتباطی آن را هم اعلام کنید.

خوراکیان: خب سایت مرکز که هست، البته ما در موضوعاتی که پیش می‌آید، معمولاً به طور مستقیم دعوت هم از کسانی که صاحب نظرند، می‌کنیم و این غیر از کمیسیون‌هایی است که داریم. حتی در آن کمیسیون‌ها هم ما سعی می‌کنیم اضافه بر اعضای رسمی حتی از بخش خصوصی هم دعوت کنیم. از فرهیختگان و صاحبنظران، هم در کمیسیون و هم در آن هسته‌های مطالعاتی که به تناسب موضوع تشکیل می‌شود، معمولاً دعوت می‌کنیم و معمولاً یک مصاحبات و مکاتباتی انجام می‌شود.

 

از این بخش بگذریم آقای دکتر، من چند سوال دیگر دارم؛ چون وقت برنامه تقریباً تمام است، خواهش می‌کنم خیلی کوتاه جواب دهید.

خوراکیان: به شرط آنکه شما اصرار نداشته باشید جواب من را بچرخانید. (با خنده)

 

من جواب را نمی‌چرخانم، اما شما شفاف جواب نمی‌دهید.

خوراکیان: اتفاقاً من امشب خداوکیلی جواب‌های خیلی شفافی به شما دادم، شما ذهنتان کمی دقیق نیست.

 

پس در این ۲-۳ سوال آخر کمی شفاف‌تر پاسخ دهید

خوراکیان: چشم

 

حدود یک ماه تا یک ماه‌ونیم است که جلسات شورای عالی فضای مجازی برگزار نشده است

 

اول از همه بگویید دقیقاً چند وقت است که شورای عالی فضای مجازی تشکیل جلسه نداده است.

خوراکیان: من دبیر شورا نیستم که مسئول جلسات باشم، من معاون مرکز ملی فضای مجازی هستم.

 

خب خبر هم ندارید؟

خوراکیان: خبر دارم، صبر کنید من می‌خواهم یک مقدمه‌ای بگویم بعد هم جواب را بیان می‌کنم.

 

من گفتم جواب‌ها کوتاه باشد که مقدمه نداشته باشد.

خوراکیان: فکر می‌کنم حدود یک ماه تا یک ماه‌ونیم، در واقع اگر اشتباه نکنم یک ماه است که تشکیل نشده است.

 

قرار هم نیست که تشکیل شود؟

خوراکیان: من خبر ندارم؛ از من سوال‌هایی در حد و اندازه خودم بپرسید. 

 

موضوع دیگر اینکه به ما بگویید کدام دستگاه‌ها بیشترین و کدام دستگاه‌ها کمترین همکاری را در اجرای تکالیف خودشان در مورد اسناد موضوعی شورای عالی فضای مجازی داشته‌اند؟

خوراکیان: من اگر همچین نظری بیان کنم حتماً غیرمنصفانه است، چون من یک کار کارشناسی انجام نداده‌ام و اندازه‌گیری دقیقی نکرده‌ام.

 

حدودی به ما بگویید؟

خوراکیان: حدودی هم نمی‌گویم، چون این یک جور قضاوت است. قضاوت هم حدودی معنا ندارد، اما من یک جمله به شما می‌گویم و آن این است که اگر مسئله فضای مجازی و ابعاد، گستردگی و تاثیرات آن را در نظر بگیریم، من راحت به شما عرض می‌کنم که هیچ سازمانی به اندازه این تحولات و این گستردگی تاثیرات و به خصوص در مسائلی مربوط به این فضا که در آینده‌ای نزدیک بیش از آنکه الآن با آن مواجه هستیم، درگیر خواهیم شد، هیچکس به آن اندازه مایه نمی‌گذارد، خیالتان از این نظر راحت باشد. هر وزارتخانه‌ای گفت من به اندازه کافی وقت گذاشته‌ام، بیاید تا من به آن‌ها بگویم کجاها کم گذاشته است.

 

در همین جا یک موضوع دیگری مطرح می‌شود و آن این است که برخی می‌گویند اکثر دستگاه‌هایی که در سند حمایت از پیام‌رسان‌های داخلی تکلیف داشتند، کمتر از ده درصد تکالف خود را انجام داده‌اند.

خوراکیان: ما درصد نگذاشته‌ایم تا حالا، بعضی تکالیف خوب انجام شده و بعضی تکالیف هم مبهم است.

 

درباره همین‌هایی که می‌گویید مبهم است، به نظرتان کدام‌ها کم گذاشته‌اند.

خوراکیان: من خط‌کش نگذاشته‌ام که درصد بدهم، شما این طور سوال کنید که چه کسی باید بیشتر از همه کار کند؟ جواب این سوال وزارت ارتباطات است، وزارت ارتباطات باید اراده کند و خودش را مسئول ایجاد پیام رسان ملی بداند که این فرق می‌کند با اینکه بگویند من به ۵ پیام‌رسان داخلی کمک کرده‌ام؛ دستشان درد نکند، کمک هم کرده‌اند، اتفاقات خوبی هم افتاده است، کارهای ارزشمندی هم انجام شده است و ما دستشان را هم می‌بوسیم، دعوای سیاسی هم نداریم، بلکه ما بحث کارشناسی داریم، اما اگر وزارت ارتباطات از موضع فعلی بیرون بیاید و بگوید من موظفم با برنامه‌ای ظرف مدت چند ماه تکلیف پیام‌رسان ملی را مشخص کنم؛ اگر توانستم با حمایت این کار را می‌کنم و اگر نشد، با بخش خصوصی و اگر نتوانستم با تصدی گری این کار را انجام می‌دهم. مسئولان وزارت ارتباطات باید بیایند وسط و داستان را تعیین تکلیف کنند، در آن صورت، وقتی شما نیاز کشور را به پیام‌رسان ملی برطرف کردید، دیگر تصمیماتی مانند تلگرام طلایی، اینستاگرام و فلان، همه در حاشیه می‌روند، چون شما اصل را حل کردید و این تصمیمات آسان می‌َشود.

 

بسیاری از کارشناسان می‌گویند که اصلاً چنین عزمی در وزارت ارتباطات وجود ندارد..

خوراکیان: من هم که همین را می‌گویم برادر عزیز.

 

مصداق این موضوع همین است که چند وقت پیش آقای فتاحی معاون جناب آقای آذری جهرمی یک نظرسنجی توئیتری در خصوص اعتماد مردم به پیام‌رسان‌های داخلی برگزار کردند که خیلی‌ها می‌گویند این نظرسنجی القای بی‌اعتمادی به پیام‌رسان‌های داخلی است و من حتی شنیدم که در مرکز شما هم به این موضوع انتقاد وجود داشت، اما هیچکس حاضر نشد در مرکز ملی فضای مجازی این مخالفت خود را با صدای بلند فریاد بزند و بیان کند.

خوراکیان: ما که به دنبال جوسازی نیستیم.

 

این جوسازی نیست، وقتی هدف شما این است که حمایت کنید...

خوراکیان: ما به دنبال جوسازی نیستیم و به دنبال یک نظر کارشناسی هستیم؛ ما می‌گوییم تا زمانی که در این کشور وزارت ارتباطات اراده نکند و خودش احساس مسئولیت نکند و براساس سند و نه بر اساس یک نظر شخصی، چون من که اصلاً عددی نیستم، خود را موظف نداند که مسئله ایجاد پیام‌رسان ملی را حل کند، با مواردی مانند اینکه اگر این را ببندیم و آن را شل کنیم، دیگری را سفت کنیم، فلان را یک ماه وقت اضافه بدهیم یا ندهیم، این داستان پیام‌رسان با این چیزها حل نمی‌شود؛ آدرس بیراهه ندهیم. وقتی اصل پیام‌رسان بومی حل شد، تصمیم‌گیری درباره این خرده‌ریزها آسان خواهد بود، هیچ ابهامی هم وجود نخواهد داشت، اما چون اصل این موضوع حل نشده است، شما اگر بیایید راجع به این فرعیات تصمیم بگیرید، چون می‌بینید آن نیاز اصلی برطرف نشده است، تصمیم‌گیری راجع به این فرعیات به مشکل و ابهام برمی‌خورد. باید اول اصل را حل کنیم، به خدا آن تصمیات حاشیه‌ای در ۴۸ ساعت حل می‌َشود.

 

سوال آخر اینکه...

خوراکیان: اجازه دهید یک چیز دیگر در مورد پیام‌رسان‌ها بگویم و بعد برویم سراغ سوال آخر. من یک حرف دیگر هم دارم که نمی‌دانم اصلاً بیان آن کار خوبی است یا نه. 

 

حتماً خوب کاری می‌کنید که بیان می‌کنید. (باخنده)

خوراکیان: ممکن است کسانی بگویند اصلاً این موضوع به شما چه ربطی دارد. اجازه دهید این حرف را از موضع مرکز ملی فضای مجازی بیان نکنم بلکه از موضع یک کاربر، یک دلسوز و اصلاً یک ایرانی یا بگویید یک خانواده شهید بیان کنم، این را که دیگر می‌توان ادعا کنم. چرا مسئولان ما اگر می‌خواهند پیامی به گوش جامعه برسانند، این را می‌برند در چاپخانه خارجی، اگر من می‌خواهم استعفا دهم، چرا در توئیتر انجام می‌دهم.

 

یا چرا در اینستاگرام؟

خوراکیان: یا اگر می‌خواهم جواب آن استعفاء را دهم، چرا می‌روم در اینستاگرام جواب می‌دهم، چرا ما برای پیام‌رسان‌های داخلی خودمان ارزش قائل نیستیم، چرا کاری نمی‌کنیم که اگر توئیتر هم مطلب ما از لحاظ خبری آنقدر برایش مهم بود و می‌خواست آن را منتشر کند، از مرجع یک پیام‌رسان بومی ما منتشر کند؛ من واقعاً دلم می‌سوزد. البته یک موضوع دیگری هم هست، حرفم را تکمیل می‌کنم که برداشت بدی نشود؛ یک وقتی است که ما یک حرفی داریم علاوه بر اینکه در رسانه کشور خودمان منتشر می‌کنیم، لازم است این حرف در دنیا شنیده شود، ما که پیام رسان‌مان در دنیا مخاطب ندارد، البته اینجا دوباره قصد محدودنگری ندارم، خودمان را به دست خودمان حبس نمی‌کنیم. قبول؛ این پیام را اضافه بر این، ببریم در چاپخانه خارجی هم منتشر کنیم، ولی من حرفم این است که چرا آن (ابزار خارجی) را در ابتدا قرار می‌دهیم. این موضوع مثل این است که فرض کنید آقا فرمایشی می‌فرمایند و مخاطب آن جهانی است، اما آن فرمایشات هیچ وقت آغازش در توئیتر انجام نمی‌َشود بلکه در رسانه‌های ملی و در داخل صورت می‌گیرد، اما حالا، چون یک سری علاقه‌مندانی در خارج وجود دارند و باید این پیام از مسیر پیام‌رسان‌های بین‌المللی به گوش علاقه‌مندان جهانی رسانده شود، در آنجا هم منتشر می‌شود و این خیلی خوب و عالی است و حتی لازم هم هست و باید حتماً انجام شود. من این توضیح را دادم که معلوم شود منظورم چیست.

 

بله همینطور است ما مخالف پیام‌رسان خارجی نیستیم بلکه می‌گوییم همه پتانسیل و انرژی خود را روی آن متمرکز نکنیم.

خوراکیان: حضرت آقا در این بیانیه‌ای که گام دوم فرمودند: «محاضره تبلیغاتی»،‌ای کاش می‌شد ما راجع به این محاصره تبلیغاتی هم یک وقتی حرف بزنیم و ابعاد آن را باز کنیم.

 

انشاالله یک وقت دیگر، چون می‌گویند وقت ما تمام است.

خوراکیان: اشکال ندارد، من عرضم این است که ما نمی‌گوییم خودمان به دست خودمان، خود را محاصره تبلیغاتی کردیم، من منظورم این نیست، اشتباه برداشت نشود بلکه من منظورم این است که اگر ما حرفی داریم، به خصوص حرفی که مخاطب اولیه‌اش داخل کشور است، چرا این را روی کولمان می‌گذاریم، می‌بریم در پیام‌رسان خارجی، آن هم پیام‌رسان‌هایی که حاضر نیستند با شما بنشینند و همکاری کنند، آن‌ها حتی قوانینی که برای خودشان می‌گذارند را حاضر نیستند برای ما رعایت کنند. اینستاگرام که قوانین و پروتکل راجع به پورن و مسائل غیراخلاقی گذاشته و خودش گفته که من این‌ها را فیلتر می‌کند و کار خوبی هم هست، اما همان قانون را درباره اینستاگرام ایرانی اعمال نمی‌کند، چرا ما پیام‌های خود را ببریم در یک همچین جایی منتشر کنیم. من می‌خواستم این بُعد دیگر ماجرا را هم بیان کنم. 

 

آقای دکتر وقتمان تمام شده است، به اندازه سی ثانیه توضیح دهید با توجه به آسیب‌هایی که اینستاگرام دارد، آیا قرار است تصمیمی درباره آن گرفته شود یا نه؟

خوراکیان: در هر لحظه‌ای بر اساس مطالعات و کارهایی که انجام می‌شود، ممکن است هر تصمیمی گرفته شود، ولی من باز به همان حرف اصلی اشاره می‌کنم. حتماً اینستاگرام برای فرهنگ، نیازها و مسائل کشور ما نیست و آسیب‌های آن بسیار زیاد است، ولی این یک طرف قضیه است و طرف دیگر ماجرا این است که ما در این موضوع خلاء داریم و آن خلا حتماً باید برطرف شود و صاف و پوست‌کنده بگویم که مسئول برطرف کردن این خلاء دولت است.

لزوم صدور دستورالعمل چگونگی اخذ مجوز صرافی‌ها برای ارز دیجیتال و الزام صرافی‌ها به داشتن کیف پول اختصاصی، در جلسه کمیسیون عالی تنظیم مقررات مرکز ملی فضای مجازی بررسی شد.

به گزارش مرکز ملی فضای مجازی، سید ابوالحسن فیروزآبادی دبیر شورای عالی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی، در جلسه کمیسیون عالی تنظیم مقررات این مرکز، بر اهمیت رمزارزها (ارز دیجیتال) برای حل مشکل نقدینگی و تبادلات ارزی در کشور تاکید کرد و گفت: باید مقررات‌گذاری حوزه رمزارزها هرچه سریع‌تر توسط نهادها و مراکز تخصصی از جمله بانک مرکزی و سازمان بورس و اوراق بهادار در کشور انجام شود.

وی با اشاره به سند الزامات و ضوابط حوزه رمز ارزها افزود: رمز ارزها می‌توانند در بهبود وضعیت اقتصادی کشور با توجه به شرایط فعلی مؤثر باشند و بر این اساس مرکز ملی فضای مجازی کشور نسبت به تهیه سیاست‌های کلان حوزه بلاک چین و رمز ارز اقدام کرده و از دستگاه‌های مربوطه خواسته شده تا نظرات خود را اعلام کنند.

در این جلسه، پس از ارائه سیاست‌های بانک مرکزی در رابطه با رمز ارزها و تشریح این سند توسط معاونت فناوری‌های نوین بانک مرکزی، پیشنهادهایی درباره چگونگی فراهم شدن امکان نظارت بر رمزارزهای جهان روا، لزوم صدور دستورالعمل چگونگی اخذ مجوز صرافی‌ها و الزام صرافی‌ها به داشتن کیف پول اختصاصی برای جلوگیری از تحریم‌های احتمالی، لزوم تقویت یکپارچگی در اسناد ارائه شده و مشکلات احتمالی توکن‌های عرضه شده توسط ICO ها به دلیل ممنوع بودن امکان پرداخت با این توکن‌ها در راستای بهبود و تقویت این سند ارائه شد.

بنابراین گزارش، پیش از این نیز سند الزامات و ضوابط حوزه رمز ارزها توسط بانک مرکزی کشور جهت نظرخواهی در سایت بانک منتشر شده است.

در این سند، رمزارزها به سه بخش رمزارز ملی، رمزارز منطقه‌ای، رمزارزهای جهان روا، تقسیم شده‌اند که در بخش رمزارز ملی و رمزارز منطقه‌ای، مجوز دهنده و منتشر کننده رمزارز بانک مرکزی است. اما رمزارزهای جهان روا، مانند بیت کوین و اتریوم که قابل تبادل در صرافی‌های مجاز بوده، نمی‌توانند به عنوان ابزار پرداخت در کشور مورد استفاده قرار گیرند.

همچنین توکن‌ها در این سند در ۵ دسته توکن با پشتوانه ریال، توکن با پشتوانه طلا و سایر فلزات گرانبها، توکن با پشتوانه ارز، توکن با پشتوانه سایر دارایی‌های مشهود و غیرمشهود و توکن بدون پشتوانه تقسیم‌بندی شده‌اند که در این سند در رابطه با توکن با پشتوانه سایر دارایی‌های مشهود و غیرمشهود و توکن بدون پشتوانه تاکید شده است تا مقررات مرتبط با آنها توسط سازمان بورس و اوراق بهادار تهیه و ابلاغ شود. البته باید در نظر داشت که این توکن ها (به جز توکن با پشتوانه ریال) نمی‌توانند به عنوان ابزار پرداخت مورد استفاده قرار گیرند.