مراقب خبرهاي جعلي باشيد

علي شميراني - گاهي اوقات اتفاقات غريبي در دنياي رسانه ها رخ مي دهد كه تجربيات هر كس را بيشتر مي كند. به هر حال زندگي يعني همين. اين اتفاقات نيز از آن جهت براي من غريب هستند كه در سال هاي قبل تر و به دلايلي كه در پي مي آيد چنين چيزهايي وجود نداشت تا ببينم و درس بگيرم.
مطبوعات سابقه اي چند ده ساله در كشور دارند و تا حدود زيادي ساختار خود را يافته و شايد به تعبيري شكل نهايي خود را به دست آورده اند. اما در مورد خبرگزاري هاي كشور اوضاع تا حدودي متفاوت است. اگرچه عمر نخستين خبرگزاري كشور يعني ايرنا به حدود هفتاد سال قبل باز مي گردد،‌ ليكن در سال هاي اخير خبرگزاري هاي ديگري نيز در كشور نشو و نما كردند كه شايد يكي از آنها با اغماض و از لحاظ ساختار حرفه اي تا حدودي شبيه ايرنا شد. ولي تعدادي ديگر با سبك و سياق كاملاً متفاوتي وارد شدند كه از اين جهت براي امثال من غريب و ناشناخته بود. البته اين به معناي عدم كارايي ايشان نبود.
سخن كوتاه كه اخيراً و به علت نا آشنايي تعداد قابل توجهي از خبرنگاران شاغل در روزنامه ها، يكي از اين خبرگزاري ها توانسته به جايگاه و نان و نوايي برسد. اگرچه در ابتدا تصور خود من اين بود كه شايد تنها در سرويس مربوط به حوزه كاري خودم يعني فناوري اطلاعات موضوع اين گونه است. ولي كمي بعد و با تحقيق از ساير همكاران مطبوعاتي متوجه شدم كه ظاهراً در مجموعه خبرگزاري مربوطه روال بر اساسي است كه در پي مي آيد.
در اين خبرگزاري كه از خبرگزاري هاي به نام كشور نيز هست و شروع خوبي نيز داشت، انواع خبرهاي كاملاً جهت دار، تبليغاتي و حتي دروغ و ساختگي درج مي شود. اما چرا؟
داستان از اين قرار است كه بر اساس جملات قبلي يعني عدم اشراف و آگاهي برخي روزنامه نگاران بر حوزه كاري خود، ايشان بدون هيچ تحقيق و بررسي خبر مربوط به خبرگزاري مربوطه را در صفحات خود به قول معروف Copy و Paste مي كنند. چنين وضعيتي در روزنامه هاي كشور، خبرگزاري مربوطه را در موقعيت وي‍ژه و ممتازي قرار داد. چرا كه به علت مسايل و مشكلات متعدد در بسياري از روزنامه ها، روزنامه نگاران كم تجربه كه به خبرگزاري مربوطه اعتماد كرده و به عبارتي بايد صفحات خود را نيز به هر ترتيب پر مي كردند، هر آنچه مي ديدند را به صفحه روزنامه سرازير مي كردند.
از اين به بعد اين خبرگزاري و خبرنگاران آن بودند كه سرنوشت اين مدير و آن نهاد را رقم مي زدند. به اين صورت كه اگر كسي يا جايي با ايشان چپ مي افتاد فرداي آن روز روزنامه هاي مختلف همان تيتري را مي زدند كه خبرگزاري مربوطه روي سايت نثار طرف كرده بود. و اگر كسي هم خوب رفتار مي كرد فردا مي توانست برود و كلي روزنامه را كه در مدحش تيتر زده بودند بخرد.
خلاصه هر جا كه خيرش برسد با انواع سرويس ها و خدمات متنوع مورد پذيرايي خبرگزاري مربوطه قرار مي گيرد. از خبرهاي جهت دار و سفارشي گرفته تا توليد انواع گزارش و حتي جعل اخبار.خوشبختانه دست خبرنگاران خبرگزاري مربوطه به حدي باز است كه بدون هيچ مشكلي هر خبري را كه تصور كنيد مي توانند روي سايت ارسال كنند. حال اين كه مديران رده بالاي ايشان به درستي در جريان امور قرار دارند يا نه باشد براي بعد. چون در هرصورت عذري قابل پذيرش نخواهد بود.
اگرچه به علت ناپختگي و كمي تجربه، برخي خبرهاي خبرگزاري مربوطه به شكل ناشيانه اي در تمجيد و انتقاد از شخص يا نهادي درج مي شود كه شايد با اندكي تامل براي هر كسي قابل درك باشد.
به هر تقدير اين موضوع به روزنامه نگاران مربوط مي شود كه به چنين جمع بندي و تشخيص برسند و بي جهت زمينه كم رنگ شدن نقش خود و نردبان ديگران شدن را فراهم نكنند.
از بردن نام خبرگزاري مربوطه نيز فعلاً معذورم. ولي به حد كافي شواهدي براي گفته هاي خود دارم.