توییتر پرچم ایران را عوض کرد
پیش از این ماسک با دامن زدن به مشکلات داخلی ایران بارها بهصورت علنی از فعال بودن یا امکان فعالسازی سرویس استارلینک خبر داده و اعلام کرده بود که استارلینک فعال است. وی در جریان اغتشاشات ۳ سال قبل ایران وعده داده بود که استارلینک را فعال خواهد کرد و حتی گفته شد نزدیک به ۱۰۰ ترمینال در آن دوره فعال شده است. این اظهارات در حالی مطرح شده که واردات و استفاده از تجهیزات استارلینک در ایران غیرقانونی است، اما گزارشهای متعدد از ورود و استفاده گسترده از این تجهیزات بهصورت غیررسمی حکایت دارد.
در دورانی که نبرد برای تصاحب اذهان بالا گرفته و نقش شبکههای اجتماعی در این میان بسیار پررنگتر از هر سلاحی است، شبکههای اجتماعی آمریکایی مانند ایکس، اینستاگرام با تعداد کاربران بالایی که دارند همواره سعی در هدایت افکار عمومی داشتهاند. این شبکهها بعضاً بدون رعایت قوانین ملی کشورها صحنه تاختوتاز سیاستهای مدنظر این کشور شدهاند.
این پایبند نبودن شبکههای اجتماعی به قوانین و مقررات کشورها باعث شده تا رگولاتوری کشورهای مختلف بارها با استناد به قوانین و مقررات داخلی خود شرکتهای بزرگ فناوری را با جریمههای بعضاً سنگین روبهرو کنند. اما رویکرد این شبکهها بهگونهای بوده که در بزنگاهها سیاستهای موردنظر صاحبان خود را اجرا کرده و در خدمت آنان بودهاند. برای مثال ایکس آمریکا با جاسوسی از شبکههای اجتماعی به نفع اسرائیل بهره برده و میبرد. وزارت امنیت داخلی آمریکا فروردین گذشته با صدور بیانیهای در این زمینه اعلام کرد: ازاینپس، برای ارائه خدمات شهروندی و مهاجرت به ایالات متحده، یهودیستیزی افراد در شبکههای اجتماعی و آزار و اذیت فیزیکی افراد یهودی بهعنوان زمینهای برای رد درخواستهای مهاجرت بررسی خواهد شد.
جهان مجبور نیست ایدئولوژی افراطی ماسک را تحمل کند
در تابستان سال گذشته ایلان ماسک درگیر یک نبرد قضایی دامنهدار با دستگاه قضایی کشور برزیل شد. وی که ابتدا حاضر به حذف مطالب دروغ از ایکس به درخواست مقامات قضایی این کشور نبود، بعد از فیلترشدن ایکس در برزیل، مسدودشدن حسابهای ایکس و اسپیس ایکس در این کشور و جریمهشدن از مواضع قلدرانه خود کوتاه آمد.
دادگاه عالی برزیل پس از این تحول اعلام کرد شبکه اجتماعی ایکس مسیر خود را تغییر داده و شروع به رعایت احکام دادگاه کرده است، بنابراین اجازه ازسرگیری خدمات در این کشور را خواهد داشت. الکساندر دی موراس، قاضی دادگاه عالی که ماهها درگیر اختلاف با ماسک بود، هم به ایکس چراغسبز نشان داد تا عملیات تجاری خود را در بزرگترین کشور آمریکای لاتین از سر بگیرد. لولا دا سیلوا، رئیسجمهور برزیل نیز از این اقدام حمایت کرد و گفت افرادی که در برزیل کسبوکار دارند باید از قوانین محلی پیروی کنند و جهان مجبور نیست فقط به این دلیل که ماسک ثروتمند است، ایدئولوژی افراطی وی را تحمل کند.
موضوع سانسور غزه
شبکه اجتماعی ایکس در نسلکشی غزه نقش پررنگی در اجرای سیاستهای مدنظر اسرائیل و آمریکا ایفا کرده بود، بنیامین نتانیاهو در شهریور گذشته تعداد ۱۸ اینفلوئنسر آمریکایی را در کنسولگری اسرائیل در نیویورک جمع کرد و درحالیکه چکهایی به ارزش ۷۰۰۰ دلار برای هر پست حامی اسرائیل در ایکس، اینستاگرام و تیکتاک امضا میکرد جنگ در جبهه دیجتال را «جنگ جبهه هشتم» نامید.
پیشازاین در تابستان گذشته نیز کاربران حامی صهیونیستها در ایکس و نیز گروه لابی اسرائیلی اتحادیه ضد افترا در نیویورک ادعا کردند گروک در پاسخ به سوالات کاربران، محتوایی با مضامین یهودیستیزانه تولید و منتشر کرده است. حساب کاربری چتبات هوش مصنوعی گروک در شبکه اجتماعی ایکس نیز در واکنش آنچه را که پستهای نامناسب نامیده، حذف کرد.
شبکه ایکس در استرالیا ناآرامی اجتماعی ایجاد میکند
در پرونده ایکس در استرالیا پس از اینکه دادگاه فدرال این کشور به پلتفرم ایکس دستور داد تا به طور موقت نمایش ویدئویی از حمله نوجوانی به یک اسقف را متوقف کند، ماسک رهبران این کشور را به تلاش برای سانسور اینترنت متهم کرد که باعث واکنش از سوی قانونگذاران شد. ماسک حملات خود به استرالیا را گسترش داد، از جمله تبلیغ پستی از یک کاربر ناشناس، اما تأیید شده ایکس که میگفت این کشور «در سال ۱۹۹۶ همه شهروندان خود را خلع سلاح کرد تا نتوانند در مقابل دولت فاشیست مقاومت کنند». کلر اونیل، وزیر امور داخله، گفت شبکههای اجتماعی «تفرقه مدنی، ناآرامی اجتماعی و… را ایجاد کردند و ما شاهد مسئولیتپذیری آنها نیستیم» و افزود: «در عوض، ما میبینیم افرادی مانند ایلان ماسک به دادگاه میروند تا برای حق نمایش محتوای تروریستی ادعایی در پلتفرم خود مبارزه کنند».
سرنهادن به قانون یکی از بزرگترین بازارهای ایکس
تلاش ایلان ماسک برای مقابله با مقررات اینترنتی هند نیز ناکام ماند. دادگاه عالی ایالت کارناتاکا در هند بهعنوان یکی از بزرگترین بازارهای ایکس در ۲۴ سپتامبر ۲۰۲۵ شکایت این شبکه اجتماعی برای لغو سازوکار جدید حذف محتوای دولت نارندرا مودی را رد کرده بود. قاضی «ام. ناگاپراسانا» در رأی خود گفته بود: «هر پلتفرمی که در قلمرو کشور ما فعالیت میکند باید بپذیرد که آزادی با مسئولیت همراه است.»
منتقدان معتقدند آنچه در ظاهر بهعنوان بستری برای ارتباطات اجتماعی و آزادی مطرح میشود، در عمل بخشی از راهبرد فشار و مداخله غیرمستقیم آمریکا در امور داخلی کشورها است. در این چارچوب، شبکه اجتماعی همچون ایکس ابزاری در خدمت سیاستهای غیرقانونی آمریکا است که برای هدایت جریان اطلاعات و تقویت جنگ شناختی مورداستفاده قرار میگیرد.
تجربه ایران و دیگر کشورها نشان میدهد که چنین فناوریهایی، بهویژه زمانی که در اختیار شرکتهای آمریکایی هستند به ابزار نفوذ نرم تبدیل میشوند؛ ابزاری که بدون حضور نظامی مستقیم، امکان پیادهکردن سیاستهای مدنظر را فراهم میکند.
