رکوردشکنی تاریخی قطع اینترنت و ارتباطات در ایران

قطع دسترسی به اینترنت جهانی یا به اصلاح عامیانه، ملی شدن اینترنت، پدیده ای است که در سالهای اخیر چند بار در ایران رخ داده است. در سنوات گذشته، دسترسی به اینترنت جهانی از داخل به خارج قطع میشد اما این ارتباط از خارج به داخل ممکن بود. همچنین سرویس های داخلی هم بدون اختلال کار می‌کردند و راه هایی هم برای دور زدن این محدودیت از داخل به خارج وجود داشت. اما اینبار داستان کاملا فرق کرده و نه تنها ارتباط از داخل به خارج و بالعکس غیر ممکن شده، برخی سرویس ها و پلتفرم های داخلی هم با اختلال مواجه شده و بسیاری از آنها کار نمی‌کنند.

۱۸ دی ۱۴۰۴؛ آغاز بزرگترین خاموشی دیجیتال در ایران

شامگاه ۱۸ دی ۱۴۰۴ دی بود که به یکباره ایران در بزرگترین خاموشی دیجیتال در تاریخ خود فرو رفت. کل شبکه چه داخلی و چه خارجی قطع شد و شبکه موبایل هم به طور کامل مسدود گردید. با گذشت ساعاتی رفته رفته برخی از پلتفرم های داخلی دوباره وارد مدار شد اما برخی از آنها هنوز هم با اختلال یا قطعی روبرو هستند.

قطعی بی‌سابقه؛ تفاوت قطعی کنونی با قطعی‌های پیشین

قطعی اینترنت اخیر به سه سطح تقسیم می‌شود. در حالی که قطعی‌های پیشین معمولاً محدود به یک دیتاسنتر یا اختلالات جزئی در اینترنت خانگی بودند، این بار به نظر می‌رسد ارتباط با جهان خارج به طور کامل قطع شده است. به عبارتی، انتقال یک بیت اطلاعات از داخل ایران به خارج و بالعکس، غیرممکن شده است.

یطح دوم مربوط به اختلال در سرویس‌های DNS (نام‌دهی دامنه) است. بسیاری از کاربران به Resolverهای DNS عمومی مانند گوگل و کلادفلر وابسته هستند تا آدرس‌های وب‌سایت‌ها را به آدرس IP تبدیل کنند. با توجه به نیاز به ارتباط با سرورهای خارج از ایران، حتی دسترسی به وب‌سایت‌های میزبانی شده در داخل کشور نیز با مشکل مواجه می‌شود. اپراتورها در تلاش‌اند تا با ارائه Resolverهای داخلی، این مشکل را تا حدی کاهش دهند.

سطح سوم قطعی، شامل اختلال در ارتباطات تلفنی (موبایل و ثابت) و همچنین قطع شدن اپلیکیشن‌های داخلی مانند پیام‌رسان‌ها است. این قطعی در لایه‌ای متفاوت اتفاق می‌افتد. در قطعی‌های گذشته، معمولاً اپلیکیشن‌های داخلی با امکان چت داخلی از دسترس خارج نمی‌شدند، اما در این بار، این نیز به یک مشکل جدی تبدیل شده است.

قطعی موبایل: تماس و پیامک هم از کار افتاد

همانطور که در بالا اشاره شد، یکی از نکات قابل توجه این قطعی، اختلال در خدمات پایه موبایل است. شب ها، امکان تماس و ارسال پیامک وجود ندارد و سرویس ارسال پیامک از طریق گوشی های موبایل قطع است. این موضوع، نشان می‌دهد که مشکل تنها به سطح اینترنت محدود نمی‌شود، بلکه زیرساخت‌های ارتباطی عمیق‌تر نیز درگیر هستند.

قطع ارتباطات بین‌المللی: انگار کابل‌ها کشیده شده‌اند

در گذشته، حتی در طول جنگ ۱۲ روزه، ارتباط از بیرون به داخل برقرار می‌ماند. اما در قطعی اخیر، تمامی ارتباطات بین‌المللی به طور کامل قطع شده است. به نظر می‌رسد که سیستم فیلترینگ در کار نیست و ارتباط از بیرون به داخل و بالعکس به طور کامل مسدود شده است.

تاثیر بر شبکه داخلی: قطع پورت‌ها و اختلال در کانفیگ

قطعی اخیر، تاثیرات گسترده‌ای بر شبکه داخلی نیز داشته است. به نظر می‌رسد که پورت‌ها به صورت فیزیکی یا از طریق کانفیگ قطع شده‌اند. این موضوع، نشان می‌دهد که مشکل تنها به یک قطعی نرم‌افزاری محدود نمی‌شود، بلکه با یک محدودیت فیزیکی در زیرساخت‌ها روبرو هستیم.

پنجمین روز قطعی اینترنت و ارتباطات ایران

اینترنت برای پنجمین روز متوالی، امروز دوشنبه ۲۲ دی ۱۴۰۴ در تهران و سراسر کشور قطع است.

علاوه بر این، ارسال و دریافت پیامک (اس‌ام اس) موبایل هم قطع است و تنها پیامک‌های سازمانی از جمله بانک‌ها دریافت می‌شود.

با این حال، شبکه داخلی معروف به “اینترنت ملی” وصل است و وسایت‌های داخلی از جمله اپ‌های تاکسی اینترنتی و بانک قابل دسترسی‌اند.

البته دو پیام رسان‌های داخلی “بله” و ” ایتا ” در بستر شبکه داخلی (معروف به اینترنت ملی) از دیروز جمعه تاکنون قطع هستند و کار نمی‌کنند.

این اتفاق بعد از بالاگرفتن شدت تنش‌ها و ناآرامی‌ها در روز پنجشنبه گذشته در تهران و شماری از شهر‌ها رخ داد و اینترنت ناگهان و بدون اعلام قبلی قطع شد. پیش از این هم اینترنت با اختلال جدی روبه رو بود.

در سه روز اخیر، در برخی مواقع، تماس‌های تلفنی نیز با مشکلاتی مواجه بود.

اعتراضات و ناآرامی‌ها از حدود ۱۰ روز قبل در تهران و شماری از شهر‌ها شروع شد. این حوادث به دنبال افزایش شدید قیمت دلار و اعتراضات در بازار تهران آغاز شد.

هنوز زمان بازگشت دوباره اینترنت مشخص نیست.

قطع اینترنت باعث قطع کامل ارتباطات و تماس‌های اینترنتی میان داخل و خارج از کشور شده است. با قطع کامل اینترنت در ایران هیچ وب سایت خارجی از جمله شبکه‌های اجتماعی و پیام رسان‌های واتس اپ، تلگرام، اینستاگرام و توییتر قابل دسترس نیستند.

قبل از این وزارت ارتباطات با صدور بیانیه‌ای ضمن تایید قطعی اینترنت و “بروز برخی مشکلات برای مردم” اعلام کرد این تصمیم از سوی “مراجع امنیتی ذیصلاح ” گرفته شده است.

وزارت ارتباطات وعده داده به صورت جدی در حال پیگیری برای برقراری دوباره اتصال کشور به اینترنت است.

این برای چهارمین بار در سال‌های اخیر است که با بروز شرایط بحرانی، مقامات تصمیم به قطع کامل اینترنت می‌گیرند.

نخستین بار در اعتراضات و ناآرامی‌های ۹۸ (به دنبال افزایش قیمت بنزین)، سپس در اعتراضات و تنش‌های بعد از مرگ مهسا امینی در سال ۱۴۰۱ و در نهایت در جنگ ۱۲ روزه (خرداد و تیر ۱۴۰۴)، اینترنت به طور کامل در کشور قطع شد.