روایت کاربران مجازی از یک هفته قطعی اینترنت
قطعی اینترنت بین المللی در سه مقطع زمانی در سال جاری ابتدا جنگ ۱۲ روزه، دوم اعتراضات دی ماه و سوم همین جنگ دوم اسرائیل و آمریکا سبب شده وضعیت کاربران مجازی متفاوت از قبل شود: گروه زیادی همچنان از ملی شدن نت و محدودیت های آن گلایه دارند، گروهی همچنان به نت سفید وصل هستند و دسته دیگری هستند که به روش های دیگر از جمله اینترنت استارلینک و اینترنت جهانی به قیمت بازار سیاه چند میلیونی وصل میشوند.
گزارش داده کاوی ایرنا در ادامه سلسله گزارش های روزانه و موضوعی خود در زمان جنگ، به رصد و تحلیل نظرات و روایت های کاربران توئیتر در بازه زمانی ۹ تا ۱۶ اسفند پیرامون مشکلات اینترنت و قطعی آن پرداخته است
معرفی پیامرسان کاملا امن!
یکی از محتواهای عجیب و همچنین متداول در فضای مجازی به خصوص در توئیتر فارسی، ارائه روشها و درخواست آلترناتیوها برای دسترسی به اینترنت جهانی است که هیچ کدام از این روشها اعتبار و تضمین دقیق و روشنی نداشتند:
-معرفی پیامرسان کاملا امن … برای حفظ ارتباط با یکدیگر در زمان قطع اینترنت….
-این راهنما بهتون یاد میده چطور با استفاده از تونل dns یک vpn بسازید که حتی موقع قطعی کامل اینترنت هم کم و بیش کار کنه
-انتظار داشتم تا الان اینترنت ایران وصل شده باشه. از همین لحظه شروع کردم به پیدا کردن بهترین روش ارتباطی که الان ممکنه جواب بده. بچههای فنی ایران که امکان تست دارید بهم پیام بدید لطفا.
-الان ۰.۰۰۱ درصد ایرانیا به اینترنت بینالملل وصلن. ساقی وی پی انم واقعا حلال خوره :))
-یک خبر مهم بدم بهتون بزودی اینترنت در جنوب ایران وصل خواهد شد و مردم میتونن با سرچ در شبکههای موبایلشون اپراتور جدیدی رو ببینن و به اینترنت دسترسی پیدا کنن
ما هیچ خبر درستی از هم نمیتونیم بگیریم
مضمون پرتکرار دیگر در زمان قطع اینترنت ملی، مطالبات گسترده کاربران برای پرسش از حال و روز دوستان و آشنایان داخل کشور خود بوده است. این کاربران از عدم دسترسی به نت و نگرانی از خانواده های خود نوشتند. از سوی دیگر برخی نیز نبود نت را وسیله ای برای عدم اطلاع رسانی از هشدار تخلیه و آژیر قرمز عنوان کردند:
-ما هیچ خبر درستی از هم نمیتونیم بگیریم، معمولا هر منطقهای که موشک میخوره آنتن هم برای مدتی میره. بهجز اینترنت حتی ماهواره هم پارازیت میندازن و قطع میکنند، .. هشدار تخلیهای اگر صادر بشه اکثریت مردم متوجه نخواهند شد. از تنها راههای وصل شدن به اینترنت، سیم کارت سفید هست که فقط دست برخی افراد خاص هستش، یا اینکه با کلی دردسر و تونل زدن در حد ۳۰ ثانیه بشه تلگرام اپدیت کنیم پیام بخونیم، و اینکه اکثریت وقتها همین تونل زدن هم کارساز نیست.
-نمیدونم چه اتفاقی در تهران افتاد، دوستای نزدیکم و خانوادهام یهو به اینترنت وصل شدن، دارن پیام میدن. #اینترنت
-دیروز فکر کردم حالا بدون اینترنت ، بدون تلویزیون، اگه باز تلفنها رو هم قطع کنن چهجوری قراره اخبار بهمون برسه؟
اخبار غیر واقعی: بزرگنمایی و…
از سوی دیگر، قطعی اینترنت داخلی فرصت خوبی برای براندازان خارج از کشور شد تا هر رورایتی را به هر شکلی که مایل بودند و هستند ارائه دهند. این یکی از بدترین آفت های قطع نت بین المللی بوده که باعث شده صداهای متفاوت در داخل شنیده نشود و خارج نشین ها از هیچ تلاشی برای بزرگنمایی، دروغ و اخبار غیرواقعی فروگذار نکنند: (موارد دروغ آشکار و غیرواقعی با رنگ قرمز نمایش داده میشود)
-پس از چند ساعت قطعی به سختی به اینترنت وصل شدم و احتمالا دوباره قطع بشه؛ تهران زیر شدیدترین بمباران تاریخ است و تمام مراکز سرکوب حتی کلانتریها را زدهاند. نمیدونمبا این وضعیت وصل شدن، اصلا ایمپرشنی دارم یا نه، اما موارد زیر مهمه، چون اینترنت تقریبا قطع کامله و ممکنه اطلاعاتی از کف خیابون وجود نداشته باشه. تهران شبیه یک شهر نظامی شده. تمام خیابونها ایست بازرسی، همه صورتها پوشیده، همه اسلحه جنگی به دست. ماهوارهها در اکثر نقاط قطع کامله. اینترنت جهانی هم خود من رو ببینید وضع مشخصه، بعد ۱۲ ساعت تونستم وصل بشم. برای تمام این موارد فکری باید کرد… . باید فکری کرد برای این قطعی اطلاعرسانی بجرات در تهران. ۹۵ درصد فقط صدای انفجارها رو میشنون یا دودش رو میبینن اما بجای اخبار دنیای ازاد، مجبور هستند اخبار رو به ناچار از سایتها بخونند. سایتهای خبررسانی قطعا انفجارها ساختمانهای نظامی رو پوشش میدن، اما واقعیتهای کمی از کف خیابون منتقل میشه چون نه میشه گوشی در دست گرفت و نه امنیتی برای ادمها وجود داره …
-گزارش من از #تهران پس از پنجاه ساعت قطعی اینترنت حجم انفجارها اینقدر بالاست که خانهها میلرزد و بیشتر مراکز حکومتی ویران شده است از شما میخوام که لیست مساجد تهران و شهرهایی که در آن زندگی میکنید را به … بدهید و از انها تقاضا کنید که بمباران کنند.
-مصلی تهران فقط یکبار و به صورت محدود و در محوطهاش انفجار صورت گرفت و بیشتر ماشینهای سیاه رنگ سرکوب تهران در مصلی پارک هستند و نیروها در این مکان وجود دارد.
-اینترنت به صورت دائمی قطع است و ما متاسفانه فقط اینترنشنال داریم؛ اخبار این شبکه اصلا به روز نیست و پیامها را به صورت دائمی پخش نمیکند، کارشناسان غیر همسو دعوت میکند و رویهی اصلاحطلبانهاش را پیش میبرد
-اخبار جدید از طهران اینترنت ناپایدار وصل میشه بعد قطع میشه مامورها اصلا تو هیچ ساختمونی نمیمونن همشون تو اتوبوس و ماشین هاشون نشستن که مبادا اگر زدن نخوره بهشون و .. ساعت حدود ۹ و نیم صبح فکر کنم کل طهران با صدا و لرزش خونه هامون بیدار شدیم فکر کردیم زلزلس هوا عملا سیاهه از دود
هشتگ رو دوباره ترند کنیم برای قطعی اینترنت
در این شرایط، برخی کاربران خارجی هشتگ digitalblackoutiran را در فضای توئیتر و ایسنتاگرام برجسته کردند تا به زعم خود، صدای قطعی اینترنت را جهانی کنند. این هشتگ نخستین بار در زمان اعتراضات دی ماه ۱۴۰۴ مورد استفاده قرار گرفت:
-عزیزان باید این هشتگ رو دوباره ترند کنیم برای قطعی اینترنت : #digitalblackoutiran
-اگر اینترنت قطع شد و خواستید صدای ما باشید، از طرف من تا ابد لعنت به جنگ. لعنت به اسراییل. لعنت به امریکا. پاینده ایران.
من کادر درمانم، سربازهای بی گناه کشته شدند
در سوی مقابل و در حالی که کاربران خارجی از کشور اوضاع داخل ایران را کاملا سیاه تصویر میکنند و همه چیز را با ضریب چند برابری روایت میکنند، برخی از کاربران داخلی نیز با استفاده از این فضا، صدای مردم آسیب دیده و جانباخته شدند:
-تازه توانستم به اینترنت وصل بشم همچنان در حال کوبیدن نیرو دریایی و هوایی چابهار. من کادر درمانم، سربازهای بی گناه کشته شدند قطع عضو شدن، بیمارستانها پر و سولهها پر مرگ بر شاهزاده بیشرف، لعنت بهت کل لباسام پر خون سربازان جوانه، جوانانی که هزاران ارزو داشتند. نت ضعیف.
اگه اینترنت وصل هم میبود که توییتر تو ایران فیلتره
گروهی از کاربران از دسترسی برخی سیاسیون و سلبریتی ها به اینترنت گلایه داشتند و در صورتی که اینترنت برای عموم قطع است اینگونه استفاده را نوعی رانت، تبعیض دانستند. برخی نیز از فیلترینگ دائمی تلگرام و توئیتر در ایران نوشتند:
-تو ایران که اینترنت رو قطع کردین. اگه اینترنت وصل هم میبود که توییتر تو ایران فیلتره. الان دقیقا این چرندیات رو تو این پلتفرم واسه کی تفت میدی؟
-در حالی که میلیونها ایرانی به اندازه فرستادن یک پیامک نت ندارند، مرندی با اینترنت پر سرعت وصل است و از تهران مصاحبه میده
تهران در غمانگیزترین حالت خود است
گروهی از روزمره نویسان با نگاهی غیر سیاسی، تبعات اجتماعی و خانوادگی وضعیت جنگی و قطعی اینترنت را اینگونه روایت کردند:
-بعضی فیلترشکنها هنوز کار میکند. تهران در غمانگیزترین حالت خود است. پارک کودکی من با خاک یکسان شده، بعضی محلههای که میشناختم، دیگر نیست. بدترین سناریو، در حال رخ دادن است. نمیدانم این اینترنت تا کی وصل میماند. فقط سه روز گذشته، ما سی سال پیر شدیم.
-هرکس یک بار گذرش به تهران افتاده باشه میدونه بافت این منطقه چقدر متراکم و مسکونی و پر جمعیته. هنوز اینترنت وصل نیست و فقط خدا میدونه چه بر سر مردم بیپناه تهران اومده امروز … و همچنان لعنت بر جنگ و جنگطلب
نبود اطلاع رسانی و روایت های متناقض
یک کاربر توئیتر در دلنوشته خود از روایت های متناقض رسانه های داخلی و رسانه اینترنشنال نوشته و شرایط را با نگاهی معتدلتر و واقعی تر اینگونه روایت کرده است:
اینجا #اینترنت نداریم.
ماهوارهها زیر پارازیت شدیدند.
تلویزیون تصویری از «ارامش کامل» نشان میدهد : میگویند اسراییل نابود شده، امریکا شکست خورده و کشورهای منطقه به زانو درامدهاند. مردم کنار نظام ایستادهاند و جانشان را برای رهبر میدهند. در انسو، اینترنشنال از کشور روایت دیگری دارد : میگویند جمهوری اسلامی سقوط کرده و هیچ غیرنظامی کشته نشده، اماکن غیرنظامی هدف قرار نگرفته و «عملیات ازادی ایران» ادامه دارد. اما واقعیت میدان چیز دیگری است .
شهر زیر بمباران سنگین و موشک است. سرمایههای متعلق به مردم ایران یک به یک در مقابل چشممان نابود میشود.
صدای انفجارها واقعی است، ترس واقعی است. دوستی در پزشکی قانونی از صدور ۱۵۰۰ گواهی فوت اطلاع داده.
دائم آنتن موبایل را چک میکنیم که تنها راه خبر گرفتن از عزیزانمان قطع نشود.
با این حال مردم همدیگر را تنها نگذاشتهاند. بیمارستانها بازند و هر بیمارستانی تعدادی مجروح دارد. پمپبنزینها کار میکنند. اب معدنی هست، فقط گرانتر شده.
امروز ساعت ۷ صبح رفتم خون بدهم. در شهری که زیر بمباران است، صفی از ادمهایی را دیدم که برای نجات جان هموطنانشان امده بودند. انقدر زیر فشار نگرانی و جنگیم که بغضم ترکید. این مردم، با همه ترس و خستگی، هنوز کنار هم ایستادهاند.
صفهای نان طولانی و خستهکننده است.
قرص کلر و قرصهای افسردگی تقریبا پیدا نمیشود.
اینترنت را از مردم گرفتهاند. اقتصاد خوابیده …
ما که در دل یک شهر جنگزده هستیم، برای هر دو روز اتصال به جهان باید یک میلیون تومان پول فیلترشکن بدهیم تا شاید بتوانیم بفهمیم بیرون و داخل چه خبر است.
ما در دل بحرانیم، در دل جنگیم، و حتی حق دانستن هم از ما گرفته شده است . #جنگ
گاهی میشود به اینترنت جهانی وصل شد
کاربر دیگری از وضعیت شهر تهران در روزهای جنگی نوشته و حال و روز مردم را با نگاهی جامعه شناسانه و شهری تر، تحلیل و روایت کرده است:
گاهی میشود به اینترنت جهانی وصل شد. حساب و کتاب خاصی ندارد. میبخشید که پیامها را جواب نمیدهم. فرصت دسترسی به نت خیلی محدود است. شهر دارد تخلیه میشود.
ادمهای بیشتری دارند میروند حالا که فانتزی «حمله دقیق» و «موشک هدفمند» هم دارد پاک میشود و جای خودش را به بمباران وسیع بدون توجیه و واقعیت برهنه مرگ شهروندان میدهد.
حلقه «تماشای شهر زیر اتش» که در پارک جمع میشدند اما هنوز پا بر جاست. همان جمع قبلی، کم و بیش، میایند و ویرانی تهران را تماشا میکنند.
ترس این دارم که «توریسم ویرانی» و تماشای تخریب شهر چیزی بشود دائمی. که انقدر این اسمان در اختیار دشمن باشد و بماند که موشک خوردن به سر ما روتین جدیدی باشد که لازم است زندگی کردن با ان را یاد بگیریم.
نمیفهمم چرا صدای بیشتری علیه خرابی گسترده شهرها بلند نیست.
انهایی که قصد دارند بیایند تا جای «اینها» را بگیرند ایا میخواهند بر ویرانه حکمرانی کنند؟ یا بر شهروندانی که همه مرده و زخم برداشته و غمزدهاند؟ نمیبینند که جان سرزمین ما دارد میرود و ایران به عنوان یک واقعیت ژئوپلیتیک در خطر تهدید وجودی است؟
شاید این روزهای تهران را هیچوقت دیگر نتوانیم تجربه کنیم. شبیه این فیلمهای فانتزی است. سورئال. غیر زمینی. دیشب ستارخان بودم.
عدهای شام میخوردند در سوخاریها و رستورانها. عدهای جلوی مسجد جمع شده بودند و شعار میدادند و عدهای هم نگران با سرعت میرفتند تا احتمالا زودتر به خانه برسند درحالیکه دود اخرین انفجار هنوز در هوا بود.
خیلی غریب بود. هیچ صحنهای شاید شبیه این دیگر نشود در این شهر دید. (امیدوارم که چنین چیزی دیگر هرگز نشود دید).
خلاصه، تلاش میکنیم ادامه دهیم اما تمرکزی نمانده. ادم نمیتواند به اینده خودش و این شهر فکر نکند و وقتی شروع میکنی به فکر کردن، انقدر واقعیت تلخ پیشرو مهیب است که جایی برای فکر دیگری نمیماند یا تمرکز کردن و نوشتن و کار کردن.
اما به هر حال، ما هنوز زندهایم. هنوز این امتیاز را داریم که نفس میکشیم. هنوز هستیم بر این خاک و امیدوار به فردا. که به قول شاملو «زمین ابستن روزی دیگر است».
