آثار قطع کابلهای زیردریایی اینترنت توسط ایران
این نقاط حساس، حدود ۱۷ تا ۳۰ درصد از ترافیک بینالمللی اینترنت جهان (بسته به مسیر دقیق بین اروپا، آسیا، آفریقا و خاورمیانه) را حمل میکنند.
اگر در یک تشدید جدی، چندین کابل اصلی عمداً قطع شوند (یا حتی به شدت آسیب ببینند)، چه اتفاقی میافتد؟
خاموشی تقریباً کامل اینترنت بینالمللی در کشورهای حاشیه خلیج فارسکویت، قطر، بحرین، امارات متحده عربی، عربستان سعودی و بخشهایی از عراق تقریباً تمام اتصال خارجی خود را از دست میدهند. شبکههای داخلی، محتوای ذخیرهشده در حافظهٔ موقت یوتیوب و نتفلیکس (در صورت دانلود قبلی) و برخی از برنامههای بانکی داخلی ممکن است مدتی به کار خود ادامه دهند. اما هر چیزی که به ارتباط لحظهای با جهان نیاز داشته باشد (تماسهای واتساپ با خارج، اینستاگرام، بیشتر خدمات ابری، زوم بینالمللی) ظرف چند ساعت از کار میافتد.
کندی عظیم در سطح جهانکابلهای موجود در کریدور خلیج فارس و دریای سرخ، یکی از نقاط حقیقی گلوگاه دیجیتال در جهان هستند. حتی آسیب جزئی، تأخیر (latency) را در سراسر جهان افزایش میدهد، خدمات ابری (مناطق AWS، Azure، گوگل کلود در خلیج فارس و فراتر از آن) را فلج میکند، پخش جریانی را کند میسازد، معاملات لحظهای را مختل میکند، بهروزرسانی نرمافزارها را به تأخیر میاندازد و کار از راه دور را در بسیاری از مناطق دشوار یا غیرممکن میسازد.
زمان تعمیر به ماهها میکشدتعمیر یک کابل عمیق دریایی به کشتیهای کابلگذار تخصصی نیاز دارد. در حوادث دریای سرخ در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، تعمیر یک کابل حدود ۵ ماه طول کشید، زیرا کشتیهای تعمیراتی نمیتوانستند با خیال راحت به منطقه نزدیک شوند. در یک درگیری باز یا بسته شدن تنگه هرمز، این کشتیها به سادگی اجازه ورود نخواهند داشت. ما درباره ۶ تا ۱۲ ماه یا بیشتر اختلال در سرویس صحبت میکنیم.
پیامدهای جهانی
بورسهای اوراق بهادار (از جمله معاملات آتی نفت) فلج میشوند یا مجبور به استفاده از پیوندهای ماهوارهای پشتیبان با ظرفیت بسیار محدود میگردند.
خطوط هوایی، بنادر و زنجیرههای لجستیک بدون هماهنگی جهانی متوقف میشوند.
اختلالات گسترده در فناوری مالی (فینتک)، تجارت الکترونیک و درگاههای پرداخت.
مراکز داده هوش مصنوعی و ابرمقیاس در امارات و عربستان سعودی به جزایری منزوی تبدیل میشوند.
کندی قابل توجه اینترنت در هند، پاکستان، شرق آفریقا و بخشهایی از اروپا.
پرداختهای بینالمللی (سوئیفت، کارتها، صرافیهای ارز دیجیتال) شروع به اختلال یا تأخیرهای بزرگ میکنند.
کار از راه دور برای هزاران شرکت متوقف میشود.
جنگ به زیرساخت اینترنت بینالملل رسید
در گزارشی دیگر در همین رابطه آمده است: با ادامه تنشهای نظامی در خاورمیانه نگرانیها درباره آسیب به کابلهای زیردریایی انتقال داده در خلیج فارس و دریای سرخ افزایش یافته و پروژه بزرگ Africa ۲ متا نیز با توقف عملیاتی مواجه شده است.
با ورود درگیریهای منطقهای میان ایران و ایالات متحده آمریکا به هفته سوم خود نگرانیهای جدی در سطح بینالمللی نسبت به گسترش دامنه تنشها به سمت زیرساختهای حیاتی دیجیتال افزایش یافته است.
کانون این نگرانیها مسیرهای شریان حیاتی انتقال دادههای اینترنتی جهانی در خلیج فارس و دریای سرخ است که نقشی بیبدیل در ترافیک جهانی اطلاعات ایفا میکنند.
توقف پروژه استراتژیک Africa ۲
در تازهترین تحولات شرکت متا (Meta Platforms, Inc.) غول شبکههای اجتماعی و فناوری، رسما تایید کرده است که فعالیتهای مربوط به اجرای بخشی از پروژه کابل زیردریایی استراتژیک خود با عنوان Africa ۲ را به حالت تعلیق درآورده است. این پروژه با هدف تقویت و افزایش ظرفیت اتصال اینترنت در سراسر قاره آفریقا و همچنین کشورهای حوزه خلیج فارس طراحی شده بود.
مسیر این کابل بسیار حساس بوده و قرار است از ایستگاههای ساحلی متعددی در منطقه عبور کند از جمله: عمان، امارات متحده عربی، قطر، بحرین، کویت، عراق، پاکستان، هند و عربستان سعودی. این کشورها دقیقا در محدوده جغرافیایی قرار دارند که بیشترین سطح تنشهای نظامی و امنیتی کنونی در آن متمرکز است.
کندی در عملیات نصب
شرکت فرانسوی Alcatel Submarine Networks که به عنوان پیمانکار اصلی و مجری فنی این پروژه عظیم منصوب شده است گزارش داده است که کشتی تخصصی نصب کابل این شرکت در نزدیکی بندر دمام عربستان سعودی فعالیتهای خود را متوقف کرده است. این توقف عملیاتی نشاندهنده ریسکهای امنیتی محسوب میشود که شرکتهای زیرساختی برای ادامه کار در این آبراههای حیاتی با آن مواجه هستند.
اهمیت ژئواستراتژیک شاهراههای داده
اهمیت این توقف و نگرانیهای پیرامون آن با در نظر گرفتن آمار جهانی انتقال دادهها به وضوح نمایان میشود. بیش از ۹۵ درصد از کل ترافیک دادههای اینترنتی جهان از طریق کابلهای فیبر نوری که در کف اقیانوسها و دریاها خوابیدهاند منتقل میگردد.
در این میان کابلهایی که از مسیرهای استراتژیک دریای سرخ و خلیج فارس عبور میکنند به عنوان یکی از مهمترین و پرحجمترین شاهراههای داده جهانی شناخته میشوند. هرگونه آسیب یا اختلال در این مسیرها میتواند به قطعیهای گسترده و اختلالات شدید در خدمات اینترنتی میلیونها کاربر در اروپا، آسیا و آفریقا منجر شود زیرا این مسیرها اتصال حیاتی بین بخشهای مختلف جهان را تامین میکنند.
این وضعیت بار دیگر بر آسیبپذیری زیرساختهای دیجیتال در برابر منازعات ژئوپلیتیک تاکید میکند و زنگ خطری جدی برای امنیت سایبری و تداوم کسبوکارهای وابسته به اینترنت در سطح بینالمللی محسوب میشود.(منابع:بازار/برنا)
