اسفندماه ۱۴۰۴؛ رکورد طولانیترین قطع اینترنت جهان
اما این خبر چند روز بعد به خاطرات سپرده شد. نهم اسفند، جنگ تمامعیار آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شد و با آن، سومین و طولانیترین قطع اینترنت در تاریخ کشور رقم خورد؛ قطعی که تا فروردین ماه سال بعد ادامه یافت و ایران را از میانمار و سودان و اوکراین هم پیشی گرفت و رکورددار جهان شد.
این بار نه خبری از بازگشت گوگل بود و نه ابزارهای هوش مصنوعی. فقط «اینترنت طبقاتی» برای فعالان تجاری و دارندگان سیمکارت سفید حکمفرما شد، مدارس و دانشگاهها تا پایان سال مجازی ماندند، و بازار سیاه «ابزارهای دسترسی به اینترنت» رکوردهای بیسابقهای زد.
اسفند ۱۴۰۴، روایتِ ماهی بود که ایران در آن «همزمان» درگیرِ «جنگ نظامی»، «جنگ اطلاعاتی»، «گرانی اینترنتِ قطع شده» و «اختلال بانکی» شد؛ ماهی که سیاهچالِ بیپایان «اتصال طبقاتی» و «قطع فراگیر» را به ارمغان آورد.
۵ اسفند: افزایش مجدد تعرفههای اینترنت همراه
همانطور که ذکر شد روزهای نخست اسفندماه و در حالیکه هنوز هم صدای نارضایتیها از عدم بهبود کامل وضعیت اینترنت و خسارات ناشی از قطع ارتباطات از گوشه و کنار شنیده میشد، بستههای اینترنت موبایل اپراتورها ۱۸ درصد دیگر گران شد. این افزایش قیمت که از بامداد سهشنبه ۵ اسفند ۱۴۰۴ اعمال شد، در پی افزایش ۲۰ درصدی آذرماه میآمد. در واقع، رگولاتوری پیشتر با افزایش ۳۸ درصدی تعرفه اینترنت موافقت کرده بود که حالا در دو مرحله تکمیل شده بود.
۹ اسفند: آغاز جنگ دوم و سومین قطع اینترنت
نهم اسفندماه بار دیگر ایران با شوک ناشی از دومین حمله آمریکا و اسراییل مواجه شد.
با آغاز جنگ اسرائیل و آمریکا علیه ایران، دسترسی به اینترنت در ایران تقریباً به همان سرعتی که نخستین گزارشها از حملات منتشر شد، برای مخاطبان داخل کشور قطع شد. این قطعی، رکورد طولانیترین قطع اینترنت در تاریخ ایران و حتی جهان را به نام خود ثبت کرد که تا زمان تنظیم این گزارش در فروردینماه سال جاری و به مدت چهل روز نیز کماکان ادامه دارد.
محافظت از زیرساختهای دیجیتال در برابر حملات سایبری تا مدیریت روایت جنگ، جلوگیری از ناآرامیها و مقابله با «جنگ اطلاعاتی» از مهمترین استدلالها برای سومین قطع اینترنت در سال ۱۴۰۴ عنوان شد.
در این مدت هیچ مقامی هیچگونه اظهار نظری در خصوص زمان احتمالی قطع اینترنت نداشت.
۱۶ فروردین ماه سال جاری گروه ناظر اینترنتی نتبلاکس اعلام کرد که قطع سراسری اینترنت در ایران به طولانیترین مورد ثبتشده در جهان تبدیل شده و وارد سیوهفتمین روز متوالی خود شده است.
بر اساس گزارش نتبلاکس، قطع اینترنت در ایران اکنون از نظر مدت و شدت، از تمامی موارد مشابه در دیگر کشورها پیشی گرفته است. این اختلال گسترده با عبور از ۸۶۴ ساعت، وارد سیوهفتمین روز متوالی خود شده و همچنان ادامه دارد.
در آن مقطع آمارها نشان میداد که ایران از کشورهایی نظیر میانمار، سودان و اوکراین که پیشتر رکورددار قطعی اینترنت بودند، پیشی گرفته است.
پیشتر نیز این نهاد اعلام کرده بود دسترسی به اینترنت جهانی برای عموم مردم بهطور گسترده قطع شده و تنها دارندگان اینترنت طبقاتی و سیمکارت سفید به اینترنت دسترسی داشتند.
اگرچه قطع اینترنت در اسفندماه با مدل قطع اینترنت در دیماه تفاوت داشت. این بار تلفنها و پیامکها قطع نبود و پلتفورمهای مبتنی بر شبکه ملی اطلاعات از جمله پیامرسانهای داخلی و برخی دیگر از ابزارها باز و در دسترس بودند.
با این حال و در این مقطع دیگر گوگل و ابزارهای خارجی هوش مصنوعی باز نگشتند.
از دیگر اخبار پیرامون اسفندماه میتوان به مجازی شدن دانشگاهها و مدارس تا پایان سال، رکوردزنی بیسابقه افزایش قیمت ابزارهای دسترسی به اینترنت و ارقامی همچون یک میلیون تومان برای یک گیگ اینترنت، بازگشایی اینترنت طبقاتی برای فعالان تجاری و تشکلهای اینترنتی و اخبار متعدد از ضبط و شناسایی ارایهدهندگان اینترنت ماهوارهای در شهرهای مختلف کشور اشاره کرد.
۱۹ اسفند: اختلال دوباره در بانک سپه و بانک ملی
روز نوزدهم اسفندماه در حالی که جنگ تمامعیار با آمریکا و اسرائیل وارد دهمین روز خود شده بود و اینترنت کشور همچنان قطع بود، برخی سامانههای بانکی نیز دچار اختلال شدند.
در این روز سرویس همراهبانک سپه و سایر خدمات اینترنتی این بانک مختل و برای چندمین بار در سال جاری خبرساز شد.
اتفاق مشابهی نیز در بخشی از بانک ملی رخ داد. بانک ملی در اطلاعیهای اعلام کرد: «در ساعات اخیر اختلالاتی در بخشی از خدمات از قبیل سامانه بام مشاهده شده است که انجام بررسیها و اقدامات لازم به منظور رفع آنها با جدیت در حال انجام است.»
اختلالهایی که عمدتا و تا روزهای بعد به مرور رفع شدند.
