ویزیت آنلاین، تعرفه بی‌ضابطه و امنیت آفلاین!
اما پشت این ظاهر همه‌چیز تمام تله مدیسین یا همان پزشکی از راه دور، یک واقعیت نگران‌کننده هم وجود دارد؛ فضایی که بدون نظارت از سمت متولیان نظام سلامت کشور پیش می‌رود و در آن، ممکن است پروانه تخصص به عنوان فوق تخصص ارائه شود و یا حتی یک فرد با علم تجربی، خودش را به عنوان متخصص معرفی کند. این نتیجه نبود نظارت در اجرایی شدن فرصت ایده‌آلی به عنوان پزشکی آنلاین است که می‌تواند به تهدید تبدیل شود.«هیچ‌یک از پلتفرم‌های موجود پزشکی آنلاین، مجوزی برای فعالیت پزشکان‌شان در فضای مجازی از سازمان نظام پزشکی ندارند.»
این را دکتر محمد رئیس‌زاده، رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی، به جام جم میگوید و درباره ساز و کار شکل‌گیری این پلتفرم‌های آنلاین توضیح می‌دهد:« در وزارت بهداشت، کمیته‌ای تحت عنوان «پاد» یا همان پزشکی از راه دور تشکیل شده که با ریاست معاون درمان وزارتخانه و با حضور اعضای متخصص، ضوابط و استانداردهایی را برای فعالیت در حوزه سلامت دیجیتال تدوین کرده است.» اما به گفته دکتر محمد رئیس‌زاده، مشکل امروز نظام سلامت، نه کمبود قانون، بلکه نبود الزام به ساماندهی است.
حذف نظارت در پزشکی برخط
در واقع با وجود این ساز و کارها، اما در حال حاضر، فضای ویزیت آنلاین در کشور، به حال خودش رها شده است؛ به طوری که هر فرد یا شرکتی بدون نیاز به اخذ مجوز تخصصی، می‌تواند یک کلینیک مجازی راه بیندازد، هزاران پزشک را عضو کند و از این مسیر به درآمدزایی برسد. نوعی رهاشدگی که در عمل به معنای حذف سیستم‌های نظارتی است:« چرا که در این مدل درآمدی، هیچ مرجع معتبری وجود ندارد که اصالت پزشکان آن مجموعه و به طور فرض، تخصص یا فوق‌تخصص بودن آن فردی که در پلتفرم به عنوان پزشک معرفی شده را صحت‌سنجی کند.»
اینطور که مشخص است، برخی پلتفرم‌های موجود فعلی، تنها نماد اعتماد الکترونیک از مرکز توسعه تجارت الکترونیک وزارت صنعت، معدن و تجارت دارند و به عنوان تاییدیه از طرف این مرکز برای کسب و کارهای اینترنتی، فعالیت می‌کنند. تاییدیه‌ای که به نظر می‌رسد، نظام سلامت کشور، هیچ نقشی در آن ندارد.
با این وجود، ما به عنوان مخاطبان این پلتفرم‌های ویزیت آنلاین، با یک سوال اساسی مواجه می‌شویم! اینکه وقتی پلتفرمی بدون فیلترهای نظارتی فعالیت می‌کند، بیمار چطور می‌تواند مطمئن باشد که پشت آن پروفایلی که خبر از پزشکی متبحر و متخصص می‌دهد، واقعا یک متخصص واقعی ایستاده است؟!
این آشفتگی مسری
کارکرد فناوری در توریع عادلانه سلامت، موهبتی است که این روزها برای همه مردم فراهم است. در واقع بر کسی پوشیده نیست که تله مدیسین یا پزشکی از راه دور، یک امکان بسیار ایده‌آل در عرصه نظام سلامت برای همه مردم است. اینکه بیماری از صدها کیلومتر دورتر بدون نیاز به رنج سفر، مشکلش را با یک ارتباط آنلاین حل کند، یک دستاورد بسیار ارزشمند است که می‌تواند با اعطای پروانه طبابت مجازی، آن را ضابطه‌مند و امن کرد. اما این آشفتگی در بازار ویزیت آنلاین، به حوزه مالی و جیب بیماران هم سرایت کرده است.
آنقدر که به گفته رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی، برای ویزیت‌های مجازی هم مانند طبابت فیزیکی، ضوابط تعرفه‌ای پیش‌بینی شده، اما در غیاب نظارت، هرکس هر چقدر بخواهد دریافت می‌کند. البته خیلی دور از ذهن نیست که پلتفرم‌هایی که امروز بیش از هر چیز بر مدار مدل‌های درآمدزایی و جذب حداکثری پزشک می‌چرخند، نه در تعیین تعرفه‌ها پاسخگو هستند و نه در اعتبارسنجی درمانگران!
پزشکان پلتفرمی!
دکتر رئیس‌زاده میگوید:« طبق قانون، تنها مرجع تایید صلاحیت و صدور مجوز طبابت، نظام پزشکی است؛ از نظر ما، پلتفرم‌های فعلی در حوزه تعرفه‌گذاری و صلاحیت حرفه‌ای پزشکان فاقد وجاهت قانونی هستند؛ چرا که هیچ‌کدام برای فعالیت پزشکان‌شان از سازمان نظام پزشکی مجوزی نگرفته‌اند.» در واقع با ادامه شرایط فعلی، خیلی دور نیست که پزشکی با مدرک تخصص، خودش را فوق تخصص معرفی کند، طبابت انجام بدهد و هزینه فوق تخصص را هم دریافت کند. جالب است بدانید که اینطور که دکتر رئیس‌زاده میگوید، اگر پزشکی عضو نظام پزشکی باشد، در صورت وقوع تخلف و قصور پزشکی، مسیر پیگیری تخلفات مشخص است؛ اما اگر فردی در قالب پزشک در پلتفرمی حضور داشته باشد که هویتش در نظام پزشکی تایید نشده، پیگیری قانونی در دادسرای جرایم پزشکی دنبال می‌شود که معلوم نیست تهش هم به بن‌بست می‌خورد یا نه!
رئیس‌زاده، با تأکید دوباره بر دوگانه فرصت یا تهدید پلتفرم‌های ویزیت آنلاین، میگوید: «تله‌ویزیت، ظرفیت فوق‌العاده‌ای برای خدمت به مردم است، اما اگر ضابطه‌مند نشود، به ابزاری برای بازی با جان انسان‌ها تبدیل می‌شود. این رهاشدگی، در خوش‌بینانه‌ترین حالت، بستری برای فعالیت مداخله‌گران غیرمجاز است.»
حواس جمع باشید!
این هرج‌ومرج نظارتی در حالی ادامه دارد که سازمان نظام پزشکی، چاره مشخصی برای حل این معضل و بحران دارد. رئیس‌زاده با اشاره به رایزنی‌های انجام‌شده با وزارت بهداشت میگوید: «ما از وزیر بهداشت درخواست کردیم که طبق ضوابط موجود، به ما اجازه دهند تا بر فضای ویزیت‌های مجازی نظارت کنیم و متولی صدور پروانه طبابت مجازی شویم.» به گفته دکتر رئیس‌زاده،این درخواست در اصل با موافقت وزیر هم راه بوده، اما هنوز در پیچ‌وخم‌های اداری باقی مانده و به مرحله‌ی اجرا نرسیده است.
اما بدیهی است که در این میان این بروکراسی‌های اداری، هرچه زمان بگذرد، موضوع اصلی، نگران‌کننده‌تر از هر وقت دیگر خواهد بود. در واقع ویزیت آنلاین که حالا و این روزها، به اندازه طبابت و ویزیت فیزیکی، در کشور گسترش پیدا کرده و به طور مستقیم با سلامت مردم گره خورده، بدون متولی و ناظر رها شده است؛ این در حالی است که سازمان نظام پزشکی معتقد است که با صدور این مجوز، همان نظم و ساختاری که در مطب‌های فیزیکی برقرار است، به دنیای مجازی هم خواهد رسید.
اما آنچه که در حال حاضر روشن است، این است که به گفته رئیس سازمان نظام پزشکی، تا زمانی که متولیان این حوزه، این قفل نظارتی را باز کنند، یک توصیه فوری و جدی را باید حتما در روند ویزیت آنلاین در نظر داشته باشیم:«به پلتفرم‌های آنلاین پزشکی، اعتماد مطلق نکنید؛ بهتر است پیش از دریافت هرگونه خدمات، حتما از طریق سایت سازمان نظام پزشکی، اصالت نام و تخصص پزشک را استعلام بگیرید.» و بعد خودمان و جانمان را به دستش بسپارم.(جام جم)
