چند روایت از سفرهای اینترنتی عادی با اتفاقات غیرعادی

در این گزارش، به سراغ تجربه‌های افرادی رفته‌ایم که برخی سفرهایشان با تاکسی‌های اینترنتی نه با رسیدن آرام به مقصد، بلکه با اضطراب، ترس و مواجهه با رفتارهایی عجیب و گاه خطرناک همراه شده است؛ روایت‌هایی که نمی‌توان به سادگی از کنارشان گذشت.

تنش در سفر با پرخاشگری راننده

فاطمه. ن ۲۴ ساله، در گفت‌وگو با ایسنا تجربه‌ای را از یک اتفاق ناگوار در یک تاکسی اینترنتی روایت می‌کند؛ تجربه‌ای که برای وی و دوستش با یک سفر معمولی از ایستگاه راه‌آهن مشهد به خوابگاه آغاز شد اما به درگیری ختم شد.

در طول مسیر، راننده شروع به اظهارنظرهای عجیب و توهین‌آمیز درباره درس خواندن دختران کرده بود؛ جملاتی با این مضمون که «دختر را چه به درس خواندن؟» دوست او هم در پاسخ به صحبت‌های راننده سکوت نکرد و همین گفت‌وگو به تدریج به تنش کشیده شد. سفر که تمام شد و خودرو به خوابگاه رسید، ماجرا تازه شکل جدی‌تری گرفت.

به گفته فاطمه، زمانی که دوستش قصد داشت وسایلش را از خودرو خارج کند، راننده با او درگیر شد و حتی قصد ضربه زدن به او را داشت. این اتفاقات حوالی ساعت ۵ صبح رخ داد که خیابان‌ها خلوت نیز بود. همان روز موضوع را به پشتیبانی اپلیکیشن اطلاع دادند، اما نتیجه پیگیری و برخورد با راننده مشخص نشد.

محتوای تماس‌هایی که منجر به اضطراب می‌شود

در روایت دیگری که مربوط به یک ماه گذشته است، زهرا. ف ۳۱ ساله، در تشریح اتفاقی پراضطراب در یک تاکسی اینترنتی، به ایسنا می‌گوید: حدود ساعت ۲۰:۳۰ همراه یکی از دوستانم تاکسی اینترنتی گرفتیم و سوار خودرو شدیم. راننده صندلی خود را تا آخر خوابانده بود؛ به‌قدری که فضای داخل خودرو برای مسافر کناری بسیار محدود شده بود و بدن راننده عملاً بیش از حد به سمت فضای مسافر آمده بود.

زهرا ادامه می‌دهد: از راننده خواستیم صندلی‌اش را کمی جلو ببرد، اما به جای اصلاح وضعیت، راننده صندلی را بیشتر خواباند. زهرا این را تنها بخش عجیب ماجرا ندانسته و ادامه می‌دهد: راننده در طول مسیر با تلفن همراه خود با فردی تماس گرفت و در مکالمه، شخصی را تهدید به کشتن کرد. بعد آن با یکی دیگر تماس گرفت و درباره تهیه و انتقال وسایلی صحبت کرد که برای ما نامفهوم و نگران‌کننده بود.

به گفته او، داخل خودرو وسایل و اکسسوری‌هایی با ظاهر ترسناک، از جمله عروسکی شبیه سگ با چشم‌های قرمز داشته است. از طرفی سرعت بالای خودرو و صدای بلند موسیقی باعث شده بود حتی زمانی که مسافران راننده را صدا می‌زدند، صدایشان به سختی شنیده شود.

راننده آماتور؛ یکی از دلایل ایجاد نگرانی در مسافر

در یکی دیگر از تجربه‌ها، حسنا. ن ۲۰ ساله، در گفت‌وگو با ایسنا می‌گوید: هنگام سوار شدن در تاکسی اینترنتی، طبق معمول پلاک خودرو و مشخصات آن را با اطلاعات ثبت‌شده در اپلیکیشن تطبیق دادم و همه‌چیز در نگاه اول درست به نظر می‌رسید.

چند دقیقه بعد از شروع سفر، رفتار راننده توجه راوی را جلب کرده، وی می‌گوید: کف دست‌های راننده عرق می‌کرد و مرتب دست‌هایش را پاک می‌کرد. کمی بعد خودرو خاموش شد. راننده دوباره تلاش کرد خودرو را روشن کند، اما ماشین چند بار پیاپی خاموش شد.

حسنا که تصور نمی‌کرد راننده چنین ضعف آشکاری در رانندگی داشته باشد، برای اطمینان دوباره عکس راننده را با تصویر ثبت‌شده در اپلیکیشن مقایسه کرد. این بار متوجه نکته‌ای نگران‌کننده‌تر شد؛ چهره راننده با تصویر داخل اپلیکیشن مطابقت نداشت.

به گفته وی، موقعیت مکانی خود و مشخصات راننده را برای خواهرش ارسال کرد تا دست‌کم فرد دیگری در جریان مسیر و شرایط او باشد. وی می‌گوید: در ادامه متوجه رفتارهای غیرعادی دیگری هم شدم؛ از جمله اینکه در یکی از چهارراه‌ها، زمانی که چراغ قرمز بود، راننده به اشتباه حرکت کرد و بعد از ورود به چهارراه متوجه اشتباه خود شد و با دنده عقب برگشت اما بالاخره به مقصد رسیدیم.

زمانی که درخواست مبلغ بیشتر تنش ایجاد می‌کند

یکی دیگر از روایت‌هایی که به ایسنا گفته شد، مربوط به مسیری طولانی از محل کار به سمت دانشگاه بوده است؛ شیوا. ق ۴۲ ساله، می‌گوید: راننده در طول مسیر با تلفن همراه خود با فردی صحبت می‌کرد و با صدای بلند و عصبانیت با او دعوا می‌کرد و حرف‌های رکیک و ناپسند می‌زد.

وی ادامه می‌دهد: پس از طی کردن مسیر کوتاهی، متوجه شدم وسیله‌ای را جا گذاشته‌ام. از راننده خواستم چند لحظه برگردد تا آن را بردارم. راننده نیز سر کوچه توقف کرد و وسیله‌ام را برداشتم. برای جبران زحمتی که بابت برگشتن کشیده شده بود، به راننده گفتم که نیمی از مبلغ سفر را به هزینه مسیر اضافه می‌کنم؛ اما این پیشنهاد، واکنش تندی را از سوی راننده به دنبال داشت.

به گفته این راوی، راننده معتقد بود مبلغ بیشتری باید پرداخت شود و با عصبانیت گفته که خودش تعیین می‌کند چه میزان باید به او پرداخت شود. این تنش برای لحظاتی ادامه پیدا کرد، اما شرایط زمانی ترسناک شد که راننده در میانه بلوار ناگهان ترمز کرد و با پرخاشگری به سمت مسافر برگشت.

وی می‌گوید: وقتی که راننده به سمتم برگشت متوجه شدم که دیگر تلاش برای قانع کردن او بی‌فایده است و سریعاً تصمیم گرفتم که از خودرو پیاده شده و خودم را از موقعیت دور کنم. شیدا. ق، پس از این اتفاق، موضوع را به پشتیبانی اپلیکیشن گزارش کرد، اما به گفته وی، پیگیری مؤثری صورت نگرفت و حتی مبلغ پرداختی سفر نیز به او بازگردانده نشد.

نگرانی از سالم رسیدن به مقصد با عدم کنترل خودرو در مستی راننده

مینا. ر ۲۱ ساله، ماجرای دیگری را تعریف می‌کند، او در گفت‌وگو با ایسنا می‌گوید: تاکسی اینترنتی گرفته بودم و منتظر راننده بودم. راننده چند بار تماس گرفت تا درباره محل دقیق سوار شدن با من هماهنگ کند. اما نحوه صحبت کردن راننده عجیب بود. او حتی نام کوچک مرا به شکلی صمیمی و نامتعارف به زبان می‌آورد.

مینا یادآور می‌شود که دوستش از او می‌خواهد تا سفر را لغو کنند اما به دلیل رودربایستی این پیشنهاد را نمی‌پذیرد و ادامه می‌دهد: وقتی راننده رسید و سوار خودرو شدم، نگرانی‌هایم بیشتر شد و از تصمیمم پشیمان شدم.

او توضیح می‌دهد که بوی شدید الکل فضای خودرو را پر کرده بود و رفتار راننده نیز نشان می‌داد که وضعیت عادی ندارد. راننده پشت فرمان مدام کج می‌شد و کنترل مناسبی روی وضعیت خود نداشت. این شرایط باعث شد تمام مسیر را با اضطراب طی کنیم و مدام نگران باشیم که اتفاقی در مسیر رخ ندهد و سالم به مقصد برسیم.

مینا به مقصد رسید، اما ماجرا همان‌جا تمام نشد. بلافاصله پس از پیاده شدن، راننده با او تماس گرفت؛ اما به دلیل ترس پاسخ تلفنش را نداد و این تماس‌ها تا مدت‌ها ادامه داشت اما در نهایت ماجرا پایان یافت.

این روایت‌ها تنها چند تجربه محدود از چالش‌هایی است که ممکن است مسافران تاکسی‌های اینترنتی با آن مواجه شوند؛ تجربه‌هایی که اگرچه به معنای ناامن بودن همه سفرها یا زیر سؤال بردن عملکرد تمام رانندگان نیست، اما ضرورت توجه جدی‌تر به امنیت مسافران و سازوکارهای پیشگیری از خطر را یادآوری می‌کند. در چنین شرایطی، آگاهی از تهدیدهای احتمالی، شناخت راه‌های حفظ امنیت در طول سفر و اطلاع از اقداماتی که هنگام مواجهه با موقعیت‌های مشکوک باید انجام داد، اهمیت ویژه‌ای دارد.

اما از نگاه پلیس، مهم‌ترین تهدیدهای امنیتی در سفرهای اینترنتی چیست و مسافران برای پیشگیری از خطر یا مدیریت موقعیت‌های اضطراری چه نکاتی را باید بدانند؟

سرهنگ مرتضی حقی، رئیس پلیس فتا خراسان رضوی در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: با توجه به افزایش فضای مجازی و نیاز شهروندان به این فضا و همچنین امکانات و اسباب راحتی که مانند تاکسی‌های اینترنتی برای شهروندان فراهم شده است، این خدمات فواید و تهدیداتی دارند و متناسب با این تهدیدات باید یک‌سری نکات را رعایت کنیم.

وی درباره نکات ایمنی در رابطه با تاکسی‌های اینترنتی تشریح کرد: مورد اول، درخواست افراد ناشناس برای استفاده از حساب کاربری است. به عنوان مثال، فردی قصد دارد در پلتفرم اسنپ، به عنوان یک تاکسی اینترنتی، برای خود حساب کاربری ایجاد کند. ممکن است فردی غریبه و شخص ثالثی با وعده پول یا با جلب اعتماد فرد، با شماره همراه وی یک حساب کاربری برای خود ایجاد کند و سپس با استفاده از آن حساب کاربری، مرتکب جرائمی مانند سرقت خودرو، سرقت گوشی یا سایر تخلفات شود.

رئیس پلیس فتا خراسان رضوی ادامه داد: این یک مورد از چالش‌ها و تهدیدهایی است که کاربران باید به آن توجه داشته باشند. کاربران نباید حساب کاربری خود و خط همراهی را که با آن حساب کاربری تاکسی اینترنتی ایجاد کرده‌اند، در اختیار فرد دیگری قرار دهند تا وی برای خودش حساب کاربری ایجاد کند.

وی سوءاستفاده از شماره شخصی در حساب تاکسی اینترنتی را از دیگر تهدیدات دانست و گفت: ما با این چالش مواجه هستیم که قرار گرفتن شماره تلفن مسافر در اختیار راننده می‌تواند زمینه سوءاستفاده از اطلاعات تماس را ایجاد کند؛ به‌ویژه در مورد خانم‌ها، نوجوانان و کودکان که این موضوع می‌تواند باعث تماس یا ارسال پیام‌های ناخواسته پس از پایان سفر و ایجاد مزاحمت، تهدید یا سوءاستفاده احتمالی شود.

حقی تأکید کرد: توصیه ما این است که افراد از قابلیت تماس درون‌برنامه‌ای که داخل پلتفرم‌های تاکسی اینترنتی وجود دارد استفاده کنند و از شماره شخصی خود، به‌خصوص خانم‌ها، نوجوانان و کودکان، استفاده نکنند.

رئیس پلیس فتا خراسان رضوی با بیان اینکه لغو کردن سفر توسط راننده و ادامه سفر خارج از سامانه از دیگر تهدیدات است، تصریح کرد: مردم باید توجه داشته باشند که رانندگان تاکسی‌های اینترنتی موظف هستند تا پایان سفر، در برنامه مسیریابی و سامانه مربوطه حضور داشته باشند و در میانه سفر، سفر را لغو یا خودشان را از سامانه خارج نکنند.

وی افزود: گاهی ممکن است به بهانه‌هایی مانند کاهش هزینه‌ای که راننده باید به اسنپ پرداخت کند، از مسافر خواسته شود سفر را لغو کند و ادامه مسیر خارج از سامانه انجام شود. در حالی که با خارج شدن سفر از سامانه، بخشی از دسترسی‌های امنیتی که هم از سوی پلیس و هم از سوی اطرافیان وجود دارد، از بین می‌رود. بنابراین مسافران نباید به درخواست رانندگان مبنی بر لغو سفر تن دهند.

حقی واریز وجه مشکوک به حساب راننده را نیز از تهدیدات خواند و گفت: ممکن است مجرمان سایبری با استفاده از حساب رانندگان تاکسی‌های اینترنتی، مبالغ سرقتی را به حساب آن‌ها واریز کنند و سپس با ادعای واریز اشتباهی، درخواست برگشت وجه داشته باشند.

سوار شدن مسافر بدون تطبیق مشخصات سفر از جمله تهدیدات موجود در تاکسی‌های اینترنتی است

وی با تأکید بر اینکه سوار شدن مسافر بدون تطبیق مشخصات سفر از جمله تهدیدات موجود در تاکسی‌های اینترنتی است، تشدیح کرد: معمولاً در مکان‌های شلوغ ممکن است فردی با اعلام نام مسافر یا مشخصات کلی سفر، خودش را به عنوان راننده معرفی کند و بدون تطبیق نام، مقصد و مشخصات خودرو، از آن تاکسی اینترنتی استفاده کند. این موضوع می‌تواند زمینه سرقت یا سوءاستفاده‌های بعدی را فراهم کند. نباید با خودرو یا راننده‌ای غیر از اطلاعات ثبت‌شده در تاکسی اینترنتی سفر کرد.

رئیس پلیس فتا خراسان رضوی با اشاره به درخواست پرداخت یا انتقال وجه خارج از روال برنامه، بیان کرد: معمولاً ممکن است راننده درخواست پرداخت وجه به یک کارت بانکی، یک لینک پرداخت یا حسابی غیر از مسیرهای رسمی داخل برنامه را مطرح کند که این موضوع می‌تواند زمینه کلاهبرداری را ایجاد کند.

وی افزود: حمل بسته یا کالای ناشناس برای دیگران نیز ممکن است تهدیدزا باشد؛ زیرا ممکن است راننده یا مسافر تحت عنوان حمل یک بسته شخصی، اقدام به جابه‌جایی کالایی کند که از محتویات آن اطلاعی ندارد. رانندگان باید توجه داشته باشند که حمل کالاهای ممنوعه یا مشکوک می‌تواند آن‌ها را در معرض تبعات قضایی و انتظامی قرار دهد.

حقی درباره راهکار مواجه مسافر با خطر در هنگام سفر با تاکسی‌های اینترنتی، تأکید کرد: در حال حاضر تاکسی‌های اینترنتی مختلفی در مشهد و سایر نقاط کشور فعال هستند که در این برنامه‌ها، زمانی که شما مسیر و مقصد را انتخاب می‌کنید و سفر آغاز می‌شود، دکمه‌ای در داخل برنامه با عنوان «ارسال مشخصات سفر به فرد ثانوی» وجود دارد.

وی افزود: این فرد ثانوی می‌تواند برای یک فرد متأهل، همسر وی باشد یا برای یک خانم، شوهرش و برای یک فرزند، پدر، مادر، دایی، خاله یا عمو باشد. به محض اینکه فرد احساس خطر کند، با فشردن این دکمه، مشخصات سفر، خودرو، مبدأ، مقصد، زمان و سایر اطلاعات مربوط به سفر برای فردی که انتخاب کرده است، پیامک می‌شود.

رئیس پلیس فتا خراسان رضوی درباره مواجه مسافر با راننده‌ای که مشخصات آن با چیزی که در پلتفرم‌های تاکسی اینترنتی ثبت شده، متفاوت است، گفت: به هیچ عنوان نباید سوار چنین خودرویی شوید. به محض اینکه شما سفری را انتخاب می‌کنید و خودرویی مقابل شما متوقف می‌شود، باید شماره پلاک خودرو و مشخصات خودرو و راننده را با اطلاعات درج‌شده در برنامه تاکسی اینترنتی تطبیق دهید.

وی تأکید کرد: اگر مشخصات خودرو با اطلاعات برنامه مطابقت ندارد، به هیچ عنوان سوار خودرو نشوید. اگر خانم، کودک یا به هر حال فردی هستید که ممکن است آسیب‌پذیر باشید، توصیه ما این است که در کوتاه‌ترین زمان ممکن، اگر متوجه این مغایرت شدید، از خودرو پیاده شوید. ترجیحاً پیش از سوار شدن نیز حتماً مشخصات پلاک و خودرو را با اطلاعات درج‌شده در برنامه تطبیق دهید.

حقی با اشاره به ممنوعیت سفر افراد زیر ۱۸ سال به صورت تنهایی، تشریح کرد: برابر قوانین و مقررات، نوجوانان زیر ۱۸ سال حق ندارند بدون حضور پدر، مادر یا ولی خود، به تنهایی از تاکسی اینترنتی استفاده کنند. این موضوعی است که خانواده‌ها باید نسبت به آن آگاهی داشته باشند و کودکان و نوجوانان خود را که به سن قانونی مجاز نرسیده‌اند، به تنهایی سوار تاکسی اینترنتی نکنند.