اینترنت مسدود میماند یا محدودتر میشود؟
موضوعی که گفته میشد بخشی از آن با هدف شناسایی مشکلات قطع اینترنت و جایگزینی نسخههای بومی از سوی برخی حامیان قطع اینترنت است. اکنون اما پرسش این است که «آیا اینترنت مسدود میماند یا در صورت بازگشایی محدودتر میشود؟»
برای پاسخ به این پرسش باید برخی موضوعات و اقدامات از ابتدای قطعیهای مکرر اینترنت تا سومین و طولانیترین قطعی اینترنت در سال جاری را مرور کرد.
1- دولت در مقوله مدیریت اینترنت چه از نظر برقراری آن و چه از نظر محدودیتها و فیلترینگ عملا نقشی ندارد. (یا حداقل اینگونه به نظر میرسد.)
2- در بحث طبقهبندی دسترسی به اینترنت و پیشبرد و تحقق اینترنت طبقاتی نیز نه تنها از سوی هیچ نهادی با مخالفتی مواجه نیست بلکه در این خصوص دولت نیز موافقت و همراهی دارد. کمااینکه:
– ارایه سیمکارتهای سفید به برخی مسوولان، خبرنگاران، بازیگران، فعالان سایبری، ورزشکاران و … با بیان دلایل متعدد مورد حمایت و گسترش است.
– ارایه اینترنت طبقاتی به دانشگاهها، فعالان اقتصادی، کسبوکارهای بزرگ اینترنتی، بیمارستانها و … نیز با تایید و بسترسازیهای فنی در حال توسعه است.
– عرضه نوع جدیدی از اینترنت طبقاتی با نام اینترنت پرو برای کسبوکارها نیز رسما آغاز شده است.
لذا در مجموع بحث نوع، شکل و دستههایی که باید به اینترنت دسترسی داشته باشند، در حال تکمیل است و شاید به همین جهت است که شاهد کاهش انتقادات از سوی تشکلها و نهادهای خصوصی هستیم.
3- افزایش محدودیت و برخورد با ارایهکنندگان خدمات دسترسی به اینترنت اعم از اتصال به اینترنت ماهوارهای و فروشندگان موسوم به کانفیگ در کنار افزایش نجومی قیمت نیز، ظاهرا برای دسترسی بخش خاصی از افراد نیازمند به اینترنت که از شرایط مالی خوبی برخوردارند اما در هیچ یک از گروههای مجاز اینترنت طبقاتی و سیم کارت سفید قرار نمیگیرند، دیده میشود.
4- در قطعیهای گذشته گاها موتور جستوجوی گوگل یا هوش مصنوعی دیپسیک بعد از مدتی بازگشایی شدند. اما در حال حاضر مشابه این اتفاق رخ نداده است و در مقابل تبلیغ در برخی رسانهها و تاکید بر استفاده از مدلهای داخلی این پیام را منتقل میکند که سایر کاربران باید رفع نیازها و کسبوکار خود را بر اساس رویههای جدید پایهگذاری کنند.
5- در دور قبلی قطع و بازگشایی اینترنت، استفاده از بسیاری فیلترشکنها با چالش و مقابله جدی مواجه شد و در حال حاضر باید منتظر اتصال اینترنت ماند و دید آیا امکانات مقابله، با کسب تجربه از دفعات قبل، برقرار یا تشدید شدهاند یا نه؟
6- اکنون شاید این پرسش مطرح شود که تکلیف کسبوکارها و مشتریان مبتنی بر پلتفورمهای خارجی همچون اینستاگرام چیست؟ پاسخ به این پرسش از بیش از یک دهه قبل از سوی متولیان اینترنت و از جمله دبیر سابق شورای عالی فضای مجازی، به کرات داده و تاکید شده بود که این کسبوکارها برای ادامه کار و رفع نیازهایشان باید به پلتفورمهای مشابه بومی و داخلی مهاجرت کنند.
7- در این میان انبوهی از نیازهای بیپاسخ به قطع کامل اینترنت نیز باقی میمانند که فهرست بیشماری را شامل میشود، از سرگرمی و آموزش و کسب خبر گرفته تا نیاز به توسعه و ارتقای خدمات. علایم موجود اما نشان میدهد برای بسیاری از این موارد با عنوان نیازهای غیرضروری و فوری و حتی ضد امنیتی، یا کلا و یا تا اطلاع ثانوی و احتمالا عرضه نمونههای داخلی، ظاهرا برنامهریزی خاصی نشده است.
اکنون باید به دو پرسش ابتدای متن بازگشت، «اینترنت مسدود میماند؟ یا در صورت بازگشایی محدودتر میشود؟» در خصوص پرسش نخست یعنی قطع ماندن دایمی، پاسخ قطعی و مطمئن آسان نیست. اما مجموع آنچه در بالا ذکر شد و ارایه انواع دستهها و طبقات جدید و بیشتر و الگوی فعلی، اگرچه تلخ و باورنکردنی است، لیکن کفه ترازوی قطع ماندن اینترنت نسبت به بازگشایی آن، فعلا سنگینتر دیده میشود.
اما در خصوص بازگشایی مجدد اینترنت، دو احتمال را میتوان با قطعیت در نظر گرفت. نخست آنکه بعید است از محدودیت اینترنت سابق کم شود و شانس محدودیت بیشتر نیز بالاتر است و احتمال دوم آنکه، قطع مجدد اینترنت در صورت نیاز، قطعی است.
