فناوریهایی که آموزشهای مهارتی را تغییر میدهند
وزارت آموزش و پرورش، دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی فنی و حرفهای و کاردانش سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، در راستای رصد مستمر تحولات فناوری و بررسی روندهای اثرگذار بر آینده آموزشهای فنی، حرفهای و مهارتی، تازهترین گزارش مجمع جهانی اقتصاد (WEF) را با عنوان «۱۰ فناوری نوظهور جهان در سال ۲۰۲۶» مورد مطالعه و تحلیل قرار داده است.
این گزارش که با همکاری نشریه علمی Frontiers منتشر شده، فناوریهایی را معرفی میکند که انتظار میرود در سالهای آینده، تحولات قابل توجهی در حوزههای انرژی، صنعت، سلامت، محیطزیست، هوش مصنوعی، امنیت سایبری و اقتصاد جهانی ایجاد کنند.
بر اساس این گزارش، فناوریهای نوظهور سال ۲۰۲۶ عبارتاند از:
انرژی همهچیز به شبکه (Everything-to-Grid Energy)؛
استخراج مستقیم لیتیوم (Direct Lithium Extraction)؛
مواد خنککننده تابشی غیرفعال (Passive Radiative Cooling)؛
فناوریهای تخریب ترکیبات (PFAS)؛- تخمیر دقیق (Precision Fermentation)؛
دارورسانی با اگزوزوم (Exosome Drug Delivery)؛
واکسنهای شخصیسازیشده سرطان مبتنی بر mRNA؛
شبیهسازی کوانتومی برای کشف دارومدلهای جهان (World Models)؛
رمزنگاری مبتنی بر شبکههای چندبعدی (Lattice-based Cryptography)؛
بررسی این فناوریها نشان میدهد که آینده فناوری بیش از گذشته بر همگرایی فناوریهای دیجیتال، زیستی، انرژی و مواد پیشرفته استوار خواهد بود؛ موضوعی که ضرورت بازنگری مستمر در شایستگیهای حرفهای، برنامههای درسی و مهارتهای مورد نیاز نیروی انسانی را بیش از پیش نمایان میکند.
گزارش مجمع جهانی اقتصاد همچنین سه روند کلیدی را بهعنوان جهتگیری اصلی فناوریهای نوظهور معرفی میکند؛ شخصیسازی راهکارها و خدمات، تولید و مصرف غیرمتمرکز و محلی و افزایش بهرهوری از طریق استفاده بهینه از منابع. این روندها میتوانند در طراحی و توسعه آموزشهای فنی، حرفهای و مهارتی نیز مورد توجه قرار گیرند.
دفتر برنامهریزی و تألیف کتابهای درسی فنی و حرفهای و کاردانش سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی با بهرهگیری از گزارشهای معتبر بینالمللی، تلاش میکند یافتههای آیندهپژوهانه را در فرآیند طراحی و بازطراحی برنامههای درسی، تدوین استانداردهای آموزشی، توسعه رشتههای جدید و تولید محتوای یادگیری مدنظر قرار دهد تا آموزشهای مهارتی کشور همگام با تحولات فناوری، پاسخگوی نیازهای آینده بازار کار و توسعه ملی باشد.
بررسی این گزارش همچنین نشان میدهد که تحولاتی نظیر توسعه هوش مصنوعی، تحلیل داده، فناوریهای نوین انرژی، زیستفناوری، امنیت سایبری، محاسبات کوانتومی و مهارتهای میانرشتهای، ضرورت بهروزرسانی استانداردهای شایستگی حرفهای، تجهیز کارگاهها و آزمایشگاههای آموزشی، ارتقای صلاحیت حرفهای هنرآموزان و تقویت تعامل آموزش با صنعت را بیش از پیش آشکار میسازد.(مهر)
