آبانماه ۱۴۰۴؛ جنجال مذاکره با تلگرام
موضوع آزادسازی دسترسی به یوتیوب در دانشگاههای کشور نیز در این ماه خبرساز شد. همچنین دولت در این مقطع دستورالعمل فروش اینترنتی طلا که انبوهی از مردم را مدتها دچار نگرانی و سرگردانی کرده بود، ابلاغ و بین نهادهای مختلف تقسیم کار کرد.
همچنین رای مجلس به بازگشت سازمان ملی هوش مصنوعی که در تیر ۱۴۰۳ و بهدنبال تصویب «سند ملی هوش مصنوعی» رسماً افتتاح شده بود اما از سوی دولت عملا غیرفعال شد، از دیگر اخبار این ماه بود.
9 آبان: اوجگیری تقابل برای تلگرام
همانطور که ذکر شد اوایل شهریورماه رئیس شورای اطلاعرسانی دولت چهاردهم، خبر از پیگیری بازگشایی تلگرام و همچنین مذاکراتی از سوی وزارت ارتباطات با این پیامرسان برای بازگشایی دفتر رسمی داده بود.
نهم آبانماه اما ابعاد جدیدی از این ماجرا باز شد که زمینهساز جنجال زیادی شد. در آن مقطع خبری در رسانهها پیچید: وزارت ارتباطات مطابق مصوبه شورای عالی فضای مجازی، با تلگرام وارد مذاکره شده است.
فردای آن روز جزئیات بیشتری نیز منتشر و اعلام شد: شروطی توسط تیم مذاکرهکننده به تلگرام اعلام شده که بازگشایی این پلتفرم منوط به پذیرش آنهاست؛ محدودسازی مطالب تحریکآمیز قومیتی، حذف محتوا با شکایت شهروندان، همکاری با دستگاه قضایی ایران، مسدودسازی محتوای تروریستی و تعهد به عدم ارائه اطلاعات کاربران ایرانی به سرویسهای اطلاعاتی بیگانه.
۱۱ آبان اما واکنش تند مجلس دیری نپایید. یک نماینده در نشست علنی اخطار قانون اساسی داد: «از قرار معلوم دولت توافقی را با تلگرام امضا میکند. مطابق اصل ۷۷، هرگونه عهدنامه باید به تصویب مجلس برسد. اگر این قرارداد بدون تصویب مجلس امضا شود، موجب استیضاح وزیر خواهد شد.»
چند روز بعد نماینده دیگری اما از پیشرفت مذاکرات خبر داد و گفت: «شرط اصلی، تضمین امنیت و رعایت ضوابط داخلی است. تلگرام در بسیاری از موضوعات همراهی نشان داده و فضای مذاکرات مثبت است.»
در همان ایام اما شورای نگهبان جانب احتیاط را نگه داشت و گفت: «اظهار نظر قطعی مستلزم اطلاع از جزئیات هرگونه توافق احتمالی است.»
ماجرایی که البته کمی بعد به سکوت گرایید و در نهایت نیز خبری از معمای این مذاکرات نشد.
۱۳ آبان: آزادسازی یوتیوب در دانشگاه تهران
سیزدهم آبانماه خبری دیگر سر و صدا به پا کرد. دانشجویان دانشگاه تهران حالا میتوانند بدون فیلترشکن وارد یوتیوب شوند. بر اساس اطلاعیه منتشرشده در کانال رسمی دانشگاه، این دسترسی از طریق اینترنت داخلی دانشگاه و با هدف تسهیل استفادههای آموزشی و پژوهشی فعال شده است.
نظر به حساسیت موضوع در همین روز، اما وزارت ارتباطات واکنش نشان داد. سرپرست دفتر ریاست رگولاتوری، گفت: «تا این لحظه هیچ مصوبه یا ابلاغیهای برای ارائه اینترنت خاص به بخشی از جامعه از سوی وزارت ارتباطات وجود ندارد و باید بررسی شود که آن مجموعه از چه منبع اینترنتی استفاده میکند.»
اما قضیه به اینجا ختم نشد 4 روز بعد خبر رسید که وزارت علوم، یوتیوب را برای بیش از ۱۳ دانشگاه کشور رفع فیلتر کرده است. این بار اما واکنش از جنس دیگری بود؛ اعتراض.
شورای صنفی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران در بیانیهای اعلام کرد: «رفع فیلتر یوتیوب تنها برای دانشگاههای خاص، مصداق تشدید نابرابری و تبعیض ساختاری است.»
دانشگاه صنعتی شریف نیز در نامهای سرگشاده به وزیر علوم نوشت: «عدالت آموزشی بدون عدالت ارتباطی ممکن نیست. سیاست آزاد به اینترنت نه حق تکنولوژیک مردم، بلکه حق انسانی مردم ایران است.»
اگرچه ضیا هاشمی، معاون فرهنگی معاون اول رئیسجمهور از این اقدام دفاع کرد و گفت: «یوتیوب یک دانشگاه آنلاین است. رفع فیلتر گام به گام انجام میشود. اینترنت طبقاتی امر مردودی است و چنین چیزی نه مقبول و نه موجود است.»
۱۶ آبان: ابلاغ دستورالعمل فروش اینترنتی طلا
پس از ماهها بلاتکلیفی و کشمکش میان نهادهای مختلف، سرانجام هیأت وزیران در شانزدهم آبانماه دستورالعمل اجرایی خرید و فروش آنلاین طلا و نقره را تصویب و ابلاغ کرد. چارچوب تازهای که قرار بود به فعالیت پلتفرمهای معاملات طلا سامان دهد.
بر اساس این مصوبه، بانک مرکزی موظف شد ظرف سه ماه سامانهای ناظر بر عملکرد و تعهدات پلتفرمهای آنلاین طراحی و راهاندازی کند؛ سامانهای که موجودی طلا و معاملات کاربران را بهصورت مستمر پایش خواهد کرد.
اتحادیه کسبوکارهای مجازی نیز به عنوان نهاد مسئول صدور، تمدید و ابطال مجوز فعالیت پلتفرمهای خرید و فروش طلا تعیین شده است. پلتفرمهایی که پیش از این مصوبه فعال بودهاند، تنها دو ماه فرصت دارند تا فعالیتهای خود را با ضوابط جدید تطبیق دهند.
این مصوبه در حالی ابلاغ شد که چهار ماه پیش، در تیرماه ۱۴۰۴، بانک مرکزی پس از جنگ ۱۲ روزه، ضوابط پنجگانهای را برای بازگشایی درگاههای پرداخت سکوهای برخط طلا اعلام کرده بود. حالا اما دولت گامی فراتر برداشته و چارچوبی جامع برای ساماندهی این حوزه تدوین کرده بود.
یک کشور مثل هند است که به جای اینکه اینترنت را برای همیشه طبقاتی یا کلا قطع کند، فرصت های اقتصادی را با باز کردن راه های تجاری فراهم می کند تا مردم خودشان با تلاش خودشان در انواع سایت و شبکه های اجتماعی مهم در اینترنت بدرخشند و به این ترتیب حتی خود آمریکایی ها مجبور می شوند که برای دیدن فیلم های آموزشی، باید به لهجه هندی عادت کنند!😄
یعنی فرصت درآمدزایی برای مردم هند هم فراهم می شود و هند زودتر به قدرت سوم اقتصادی دنیا تبدیل خواهد شد.😏
البته سیستم حکومتی هند، دموکراسی است و نه حکومت ***
دَم بچههای آیتیآنالیز گرم که توی این ***، با نشر مقالههای بهجا و دقیقشون روزنه امیدی به سوی آزادی دیجیتال هستن.
زنده باد آزادی و ***.