اسپیسایکس در تیررس ایران؛ سرمایهگذاران باید نگران باشند؟
- تهدید ایران، معادلات را تغییر داد
در همین رابطه CNBC به نقل از خبرگزاری فارس، نزدیک به حکومت ایران گزارش داد اکنون تهران در واکنش به اقدامات آمریکا، تمام شرکتهای متعلق به ایلان ماسک را که در خاورمیانه فعالیت میکنند، اهداف نظامی تلقی میکند. در این بیانیه، زیرساختهای استارلینک اسپیسایکس، از جمله یک ایستگاه زمینی در منطقه، بهطور مشخص، بهدلیل آنچه حمایت از عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل عنوان شده، هدف حمله معرفی شدهاند.
برای درک اهمیت این موضوع باید توجه داشت اسپیسایکس، دیگر صرفاً یک شرکت تجاری ارائهدهنده خدمات پرتاب موشک نیست. این شرکت از طریق شبکه استارلینک به یکی از مهمترین بسترهای ارتباطی برای دولتها، نیروهای نظامی، کسبوکارها و تیمهای امدادرسان در سراسر جهان تبدیل شده است.
همین کاربری دوگانه، ارائه خدمات هم به مشتریان غیرنظامی و هم به بخش دفاعی، باعث شده با افزایش تنشهای ژئوپلیتیکی، اسپیسایکس، بیش از پیش، در کنار پیمانکاران سنتی صنایع دفاعی قرار گیرد.
نکته جالب اینجاست که همین ویژگی یکی از دلایل اصلی استقبال سرمایهگذاران از اسپیسایکس نیز بوده است، زیرا تقاضای دولتها معمولاً پایدار و قابلاتکاست.
- کسبوکار در حال رشد، سطح ریسک در حال افزایش
اسپیسایکس با ارزش برآوردی حدود ۱.۸ تریلیون دلار وارد بازارهای عمومی شد. این رقم، بازتابدهنده انتظارات سرمایهگذاران از تداوم برتری این شرکت در خدمات پرتاب فضایی، اینترنت پهنباند ماهوارهای و قراردادهای امنیت ملی است. این شرکت همچنین با موشک فالکون ۹، همچنان جایگاه مسلط خود را در پرتابهای مداری حفظ کرده و استارلینک نیز با استقرار هزاران ماهواره، به مقیاسی دست یافته که رقبا هنوز نتوانستهاند به آن نزدیک شوند.
البته اعلام موضع ایران به این معنا نیست که قطعا حملهای رخ خواهد داد یا فعالیتهای جهانی اسپیسایکس با اختلال فوری مواجه میشود. بیشتر تأسیسات اصلی تولید و پرتاب این شرکت، همچنان در ایالات متحده قرار دارند.
بااینحال، تهدیدهای ژئوپلیتیکی، حتی اگر هرگز به اقدام عملی منجر نشوند، هزینهزا هستند. شرکتها ممکن است با افزایش هزینههای بیمه، نیاز به سرمایهگذاری بیشتر در حوزه امنیت، تدوین برنامههای اضطراری عملیاتی یا تأخیر در توسعه زیرساختها در مناطق حساس روبهرو شوند. اینها همان ریسکهایی هستند که سرمایهگذاران، معمولاً تا زمانی که ناگزیر نشوند، در مدلهای خود لحاظ نمیکنند.
- فرضیه سرمایهگذاری همچنان پابرجاست
نکته قابلتوجه این است که همان عواملی که توجهات ژئوپلیتیکی را به اسپیسایکس جلب کردهاند، در عین حال مزیتهای رقابتی این شرکت را نیز تقویت میکنند.
دولتها، بهجای آنکه همه این توانمندیها را در داخل ساختارهای دولتی خود توسعه دهند، بیش از پیش، به شرکتهای تجاری فعال در حوزه فضا متکی شدهاند. این روند، بازار بالقوه اسپیسایکس را در حوزههایی مانند پرتابهای دفاعی، ارتباطات ماهوارهای و خدمات اطلاعاتی گسترش داده است. از بیشتر جهات، تبدیل شدن به بازیگر راهبردی، در حالی که ریسکهای سیاسی جدید ایجاد میکند، تقاضای بلندمدت برای خدمات این شرکت را نیز تقویت مینماید.
تفاوت اصلی برای سرمایهگذاران این است که دیگر نباید به اسپیسایکس صرفاً به چشم شرکت فناوری با رشد بالا نگاه کنند. چراکه این شرکت در واقع بهتدریج به ترکیبی از یک پلتفرم فناوری، یک رهبر صنعت هوافضا و یک پیمانکار دفاعی تبدیل شده است.
- جمعبندی و نتیجهگیری
در پایان این گزارش آمده است، بهطور خلاصه، تهدید ایران، لایه دیگری از عدمقطعیت را به چشمانداز اسپیسایکس اضافه میکند، اما بهطور بنیادین استدلال سرمایهگذاری بلندمدت درباره این شرکت را تغییر نمیدهد. سرمایهگذاران باید بپذیرند که قرار گرفتن در معرض ریسکهای ژئوپلیتیکی، اکنون بخشی از مدل کسبوکار اسپیسایکس است؛ همانطور که این موضوع سالهاست برای بسیاری از شرکتهای بزرگ صنایع دفاعی نیز صادق بوده است.
بااینحال، جایگاه مسلط اسپیسایکس در بازار پرتابهای فضایی، گسترش مستمر پایگاه مشتریان استارلینک و تقویت روابط این شرکت با دولتها، همچنان مهمترین عوامل تعیینکننده ارزش بلندمدت آن به شمار میروند. هرچند تیترهای خبری ممکن است نگرانکنندهتر شوند، اما تا زمانی که این ریسکها بر درآمد، قراردادها یا فعالیتهای عملیاتی شرکت، اثر ملموسی نگذارند، بعید است بتوانند بر مزیتهای رقابتی قدرتمند اسپیسایکس چیره شوند.
