ITanalyze

تحلیل وضعیت فناوری اطلاعات در ایران :: Iran IT analysis and news

ITanalyze

تحلیل وضعیت فناوری اطلاعات در ایران :: Iran IT analysis and news

  عبارت مورد جستجو
تحلیل وضعیت فناوری اطلاعات در ایران

۳ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «سازمان نظام مهندسی فناوری اطلاعات» ثبت شده است

تحلیل


طرح نمافا؛ آخرین دسته‌گل مجلس دهم

يكشنبه, ۴ اسفند ۱۳۹۸، ۰۹:۴۱ ق.ظ | ۰ نظر

عباس پورخصالیان - روز هشتم بهمن ماه 1398 طرحی با نام موجه "طرح تشکیل سازمان نظام مهندسی ارتباطات و فناوری اطلاعات" وابسته به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات با امضای شماری از نمایندگان به دبیر هیأت رئیسه مجلس دهم "به‌صورت عادی" تقدیم شد؛ این طرح، حد اقل به دو دلیل مردود است: 

مخالفت با ایجاد سازمان نظام مهندسی ICT

سه شنبه, ۱۵ بهمن ۱۳۹۸، ۰۵:۵۹ ب.ظ | ۰ نظر

عضو کمیسیون فناوری اطلاعات و ارتباطات اتاق ایران طرح مجلس برای ایجاد سازمان نظام مهندسی فناوری اطلاعات و ارتباطات (نمافا) را توسعه نادرست قانون حمایت از پدیدآورندگان نرم افزار عنوان کرد.

به گزارش فدراسیون فناوری اطلاعات و ارتباطات، در روزهای اخیر تعدادی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی طرحی را در راستای تشکیل سازمان نظام مهندسی ارتباطات و فناوری اطلاعات با عنوان مخفف «نمافا» به هیئت رئیسه مجلس ارائه دادند که انتقاد برخی فعالان حوزه ICT همراه شد.

مسعود شنتیایی عضو هیئت مدیره فدراسیون فناوری اطلاعات و ارتباطات، درباره ایرادات قانونی و بنیادین این طرح گفت: این طرح که تحت عنوان تشکیل سازمان نظام مهندسی ارتباطات و فناوری اطلاعات (نمافا) ارائه شده، برگرفته از قانون تشکیل نظام های پزشکی و مهندسی ساختمان است. البته آنها بر ساماندهی و نظم دهی اشخاص حقیقی مشغول به فعالیت های تخصصی و کسب و کار نظارت دارند و نمی‌توانند حاکمیت و وظایف خود را روی اشخاص حقوقی و شرکت ها اعمال کنند.

وی ادامه داد: این در حالی است که طرح وصول شده در مجلس با عنوان « نمافا» به دنبال تلفیق کردن شرکت های حقوقی ثبت شده با اشخاص حقیقی در قالب یک سازمان نظام مهندسی است که نمونه آن را در داخل کشور نداریم. حال آنکه اشخاص حقوقی قوانین مربوط به خود را دارند و مراجع قضایی کشور در خصوص آنها، دارای قوانین خاصی است. بنابراین اینکه در این طرح عنوان شده افراد حقیقی و حقوقی باید در این سازمان عضویت داشته باشند برخلاف تمام اصول و قوانین کاری است. چرا که در اموری مانند پزشکی و مهندسی عمران که هر دو به نحوی با جان و امنیت انسان ها مرتبط هستند، افراد باید از این سازمان ها مجوز فعالیت دریافت کنند؛ ولی یک سازمان نظام مهندسی نمی‌تواند اشخاص حقوقی را نیز در برگیرد.

شنتیایی با اشاره به ماده ۱ این طرح گفت: در این طرح به ماده ۱۲ قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ای اشاره دارد که در آن نظام صنفی رایانه ای به سازمان نظام مهندسی ارتقا می یابد. حال آنکه قانون حمایت از پدیدآورندگان نرم افزار، دایر بر فعالیت های ثبت و حمایت از حقوق مالکیت معنوی نرم افزار است و هیچگونه ارتباطی به سایر حوزه های فناوری اطلاعات و ارتباطات از جمله سخت افزار، تولید یا فعالیت های شبکه ای ندارد.

وی گفت: حتی آیین نامه ای که برای این قانون نوشته شده برخلاف اصل قانون مصوب است و حالا بر مبنای یک اقدام و برداشت غلط از یک قانون با این طرح قصد دارند این اشتباه را نیز توسعه دهند.

این عضو کمیسیون فاوای اتاق ایران افزود: در ماده ۵ بند دوم این قانون، مجوز ثبت شرکت ها و اشخاص حقوقی به این سازمان اعطا می شود؛ در صورتی که به لحاظ قانونی موجودیت یک شرکت و نحوه فعالیت آن در اداره کل ثبت شرکت ها بر اساس قانون تجارت کشور احراز می شود و آن شرکت بر اساس مجوز اداره مذکور، اجازه  فعالیت خواهد داشت. بنابراین دیگر نمی‌توان یک سازمان جدید التاسیس برای ارائه مجوز فعالیت به شرکت ها به وجود آورد، چراکه این رویه، مغایرت جدی با قانون دارد.

وی افزود: طبق قانون بهبود فضای کسب و کار، مجوز فعالیت تشکل ها از سوی اتاق های بازرگانی، اصناف و تعاون صادر می شود و اکنون در اتاق بازرگانی ایران ۱۲ تشکل فعال در حوزه ICT حضور دارد، که برخی از آنها بیش از ۲۰ سال است به صورت رسمی مشغول فعالیت هستند. از این رو تشکیل یک نهاد موازی امکان پذیر نیست. بنابراین می‌توان گفت در ماده ۵ ، یک کار موازی با اتاق بازرگانی در حال شکل گیری است.

شنتیایی خاطرنشان کرد: در بند چهارم ماده ۵ نیز در حالی عنوان شده که این سازمان نظر مشورتی به قوای سه گانه ارائه دهد که با این اقدام در عمل جایگاه اتاق بازرگانی را تضعیف می کند. چرا که یکی از وظایف اصلی اتاق بازرگانی ارائه مشاوره به قوای سه گانه در بخش های مختلف اقتصادی است. همچنین بند ۵ از ماده پنجم این طرح به صیانت از حقوق اعضا و تامین منافع و رفاه اعضا اشاره دارد که مربوط به تشکل های قانونی ثبت شده است و ربطی به یک سازمان نظام مهندسی ندارد. در بند ۶ ماده پنجم نیز به دوره آموزشی و نظام رتبه بندی توسط این سازمان اشاره شده که باز این مورد، طبق قانون جزء وظایف اتاق ها محسوب می شود.

وی با اشاره به ماده ۶ این طرح که حق عضویتی معادل ۲ در هزار درآمد اعضا در نظر گرفته شده نیز گفت: این موضوع کاملا غیر منطقی است. مگر یک شرکت باید به چندجا حق عضویت پرداخت کند. از اتاق بازرگانی گرفته تا تشکل های تخصصی و حالا با این طرح یک مورد دیگر نیز اضافه خواهد شد. از طرفی مشخص نیست این میزان مبلغ دقیقا برای چه کاری به این سازمان پرداخت می شود.

شنتیایی درباره ماده ۹ این طرح که اعضا را مکلف به قوانین و مقررات صنفی- انتظامی و دستورالعمل های نرخ گذاری و ضوابط مربوط به آن می کند نیز گفت: اکنون اتحادیه های صنفی طبق قانون مشغول همین کار هستند و دیگر نیازی به یک نهاد و یا قانون جدیدی نسبت به این موضوع نیست.

وی گفت: در یکی از تبصره های این طرح، عنوان می شود که نیروی انتظامی کشور باید تحت لوای شورای انتظامی سازمان «نمافا» فعالیت کند و در واقع مرجع قضایی (قوه قضاییه) و نیروی انتظامی، زیر نظر شورای داخلی این سازمان فعال خواهند بود. در واقع شورای داخلی مذکور به سازمان بالادستی نیروی انتظامی در این حوزه تبدیل می شود. این موضوع نیز دردسرساز خواهد شد. همچنین در این طرح به احکام انتظامی اشاره شده که حتی می تواند یک شرکت را تا ۱۰ سال محروم از فعالیت کند.

عضو هیئت مدیره فدراسیون فناوری اطلاعات و ارتباطات با اشاره به ماده ۱۵ این طرح نیز اضافه کرد: بر اساس این ماده، عملا در داخل سازمان «نمافا» یک قوه قضاییه جدید شکل می گیرد که این بر خلاف ساده سازی و تسهیل فعالیت های بخش خصوصی است و با این طرح، اختیاری به یک سازمان داده می شود که یک شرکت را تا ۱۰ سال محروم از فعالیت کند؛ آن هم بر مبنای مدارکی که قوه قضاییه هیچ نقشی در روند آن نداشته است.

وی با بیان اینکه ما به عنوان تشکل بالادستی ICT در اتاق بازرگانی، اصل این طرح را توسعه ناصواب قانون ناقص حمایت از پدیدآورندگان نرم افزار می‌دانیم، گفت: این طرح چیزی جز مشکل سازی برای اقتصاد کشور و فعالان حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات نخواهد داشت. بنابراین با ارائه چنین طرحی از سوی برخی نمایندگان کاملا مخالفیم و معتقدیم که پایه و اساس آن نیز کاملا نامشخص است.

روز مهندسی ایران بدون نهاد مهندسی فاوا

چهارشنبه, ۱۱ اسفند ۱۳۹۵، ۱۰:۲۷ ق.ظ | ۰ نظر

عباس پورخصالیان - پنجم اسفند 95، در روز مهندسی ایران، "نظام مهندسی کشاورزی" و "نظام مهندسی و کنترل ساختمان" دارای قانون، آئیننامه و نهادهای کشوری و استانی خود هستند؛ ولی در حوزه مهندسی فاوا هنوز خبری از تصویب قانون نظام مهندسی فاوا و تشکیل سازمان نظام مهندسی فاوا نیست که نیست!

 

پیشینهکاوی

مطالعه چرایی این فقدان بزرگ و نابخشودنی در عصر فاوا نشان میدهد که:

حدود 11 سال پیش، معاون وقت وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات ضرورت تشکیل نظام مهندسی فاوا را ندا داد. سپس، در سال 1384 مرکز تحقیقات مخابرات ایران پروژه «چارچوبهای برپائی نظام مهندسی فناوری اطلاعات ایران» را تعریف کرد اما تا سال 1386 کاری روی آن انجام نداد. آنگاه، حرکتهایی در راستای برپائی نظام مهندسی فاوا صورت گرفت که در نتیجه آنها، در «عصر ارتباط» 18 اردیبهشت 89، شماره 355 (سال هشتم) پیامی منتشر شد حاکی از آن که: «سازمان نظام صنفی رایانهای با تشکیل سازمان نظام مهندسی فناوری اطلاعات مخالفت کرد». در نهایت، طرح نظام مهندسی فناوری اطلاعات و ارتباطات با پیشنهاد نمایندگان کمیسیون صنایع و معادن و امضای بیش از ۵۰ نماینده، در مرداد 94 در دستور کار بررسی دور نهم مجلس شورای اسلامی قرار گرفت ولی با پایان گرفتن دور نهم مجلس و نهایی نشدن طرح، این طرح نیز به بایگانی سپرده شد.

 

چکیده آخرین طرح سازمان نظام مهندسی فاوا

آن آخرین طرح، با هدف ساماندهی و نظام مندکردن بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور از سوی نمایندگان تهیه شده بود و ایجاد محیط امن و مناسب برای جذب سرمایهگذاری، حمایت از بخش خصوصی در حوزه کسب و کار الکترونیکی، پشتیبانی از توسعه فناوریهای بومی و تولیدکنندگان سختافزار و نرمافزار در داخل کشور، تقویت بخش خصوصی در صنعت فاوا، توسعه و ارتقاء خدمات به شهروند، حمایت از صادرات خدمات فنی و مهندسی، نرم افزار و سخت افزار و همچنین اشتغال‌زایی با توجه به فارغ التحصیلان حوزه فناوری اطلاعات کشور از جمله مهمترین اهداف آن محسوب می‌شد

.

روز مهندسی همه چیز جز مهندسی فاوا؟

روز پنجم اسفند ماه امسال مصادف است با 816 اُمین زادروز خواجه نصیر الدین توسی و روز مهندسی ایران. به این مناسبت، جشنوارههایی به منظور تجلیل از خدمات تلاشگران جامعه مهندسی کشور، توسط نهادهای دولتی و غیر دولتی فعال در عرصههای "نظام مهندسی کشاورزی" و "نظام مهندسی و کنترل ساختمان" برگزار می‌شود و تا حدودی که نظام مهندسی و کنترل ساختمان، مهندسان برق و مخابرات را نیز در بر می-گیرد، زیربخش کوچکی از بخش مهندسان فاوا را نیز شامل میشود، نه کلیت آن را. با این وجود، این روز در تقویم فرهنگ عامه کشورمان، فرصت مناسبی است تا حداقل بر دو نکته تأکید شود:

•             نخست بر لزوم تحقیق و بازاندیشی در آثار و دستاورهای خواجه نصیر الدین توسی به عنوان کسی که حدود 650 سال پیش از داروین به اصل تکامل طبیعی دست یافت (یعنی به همان مفهومی که داروین، آن را evolution مینامد)، و حدود 500 سال پیش از آدام اسمیت نیز به اصل وجود «دست خدا به عنوان راهبر بازار آزاد» رسید (یعنی به همان چیزی که آدام اسمیت آن را "دست نامرئی" در تنظیم بازارهای آزاد میخواند)، در حالی که هم سیاستمدار بود، هم حکیم، شاعر، ریاضیدان، فیلسوف، متکلم، فقیه، ستارهشناس و ... خلاصه یک دانشمند جامعالاطراف.

•             سپس در بازشناسی نقش والا و ارزشمند مهندسان، به ویژه مهندسان فاوا در توسعه مَدنیّت مدرن، ایجاد رفاه، تولید ثروت، رونق اقتصادی و پایدارسازی نظامهای کشوری از طریق اقدام به تاب-آورسازی سامانهها و نظامات (یا همان چیزی که «اقتصاد مقاومتی» اَش میخوانند).

تجربه امروز ایران و جهان (برای مثال: آلمان) به روشنی نشان میدهد که بزرگترین دگرگونیهای اقتصادی، مدیریتی و صنعتی جهان ما نه به دست دانشگاهیان مدرکگرا، بلکه توسط مهندسان عملگرا ایجاد میشود.

 

معنای مهندس و مهندسی

واژه ی "مهندس" از «هندسه» مشتق شده و «هندسه» نیز از "اندازه" فارسی ساخته شده است. در واقع، مهندس به معنی اندازهگذار و خالق اندازهها است و معادل واژه "مهندسی" در انگلیسی، نیز از اصطلاح لاتینِ Ingenium به معنای قدرتِ خلق کردن و هنرِ تخلیق، ریشه گرفته است که بسیار شبیه به مهندس به معنی اندازهگذار و خالق اندازهها است

.

توسی، محبوب جوامع علمی جهان

امروزه خواجه نصیرالدین توسی به قدری بزرگ و مشهور است که بسیاری از دولتهای منطقه مایل‌اند او را شهروند خود معرفی کنند. برای مثال: وقتی که گوگل در سال ۲۰۱۳ م به مناسبت ۸۱۲ اُمین سالگرد تولد توسی، تصویری از وی را در وبگاه عربی خود ارایه کرد و بر ایرانی بودن این دانشمند تأکید کرد، همین امر (اشاره به ایرانی بودن خواجه نصیرالدین توسی) حاشیهها و واکنش‌هایی را در کشورهایی عربی برانگیخت.

ناسا نیز نام توسی را روی یکی از دهانهها یا چالههای ماهِ زمین گذاشته که در واقع از برخورد شهابسنگ‌ها به وجود آمده‌ است.

 

 

ایران سومین یا پنجمین کشور تربیتکننده بیشترین مهندس  

طبق آمار اعلام شده از سوی مجله فوربس در سال 2016، ایران پس از روسیه و آمریکا، سومین کشور جهان از لحاظ داشتن بیشترین تعداد مهندس است (kayhan.ir/fa/news/67459) البته در این رده‌بندی، آمار مهندسان چینی و هندی به دلیل در دسترس نبودن اطلاعات لحاظ نشده است و اگر تعداد مهندسان این دو کشور را نسبت به ایران، بیشتر بدانیم، ایران از نظر تربیت بیشترین مهندس، به رتبه پنجم در جهان دست می‌یابد.

احتمالاً در میان همه حوزههای مهندسی در کشور، سهم مهندسان حوزههای مخابرات، ارتباطات و فناوری اطلاعات بیشتر از بقیه حوزه‌های مهندسی است. از این رو، فقدان قانون و نبود نهاد و سازمان مهندسی فاوا، بی‌التفاتی به این جامعه به شدت مورد نیاز کشور است

.

نمودار تشکیل نظام مهندسی فناوری اطلاعات کشور

در پایان توجه خوانندگان را به نمودار تشکیل نظام مهندسی فناوری اطلاعات کشور به عنوان یکی از رئوس چهار ضلعیِ: نظام علمی فاوا، نظام اجرایی فاوا، نظام صنفی فاوا و نظام مهندسی فاوا جلب میکنم که توسط دکتر سید ابراهیم ابطحی، عضو هیأت علمی دانشکده مهندسی کامپیوتر در دانشگاه صنعتی شریف پیشنهاد شده است (goo.gl/NNkUlm).

این نمودار بیانگر تعاملات ذینفعان بخش فاوا در نقشهای مختلف برای انجام فعالیتهای حرفه‌ای است.

تاخیر در برپائی نظام مهندسی فاوا به معنی تاخیر در ورود فعالیتهای فاوا در کشور به عرصه‌های جدید و گسترده‌تر است.