ITanalyze

تحلیل وضعیت فناوری اطلاعات در ایران :: Iran IT analysis and news

ITanalyze

تحلیل وضعیت فناوری اطلاعات در ایران :: Iran IT analysis and news

  عبارت مورد جستجو
تحلیل وضعیت فناوری اطلاعات در ایران

۳۳۳ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «شبکه ملی اطلاعات» ثبت شده است

تحلیل


سیر صعودی استفاده از اینترنت در روزهای قرنطینه، افت کیفیت و در نتیجه نارضایتی کاربران را به دنبال داشت.

اگر روزی به ما می‌گفتند که برای درس خواندن، سرکار رفتن، ورزش کردن و دیگر امور روزمره نیازی به بیرون رفتن ندارید، یا تعجب می‌کردید و یا آن را امری محال می‌دانستید، ولی حالا قریب به پنجاه روز می‌شود که ریتم زندگی‌مان با تکنولوژی پیش رفته و حالا حتی برای خرید کوچک‌تر‌ین مایحتاج زندگی، نه اجازه خارج شدن از خانه را داریم و نه خودمان طبق دستورات مکرر وزارت بهداشت از خانه بیرون می‌رویم و به اصطلاح کارهایمان را اینترنتی پیش می‌بریم؛ بستری که اگر از جنبه سرگرمی آن بکاهیم، به حتم نقاط مثبتی چون صرفه‌جویی در زمان و کاغذ خودش را بیش از پیش نشان خواهد داد.

اینترنت، بستری برای رسیدگی به فعالیت‌های روزانه کرونایی
با شیوع ویروس کرونا و پس از تعطیل شدن بسیاری از مراکز آموزشی، خدماتی، بانکی و ...، یکی از دغدغه‌های اصلی مردم برقراری ارتباط و رسیدگی به امور مالی، خدماتی و در برخی از افراد برطرف کردن نیاز اقتصادی (کسب و کار) بود، چرا که در خانه ماندن یعنی تعطیلی مشاغل و حِرفی که تا همین چند روز پیش در خدمت مردم بودند، اما در حال حاضر باید به نحوی دیگر خدمات خود را ارائه بدهند.

با تعطیلی مراکز آموزشی مانند مدارس و دانشگاه‌ها، کلاس‌ها همگی به صورت مجازی و از طریق شبکه‌ها و پیام‌رسان‌های داخلی و خارجی برگزار شد و از طرفی بانک مرکزی کشور با ارائه خدمات ویژه مانع حضور حداکثری مردم در شعب بانک‌‌ها و ... شد. اگر بخواهیم به طور خلاصه از این سیر تعطیلی عبور کنیم، بسیاری از نهادها کارهای خودشان را بر بستر اینترنت منتقل کردند و حتی چندین جلسه و دیدار رئیس جمهور با وزرا و فرمانداران استانی کشور از طریق ویدیو کنفرانس انجام شد.

البته که برای برگزاری کلاس‌های مجازی، ارائه خدمات بانکی و ... مستلزم حداکثر کیفیت اینترنت هستیم، تا در وهله اول در بستری اَمن و پس از آن در کمترین زمان کارهای‌مان را به سرانجام برسانیم. با گذشت یک هفته از شیوع ویروس کرونا و تعطیلی ادامه‌دار مدارس و دانشگاه‌ها، وزارت‌های علوم و آموزش و پرورش و سازمان سنجش خواستار برگزاری کلاس‌های مجازی با اینترنت رایگان شدند، درواقع نه صرفا دانش‌آموزان و دانشجویان بلکه خانه‌نشینی مردم باعث افزایش حجم مصرفی اینترنت در کشور شد و به گفته مدیران سازمان ارتباطات و کارشناسان ویژه این حوزه حجم مصرفی اینترنت کشور از ۲۰ ترابایت به ۳۰ ترابایت رسید و جهشی دو برابر داشت و این سیر صعودی در ایام تعطیلات نوروزی در نمودار شیبی افزایش پیدا کرد، اما بالعکس کیفیت آن طبق گفته کاربران فضای مجازی سیر نزولی داشت و اکثر خانواده‌ها، معلمان و ... از اُفت کیفیت اینترنت کشور گله داشتند.

سجاد بنابی نائب رئیس هیات مدیره شرکت ارتباطات زیرساخت، در اواسط تعطیلات نوروز با انتشار نموداری در حساب کاربری خود، از رشد و میزان مصرف اینترنت مردم خبر داد.

بنابی به میزان مصرف اینترنت رایگان از نیمه دوم اسفند تا ۷ فروردین اشاره کرد و گفت: «درسته زدنِ این حرف‌ها دستورالعمل‌تونه، اما وظیفه‌ی ما جواب دادنه. بیش از هفتاد درصد کاربرها، بیش از هفتاد گیگ صد گیگ رو استفاده کردند. خیلی از کشورها پس از کرونا دچار بحران شبکه و اینترنت شدن و ما هم مرتب در حال افزایش ظرفیت هستیم.»

اما این افزایش پهنای باند و سرعت اینترنت گاهی برعکس عمل کرد و در برخی از روزهای عید نوروز با اُفت شدید اینترنت و قطعی موقتی آن مواجه بودیم. البته با هدیه ۱۰۰ گیگابایتی اینترنت رایگان نوروزی وزارت ارتباطات توقع می‌رفت که سرعت اینترنت هم افزایش پیدا کند، اما نشد آنچه باید می‌شد و گلایه‌ها از کّندی سرعت اینترنت روز به روز بیشتر شد تا اینکه آذری جهرمی در توییتی وعده چهار برابر شدن سرعت اینترنت خانگی را داد و روز گذشته (شنبه؛ ۱۶ فروردین ماه) دستور رسیدگی و ۴ برابر شدن سرعت اینترنت کشور را در استان‌های تهران و قم صادر کرد.

داوود زارعیان کارشناس حوزه ارتباطات در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان، درباره وضعیت کنونی اینترنت کشور بیان کرد: اگر نگاهی به شاخص‌های اینترنتی جهان داشته باشیم، متوجه می‌شویم که جایگاه زیرساختی اینترنت ایران در حد مطلوبی به استاندارهای بین‌المللی جهان رسیده است و در این سال‌ها توسعه خوبی نسبت به ادوار گذشته داشتیم، اما باید قبول کرد که با شیوع جهانی ویروس کرونا، حجم مصرفی نه در ایران بلکه در تمام جهان افزایش داشت. طبق آمارهای بیان شده، حجم مصرفی اینترنت در دنیا سه برابر شد و در ایران هم به همین منوال مصرف اینترنت سیر صعودی داشت. منتهی فرض اینکه می‌توانستیم پیش از این شبکه ملی اطلاعات و زیر مجموعه‌های آن را توسعه دهیم هم به سرعت و کیفیت مطلوب اینترنت کشور کمک می‌کرد.

این کارشناس حوزه ارتباطات و زیرساخت کشور، با اشاره به افزایش پهنای باند اینترنت بین‌الملل، گفت: با ارتقای شبکه ملی اطلاعات می‌توانستیم، پیام‌رسان‌های داخلی، موتورهای جست‌وجوگر داخلی و ... را تقویت کنیم تا مثل امروز این چنین نیازمند پهنای باند بین‌الملل نباشیم، اما در سویی دیگر فرهنگ استفاده مردم از اینترنت هم مهم است، باید در زمان بحران تا حد زیادی استفاده از موارد حائز اهمیت را مدیریت کنیم چراکه هر بحرانی در کشور با تغییر رویه و تغییر فرهنگ همراه است و متأسفانه ما نتوانستیم تعادل استفاده از اینترنت را در کشور برقرار کنیم.

وی با بیان اینکه امروز به دلیل شیوع ویروس کرونا، بخش عمده‌ای از آموزش کشور در بستر اینترنت برگزار می‌شود، اظهار کرد: با تمام اتفاقاتی که این روزها رخ داده، حداقل کاری که می‌توانستیم انجام دهیم، سرگرمی‌ها و تفریحات اینترنتی در بین صفحات مجازی خارجی است تا با ذخیره ماندن حجم داده‌های اینترنت، سرعت و کیفیت اموری چون آموزش و کارهای اداری معطل نماند. در حالی که ما برعکس رفتار کردیم و بیشترین حجم مصرفی را برای بازی‌، تماشای فیلم و گشتن در شبکه‌های اجتماعی خارجی صرف کردیم.

این کارشناس حوزه ارتباطات و زیرساخت اینترنت کشور با اشاره به اینکه امروز دستوری از سوی آذری جهرمی در جهت افزایش سرعت اینترنت در دو شهر تهران و قم مطرح شده است، افزود: رسیدن به سرعت و کیفیت مطلوب در آینده نیازمند تقویت زیرساخت‌های کشور و رسیدن به سبک زندگی جدید است، چراکه زیرساخت کشور ما می‌تواند تا دو برابر حجم مصرفی را تحمل کند اما شاید تا حجم سه، چهار و بیشتر را نتواند.

زارعیان در پایان در خصوص راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات و توسعه کیفیت و تقویت زیرساخت‌های اینترنت کشور یادآور شد: امروزه بخش عمده پیام‌های ما در دو پیام‌رسان خارجی خلاصه شده است و بیشترین اینترنت کشور در این دو پیام‌رسان صرف می‌شود، اگر فعالیت‌های ما از همان روزهای ابتدایی در پیام‌رسان‌های داخلی کشور بود، یا جست‌وجوهای اینترنتی ما در موتورهای جست‌وجوگر ایرانی خلاصه می‌شد، اینچنین درگیر افزایش پهنای باند بین‌الملل نبودیم و حداقل شاهد رشد اینترنت در کشور بودیم. باید اشاره کرد که اینترنت در جامعه امروزی مانند آب و برق و دیگر انرژی‌های طبیعی و ساختگی است که باید در زمان بحران از آن بهینه استفاد کرد تا دچار کمبود و قطع آن نشویم.

گزارش از محدثه نعمتی

بررسی وضعیت شبکه ارتباطی کشور در سال ۹۸ از رشد ۱۳.۵ درصدی ظرفیت شبکه IP داخلی در یک سال حکایت دارد همچنین در چشم انداز برنامه های زیرساختی آینده، تقویت شبکه ملی اطلاعات دیده شده است.

به گزارش خبرنگار مهر، بررسی وضعیت شبکه ارتباطی کشور در سال ۹۸ در زمینه زیرساخت‌های ارتباطی و شبکه دسترسی به اینترنت و تلفن همراه، افزایش ضریب نفوذ اینترنت و موبایل در کشور و توسعه ظرفیت پهنای باند شبکه IP را نشان می‌دهد.

۷۳ میلیون نفر در کشور به اینترنت متصل هستند

برمبنای آماری که از سوی سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی منتشر شده است، هم اکنون ۷۳ میلیون و ۴۳۱ هزار نفر در ایران به اینترنت متصل هستند و ضریب نفوذ اینترنت در کشور ۸۷.۱۹ درصد است. این درحالی است که در انتهای سال ۹۷ ضریب نفوذ اینترنت در کشور ۸۵ درصد اعلام شده بود.

در همین حال ضریب نفوذ اینترنت پهن باند ثابت در سال ۹۸ حدود ۱۰.۶۱ درصد و ضریب نفوذ اینترنت پهن باند موبایل ۷۶.۵۸ درصد به ثبت رسیده است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که در سال ۹۸ شمار مشترکان اینترنت پهن باند به بیش از ۷۳ میلیون نفر رسیده که از این تعداد بیش از ۶۳ میلیون و ۶۱۷ هزار نفر از طریق موبایل و ۸ میلیون و ۸۱۳ هزار نفر از طریق ADSL و سایر فناوری‌های ثابت به اینترنت متصل می‌شوند.

در سال ۹۸ دسترسی به اینترنت پهن باند از طریق فناوری‌هایی مانند نسل ۳ و ۴ موبایل، ADSL ، وای فای، TDLTE و اینترنت فیبر ( FTTX ) برای کاربران ممکن بوده و فناوری‌های ۳G و ۴G با نفوذ ۸۷.۸۳ درصد بیشترین سهم فناوری در اتصال کاربران به اینترنت را از آن خود کرده اند. این درحالی است که تنها ۱۰ درصد کاربران از طریق فناوری ADSL به اینترنت متصل می‌شوند.

از سوی دیگر ۱۱۶ میلیون و ۶۵ هزار و ۴۲۴ مشترک موبایل در کشور وجود دارد و ضریب نفوذ موبایل در کشور ۱۳۹ درصد عنوان شده است. این درحالی است که ضریب نفوذ موبایل در پایان سال ۹۷ حدود ۱۱۳ درصد بود و تعداد مشترکان موبایل نیز در این سال رقم ۹۳ میلیون و ۳۶ هزار نفر به ثبت رسید.

وضعیت پوشش جاده‌های اصلی و فرعی در موبایل نیز در سال ۹۸ به بیش از ۸۶ درصد رسیده است. به این معنی که ۸۶ درصد جاده‌های کشور هم اکنون تحت پوشش موبایل قرار دارند.

رشد ۱۳.۵ درصدی ظرفیت اینترنت داخلی و توسعه ۱۸ درصدی فیبرنوری

وضعیت زیرساخت شبکه ارتباطی کشور از لحاظ ظرفیت شبکه دسترسی، شبکه انتقال و شبکه دیتا نیز در سال ۹۸ در مقایسه با سال ۹۷ مورد بررسی قرار گرفته است.

براساس اطلاعاتی که از سوی شرکت ارتباطات زیرساخت در اختیار خبرگزاری مهر قرار گرفته است، توسعه شبکه ارتباطی کشور در سال ۹۸ در ۳ شاخص ظرفیت شبکه اینترنت داخلی (IP)، شاخص ظرفیت پهنای باند شبکه انتقال و شاخص توسعه شبکه فیبرنوری بررسی می‌شود.

از این رو در بخش ظرفیت شبکه IP کشور شاهد رشد ۱۳.۵ درصدی ظرفیت در سال ۹۸ نسبت به سال ۹۷ هستیم. به این معنی که هم اکنون ظرفیت شبکه اینترنت داخلی به ۲۱ ترابیت بر ثانیه رسیده است.

از سوی دیگر در شاخص ظرفیت پهنای باند شبکه انتقال نوری، رشد ۸.۴ درصد نسبت به سال ۹۷ به ثبت رسیده و ظرفیت پهنای باند شبکه انتقال به بیش از ۲۶ ترابیت برثانیه رسیده است.

در همین حال توسعه شبکه فیبرنوری در سال ۹۸ حدود ۱۸ درصد رشد داشته و هم اکنون ۷۱ هزار کیلومتر فیبرنوری در کشور وجود دارد.در این زمینه سجاد بنابی نایب رئیس هیئت مدیره شرکت ارتباطات زیرساخت در گفتگو با خبرنگار مهر، برنامه‌های سال ۹۹ زیرساخت ارتباطی کشور را تشریح کرد و اظهار داشت: شبکه ملی اطلاعات به عنوان زیرساخت ارتباطی کل فضای مجازی شامل شبکه داخلی و بین المللی کشور محسوب می‌شود که در قالب معماری سه لایه (زیرساخت، خدمات و محتوا) ترسیم شده است.

وی بسترسازی به موقع جهت تحویل زیرساخت‌های ارتباطی و اطلاعاتی همگام با تحولات لایه‌های خدمات و محتوا و افزایش کیفیت تجربه مشتریان از سرویس‌های زیرساختی را از مهمترین برنامه‌های سال ۹۹ عنوان کرد و گفت: از سویی دیگر زمینه سازی و سرعت بخشیدن به نوآوری، رشد خدمات، محتوا و فناوری‌های پیشرفته به همراه تداوم حمایت تعرفه‌ای از محتوا و خدمات داخلی از مهم‌ترین برنامه‌های شرکت ارتباطات زیرساخت در لایه زیرساخت ارتباطی و اطلاعاتی شبکه ملی اطلاعات است.

بنابی تاکید کرد: در سال ۹۹ ایجاد سازوکار و ترویج مدل‌های اقتصادی مطلوب و همچنین تسهیل سرمایه گذاری بخش خصوصی در حوزه توسعه زیرساخت‌ها نیز تداوم خواهد داشت.

این مقام مسئول در شرکت ارتباطات زیرساخت، ایجاد بستر مناسب برای ترانزیت داده‌های بین المللی از خاک ایران به همراه تقویت حضور هدفمند در مجامع و بازارهای منطقه‌ای را از جمله برنامه‌های سال ۹۹ در حوزه بین الملل لایه زیرساخت ارتباطی و اطلاعاتی شبکه ملی اطلاعات عنوان کرد و گفت: ارائه قیمت‌های رقابتی در منطقه و حضور در مراکز تبادل ترافیک و اطلاعات بین المللی به منظور افزایش پایداری، تعامل پذیری و مدیریت بهینه از دیگر برنامه‌های در دست اقدام است.

وی تاکید کرد: با توجه به ادامه روند تعطیلات کرونا و همزمانی با عید نوروز ۹۹، با هدف مدیریت ریسک اثرات تداوم این بیماری در ایام نوروز، افزایش ظرفیت پهنای باند شبکه هسته (IP داخلی و درگاه‌های بین الملل) و بستر انتقال آن به همراه مذاکره و توافق با پروایدرهای بین المللی جهت تأمین ظرفیت نیز صورت گرفته است.

مسئول فضای مجازی سپاه قدس گیلان لازمه قوت در فضای مجازی را راه اندازی شبکه ملی اطلاعات دانست و گفت: با حضور کنش گر و فعال باید بستری امن برای استفاده مردم در این فضا فراهم کنیم.

آنچه که در سال‌های اخیر بیش از هر چیز دیگر در زندگی بشریت مشاهده می‌شود استفاده روز افزون از فضای مجازی به ویژه شبکه‌های اجتماعی است در همین راستا با توجه به نقشی این فضا بر زندگی مردم به خصوص نسل جوان دارد نمی‌توان آن را نادیده گرفت و باید برای کاهش آسیب‌های ناشی از آن متولیان امر برنامه ریزی درست، دقیق داشته باشند.

داشتن اطلاعات کافی برای ورود به این فضا و استفاده درست از آن لازم و ضروری است و در این زمینه بیش از همه به ارتقای سواد رسانه مردم باید توجه شود موضوعی که متأسفانه بعد از گذشت سال‌ها از بیان آن هنوز گام‌های مثبتی در این زمینه در ایران به چشم نمی‌خورد. شبکه‌های اجتماعی در ابعاد مختلف زندگی فردی و اجتماعی و در شکل دهی هویت افراد نقش دارد. حتی روی ابعاد اقتصادی و اجتماعی و سیاسی جوامع نیز تأثیرات فراوانی دارد. موضوعی که ایران اسلامی در سال‌های اخیر و با بروز فتنه‌ها بارها و بارها شاهد آن بوده که دشمن با استفاده از ابزارهای رسانه عملیات روانی علیه نظام و انقلاب در سطح وسیعی از این فضا انجام می‌دهد و خسارت‌های فراوانی به نظام وارد کرده است.

توجه به شبکه‌های اجتماعی و حضور فعال نیروهای انقلابی در این فضا موضوعی است که بارها و بارها از سوی رهبر معظم انقلاب در سخنرانی‌های مختلف تأکید شده است. موضوعی که روز یکشنبه نیز بار دیگر از سوی ایشان تأکید شد و با بیان این جمله که «قوت در فضای مجازی حیاتی است» بار دیگر توجه همگان را به این موضوع جلب کردند که با توجه به فعالیت و عملیات‌های روانی دشمن با استفاده از ابزارهای رسانه‌ای به ویژه فضای مجازی قوی شدن در این حوزه برای ایران لازم و ضروری است.

در سال‌های اخیر بیشتر در زمینه فضای مجازی گفتگو شده تا عمل

در همین راستا گفتگویی با مسئول فضای مجازی سپاه قدس استان گیلان انجام شد که تلاش شده در این گفتگو به ابعاد مختلف سخن رهبر معظم انقلاب و راهکارهای قوی شدن در فضای مجازی پرداخته شود.

سجاد ستوده در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به سخنان رهبر معظم انقلاب اسلامی در زمینه قوت در فضای مجازی، اظهار کرد: در سال‌های اخیر یکی از مباحث اصلی که همیشه مورد توجه رهبر معظم انقلاب بوده، دقت و تأکیدات مکرر ایشان در ابعاد مختلف موضوعات فضای مجازی است.

وی با بیان اینکه تأکید رهبری در زمینه حضور هوشمندانه و مؤثر در حوزه فضای مجازی مربوط به امروز و دیروز نبوده بلکه ایشان از ابتدای دهه ۸۰ تاکنون در بسیاری از سخنرانی‌های خود نسبت به این موضوع تأکید کرده‌اند، گفت: متأسفانه در سال‌های اخیر متولیان این امر بیشتر گفتگو کرده‌اند تا اینکه بسترهای لازم برای حضور سالم و مؤثر مردم در حوزه فضای مجازی را فراهم کنند. روز یکشنبه رهبر معظم انقلاب قبل از بیان جمله معروفشان با عنوان «قوت در فضای مجازی حیاتی است» نکته‌ای بیان کردند که فضای مجازی در حال حاضر بر زندگی مردم حاکم است.

مسئول فضای مجازی سپاه قدس گیلان در ادامه افزود: این روزها بیش از همیشه مشاهده می‌شود که فضای مجازی ابعاد مختلف زندگی مردم اعم از آموزش، سبک زندگی، روابط فردی و سایر حوزه‌ها را دچار تغییر و تحول کرده است. حتی سبک زندگی مردم دنیا نیز متأثر از فضای مجازی بوده و این فضای مجازی است که برای مردم سبک زندگی تعریف می‌کند و به آنها می‌گوید چگونه زندگی کنند.

وی با بیان اینکه رهبری معظم در یکی از سخنرانی‌های خود در این باره می‌فرمایند «الان مردم ما در فضای مجازی تنفس می‌کند» که این اهمیت این فضا را بیش از پیش نشان می‌دهد، گفت: تأکید ایشان به این موضوع که یک مجموعه‌ای که می‌خواهد قوی و قدرتمند باشد که البته این قدرت از بعثت و قرآن اتخاذ شده است.باید در ابعاد و حوزه‌های مختلف اعم از اقتصاد، فرهنگ و فضای مجازی باید قوت و قدرت داشته باشد و این به مثابه آیه «وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ» است.

ستوده با اشاره به اینکه مردم در فضای مجازی کار و زندگی می‌کنند لذا بر همین اساس باید در این حوزه قوت را برای خودمان ایجاد کنیم، ادامه داد: موضوع بعدی که باید به آن توجه شود کنشی است که دشمن در فضای مجازی دارد، امروز می‌دانیم اکثر موضوعاتی که در جامعه ایران رخ می‌دهد حتی موضوع کرونا که مربوط به سلامت مردم است مورد سو استفاده دشمن قرار می‌گیرد و دشمن از این فضا برای پیشبرد عملیات روانی خود استفاده می‌کند. اتفاق دیگری که در روزهای اخیر بیش از گذشته مشاهده می‌کنیم تغییر ابزارهای عملیات روانی دشمن است که طی ۱۰ سال گذشته تغییر کرده و با توجه به استفاده گسترده مردم از فضای مجازی بر این حوزه متمرکز شده است.

بستر عملیاتی دشمن امروز متمرکز بر فضای مجازی

وی با بیان اینکه دشمن در حال حاضر بستر اصلی عملیات روانی خود را بر مبنای تغییر اذهان و قلوب مردم قرار داده است، اظهار کرد: این نشان می‌دهد در این زمینه باید قوت و قدرت بیشتری برای خود ایجاد کنیم تا بتوانیم فضا را برای استفاده عموم مصون کنیم. باید بستر فضای مجازی را پاک و سالم نگه داریم تا مردم بتوانند از ابعاد مختلف آن استفاده کنند و آسیب‌های کمتری ببینند.

ستوده با تأکید بر اینکه برای قوی شدن در حوزه فضای مجازی نیازمند یک سری شاخص‌ها هستیم، افزود: نقطه نخست در بحث زیرساخت‌ها است که این وظیفه بر عهده دولت و حاکمیت است به ویژه شورای عالی فضای مجازی بیشترین نقش را در این زمینه دارد. باید زیر ساخت‌های مختلف اعم از شبکه‌های اجتماعی و ارتباط بین فردی، کسب و کار و آموزش را مبتنی بر نیازهای بومی برای استفاده عموم فراهم کنیم.

وی با بیان اینکه زیرساخت‌ها باید سالم و سریع، مطمئن و امن باشد تا مردم بتوانند از آن استفاده کنند افزود: متأسفانه در همه این سال‌ها نتوانستیم این فضا را فراهم کنیم البته هر از گاهی بحث‌های رد این زمینه انجام می‌شود که بیشتر حرف است.

ستوده یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌ها در این حوزه را راه اندازی شبکه ملی اطلاعات عنوان کرد و ادامه داد: سال ۸۴ مجلس مصوبه‌ای در زمینه راه اندازی شبکه ملی اطلاعات دارد که متأسفانه در همه این ۱۵ سال جز حرف و ادعا حرکت دیگری از مسئولین ندیدیم. شبکه ملی اطلاعات به معنی قطع ارتباط ما با اینترنت جهانی نیست، بلکه این شبکه تسهیل کننده خدمات و اطلاعات مورد استفاده مردم در فضای مجازی است و اینترنت با سرعت و امنیت بیشتر و قیمت ارزان‌تر در اختیار مردم قرار خواهد گرفت.

وی با اشاره به اینکه بسیاری از کشورها همانند استرالیا که در هژمونی غرب قرار دارد، روسیه و چین شبکه ملی اطلاعات خود را راه‌اندازی کرده‌اند، اظهار کرد: در همین موضوع کرونا، چین با توجه به حجم گسترده شیوع ویروس به واسطه وجود همین شبکه ملی اطلاعات توانست فضای روانی مردم را کنترل کند. همین اتفاق در کره جنوبی نیز افتاد.

 

راه اندازی شبکه ملی اطلاعات مطالبه جدی امسال ماست

مسئول فضای مجازی سپاه قدس گیلان با بیان اینکه این موضوع بر عهده دولت و مشخصاً شورای عالی فضای مجازی است و امسال جز مطالبات جدی ما از رئیس جمهور و اعضای این شورا خواهد بود، گفت: مردم نقش مهمی در قوت یافتن در حوزه فضای مجازی ایفا می‌کنند. بخش اصلی وظایف بر دوش آنها است. متأسفانه هنوز سواد رسانه‌ای و سواد فضای مجازی مردم ما در حد خوبی قرار ندارد و به راحتی شایعات در فضای مجازی پخش می‌شود.

وی ادامه داد: بسیاری از این شایعات منشأ خارجی دارند. خیلی از مطالبی که در این فضای مجازی پخش می‌شود از آلبانی بوده که می‌دانیم منبع آنچه کسانی هستند اما متأسفانه مردم ما به راحتی آنها را قبول می‌کنند بدون اینکه بدانند منبع آن خبر کیست و از کجاست و درباره آن تحقیق نمی‌کنند این نشان می‌دهد هنوز نتوانسته‌ایم سواد رسانه‌ای مردم را ارتقا دهیم.

ستوده با اشاره به اینکه بخشی از این موضوع بر عهده دولت است اما بخش عمده آن برعهده رسانه‌ها به ویژه صدا و سیما، رسانه مؤثر همانند خبرگزاری‌ها و پایگاه‌های خبری است، گفت: باید برای سواد رسانه‌ای یک بستر ویژه ایجاد کنیم تا مردم بتوانند در قالب این بستر آموزش‌های لازم را فرا بگیرند. نکته بعدی که باید دقت شود این است که برای قوت یافتن در فضای مجازی مردم باید از کاربر صفر بودن خارج شده و به کاربر فعال و کنشگر و تولید کننده محتوا تبدیل شوند.

وی ادامه داد: در این زمینه افرادی که توانایی بیشتری دارند باید با تولید محتوا در فضای مجازی حضور یابند. چیزی که اکنون بعد از زیرساخت در حوزه فضای مجازی بسیار مؤثر است تولید محتوا است کسی که بتواند تولید محتوای جذاب و اثرگذار داشته باشد قدرت غالب در فضای مجازی خواهد بود. در این زمینه هم باید دقت داشته باشیم و ورود کنیم و بتوانیم با هم افزایی همه مجموعه‌ها بستر قدرت در فضای مجازی را ایجاد کنیم.

مسئول فضای مجازی سپاه قدس گیلان با اشاره به اینکه امیدواریم ایجاد قدرت در حوزه فضای مجازی تنها در حالت شعار برای مسئولین و متولیان امر نباشد، تأکید کرد: با حضور کنشگر و فعال مجموعه‌های مردمی و انقلابی که خوشبختانه طی دو سال اخیر شاهد فعالیت‌های گسترده و شبکه ای آنها در سطح کشور هستیم و با همراهی نهادهای مختلف به خصوص با ایجاد بسترهای درست و مناسب در حوزه فضای مجازی شاهد این باشیم که ارکان قدرت در این فضا مهیا شود و این قوت و قدرت نیز برای نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران ایجاد شود.

وی تاکید کرد: باید بپذیریم اگر امروز قرار است در دعوای تمدنی دنیا حضور فعال داشته باشیم، حرف بزنیم و آرمان‌های خود را پیش ببریم یکی از ارکان و پایه‌های اصلی، فضای مجازی است و باید این قدرت در این حوزه ایجاد شود تا امیدوار باشیم که آن تمدن نوین اسلامی مد نظر انقلاب اسلامی فراهم شود.

بررسی طرح کلان و معماری شبکه ملی اطلاعات به دلیل آنکه جلسه شورای عالی فضای مجازی در اسفند ۹۸ برگزار نشد به تعویق افتاد و به سال ۹۹ موکول شد.
به گزارش خبرنگار مهر ، با وجود آنکه شورای عالی فضای مجازی هر سه هفته یک بار تشکیل جلسه می داد اما به نظر می رسد به دلیل شیوع بیماری کرونا در کشور، آخرین جلسه این شورا در سال ۹۸ برگزار نشد و موضوع بررسی طرح کلان و معماری شبکه ملی اطلاعات که از بهمن ماه در دستور کار این شورا قرار داشت به سال ۹۹ موکول شده است.
این شورا آخرین جلسه سال ۹۸ خود را در ۲۶ بهمن ماه برگزار کرد و موضوع بررسی طرح کلان شبکه ملی اطلاعات به بحث و تبادل نظر گذاشته شد.
هم اکنون با گذشت یک ماه از آخرین جلسه شورای عالی فضای مجازی و پایان سال ۹۸ این شورا جلسه جدیدی برگزار نکرده است و ادامه روند بررسی طرح کلان و معماری شبکه ملی اطلاعات به سال آینده موکول شده است.
شورای عالی فضای مجازی با حضور رئیس جمهور به عنوان رئیس شورا و روسای قوا و اعضای حقیقی و حقوقی حداقل ماهی یک بار در سال ۹۸ برگزار شده است.

عضو کمیسیون فرهنگی مجلس می گوید به دلیل عدم ایجاد زیرساخت های شبکه ملی اطلاعات، کسب و کارهای جوانانی که شرایطی را برای درآمدزایی ایجاد کرده اند، با شکست رو به رو شده و دارایی و آبروی شان لطمه می بیند.

نصرالله پژمان فر با اشاره به آخرین وضعیت شبکه ملی اطلاعات (شبکه ملی اینترنت) در کشور، گفت: از آنجا که در جهان پیشرفته، بخشی از درآمد مردم از طریق فضای فیزیکی و بخشی نیز در فضای مجازی شکل می گیرد، به همین دلیل ایران نیز باید تلاش کند علاوه بر حمایت از اقتصاد مردم در دنیای فیزیکی، از اقتصاد آن ها در فضای مجازی نیز حمایت کند. نخستین اقدام جهت تحقق این مهم حاکمیت بر فضای مجازی با ایجاد شبکه ملی اطلاعات است اما اکنون به دلیل نبود موفقیت در این فضا، ضرر و زیان های ریز و درشتی به مردم می رسد.
نماینده مشهد و کلات در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه باید تلاش کرد تا علاوه بر بهره مندی مردم از خدمات فضای مجازی، اقتصادی پویا در این فضا در گردش باشد، افزود: به عنوان مثال مردم کره جنوبی از خدمات فضای فیزیکی و مجازی توامان بهره مند شده اند اما در ایران به دلیل عدم ایجاد زیرساخت های شبکه ملی اطلاعات، کسب و کارهای جوانانی که با خون دل بستری را برای درآمدزایی ایجاد کرده اند، با شکست رو به رو شده و دارایی و آبروی شان لطمه می بیند.
عضو کمیسیون فرهنگی مجلس ایراد اصلی در عدم ایجاد زیرساخت های شبکه ملی اطلاعات و گسترش اینترنت داخلی را متوجه وزارت ارتباطات دانست و توضیح داد: این وزارتخانه تمامی بستر پهنای باندی که مردم از آن بهره مند هستند را در اختیار اینترنت خارجی قرار داده است و شبکه های داخلی از پهنای باند کمترین بهره را می برند.
به گزارش خانه ملت، در تعریف شبکه ملی اطلاعات می توانیم بگوییم که این شبکه پروژه ای برای توسعه شبکه زیرساخت امن و پایدار ملی در ایران است. این شبکه با نام های دیگری مانند اینترنت ملی، اینترانت ملی ایران و شبکه ملی اینترنت نیز شناخته می شود. بر اساس تعریفی که در تبصره ۲ ماده ۴۶ قانون برنامه پنجم توسعه درباره شبکه مورد بحث آمده است و شورای عالی فضای مجازی نیز آن را تصویب کرده، شبکه ملی اطلاعات کشور، شبکه ای مبتنی بر قرارداد اینترنت (آیپی)، به همراه سوئیچ ها و مسیریاب ها و مراکز داده ای است. به صورتی که درخواست های دسترسی داخلی و اخذ اطلاعاتی که در مراکز داده داخلی نگهداری می شوند، به هیچ وجه از طریق خارج کشور مسیریابی نشود و امکان ایجاد شبکه های اینترانت، خصوصی و امن داخلی در آن فراهم شود.

رئیس مرکز ملی فضای مجازی گفت: راه‌اندازی ماشین جست‌وجوی ایرانی و تولید محتوا در راستای ایجاد شبکه ملی اطلاعات از اولویت‌های کشور در برابر حملات هکرهای خارجی است.

ابوالحسن فیروزآبادی رئیس مرکز ملی فضای مجازی در گفت‌وگو با  فارس، با اشاره به اینکه ایران نیازمند ماشین جست‌وجوی داخلی و تولید محتوا است، گفت: یکی از مهم‌ترین برنامه‌های مرکز ملی فضای مجازی تقویت شبکه ملی اطلاعات در برابر حملات هکرهای خارج از کشور است که حتی می‌تواند به دستگاه‌های داخلی نیز حمله کند که نمونه مشابه آن در سال گذشته برای کشور اتفاق افتاد.

وی افزود: در حال حاضر یکی از مهم‌ترین اولویت‌های ما رفع نواقص در شبکه ملی اطلاعات است که می‌توان به تولید محتوا بازی‌های اینترنتی و توسعه خدمات اشاره کرد که در این رابطه خوشبختانه ما با معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و وزارت ارشاد گام‌های خوبی را در راستای تولید بازی‌های داخلی و توسعه دیجیتال، همچنین خدمات ویدئویی برداشته‌ایم.

فیروزآبادی تصریح کرد: اصل مهم در راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات ارائه خدمات پایه کاربردی مانند ماشین جست‌وجوی ایرانی و تولید محتوا است که می‌تواند نه‌تنها در رشد فناوری نقش محوری داشته باشد بلکه در بسیاری از حملات هکرهای خارج از کشور می‌توانیم با استفاده از شبکه ملی داخلی نیازهای مردم و کشور را رفع کنیم.

دبیر شورای عالی فضای مجازی گفت: وزارت ارتباطات ظرف مدت یک ماه آینده باید برنامه های اجرایی مربوط به اهداف عملیاتی شبکه ملی اطلاعات را به این شورا ارائه دهد.
به گزارش مهر ابوالحسن فیروزآبادی در ارزیابی کلی از وضعیت پروژه شبکه ملی اطلاعات در یک سال اخیر و سرعت پیشرفت این پروژه اظهار داشت: شورای عالی فضای مجازی در جلسات اخیر خود اهداف عملیاتی شبکه ملی اطلاعات را تا سال ۱۴۰۴ مشخص کرده است.
وی ادامه داد: براین اساس قرار است وزارت ارتباطات ظرف یک ماه آینده، برنامه های اجرایی این سند را به شورای عالی فضای مجازی ارائه دهد.
فیروزآبادی با اشاره به میزان پیشرفت اهداف مدنظر در اجرای شبکه ملی اطلاعات طی سال های گذشته، خاطرنشان کرد: امیدواریم بعد از مصوبه شورای عالی فضای مجازی و برنامه های اجرایی که قرار است وزارت ارتباطات اعلام کند، شاهد سرعت گرفتن اجرای پروژه شبکه ملی اطلاعات باشیم.
دبیر شورای عالی فضای مجازی گفت: پیش بینی نمی کنیم که در روزهای باقی مانده تا پایان سال ۹۸، شاهد بروز اتفاق خاصی در پروژه شبکه ملی اطلاعات باشیم.
وی با اشاره به برنامه ریزی برای تحقق اقتصاد دیجیتال در کشور که ذیل اهداف کلان شبکه ملی اطلاعات دیده شده است، درباره برخی نگرانی ها از نحوه سرمایه گذاری خارجی که بتواند منافع ملی را در این پروژه تحت تأثیر قرار دهد، گفت: فعلاً در مصوبه اهداف کلان شبکه ملی اطلاعات، اهداف عملیاتی تا سال ۱۴۰۴ مشخص شده اما اینکه چه برنامه ها و مقرراتی برای تحقق این اهداف لازم است، در فازهای بعدی مطرح و بررسی خواهد شد.

شورای عالی فضای مجازی در مصوبه سند کلان شبکه ملی اطلاعات، وزارت ارتباطات را به تکالیف جدیدی موظف کرده و در این مصوبات همچنین قرار است نسبت ترافیک داخلی به خارجی ۷۰ به ۳۰ شود.

 

به گزارش مهر، پس از سال‌ها فراز و فرود در به اجماع نظر رسیدن اعضای شورای عالی فضای مجازی و وزارت ارتباطات بر سر تعریف یکسان از مفهوم شبکه ملی اطلاعات، این پروژه ملی وارد فاز جدیدی در اجرا شده است.

شورای عالی فضای مجازی از ۲۳ آذرماه تاکنون طی ۴ جلسه، بررسی طرح کلان شبکه ملی اطلاعات را در دستور کار قرار داده که به نظر می‌رسد ابعاد مشخصی از چگونگی به سرانجام رسیدن این پروژه نمایان شده است.

شورای عالی فضای مجازی در جلسه ۲۳ آذرماه خود به وزارت ارتباطات ۳ هفته مهلت داد تا طرح تکمیلی شبکه ملی اطلاعات را بر مبنای آنچه که نظر شورای عالی فضای مجازی است، ارائه کند تا این طرح ظرف ۲ ماه به تصویب شورای عالی فضای مجازی برسد.

پس از این ضرب‌الاجل، وزارت ارتباطات بالاخره طرح کلان شبکه ملی اطلاعات را در تاریخ ۲۱ دی ماه ۹۸ روی میز شورای عالی فضای مجازی گذاشت و پس از آن بررسی این طرح در این شورا آغاز شد.

اعضای شورای عالی فضای مجازی طی دو جلسه آخر این شورا در تاریخ‌های ۱۲ و ۲۶ بهمن ماه، طرح کلان و معماری شبکه ملی اطلاعات و اهداف مربوط به این طرح را به بررسی گذاشتند و مواردی را تصویب کردند.

در این راستا عباس آسوشه معاون مرکز ملی فضای مجازی در گفتگو با خبرنگار مهر به جزئیات این جلسات و اهدافی که در طرح کلان شبکه ملی اطلاعات مدنظر قرار گرفته است، پاسخ می‌دهد.

 

  • جلسه شورای عالی فضای مجازی در ۱۲ بهمن ماه جاری مربوط به مصوبه‌ای از اهداف کلان شبکه ملی اطلاعات بود که قرار است تا سال ۱۴۰۴ عملیاتی شود، جزئیات بیشتری از این مصوبه بگویید. این اهداف چیست و چه الزامات جدیدی در این مصوبه دیده شده است؟

در این جلسه اهداف کلان شبکه ملی اطلاعات به تصویب رسیده است. اهداف متولی ندارد و این سند دارای اقداماتی است که بعد از اهداف کلان به تصویب می‌رسد و در آنجا متولی اجرا مشخص می‌شود. اما هنوز به آن مرحله نرسیده‌ایم. فعلاً هدف‌گذاری‌های مربوط به اهداف بخش زیرساخت ارتباطی فضای مجازی شبکه ملی اطلاعات و خدمات کاربردی انجام شده است.

همان‌طور که استحضار دارید ما فضای مجازی را به ۳ بخش تقسیم کرده‌ایم که در بخش زیرساخت ارتباطی و اطلاعاتی، شبکه ملی اطلاعات را داریم و روی این شبکه، یک بخش خدمات کاربردی و یک بخش محتوا دیده شده است.

در آن جلسه شورای عالی فضای مجازی اهداف مربوط به زیرساخت ارتباطی و اطلاعاتی شبکه ملی اطلاعات و خدمات کاربردی نهایی شد و جلسه به اهداف محتوا نرسید. پس از این مرحله نیز سند معماری شبکه ملی اطلاعات نهایی خواهد شد که مربوط به مدل مفهومی این شبکه می‌شود و پس از آن نیز، اجزای معماری شبکه ملی اطلاعات و در نهایت به بخش اقدامات کلان خواهد پرداخت. در بخش اقدامات کلان، ۳ بخش اقدامات زیرساختی، اقدامات خدمات پایه کاربردی و اقدامات محتوا دیده شده است تا در نهایت شبکه به یک بلوغ کامل برسد.

چرا که ما معتقدیم اگر در شبکه ملی اطلاعات، خدمات کاربردی و محتوا هم پای زیرساخت ارتباطی و اطلاعاتی رشد نکند، شبکه بلااستفاده خواهد بود. به این معنی که برای مثال جاده‌سازی اتفاق بیافتد اما اقدامات لازمی مانند پمپ‌بنزین، محل استراحت و امنیت برای آنکه ماشین از درون این جاده عبور کند وجود نداشته باشد. این باعث می‌شود که جاده بدون ماشین، بلااستفاده شود.

بنابراین برای رونق و بلوغ شبکه ملی اطلاعات و رسیدن به هدف کسب سهم ۱۰ درصدی اقتصاد دیجیتال از کل اقتصاد کشور، این ۳ بخش باید همگام و هماهنگ پیش روند.

 

  • اما به نظر می‌رسد که در این مصوبه، بیشتر به اهداف زیرساخت‌های ارتباطی توجه شده و حتی ارتقای زیرساخت‌های اطلاعاتی و خدمات پایه نیز با وجودی که همیشه از نقایص این شبکه بوده، مورد توجه قرار نگرفته است؟

خیر. این‌طور نیست. پوشش ۸۰ درصدی پهن باند ثابت به نوعی هدف زیرساخت ارتباطی است که در این مصوبه آمده است. اما ایجاد حداقل ۳ قطب مرکز داده در ۳ استان، زیرساخت اطلاعاتی محسوب می‌شود و شکل‌گیری حداقل ۳ فراهم‌کننده خدمات ابری داخلی و استقرار خدمات پایه کاربردی داخلی که از جمله آن می‌توان به موتور جستجو، ایمیل، مراکز داده و سیستم‌عامل اشاره کرد، از دیگر اهدافی است که در این مصوبه تأکید بر آن شده است.

باید توجه داشت که از نظر شورای عالی فضای مجازی، دسترسی به اینترنت یک خدمت در شبکه ملی اطلاعات محسوب می‌شود. بنابراین اینکه گفته می‌شود شبکه ملی اطلاعات یعنی شبکه‌ای بدون اینترنت، اصلاً واقعیت ندارد. شبکه ملی اطلاعات بدون اینترنت کاملاً غیرواقعی است و ما معتقدیم دسترسی به اینترنت یکی از خدمات اصلی است که باید روی شبکه ملی اطلاعات شکل گیرد.

 

  • در این مصوبه زمان‌بندی مشخصی برای اجرای اهداف مشخص نشده است؟

زمانی که سند اقدامات شبکه ملی اطلاعات تصویب شود، زمان‌بندی آن نیز مشخص خواهد شد؛ چرا که ابتدا باید اهداف سند تدوین شود و پس از آن اقدامات کلان که منشأ برنامه‌ریزی خواهد بود، مشخص می‌شود.

بر این اساس وزارت ارتباطات و دیگر دستگاه‌های متولی، دو ماه پس از تصویب این سند، زمان خواهند داشت تا اقدامات عملیاتی را که شامل زمان‌بندی، خروجی پروژه‌ها و هزینه مورد نیاز است را ارائه کنند. در آن زمان مشخص می‌شود که چند پروژه و چند دستگاه طی چه زمان‌بندی و هزینه‌ای، این پروژه را اجرایی می‌کنند. این زمان دو ماهه پس از تدوین سند آغاز می‌شود.

 

  • البته این طور به نظر می‌رسد که اهدافی که به عنوان اهداف کلان شبکه ملی اطلاعات در شورای عالی فضای مجازی به تصویب رسیده است بیشتر شبیه برنامه‌های توسعه‌ای کشور در توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات است که حتی در سند برنامه ششم نیز به این مدل اهداف توسعه‌ای اشاره شده است. آیا این‌طور نیست؟

خیر، به این شکل نبوده است. اهدافی این‌چنینی فقط در حوزه زیرساخت‌های ارتباطی در سند برنامه توسعه مطرح بوده است اما در حوزه زیرساخت‌های اطلاعاتی شبکه ملی اطلاعات تاکنون اهداف مشخصی تدوین نشده است. برای مثال در حوزه سیستم‌عامل در این سند، تأمین یک سیستم‌عامل داخلی امن برای دستگاه‌های تلفن همراه الزام شده است.

 

  • پس سیستم‌عامل «اندروید بومی» که پیش از این مطرح شده بود، با این هدف طراحی نشده است؟

آن سیستم عامل تاکنون نهایی نشده و در واقع نسخه شخصی سازی شده از سیستم عامل اندروید است که با هدف ما برای دستیابی به سیستم عامل بومی، تفاوت دارد. مطابق مصوبه شورای عالی فضای مجازی، سیستم عامل بومی داخلی سرویس‌های جانبی خواهد داشت که اصل قضیه خواهد بود و اگر نتوانیم این سرویس‌ها را ارائه کنیم، سیستم عامل به تنهایی معنایی نخواهد داشت.

 

  • به جز ساخت اندروید بومی در این مصوبه، چه خدمات پایه کاربردی دیگری مطرح است؟

موتور جستجوی بومی و پیام‌رسان‌ها نیز از جمله اهداف خدمات کاربردی است که در این سند به آن اشاره شده است. این‌ها به عنوان خدمات پایه کاربردی باید به صورت کامل در کشور استقرار یابند.

خدمات پایه کاربردی به گونه‌ای که نیازهای ملی را تأمین و قابلیت پاسخگویی به ۱۰۰ درصد محتوای خط و زبان فارسی را تا سال ۱۴۰۰ داشته باشد مطرح شده‌اند. این اصلی‌ترین هدفی است که ما دنبال می‌کنیم. عمده اهداف در این طرح کلان مربوط به سال ۱۴۰۴ می‌شود اما برخی از این اهداف برای سال ۱۴۰۰ در نظر گرفته شده است.

موتور جستجو، پیام رسان، ایمیل و خدماتی شبیه به این‌ها باید تا سال ۱۴۰۰ پاسخگوی نیازهای مردم باشد و دیگر با پیام‌رسانی که اگر کاربر آن از ۲ میلیون به ۲.۵ میلیون افزایش یابد، دیگر قادر به ارائه خدمات نبوده و از کیفیت مناسبی برخوردار نیست، مواجه نباشیم. این موضوع برای ایمیل و موتور جستجو نیز متصور است.

 

  • آیا در حوزه خدمات پایه کاربردی، تاب‌آوری در برابر تحریم‌ها نیز مدنظر قرار گرفته است؟

ما بحث تحریم را به این شکل در سند اهداف شبکه ملی اطلاعات بیان نکرده ایم. نکته ما این است که خدمات پایه کاربردی و خدمات اصلی شبکه ملی اطلاعات، باید از لحاظ پایداری و تاب‌آوری به‌گونه‌ای باشند که در همه شرایط کار کنند. باید این امکان وجود داشته باشد که در کلیه شرایط، این خدمات قابل ارائه به کاربران باشد و نخواهیم دلیل بیاوریم که به خاطر برخی شرایط نتوانستیم خدمات خوبی به مردم ارائه کنیم.

تحریم شاید یکی از این موارد باشد. به بیان دیگر هدف ما این نیست که شبکه‌ای درست کنیم که فقط در روز تحریم کار کند بلکه باید شبکه‌ای داشته باشیم که مثل کره جنوبی در تمامی موارد پاسخگوی نیاز کاربران باشد. ما همیشه در زمینه شبکه ملی اطلاعات، کره جنوبی را مثال می‌زنیم. این کشور شبکه‌ای دارد که ۸۰ درصد محتوا در آن به محتوای داخلی اختصاص دارد و تنها ۲۰ درصد محتوای خارجی در این کشور استفاده می‌شود.

این به این معنی نیست که در این کشور دسترسی به خارج قطع است، بلکه کره جنوبی یک کشور کاملاً آمریکایی است اما توانسته طوری عمل کند که کلیه خدماتی که باید به مردم ارائه دهد به صورت داخلی انجام می‌گیرد و وابسته به آمریکا نیست.

مسائل بومی و نیازهای قومی – مذهبی، نیازهای جغرافیای و اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ما، با کشورهایی که خدمات فناوری می‌دهند، کاملاً متفاوت است. بنابراین ما باید شبکه ملی اطلاعات را ایجاد کنیم که علیرغم آنکه به اینترنت وصل هستیم و تعامل دوجانبه و مدیریت شده داریم، محتوای خود را نیز تولید می‌کنیم و مردم از هزینه‌ها و سرمایه‌گذاری‌هایی که حاکمیت برای ایجاد این شبکه انجام داده‌است، بهره‌مند خواهند شد. هم‌اکنون مردم ما از این مزایا برخوردار نیستند چرا که به سرویس‌هایی وصل می‌شوند که لزوماً منفعت مردم را دنبال نمی‌کنند. برخی مانند موتور جستجوی گوگل به ما نفع می‌رسانند و ممکن است ده‌ها ضرر برای ما داشته باشند چرا که اطلاعات مردم ما را در اختیار دشمنان ما قرار می‌دهند.

 

  • در مورد میزان ترافیک داخلی دیتا، هدف‌گذاری در این سند چگونه است؟

برای ترافیک داخلی، قابلیت ۷۰ درصد به ۳۰ درصد در نظر گرفته شده است؛ البته این رقم در کره جنوبی ۸۰ به ۲۰ درصد است. درحالی‌که ما با ۷۰ درصد موافقت کردیم و گفتیم که شبکه این امکان را داشته باشد تا ۷۰ درصد ترافیک داخلی را پشتیبانی کند و قابلیت ۳۰ درصد ترافیک خارجی را نیز داشته باشد اما این مسئله زمانی اتفاق می‌افتد که خدمات کاربردی و محتوای ما همپای شبکه حرکت کنند.

بنابراین اصلاً به این معنا نیست که ما می‌خواهیم سرعت اینترنت را کم کنیم و یا دسترسی به اینترنت را به ۳۰ درصد برسانیم. اصلاً چنین قراری نیست بلکه حرف اصلی این است که باید این امکان و قابلیت در شبکه باشد که خدمات کاربردی و محتوا، همپای شبکه رشد کنند. محتوای اینترنت باید به ۳۰ درصد ظرفیت ارتباطی ما برسد و ۷۰ درصد باید در اختیار خدمات و محتوای داخلی شامل خدمات حمل‌ونقل، سلامت و بهداشت و دولت الکترونیک باشد.

امروز ما در این زمینه‌ها بی‌بهره هستیم. همان‌طور که می‌بینید خدماتی مانند تاکسی‌های اینترنتی کار مردم را در خصوص حمل‌ونقل راحت کرده‌اند. بنابراین حرف ما این است که این قبیل سکوها روی شبکه ملی اطلاعات به عنوان خدمات پایه ارائه شود.

مردم خیلی برایشان فرقی نمی‌کند که از طریق شبکه داخلی یا اینترنت، سرویس دریافت کنند. مهم این است که سرویسی که می‌گیرند با کیفیت ارائه شود. اما بعضی‌ها متأسفانه با توجه به اهداف سیاسی و حزبی این مسئله را نادیده می‌گیرند و آن را به سمتی می‌برند که اصلاً مردم در آن نقطه قرابتی ندارند.

بنابراین یکی از موضوعاتی که در این سند مورد توجه قرار گرفته است بحث مزیت بخشیِ تعرفه‌ای است. به نحوی که دسترسی به خدمات داخلی نسبت به خدمات خارجی مزیت داشته باشد.

این هدفی است که یک سرویس داخلی مانند موتور جستجو، ۱۰۰ درصد نیازهای مردم را برآورده کند و باید بسیار ارزان‌تر از دسترسی به سرویسی‌های خارجی باشد، تا زمانی که ما موتور جستجویی داشته باشیم که بیش از ۷۰ درصد مردم از آن استفاده می‌کنند. آن زمان باید برای آن مزیت بخشی کرد. برای مثال امروز خدماتی مانند ایمیل و پیام‌رسانی، سرویس قابل و با کیفیتی نیستند که بتوانند با سرویس‌های خارجی رقابت کنند. بنابراین در این زمینه نباید مزیت بخشی کرد و بخواهیم تعرفه سرویس‌های خارجی را گران کنیم چرا که سرویس ایرانی معادل که مردم بتوانند به راحتی از آن استفاده کنند وجود ندارد. تحقق این موضوعات را تا سال ۱۴۰۰ مدنظر قرار داده ایم.

 

  • پس دولت مکلف به راه‌اندازی این گونه خدمات در کشور شده است؟ نحوه اجرای این تکالیف به چه شکل باید باشد؟

بخش‌های مختلفی در این خصوص مکلف هستند. برای مثال در حوزه دولت الکترونیک، دولت مکلف شده است و وزارت ارتباطات باید اقدامات لازم را در بخش زیادی که مربوط به شبکه ملی اطلاعات است، انجام دهد. البته این به این معنی نیست که وزارت ارتباطات خودش پروژه‌ها را انجام دهد، بلکه این مجموعه از طرف حاکمیت مکلف است که پروژه‌ها را به بخش خصوصی واگذار کند. همانطور که تاکنون به اپراتورها پروانه ارائه خدمات داده است. اما باید طبق قاعده و قانونی باشد که منفعت مردم را دربر داشته و امنیت مردم و داده‌های آن‌ها صیانت شود و بخش خصوصی نتواند از این داده‌ها سوءاستفاده کند.

 

  • آیا قرار است به پیام‌رسان‌های بومی بار دیگر تسهیلاتی تعلق گیرد که بتوانند خدمات رسانی خود به کاربران را از سر بگیرند؟

وزارت ارتباطات تا ۲ ماه دیگر سندی را به شورا ارائه می‌دهد و هم اکنون در حال آماده‌سازی آن است. در آن سند باید ببینیم که برای آنکه تا ۱۴۰۰ بتوانیم پیام‌رسان داخلی داشته باشیم که بتواند با پیام‌رسان‌های خارجی که امروز بیش از ۷۰ درصد نیاز مردم را به پیام‌رسانی برآورده می‌کنند، رقابت کند چه دیده است. آیا دنبال حمایت‌ها است و یا موضوع دیگری دارد.

اما در حوزه اقدامات می‌توان گفت که ما به شورایعالی فضای مجازی پیشنهاد می‌کنیم در زمینه خدمات کاربردی، ارائه خدمات دولت الکترونیک توسط پیام‌رسان‌ها و جریان مسائل مالی و پرداختی در پیام‌رسان‌های داخلی الزامی شود.

به عبارت بهتر، باید تسهیلات لازم برای اینکه پیام‌رسان رشد کند و مردم به استفاده از آن انگیزه داشته باشند، فراهم شود. اما اقدامات نهایی را وزارت ارتباطات باید اعلام کند.

 

  • در زمینه قطب داده که یکی از اهدافی است که در مصوبه شورای عالی فضای مجازی به آن اشاره شده، قرار است که ۳ مرکز داده در کشور ایجاد شود، مگر پیش از این ۳ مرکز داده به عنوان ixp در تهران، شیراز و تبریز راه اندازی نشده است؟

ما قطب مرکز داده نداریم. قطب مرکز داده تعریف مشخصی دارد. حداقل ۵۰۰ رک دیتاسنتری می‌خواهد و قدرت برق و ارتباطاتی که تاکنون در کشور نداشته‌ایم. آنچه که به عنوان ixp اعلام می‌شود با قطب داده متفاوت است. چرا که قطب داده، محل جداسازی ترافیک داده خارج و داخل است. بخش زیادی از زیرساخت پردازش ابری نیز روی این بستر در نظر گرفته شده و شکل خواهد گرفت.

 

  • در حوزه اهداف کلان شبکه ملی اطلاعات، سایر خدماتی که به کاربران قابل ارائه است، چگونه خواهد بود؟

در این سند ما وزارت ارتباطات را موظف کردیم به اینکه تا سال ۱۴۰۴ حداقل ۱۰ درصد از کاربران، دسترسی مبتنی بر نسل جدید ارتباطات مثلاً ۵G و یا فیبرنوری داشته باشند.

 

  • آیا زمان بندی این موضوع با توجه به اینکه دنیا به سمت ۵G می‌رود، دیر نیست؟

تحقق حداقل ۱۰ درصدی در این زمینه، به کار زیادی نیاز دارد و کار بسیار سنگین و حجیمی به جهت برنامه‌ریزی، هدایت و حمایت بر عهده به دولت گذاشته شده است و این کارها ساده نیست و نمی‌شود آن را دستوری انجام داد. باید آجر روی آجر گذاشت تا این دیوار بالا رود. برای مثال بخش سیستم‌عامل کار کمی نیست. الان در دنیا چند سیستم عامل داریم؟ ما می‌گوئیم می‌خواهیم سیستم عامل داخلی درست کنیم.

شروع ۵G در دنیا جدید است و وزارت ارتباطات هم شروع به کار کرده است.

 

  • با این وجود، آیا این شدنی است؟

بله، هر کاری که کشور تصمیم بگیرد شدنی است. البته هزینه‌های آن فرق دارد و سختی کار دارد اما شدنی است. مسئله این‌طوری نیست که نمی‌شود کاری انجام داد بلکه نیاز به حمایت و هدایت و سرمایه‌گذاری دارد.

یکی دیگر از اهداف هم گذار به نسخه جدید آدرس‌های اینترنتی (IPV۶) است که در دنیا هنوز کامل نشده و ما دنبال پشتیبانی کامل زیرساخت‌های ارتباطی از IPV۶ هستیم تا کسب سهم ۳۰ درصدی در لایه دسترسی را هم محقق کند. یعنی لایه هسته شبکه ملی اطلاعات کامل شود و لایه دسترسی که تجهیزات کاربران است، حداقل ۳۰ درصد امکان پشتیبانی را داشته باشد. هم اکنون خیلی از اپراتورها روی IPV۶ سرویس ارتباطی می‌دهند اما می‌خواهیم سایر خدمات هم روی IPV۶ ارائه شود.

 

  •  تولید گوشی موبایل نیز در این سند آمده است؟ این دور از ذهن نیست؟ با توجه به سابقه‌ای که از تولید گوشی داریم.

بله قرار است که گوشی موبایل ایران ۲۰ درصد از سهم بازار داخل را به خود اختصاص دهد.تاکنون فقط از تولید سخن گفتیم اما مقدمات و امکانات و تسهیلات را فراهم نکردیم و همت کشور نیز بر این اساس قرار نگرفته است. بنابراین معلوم است که تولید اتفاق نمی‌افتد. چون دیگر کشورها با سرعت و هزینه کمتر این کار را انجام داده و حاضرند سوبسید بدهند که گوشی خود را به ما بفروشند.

چرا که وقتی که گوشی موبایل چه کره‌ای و چه امریکایی برای اولین بار روشن می‌شود از کاربر تائید می‌گیرد که مجاز است تمامی اطلاعاتی که روی این گوشی وجود دارد را در اختیار مبادی مورد نظر خود برای تحلیل اطلاعات و غیره بگذارد. یعنی کاربر هیچ امنیتی ندارد. ما فکر می‌کنیم این تائید را به کسی می‌دهیم که نمی‌شناسیم و آسوده خاطر هسیتم که با اطلاعات ما کاری ندارند. در حالی که خیلی از برخوردهای دنیا با کشور ما از محل درز همین اطلاعات صورت می‌گیرد. اطلاعاتی که ما فکر می‌کنیم اهمیتی ندارد و لازم نیست که نگرانش باشیم.

 

  •  عنوان می‌شود مفهوم اولیه مورد اختلاف شورای فضای مجازی با وزارت ارتباطات بر سر تعریف شبکه ملی اطلاعات حل شده و به یک تعریف واحد در این زمینه رسیده اید؟

البته اختلافی در این زمینه نداشتیم و یک مصوبه‌ای با عنوان «سند تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات» داشتیم که بر اساس آن در حال حرکت هستیم. قبلاً بحث بر این بود که شبکه ملی اطلاعات مثل یک ظرف است که اگر محتوایی که در آن می‌ریزیم همپای شبکه رشد نکند، خود شبکه مانند یک ظرف خالی می‌ماند که فایده ندارد و تنها هزینه بر است.

بحث وزارت ارتباطات این بود که هر سه موضوع زیرساخت، خدمات و محتوا را به عنوان شبکه ببیند اما ما معتقدیم که شبکه همان زیرساخت است و خدمات محتوا باید روی آن ارائه شود. این موضوع طبق مصوبات شورای عالی فضای مجازی بوده و نباید نادیده گرفته شود.

هم اکنون کارگروهی که ذیل مرکز ملی فضای مجازی در خصوص بررسی سند کلان شبکه ملی اطلاعات تشکیل شد، همچنان در حال بررسی بخشهایی از این سند برای ارائه به شورای عالی فضای مجازی است.

هم اکنون اهداف خدمات کاربردی مطرح شده است و اهداف خدمات محتوایی و پس از آن معماری شبکه، اقدامات کلان معماری، اقدامات کلان محتوا و خدمات کاربردی مطرح خواهد شد که به ترتیب جلو می‌رویم.

 

  •  فکر می‌کنید تا پایان امسال به جمع بندی برسید؟

تا جایی که از وزارت ارتباطات اطلاع دارم، این وزارتخانه با اهتمام حداکثری روی پروژه‌ها کار و آن را آماده می‌کند تا به شورای عالی برساند. این موضوع با ما نیز هماهنگ شده و تغییرات نیز آن‌قدر ریشه‌ای نیست که روی پروژه‌ها تأثیر بگذارد. هم‌اکنون در حال کار روی پروژه هستیم تا هم خروجی و هم تعیین مسئولیت با زمان‌بندی صورت گیرد و وظیفه مرکز ملی این است که بر اساس زمان‌بندی و خروجی این پروژه را کنترل کند. امیدواریم تا پایان سال بخشی از این پروژه‌ها را نهایی کنیم.

 

  •  به عنوان آخرین سوال، با توجه به برگزاری جلسه روز ۲۶ بهمن ماه شورای عالی فضای مجازی در ادامه بحث «طرح کلان و معماری شبکه ملی اطلاعات»، آیا جزئیاتی به این مصوبه افزوده شد؟

اهداف خدمات کاربردی که در جلسه ۱۲ بهمن شورا ارائه شده بود، نهایی شد و اهداف بخش محتوا مورد بحث و بررسی قرار گرفته و اصلاحات اولیه روی آن انجام شد. دستیابی به اهداف بخش خدمات کاربردی و محتوایی که روی شبکه ملی اطلاعات قرار می‌گیرند، از یک سو موجب رونق کسب و کار و حوزه خدمات رسانی به مردم در فضای مجازی شده و از سوی دیگر، باعث بلوغ و تکمیل شبکه ملی اطلاعات می‌شود.

از آنجایی‌که اهداف و اقدامات بخش خدمات کاربردی و محتوا در طرح شبکه ملی اطلاعات در نظر گرفته شده، صرفاً به حوزه‌هایی مرتبط با این دو بخش که از اولویت بالاتری برخوردارند و اثرگذاری متقابل بر شبکه ملی اطلاعات داشته، پرداخته شده است.

عباس پورخصالیان - با در نظر داشتن اوضاع کنونی رو به رکود اقتصاد بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور و عدم اجرای اکثر مواد قانون برنامه‌های توسعه پنج ساله درباره ارتقای خدمات و تولیدات صنعت فاوا طی دو دهه اخیر، مصوبات شورای‌عالی فضای مجازی، به‌طور مشخص در جلسه روز دوازدهم بهمن سال جاری (1398) چه ارزشی دارند؟

سرعت اینترنت ثابت مناسب نیست

يكشنبه, ۲۷ بهمن ۱۳۹۸، ۰۳:۴۵ ب.ظ | ۰ نظر

وزیر ارتباطات متوسط سرعت اینترنت موبایل در کشور را ۲۴ مگابیت و اینترنت ثابت را ۸.۵ مگابیت براساس تست سامانه نت سنج پلاس عنوان کرد.

به گزارش خبرنگار مهر، محمدجواد آذری جهرمی وزیر ارتباطات در مراسم رونمایی تاریخ شفاهی وزارت ارتباطات که صبح امروز یکشنبه در وزارت ارتباطات برگزار شد، گفت: براساس تست ۱۴۵ هزار کاربر در سامانه نت سنج پلاس مشخص شد که سرعت اینترنت موبایل در کشور به طور متوسط ۲۴ مگابیت است و این در حالی است که سرعت متوسط اینترنت ثابت ۸.۵ مگابیت ارزیابی می‌شود که مطابق استانداردها و اسناد توسعه‌ای، سرعت اینترنت ثابت مناسب نیست.

آذری جهرمی با بیان اینکه امکان تولید ۷۰ درصد تجهیزات ارتباطات ثابت در کشور وجود دارد، گفت: از این ظرفیت می‌توان برای توسعه بخش اینترنت ثابت کشور استفاده کرد.

وی با اشاره به اینکه دنیا به سمت تحول دیجیتال در حال حرکت است، اظهار داشت: با ورود اقتصاد دیجیتال و پیاده سازی هوش مصنوعی در دنیا کشورهایی که از دانش هوش مصنوعی برخوردارند در آینده اقتصادی روز به روز قوی‌تر می‌شوند و ما باید بدانیم که آینده اقتصادی ایران نیز وابسته به این حوزه است.

وزیر ارتباطات با بیان اینکه با وجود اختلافات در شیوه اجرا، اما همه می‌دانیم حاکمیت آینده کشور وابسته به حوزه اقتصاد دیجیتال است، تصریح کرد: باید به نگاه به آینده و اتکا به تجربیات و پشتوانه بزرگان سابق این حوزه بتوانیم در حوزه اقتصاد و تحول دیجیتال مؤثر واقع شویم.

آذری جهرمی گفت: یک سال و نیم وقت داریم و با وجود اینکه در نقطه عطف تاریخ تحول دیجیتال در دنیا هستیم باید در این حوزه تمرکز ویژه داشته باشیم. از این رو دو پروژه را برای ۱.۵ سال آینده بر این اساس تعریف کرده ایم.

وی با اشاره به وجود دانش فضایی در کشور خاطرنشان کرد: مسیر علمی ما در حوزه فناوری فضایی ارزشمند است و ما هم اکنون توانایی ساخت ماهواره و پرتاب گر را داریم و ۵ ماهواره هم اکنون در کشور آماده پرتاب هستند.

وزیر ارتباطات گفت: با تدوین تاریخ شفاهی علاوه بر قصد بزرگداشت بزرگان حوزه آی سی تی کشور می‌توانیم از تجربیات این بزرگان برای اجرای پروژه‌های آینده استفاده کنیم.

 

تکمیل اقدامات باقی‌مانده از سند شبکه ملی اطلاعات
وزیر ارتباطات از تکمیل اقدامات باقی‌مانده از سند شبکه ملی اطلاعات که در شورای عالی فضای مجازی به تصویب رسید، طی یک و نیم سال آینده خبر داد.

به گزارش خبرنگار مهر، محمدجواد آذری جهرمی امروز یکشنبه در حاشیه مراسم رونمایی از تاریخ شفاهی وزارت ارتباطات در جمع خبرنگاران گفت: دو پروژه را طی یک و نیم سال آینده با جدیت دنبال می کنیم که یکی از آنها تکمیل اقدامات باقی‌مانده از سند شبکه ملی اطلاعات است که در شورای عالی فضای مجازی به تصویب رسیده و بخش زیرساختی آن بر عهده ما گذاشته شده است.

وی گفت: بخش مهمی از این اقدامات پیش رفته و بخش مهمتری باقی مانده است. از آنجایی که معتقدیم «کار را که کرد؟ آن که تمام کرد»، میزان باقی مانده از این اقدام را در مدت یک و نیم سال آینده به سرانجام می رسانیم.

وزیر ارتباطات تصریح کرد: در این صورت ظرفیت لازم برای توسعه اقتصاد فضای مجازی و اقتصاد استارت آپی ایجاد خواهد شد و شاهد رشد و جهش کشور در فضای اقتصادی خواهیم بود.

وی گفت: برنامه بعدی ما تکمیل پروژه های فضایی است که آن را با جدیت پیگیری می کنیم و هم اکنون ۵ ماهواره آماده برای پرتاب داریم تا شاهد تثبیت فناوری فضایی در کشور باشیم.

آذری جهرمی در پاسخ به این سئوال که مشکل ماهواره ظفر ۱ آیا در پروژه ماهواره ظفر ۲ حل خواهد شد، گفت: ماهواره ظفر مشکلی نداشت و اشکالاتی در ماهواره بر سیمرغ بود که ان شاءالله برای پرتاب های بعدی برطرف خواهد شد.

 

راه حل نهایی برای پایان کلاهبرداری خدمات ارزش افزوده

وزیر ارتباطات ادامه داد: راه حل نهایی برای ساماندهی کلاهبرداری خدمات ارزش افزوده موبایلی با مرکز ملی فضای مجازی تدوین شده است و تا دو هفته آینده در کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات به تصویب می رسد و اجرایی خواهد شد.

آذری جهرمی در مورد آخرین وضعیت سامانه تست کیفیت اینترنت (نت سنج پلاس) گفت: این سامانه طی چند روز اخیر که از راه اندازی آن می گذرد باعث جنب و جوش اپراتورها برای بهبود کیفیت خدمات دهی اینترنت شده است.

وی افزود: تاکنون ۱۴۵ هزار کاربر از تست سرعت اینترنت در این سامانه استفاده کرده اند و تمام داده های آن به صورت شفاف در اختیار مردم قرار دارد.

وزیر ارتباطات درباره هوشمندسازی مدارس نیز گفت: بر مبنای تفاهمی که با وزارت آموزش و پرورش و سازمان برنامه و بودجه داریم، بخش اتصال مدارس به شبکه ملی اطلاعات برعهده وزارت ارتباطات قرار دارد که ۷۰ درصد مدارس تاکنون به این شبکه متصل شده اند. در حوزه تجهیز مدارس، وزارت آموزش و پرورش مسئولیت دارد و سامانه های هوشمندسازی مدارس نیز در پروژه ای با حضور سازمان فناوری اطلاعات و وزارت آموزش و پرورش در حال انجام است.

وی در مورد آخرین اطلاعات از حمله سایبری هفته گذشته به زیرساخت های ارتباطی کشور گفت: سامانه دژفا به عنوان سپر امنیتی شبکه ملی اطلاعات موفق به دفع این حملات شد و با توجه به اینکه دولت های متخاصم در حمله سایبری به کشور برای ما کم نگذاشته و نمونه هایی از ویروس های استاکس نت و فلیم نیز از نشانه های بارز این خصومت ها است، ما آمادگی حداکثری در این حوزه داریم و برای دفع حملات طراحی شده تلاش می کنیم.

شبکه ملی اطلاعات؛ شاید 1404

شنبه, ۲۶ بهمن ۱۳۹۸، ۰۲:۴۲ ب.ظ | ۰ نظر

 معاون راهبری مرکز ملی فضای مجازی درباره مصوبات آخرین جلسه شورای عالی فضای مجازی گفت: تا پایان سال برای شبکه ملی اطلاعات برنامه مصوبی خواهیم داشت که تا سال ۱۴۰۴ ضمانت اجرایی دارد و دولت بعدی موظف به اجرای آن است.

هر دولتی سر کار بیاید موظف به اجرای طرح کلان و معماری شبکه ملی اطلاعات است؛  از ظرفیت پیام‌رسان‌ها، موتورهای جست‌وجو و رایانامه‌های بومی استفاده خواهد شد؛  شواهد نشان می‌دهد بر خلاف ادوار گذشته، شورای عالی فضای مجازی و وزارت ارتباطات به زبان مشترکی رسیده‌اند».

این جملات، مهمترین گویه‌هایی است که «عباس آسوشه»  معاون راهبری فنی شورای عالی فضای مجازی در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی ایرنا اظهار کرد.

وی در این گفت و گو به طرح جزئیات مصوباتی پرداخت که در آخرین جلسه شورای عالی فضای مجازی به تصویب رسیده است. جزییاتی که اگر به شکل درستی پیش برود به احتمال فراوان توسعه اصولی این شبکه را رقم می‌زند. شبکه‌ای که ۱۵ سال است آن‌طور که انتظار می‌رفته پیشرفت نکرده است.

آسوشه در خلال مصاحبه بارها تاکید می‌کند شبکه ملی اطلاعات به معنای جدایی از اینترنت نیست. دلیل تاکید او بر این اصل، ظنی است که کاربران شبکه مجازی نسبت به شبکه ملی اطلاعات و تقابلش با اینترنت دارند. این که گمان می‌کنند اگر شبکه ملی پا بگیرد، شاید استفاده از اینترنت (همان که به اسم اینترنت جهانی می‌شناسیم) با چالش رو به رو شود.

«اینترنت یک سرویس روی شبکه ملی اطلاعات است و تعاملی مدیریت‌شده با آن خواهیم داشت. آن‌جایی که مدیران و قانون‌گذاران اینترنت به حق مالکیت و شهروندی مردم ایران احترام بگذارند می‌توانند به سرویس‌دهی‌شان در کشور ادامه دهند اما آن‌جایی که اتفاقاتی مانند مسدودسازی صفحات ایرانی در زمان شهادت حاج قاسم سلیمانی رخ دهد و مردم ما را از اطلاع‌رسانی محروم کنند، برخورد خواهیم کرد و درصدد آن هستیم با توسعه شبکه ملی اطلاعات توان برخورد با آن را پیدا کنیم.»

مشروح گفت و گوی ایرنا با معاون راهبری فنی مرکز ملی فضای مجازی به این شرح است:

 

  • توسعه شبکه ملی اطلاعات ارائه به طرح کلان و معماری وابسته است. ضرورت اجرای این طرح چیست؟

بر اساس ابلاغ رهبر معظم انقلاب، شورای عالی موظف شده با تعیین زمان مقررات طرح کلان و معماری شبکه ملی اطلاعات را به تصویب برساند و پس از آن طرح عملیاتی و اجرایی این شبکه را به جریان بیندازد.

در سه جلسه اخیر شورا در راستای همین ابلاغیه مباحث مختلفی در خصوص طرح کلان، معماری و چارچوب‌های شبکه ملی اطلاعات مورد بحث و بررسی قرار گرفت و در نهایت کارگروهی توسط شورا تعیین شد تا کارشناسی‌های مربوط به شبکه ملی اطلاعات در آن مورد بررسی قرار گیرد.

 

  • شبکه ملی اطلاعات چه نسبتی با فضای مجازی کشور دارد؟

طبق مصوبه شورای عالی فضای مجازی و در پی آن مصوبه تکمیلی «سند تببین الزامات شبکه ملی اطلاعات»، شبکه ملی اطلاعات زیرساخت ارتباطی فضای مجازی کشور است.

 

  • فضای مجازی چه شاخصهای اضافی نسبت به شبکه ملی اطلاعات دارد؟

اگر شبکه ملی اطلاعات را به عنوان زیرساخت ارتباطی و اطلاعاتی فضای مجازی در نظر بگیریم، خدمات کاربردی مانند دولت الکترونیک، سلامت الکترونیک، تجارت الکترونیک و نیز محتوای فضای مجازی مانند صوت و تصویر این‌ها روی شبکه ملی قرار می‌گیرند. شبکه ملی اطلاعات، خدمات کاربردی و محتوا مجموعا فضای مجازی کشور را تشکیل می‌دهند.

متاسفانه در رسانه‌ها به مساله‌ای اشاره می‌شود که کاملا غلط است. آن‌ها می‌گویند شبکه ملی اطلاعات یعنی جدایی از اینترنت. یعنی فضای مجازی بدون اینترنت در حالی که در طرح کلان و مصوبات شورا بر این که شبکه ملی اطلاعات یک شبکه کاملا ملی، مستقل و با مدیریت کاملا داخلی است و اینترنت یک خدمت بر روی آن است، تاکید می‌شود. مردم کشور ابتدا به شبکه ملی اطلاعات وصل می‌شوند و پس از آن از خدماتی مختلفی روی شبکه وجود دارد استفاده می‌کنند. یکی از آن‌ها خدمت اینترنت است.

 

  • فیرورز آبادی –رئیس مرکز ملی فضای مجازی ایران- آذرماه اعلام کرد وزارت ارتباطات باید تا سه هفته دیگر معماری شبکه ملی اطلاعات را به شورای عالی فضای مجازی ارائه دهد. آن اتفاق رخ نداد که کار به جلسات بعدی کشیده شد؟

وزارت ارتباطات در همان زمان مقرر طرح را ارائه کرد و بررسی آن در دستور کار قرار گرفت. اما چون اختلاف نظرهای کارشناسی وجود داشت، روی آن بحث بیشتری انجام شد و در نهایت همان کارگروهی که ابتدا گفتم، شکل گرفت. اکنون سند واحدی به صحن شورای عالی فضای مجازی رفته تا به تصویب برسد. در جلسه آخر شورا (جلسه شصت و سوم که در ۱۲ بهمن برگزار شد) از آن‌جایی که توافق نظر بالایی وجود داشت، بخش زیادی از سند به تصویب رسید.

 

  • کدام بخش‌ها مصوب شدند؟

سند طرح کلان شامل چه چیزهایی باشد، برای بخش‌های مختلف شبکه ملی و خدمات کاربردی هدف‌گذاری صورت گرفت و چارچوب کلی طرح به تصویب رسید. این سند بر اساس زمان‌بندی شورا مورد تایید قرار خواهد گرفت.

 

  • زمان‌بندی مدنظر به چه صورت است؟

طبق زمان‌بندی ابلاغی از رهبر معظم انقلاب، وزارت ارتباطات تا سه هفته فرصت داشته تا معماری را ارائه کند، که این کار صورت گرفته است. پس از آن شورای عالی فضای مجازی فرصت دو ماهه‌ای برای تصویب سند دارد. با گذشت این دو ماه وزارت ارتباطات باید برنامه عملیاتی ارائه بدهد. در برنامه عملیات عنوان می‌شود که کدام قسمت از شبکه ملی اطلاعات، با چه خروجی‌ای و در چه زمان‌بندی اجرا خواهد شد.

در گذشته چون درصدی برای بخش‌های مختلف وجود نداشت، شورای عالی فضای مجازی نمی‌توانست تخمین بزند چند درصد از وظایفی که در سند تبیین الزامات شبکه ملی برعهده وزارت ارتباطات بوده، انجام شده است. با تصویب معماری شبکه، می‌توان برآورد کرد که چند درصد شبکه ملی اجرایی شده، چند درصد آن حال اجراست و چند درصد باقی مانده است.

 

  • با توجه به این زمان‌بندی، احتمالا تا خرداد سال آینده باید منتظر به نتیجه رسیدن طرح و معماری شبکه ملی اطلاعات باشیم؟

از آن‌جا که هماهنگی خوبی بین وزارت ارتباطات و مرکز ملی فضای مجازی وجود دارد، وزارت ارتباطات پس از نهایی شدن سند طرح کلان و معماری شبکه ملی، آماده‌سازی طرح عملیاتی و تعریف پروژه‌های مورد نظر را آغاز کرده تا زمانی که بررسی شورا به اتمام رسید طرح‌شان بدون نیاز به زمان دو ماهه آماده باشد. وزیر ارتباطات به تمام اعضایی که در توسعه شبکه ملی اطلاعات نقش دارند، دستورات لازم را داده‌ است. وی شخصا و به صورت روزانه طرح شبکه ملی را پیگیری کرده و برای تصویب نهایی به صورت مرتب در جلسات حضور پیدا می‌کند.

 

  • تخمین شما از زمان مقرر برای نهایی شدن طرح عملیاتی شبکه ملی اطلاعات چند ماه است؟

می‌توان گفت تا پایان سال برای شبکه ملی اطلاعات برنامه مدون و مصوب خواهیم داشت. برنامه‌ای که در شورا به تصویب برسد تا سال تا ۱۴۰۴ضمانت اجرایی دارد.

 

  • کمتر از دو سال دیگر دولت بعدی سر کار می‌آید، با عوض شدن دولت می‌توان به اجرایی شدن برنامه‌های شبکه ملی اطلاعات امیدوار بود؟ یا دوباره قرار است همه چیز از صفر آغاز شود؟

تصویب طرح کلان شبکه ملی اطلاعات به این دلیل است که با تغییر دولت و اعضای آن، توسعه شبکه ملی اطلاعات بر اساس همین سند پیش برود. تصویب سند وابستگی به دولت خاص و فرد خاص را از بین می‌برد چرا که مصوبه شورا، مصوبه بالادستی و حاکمیتی است و پیش بردن توسعه شبکه ملی طبق بندهایی که به تصویب می‌رسد جزو وظایف هر دولتی است که در آینده سر کار بیاید.

 

  • تصویب این طرح به اقتصاد دیجیتال هم کمک می‌کند؟

شبکه ملی اطلاعات به عنوان زیرساخت ارتباطی و اطلاعاتی فضای مجازی باید بتواند مولد ثروت باشد و در تمامی بخش‌ها مانند در اپراتورهای همراه و ثابت، خدمات کاربردی و محتوایی تولید اشتغال کند. در طرح کلان شبکه ملی، مساله صرفا از حالت فنی خارج و برای بخش‌های دیگر هم هدف‌گذاری شد است.

یکی از اهداف در راستای ارائه خدمات کاربردی این بود که سهم اقتصاد دیجیتال از اقتصاد کل کشور به ۱۰ درصد برسد. برای رسیدن به این هدف باید کشاورزی هوشمند، لجستیک و حمل و نقل اینترنتی، دولت و سلامت الکترونیک در فضای دیجیتال شکل بگیرد. از طرف دیگر، تسهیل‌گری‌هایی برای برداشتن موانع از سر راه کسب و کارها صورت گرفته چرا که با فعالیت کسب و کارها می‌توان به بخش اعظمی از سهم۱۰درصدی از کل اقتصاد کشور دست یافت.

هدف‌گذاری دیگری به پیدا کردن جایگاه اصلی شبکه ملی اطلاعات کمک می‌کند الزام ارائه خدمات دولت الکترونیک بر روی پیام‌رسان‌های داخلی است. این که شهروندان برای استفاده هر کدام از خدمات دولت مانند دریافت، پرداخت و تسهیلات بانکی از پیام‌رسان داخلی استفاده کنند. استفاده از رایانامه‌های بومی در سیستم‌های دولتی و مجموعه‌هایی که از بودجه دولتی استفاده می‌کنند نیز از دیگر مواردی است که به قرار گرفتن شبکه ملی اطلاعات در جایگاه اصلی خود کمک می‌کند.  

موتور جستجو نیز از اجزای اصلی شبکه ملی مستقل است، موتور جستجویی که بتواند تا سال ۱۴۰۰ کل نیازهای ملی فضای مجازی کاربران را برطرف کند. البته هدف‌گذاری به این معنی نیست که در بدو شکل‌گیری، از بازار سهم بگیرد. موتور جست‌وجوی بومی برای گرفتن سهم بازار، باید با گوگلی که۲۰سال است در کشور ما مورد استفاده قرار می‌گیرد و کاربران به آن وابسته هستند رقابت کند. این کمی سخت اما شدنی است.

برای رسیدن به این اهداف باید اقدامات تکمیلی انجام شود قطعا اجرایی شدن آن‌ها بیش از سال ۱۴۰۰ وقت خواهد برد. با اجرایی شدن طرح کلان و معماری در شبکه ملی اطلاعات رخ می‌دهد نه تنها شاهد تحول در امور شبکه‌ای خواهیم بود بلکه، کسب و کارهای اینترنتی نیز متحول خواهد شد.

 

  • یکی از مواردی که در معماری شبکه ملی جای سوال داشته، این است که وزارت ارتباطات به عنوان متولی بخش زیرساخت معرفی شده، اما طی این سالها برای خدمات و محتوا متولی مشخص نشده است، در سندی که شورا مصوب می‌کند، متولیان این بخش نیز مشخص شده‌اند؟

بله. ما در سند متولیان را مشخص کرده‌ایم و پس از تصویب در صحن شورا جزئیات را اعلام خواهیم کرد.

«ایرانت» را جایگزین کنیم

شنبه, ۱۲ بهمن ۱۳۹۸، ۰۲:۲۶ ب.ظ | ۰ نظر

عضو شورای عالی فضای مجازی با اشاره به اعمال سلیقه سیستم های اطلاعاتی آمریکا در تکمیل پروژه ترور سردار سلیمانی از جمله قطع دامنه های دات کام، گفت: پروژه «ایرانت» را در سطح ملی جایگزین کنیم.

رسول جلیلی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: سال ۱۳۹۸ اتفاقاتی بسیار متفاوتی نسبت به انتظارات گذشته و باورهای (ساده انگارانه) نسبت به بسیاری از مفاهیم اجتماعی، بین المللی، حکمرانی، آزادی، حریم خصوصی و ادعای نظام حاکم بر فضای مجازی بین المللی رخ داد که چند نمونه از آن به شرح زیر است:

 

۴ مصداق دشمنی در فضای مجازی

۱_ در اردیبهشت ۱۳۹۸، شرکت معظم (!) گوگل برنامکی را از گوشی هوشمند تلفن همراه میلیون‌ها کاربر ایرانی اندورید حذف کرد، بدون آنکه کاربران مطلع شوند و یا حتی با کمی حفظ ظاهر موضوع، سوالی از کاربر مطرح شود. بهانه این عمل زشت، وجود اپلیکیشنی خطرناک روی گوشی بود، ولی در حقیقت برنامکی ناهمگرا با اهداف سیاسی- فرهنگی نظام حاکم بر آمریکا بود که با یک اشاره (فرمان حکومتی) به گوگل از گوشی میلیونها ایرانی حذف شد.

۲_ در دی ماه ۱۳۹۸، پس از ترور ناجوانمردانه قهرمان ملی، سردار دل‌ها، شهید حاج قاسم سلیمانی، شبکه اجتماعی معظم (!) اینستاگرام، قاطبه پست‌ها و برخی (تعداد قابل توجهی) حساب‌های کاربری حامی شهید سلیمانی را حذف یا مسدود کرد. این در حالی است که جنجال آزادی گفتار و مطلب در این شبکه‌ها گوش همه را پر کرده و آزرده است. آزادی تنها در جهت مطامع و هنجارهای ارزشی، فرهنگی، سیاسی، حکمرانی و اقتصادی آمریکا (تروریست دولتی موشک پران به میهمان رسمی یک دولت و سرنگون کننده داعش) معنا دارد و خلاف آن باید حذف شود و نباشد!

۳_ در نیمه دوم دی ماه ۱۳۹۸، یک شرکت ایرانی ارائه دهنده خدمات صوت و تصویر آنلاین بدون اعلام قبلی، به بهانه تحریم، از دسترس خارج می‌شود و یک روز طول می‌کشد تا با جابجایی دامنه به خدمت دهنده دیگری، مشکل حل شود. این سناریو برای همه خدمات فضای مجازی که در خارج از کشور میزبانی شده اند و یا سرویس نام دامنه خارجی دارند قابل تکرار است.

۴_ در اوایل بهمن ۱۳۹۸، دامنه «دات کام» مربوط به خبرگزاری فارس (farsnews.com) از دسترس خارج می‌شود. بهانه این قطع خدمت، تحریم است که با اعمال سلیقه سیستم‌های اطلاعاتی و حاکمیت آمریکا در تکمیل پروژه ترور دولتی سردار شهید حاج قاسم سلیمانی انجام می‌شود. این درحالی است که فروش و نگهداری و خدمت رسانی نام دامنه یک موضوع کاملاً غیر سیاسی و غیر حکومتی است که در سطح بین الملل به شکل مستقل و بی طرف عرضه شده است، ولی ناگهان تحت تأثیر سیاست‌های خصمانه دولت آمریکا، خط مشی خود را تغییر می‌دهد و همه مقررات و قوانین خود را تحت الشعاع قرار می‌دهد.

وی ادامه داد: چهار مصداق فوق، نشانه آشکاری از استفاده دشمن از همه ابزارهای در اختیارش (اعم از دولتی، بین المللی، سمنی (NGO)، کسب و کار) برای ضربه زدن به وجود و هستی و فلسفه وجودی ما است.

جلیلی تاکید کرد: هیچکس باور نمی‌کرد و باور آن نیز سخت بود که بپذیریم نهادها و شرکتهای بین المللی تحت تأثیر تصمیم سیاسی یک کشور، خدماتی را در فضای مجازی روی اشخاص حقیقی و حقوقی ببندند. حال باید همه دلسوزان و نخبگان و کارشناسان قبول کنند که همه چیز برای دشمن حکم اسلحه دارد؛ این اسلحه می‌تواند ظرفیت میزبانی یک خدمت ایرانی در سرزمین خود یا سرزمین هم پیمانان خود باشد، می‌تواند خدمت دامنه بین المللی، دات کام (com.) باشد، می‌تواند محیط سیستم عامل متن باز اندروید باشد و یا می‌تواند محیط شبکه اجتماعی تحت قیمومیت خودش باشد که امکان بازی را از برخی بازیگران سلب کرده و نقطه مقابل بازیکنان جعلی و شبیه سازی به زمین بازی بیاورد.

 

چاره‌ای جز استقلال و خوداتکایی نداریم

وی در پاسخ به این سوال که چاره چیست، گفت: ما در جمهوری اسلامی ایران، چاره‌ای جز استقلال و خود اتکایی نداریم. استقلال ما در راه اندازی و جااندازی «ایرانت» در سطح ملی است. در «ایرانت»، دامنه دات ایران(ir.) جای دات کام را می‌گیرد و ماشه آن دست دشمن نیست. زیرساخت ارتباطی و اطلاعاتی و خدمات پایه نرم افزاری ایرانی و یا با مالکیت و مدیریت ایرانی، بستر ارائه کلیه خدمات و محتوا را فراهم می‌کند و خدمات فضای مجازی ایران، اسیر تصمیمات دشمن آشکار و تروریست ما قرار ندارد.

وی در توصیف پروژه «ایران‌نت (ایرانت)» گفت: ایرانت نام دیگری بر شبکه ملی اطلاعات است و باعث می‌شود نام این شبکه را دقیق‌تر، کوتاه‌تر و اختصاصی‌تر (در مقابل شبکه دیگر کشورها) بیان کنیم.

عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی به ۱۰ ویژگی «ایرانت» اشاره کرد:

۱. «ایرانت» شبکه‌ای است در گستره جغرافیایی ایران که مبتنی بر پروتکل‌های استاندارد جهانی، ارتباطات و خدمات ارتباطی درون شبکه‌ای و برون شبکه‌ای را با دسترسی نزدیک به ۱۰۰ درصد فراهم می‌کند.

۲. «ایرانت» در طول اینترنت است و نه در عرض آن. در طول بودن به معنای در امتداد بودن و متفاوت نبودن. ایرانت اتصال به اینترنت و ارائه خدمات ارتباطی و محتوایی اینترنت را فراهم می‌کند، ولی برای دسترسی به خدمات داخلی خود، متوقف اینترنت نخواهد بود.

۳.« ایرانت» شبکه‌ای بسیار پهن باند است و مرتباً در حال توسعه و تطابق با نسل‌های ارتباطی روز دنیا. به زودی مقدمات ارتقا به ۵G را تجربه خواهد کرد و در دهه بعدی همگان مشترک نسل پنجم ارتباطی.

۴. «ایرانت» بسیار ارزان در مبادله ترافیک داخلی است؛ آنقدر ارزان است که در بسیاری از خدمات محتوایی در حد رایگان، در مبادله ترافیک بین المللی تابع نرخ دلار و یورو و یوان و دینار است. در انبارش و رایانش و میزبانی، نرخ رقابتی با دیگر کشورها را خواهد داشت به گونه‌ای که انگیزه کافی برای میزبانی داخل کشور فراهم خواهد بود.

۵. در «ایرانت»، به تولیدکنندگان پهنای باند، یعنی کسانی که محتوای تولید شده خود را در معرض استفاده مشتریان داخلی و خارجی قرار می‌دهند، اجرت پرداخت خواهد شد. این در استمرار ارزان کردن پهنای باند داخلی تولیدکنندگان محتوا (در حال حاضر) به تحقق خواهد پیوست.

۶. در «ایرانت» حریم خصوصی مورد احترام همه ارکان از سطح حکمرانی تا سطح فراهم آورندگان خدمات و دیگر کاربران است و به موازات احراز هویت در ارائه خدمات یک اصل موضوعه است به گونه‌ای که امنیت و حس امنیت در مبادلات مالی، اداری، و شخصی در آستانه صددرصدی فراهم شود.

۷. «ایرانت» فراهم آورنده زیرساخت اشتغال روزافزون در فضای مجازی و همچنین تسری فعالیت‌های فضای واقعی به فضای مجازی و ممزوج شدن اشتغالات این دو فضا است. بدون ایرانت هر روز شاهد واردات خدمات و محصولات خارجی و کاهش سطح اشتغال در این حوزه خواهیم بود.

۸. «ایرانت» باید بتواند تا حد ممکن نیازهای شهروندان مجازی (یا بگوییم نت وندان) خود را در داخل خود تامین کند.

۹. «ایرانت» باید دسترسی شهروندان خود به شبکه جهانی را تضمین کند و خود را غیرقابل تحریم کند.

۱۰. «ایرانت» در کلام آخر، استقلال ما را در استمرار استقلال سیاسی مان را فراهم می‌کند.

جلیلی تاکید کرد: «ایرانت» را ترویج دهیم، نقد کنیم، گفتمان بسازیم و همگان را به ایجادش ترغیب کنیم چرا که این، یک امر جمع سپارانه است.

عباس پورخصالیان - شبکه ملی اطلاعات دارای چند ماده قانونی، تعدادی مقررات فنی و حقوقی بهعلاوه شماری گزارش رسمی است؛ اما فاقد استانداردهای ملی مهندسی شبکهسازی است!

آغاز بررسی سند معماری شبکه ملی اطلاعات!

دوشنبه, ۳۰ دی ۱۳۹۸، ۰۲:۴۹ ب.ظ | ۰ نظر

اعضای حقیقی شورای عالی فضای مجازی به همراه کارشناسان مرکز ملی فضای مجازی و مسئولان وزارت ارتباطات، بررسی طرح پیشنهادی «سند معماری شبکه ملی اطلاعات» را آغاز کردند.

به گزارش خبرنگار مهر، پس از سال‌ها فراز و فرود در اجماع نظر اعضای شورای عالی فضای مجازی و وزارت ارتباطات بر سر «تعریف مفهوم یکسان از شبکه ملی اطلاعات»، هفته گذشته وزارت ارتباطات طرحی را به صحن شورای عالی فضای مجازی برد که به نظر می‌رسد از نظر اعضای این شورا، قابلیت بررسی برای رسیدن به معماری کلان شبکه ملی اطلاعات را دارد.

 

طرح کلان شبکه ملی اطلاعات روی میز شورا

پس از آخرین ضرب‌الاجلی که حدود یک ماه قبل شورای عالی فضای مجازی به وزارت ارتباطات داد، بالاخره این وزارتخانه طرح کلان شبکه ملی اطلاعات را روی میز شورای عالی فضای مجازی گذاشت.

اعضای شورای عالی فضای مجازی که در سال ۹۲ سند تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات را به تصویب رسانده‌اند، معتقدند که وزارت ارتباطات در عمل به تکالیف خود تنها زیرساخت‌های ارتباطی شبکه ملی اطلاعات را محقق کرده و درصد پیشرفت زیرساخت‌های اطلاعاتی این شبکه که شامل مراکز داده، نرم افزارها و خدمات پایه‌ای مانند نقشه، پیام‌رسان، موتور جست‌وجو و مسیریاب است، مورد قبول نیست.

این ادعا در زمان قطع اینترنت در آبان ماه و بروز مشکلاتی در حوزه اطلاع رسانی، شبکه‌های اجتماعی و رسانه به اثبات رسید و مشخص شد که موتورهای جستجوی بومی و پیام‌رسان‌ها توان پوشش ملی را نداشته و نیاز به حمایت و تصمیم‌گیری در این زمینه وجود دارد.

از این رو در جلسه ۲۳ آذرماه شورای عالی فضای مجازی با حضور رئیس جمهور، موضوع برداشت وزارت ارتباطات مبنی بر تحقق ۸۰ درصدی شبکه ملی اطلاعات، به بحث گذاشته شد و مورد اصلاح قرار گرفت. در این جلسه به وزارت ارتباطات ۳ هفته مهلت داده شد تا طرح تکمیلی شبکه ملی اطلاعات را بر مبنای آنچه که نظر شورای عالی فضای مجازی است، ارائه کند تا این طرح ظرف ۲ ماه به تصویب شورای عالی فضای مجازی برسد.

ابوالحسن فیروزآبادی دبیر شورای عالی فضای مجازی پس از جلسه ۲۳ آذرماه گفته بود که «برآورد مرکز ملی فضای مجازی نسبت به پیشرفت ۸۰ درصدی شبکه ملی اطلاعات که از سوی وزارت ارتباطات گزارش شده، کمتر از این مقدار است و پس از بررسی جزئیات کاملی از بخش‌های مختلف شبکه ملی اطلاعات در حوزه‌های مختلف زیرساخت ارتباطی و اطلاعاتی، خدمات پایه کاربردی، امنیت و تعرفه‌ها در این شورا، وزارت ارتباطات مشکلات این شبکه را در حوزه‌های مختلف از جمله تعرفه، پیام‌رسان‌ها و موتور جست‌وجو پذیرفته است.»

وی با اشاره به محورهای مورد بحث در جلسه شورای عالی فضای مجازی از جمله وابستگی ۹۸ درصدی کشور به موتور جستجوی گوگل و وجود انحصار در استفاده از برخی سرویس‌های فضای مجازی، گفت: «وزیر ارتباطات قول داده که طرح تکمیلی کلان شبکه ملی اطلاعات را ظرف ۳ هفته برای ارائه به شورا، آماده کند.»

طرح کلان شبکه ملی اطلاعات موافقت همه اعضا را جلب نکرد

پس از پایان مهلت ۳ هفته‌ای شورای عالی فضای مجازی به وزارت ارتباطات، این وزارتخانه در تاریخ ۲۱ دی ماه طرح تکمیلی اجرای شبکه ملی اطلاعات را به این شورا ارائه داد.

در این خصوص محمدحسن انتظاری عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی در گفتگو با مهر، اعلام کرد که این طرح مورد تأیید همه اعضای شورای عالی فضای مجازی نبود و به همین دلیل مقرر شد کارگروهی، تقسیم وظایف در اجرای صحیح شبکه ملی اطلاعات را برعهده بگیرد.

وی توضیح داد: در این جلسه مطابق با آنچه که در جلسه قبلی شورای عالی فضای مجازی مقرر شده بود، وزارت ارتباطات طرحی را مبنی بر طرح کلان شبکه ملی اطلاعات ارائه داد که اعضای شورای عالی فضای مجازی نظرات خود را در مورد آن اعلام کردند و قرار شد برای بررسی دقیق‌تر موضوع، کارگروهی در مرکز ملی فضای مجازی تشکیل شود.

انتظاری تاکید کرد: طرحی که از سوی وزارت ارتباطات در این جلسه تحت عنوان طرح کلان ارائه شد، ابعاد مختلفی داشت که اعضای شورا روی آن نظر داشتند؛ پیشنهاد وزارت ارتباطات در این طرح مربوط به در اختیار گرفتن مسئولیت تمامی لایه‌های خدمات و محتوای شبکه ملی اطلاعات بود که مورد تأیید اعضا قرار نگرفت. چرا که مطابق با مصوبات قبلی شورای عالی فضای مجازی، تکمیل و مسئولیت ۳ لایه زیرساخت ارتباطی، زیرساخت اطلاعاتی و خدمات پایه کاربردی، برعهده وزارت ارتباطات قرار دارد و سایر موارد که در طرح کلان از سوی این وزارتخانه پیشنهاد شد، مورد توافق همه اعضا قرار نگرفت.

عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی با بیان اینکه برای روشن شدن ابعاد این تقسیم کار، مقرر شد کارگروهی در مرکز ملی فضای مجازی تشکیل شود، اضافه کرد: طرح کلان شبکه ملی اطلاعات که از سوی وزارت ارتباطات ارائه شده مدل مفهومی از کل فضای مجازی است و به نظر می‌رسد با توجه به مباحث مطرح شده در این جلسه، وزارت ارتباطات باید طرح زیرساخت شبکه ملی اطلاعات را از کل مدل مفهومی فضای مجازی جدا و در قالب یک سند مستقل ارائه دهد.

انتظاری با اشاره به مشاهده پیشرفت در اجرای طرح کلان شبکه ملی اطلاعات، افزود: اگرچه انتظار می‌رفت در این جلسه، طرح نهایی زیرساخت شبکه ملی اطلاعات تصویب شود اما با این وجود به نظر می‌رسد، این طرح در حال پیشرفت است. در عین حال باید منتظر نتیجه کار کارگروه و جلسه آینده شورای فضای مجازی بمانیم تا میزان پیشرفت کار مشخص شود. به همین دلیل قرار است کارگروه تشکیل شده، گزارش موضوع را نهایی و در جلسه آینده شورای عالی فضای مجازی ارائه کند.

وزارت ارتباطات مفهوم شبکه ملی اطلاعات را بازسازی کرد

این در حالی است که امیر ناظمی رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران، معتقد است که طی سال‌های گذشته، وقتی وزارت ارتباطات بخش اجرایی پروژه شبکه ملی اطلاعات را به عهده گرفت به بازسازی مفهوم شبکه ملی اطلاعات پرداخت.

وی در نشست «شبکه ملی اطلاعات و محدودیت اینترنت؛ دو روی سکه» در سومین کنفرانس حکمرانی و سیاست‌گذاری عمومی، با بیان اینکه ذات شبکه اینترنت مبتنی بر تعامل، تأثیر پذیری و تأثیرگذاری گره‌ها (نودها) با هم است و در شبکه ملی اطلاعات نیز نودها در داخل باهم ارتباط قوی دارند و دیگران هم به تناسب نیاز خود از بخشی از آن استفاده می‌کنند، گفته است: «اما این بخش از گراف، قابل حذف شدن از گراف جهانی نیست.»

معاون وزیر ارتباطات با تاکید بر اینکه طی سال‌های گذشته، وقتی وزارت ارتباطات بخش اجرایی پروژه شبکه ملی اطلاعات را به عهده گرفت به بازسازی مفهوم شبکه ملی اطلاعات پرداخت، گفت: پس از بازسازی حس کردیم این مفهوم باید بازطراحی و معماری شود و به سه لایه زیرساخت، خدمات و محتوا تفکیک شد. این تقسیم بندی مورد نقد افرادی در مرکز ملی فضای مجازی قرار گرفته است. از این منتقدان حتی یک برگ سند هم پیدا نمی‌کنید و صرفاً به طرح نظرهای اتوپیایی می‌پردازند.

وی با تاکید بر اینکه این شبکه بر اساس وظایفی که به وزارت ارتباطات واگذار شده در حال کار است و کلیات سند این شبکه نیز در جلسه اخیر شورای عالی فضای مجازی به تصویب رسیده است، افزود: اما برای دیدن نتایج بهتر در کنار دولت، نهادهای دیگر هم باید از کسب‌وکارهای داخلی در جهت تقویت شبکه ملی اطلاعات حمایت کنند و داده خود را در اختیار آنها قرار دهند.

معاون وزیر ارتباطات خاطرنشان کرد: بر اساس سند تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات، مصوب شورای عالی فضای مجازی، چهار سرویس خدمات پایه که عبارت بودند از خدمات ابری، نقشه، موتور جست‌وجو و پیام‌رسان، تعریف شد اما سرویس‌های موتور جست‌وجو و پیام‌رسان به دلایل مختلف و به رغم حمایت‌های میلیاردی و اختصاص پهنای باند رایگان، نتوانستند نظر کاربران را تأمین کنند.

 

بررسی معماری شبکه ملی اطلاعات با حضور موافقان و مخالفان

این اظهارات در حالی بیان می‌شود که مخالفان و موافقان طرح پیشنهادی وزارت ارتباطات برای تعریف کلان شبکه ملی اطلاعات، در کارگروهی گردهم آمده‌اند، تا معماری این شبکه را به تصویب نهایی برسانند.

در این زمینه عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی از برگزاری نخستین جلسه کارگروه بررسی «طرح معماری شبکه ملی اطلاعات» که از سوی وزارت ارتباطات به این شورا پیشنهاد شده است، خبر داد.

رضا تقی‌پور انوری در گفتگو با خبرنگار مهر، اظهار داشت: مطابق با مهلتی که از سوی شورای عالی فضای مجازی برای ارائه طرح کلان شبکه ملی اطلاعات به وزارت ارتباطات داده شده بود، این وزارتخانه در مهلت مقرر، این طرح را در آخرین جلسه شورای عالی فضای مجازی (۲۱ دی ماه ۹۸) ارائه کرد.

وی با بیان اینکه طرح شبکه ملی اطلاعات در قالب دو سند «معماری شبکه» و «طرح کلان» از سوی وزارت ارتباطات در صحن شورای عالی فضای مجازی ارائه شد، افزود: با توجه به اینکه بررسی این اسناد تدوین شده در شورای عالی فضای مجازی نیازمند زمان بود، این شورا با ایجاد کارگروهی در مرکز ملی فضای مجازی موافقت کرد تا طرح شبکه ملی اطلاعات مورد بررسی قرار گیرد.

عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی با بیان اینکه این کارگروه با حضور برخی اعضای حقیقی شورا، معاونان مرکز ملی فضای مجازی و نمایندگان وزارت ارتباطات تشکیل شده است، گفت: نخستین جلسه این کارگروه برای بررسی سند معماری شبکه ملی اطلاعات عصر روز شنبه ۲۸ دی ماه برگزار شد.

تقی‌پور انوری اضافه کرد: قرار است این کارگروه در جلسات متعددی طرح ارائه شده از سوی وزارت ارتباطات را بررسی کند و پس از توافق نهایی نتیجه آن در جلسه آتی شورای عالی فضای مجازی، تصمیم‌گیری شود.

وی گفت: در جلسه نخست کارگروه، ایرادات نسخه اولیه معماری شبکه ملی اطلاعات بررسی و برخی از موارد، تکمیل شد و قرار است این کارگروه در جلسات آینده به جمع بندی نهایی از این طرح، برسد.

به گفته عضو شورای عالی فضای مجازی، ارائه خدمات پایه کاربردی مبتنی بر شبکه ملی اطلاعات، به عنوان یکی از تکالیف وزارت ارتباطات نیز در طرح کلان شبکه ملی اطلاعات آمده است که نحوه نگارش آن در دستور بررسی قرار دارد.

طرح کلان شبکه ملی اطلاعات رای نیاورد

دوشنبه, ۲۳ دی ۱۳۹۸، ۰۲:۴۲ ب.ظ | ۰ نظر

طرح کلان شبکه ملی اطلاعات که توسط وزارت ارتباطات در شورای عالی فضای مجازی ارائه شد به تایید اعضا نرسید و مقرر شد کارگروهی، تقسیم وظایف در اجرای صحیح شبکه ملی اطلاعات را برعهده بگیرد.

محمدحسن انتظاری عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی در گفتگو با خبرنگار مهر، در خصوص جزئیات جلسه شامگاه شنبه ۲۱ دی ماه این شورا با بیان این خبر گفت: در این جلسه مطابق با آنچه که در جلسه قبلی شورای عالی فضای مجازی مقرر شده بود، وزارت ارتباطات طرحی را مبنی بر طرح کلان شبکه ملی اطلاعات ارائه داد که اعضای شورای عالی فضای مجازی نظرات خود را در مورد آن اعلام کردند و قرار شد برای بررسی دقیق‌تر موضوع، کارگروهی در مرکز ملی فضای مجازی تشکیل شود.

وی با بیان اینکه جلسه عصر شنبه مصوبه خاصی در خصوص شبکه ملی اطلاعات نداشت، در مورد طرح ارائه شده از سوی وزارت ارتباطات در این جلسه گفت: طرحی که از سوی وزارت ارتباطات در این جلسه تحت عنوان طرح کلان ارائه شد، ابعاد مختلفی داشت که اعضای شورا روی آن نظر داشتند؛ پیشنهاد وزارت ارتباطات در این طرح مربوط به در اختیار گرفتن مسئولیت تمامی لایه‌های خدمات و محتوای شبکه ملی اطلاعات بود که مورد تأیید اعضا قرار نگرفت.

انتظاری افزود: مطابق با مصوبات قبلی شورای عالی فضای مجازی، تکمیل و مسئولیت ۳ لایه زیرساخت ارتباطی، زیرساخت اطلاعاتی و خدمات پایه کاربردی، برعهده وزارت ارتباطات قرار دارد و سایر موارد که در طرح کلان از سوی این وزارتخانه پیشنهاد شد، مورد توافق قرار نگرفت. بر این اساس مقرر شد کارگروهی در مرکز ملی فضای مجازی تشکیل و مدیریت کل طرح شبکه ملی اطلاعات که شامل تمام ابعاد فضای مجازی می‌شود را برعهده گیرد. براین اساس نظارت و راهبری ۳ لایه زیرساختی شبکه ملی اطلاعات توسط مرکز ملی فضای مجازی پیش می‌رود و تقسیم کار در این خصوص شکل می‌گیرد.

عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی با بیان اینکه برای روشن شدن ابعاد این تقسیم کار، مقرر شد این کارگروه در مرکز ملی فضای مجازی تشکیل شود، اضافه کرد: در طرح ارائه شده از سوی وزارت ارتباطات، تعریف این وزارتخانه از شبکه ملی اطلاعات، لایه‌های خدمات و محتوا را نیز در بر می‌گرفت اما تاکید اعضا بر این بود که مطابق با مصوبات قبلی شورای عالی فضای مجازی، شبکه ملی اطلاعات، زیرساخت فضای مجازی کشور است و وزارت ارتباطات تنها در خصوص لایه‌های زیرساختی این شبکه باید مسئولیت بپذیرد.

وی با تاکید بر اینکه برای تقسیم وظایف سایر لایه‌های فضای مجازی کشور از جمله خدمات و محتوا و دقت در انجام امور، کارگروهی که باید در ذیل مرکز ملی فضای مجازی تشکیل شود، تقسیم وظایف را انجام خواهد داد، گفت: با این وجود، از نظر ما هنوز طرح کلان شبکه ملی اطلاعات ارائه نشده است و وزارت ارتباطات تنها مدل مفهومی از کل فضای مجازی را ارائه کرد که مورد موافقت اعضا برای محول کردن مدیریت آن به وزارت ارتباطات قرار نگرفت.

انتظاری با اشاره به اینکه وزارت ارتباطات برای ارائه این مدل مفهومی، زحمات زیادی کشیده بود، خاطرنشان کرد: این طرح برای کل فضای مجازی و تحت عنوان طراحی کلان شبکه ملی اطلاعات ارائه شد اما شورای عالی فضای مجازی از این وزارتخانه خواسته بود که تنها طراحی کلان زیرساخت شبکه ملی اطلاعات را ارائه کند که از این منظر شاهد تفاوت‌هایی بودیم.

عضو شورای عالی فضای مجازی ادامه داد: به نظر می‌رسد با توجه به مباحث مطرح شده در این جلسه، وزارت ارتباطات باید طرح زیرساخت شبکه ملی اطلاعات را از کل مدل مفهومی فضای مجازی جدا کرده و در قالب یک سند مستقل به شورای عالی فضای مجازی مجدداً ارائه دهد.

وی با بیان اینکه در این جلسه هر یک از اعضای شورای عالی فضای مجازی از ابعاد مختلف به موضوع شبکه ملی اطلاعات پرداختند، گفت: طراحی کلان مدنظر شورای عالی فضای مجازی در شبکه ملی اطلاعات، طرحی جزئی‌تر از معماری شبکه ملی اطلاعات است و اعضای شورا بر این موضوع توافق داشتند که طرحی که از سوی وزارت ارتباطات ارائه شده است، طرح کلان شبکه ملی اطلاعات نیست.

انتظاری با اشاره به مشاهده پیشرفت در اجرای طرح کلان شبکه ملی اطلاعات، افزود: اگرچه انتظار می‌رفت در این جلسه، طرح نهایی زیرساخت شبکه ملی اطلاعات تصویب شود اما با این وجود به نظر می‌رسد، این طرح در حال پیشرفت است. در عین حال باید منتظر نتیجه کار کارگروه و جلسه آینده شورای فضای مجازی بمانیم تا میزان پیشرفت کار مشخص شود. به همین دلیل قرار است کارگروه تشکیل شده، گزارش موضوع را نهایی و در جلسه آینده شورای عالی فضای مجازی ارائه کند.

عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی با بیان اینکه تعبیر وزارت از شبکه ملی اطلاعات، تمام فضای مجازی کشور است که این تعبیر با مصوبات شورای عالی فضای مجازی یکسان نیست، گفت: ما معتقدیم فضای مجازی کشور شامل همه بخش‌های خدماتی، محتوایی و زیرساختی می‌شود که زیرساخت آن تحت عنوان شبکه ملی اطلاعات، در ۳ لایه باید طراحی شود و پیاده سازی آن برعهده وزارت ارتباطات است. اگر این وزارتخانه این تعبیر درست را بپذیرد، می‌تواند بهتر کار را جلو ببرد.

بررسی چارچوب معماری شبکه ملی اطلاعات

يكشنبه, ۲۲ دی ۱۳۹۸، ۰۲:۱۶ ب.ظ | ۰ نظر

جلسه شورای عالی فضای مجازی به ریاست حسن روحانی رئیس جمهور تشکیل شد و در آن کلیات سند معماری و طرح کلان شبکه ملی مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

پیشنهاد رایگان شدن شبکه ملی اطلاعات

جمعه, ۲۰ دی ۱۳۹۸، ۰۵:۴۱ ب.ظ | ۰ نظر

عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی گفت: موضوع ارائه اینترنت رایگان به کاربران در صورت استفاده از ترافیک داخلی و شبکه ملی اطلاعات در شورای عالی فضای مجازی پیشنهاد شد.

رضا تقی‌پور انوری در گفتگو با خبرنگار مهر، با بیان اینکه مطابق با سند تحقق الزامات شبکه ملی اطلاعات باید در این شبکه به خدمات و پهنای باند با کیفیت، ارزان، امن و سالم دست یابیم، اظهار داشت: هم اکنون پهنای باند اینترنت برای ترافیک بین‌الملل با هزینه زیادی همراه است و استفاده از ترافیک داخلی در شبکه ملی اطلاعات به کاهش هزینه‌ها منتج می‌شود.

وی در مورد امکان ارائه پهنای باند رایگان به کاربران در صورت استفاده از ترافیک داخلی بر بستر شبکه ملی اطلاعات گفت: این پیشنهاد مبنی بر رایگان کردن پهنای باند ترافیک شبکه ملی اطلاعات در شورای عالی فضای مجازی مطرح شده است اما با توجه به ملاحظاتی که وجود دارد، انجام آن نیازمند بررسی بیشتر است.

عضو شورای عالی فضای مجازی ادامه داد: از آنجایی که اداره شبکه‌های ارتباطی دارای هزینه است و بخشی از این حوزه نیز مربوط به ارائه دهندگان خدمات غیردولتی است، ارائه یک چنین مشوقی نیازمند بررسی همه جانبه دارد. چرا که برای مثال، بخشی از درآمد ترافیک پهنای باند به دولت تعلق می‌گیرد و در صورتی که ترافیک داخلی رایگان شود، سهم درآمدی دولت کم خواهد شد و نیاز به قانون مجلس دارد.

وی گفت: این پیشنهادات مطرح شده اما ابعاد مختلف آن نیازمند بررسی است که یکی از این ابعاد، طرح موضوع در مجلس و تصمیم‌گیری برای آن با توجه به محدودیت‌های بودجه‌ای است.

تقی‌پور انوری خاطرنشان کرد: از سوی دیگر در لایحه بودجه پیشنهادی دولت برای سال ۹۹ تاکید ویژه ای بر موضوع شبکه ملی اطلاعات شده و شورای عالی فضای مجازی نیز بر آن تاکید دارد که در صورت تصویب مجلس، می‌تواند تکمیل شبکه ملی اطلاعات را تسریع کند.

وی اظهار امیدواری کرد که سال ۹۹ نقطه اوج و عطف شبکه ملی اطلاعات در بودجه باشد.

ایرنا- «شبکه ملی اطلاعات»در کشور ما خوب درک نشده است. نمونه «هر کسی از ظن خود شد یار من» یا «فیل مولانا» است. اما شبکه ملی همان اینترنت ملی است؟ به مصاف اینترنت واحد جهانی می‌رود؟ زیرساخت قطع ارتباط با دنیاست؟ دبیر شورای اجرایی فناوری اطلاعات می‌گوید: هیچ‌کدام؛ شبکه ملی راهکاری برای مدیریت هزینه‌ها و توسعه کسب و کار است. با تهدید- تحدید کردن فضای مجازی، اقتصاد مقاومتی را مخدوش می‌کنیم.

 

  • شبکه ملی صرفا یک پدیده امنیتی نیست

اواخر آبان در پی درگیری‌های داخلی بر سر قیمت بنزین، اینترنت خاموش شد. راه اتصال با جهان ابتدا از گوشی‌های تلفن همراه کوچ کرد و پس از آن ظرف مدت کوتاهی دسترسی به اینترنت‌های خانگی هم مسدود شد. رضا باقری اصل می‌گوید قطع اینترنت هم برای کسانی که این دستور را صادر کردند، هم برای مجریان دستور و هم ذینفعان اینترنت اتفاق ناگوار و سختی بود. در کنار این‌ها به میان آمدن مفهوم اشتباه «اینترنت ملی» بی‌اعتمادی مردم به موضوع شبکه ملی اطلاعات را گسترده‌تر و فرآیند این پدیده را از مسیر اصلی خارج کرد.

رضا باقری اصل مرد قانون و تبصره است، او علاوه بر تخصص در این حوزه، سالهاست با مفاهیم مهم حوزه حقوق و سیاستگذاری فناوری به شکل میدانی دست و پنجه نرم کرده است. برای همین در پاسخ به سوالات معمولا بند و ماده و سند رو می‌کند: بر اساس بند الف ماده ۴۶ قانون برنامه پنجم توسعه، مفهومی به نام «شبکه ملی اطلاعات» و در کنار آن برای اولین بار در قوانین عبارت «اینترنت» ذکر و تکالیفی بر عهده دستگاه‌های مختلف گذاشته شد که بخش مهمی از آن در دولت یازدهم به مرحله اجرا درآمد.

«ایجاد شبکه ملی اطلاعات» و «اینترنت» دو مفهوم جدا از هم بودند که باید در کنار یکدیگر توسعه پیدا می‌کردند. توسعه شبکه ملی با دسترسی کاربران به نسل سوم و چهارم اینترنت همراه مصادف شد و کاربران به تنوعی از سرویس‌ها و امکانات دست پیدا کردند. البته وی تأخیر ده ساله در راه‌اندازی این شبکه را از سال ۱۳۸۳ باعث بسیاری از عقب‌ماندگی‌ها می‌داند.

او معتقد است شبکه ملی اطلاعات یک پدیده امنیتی و حفاظتی صرف نیست بلکه بحث اقتصاد، فرهنگ و جامعه در آن نمود پیدا می‌کند. کشورهای مختلف نیز همین رویکرد را دارند. به گفته او بسیاری از کشورهای صاحب فناوری برای مدیریت هزینه‌‎ها، مدیریت ایمنی جامعه در فضای مجازی راهکارهایی را در پیش گرفته‌اند که در ایران راهکار انتخاب شده شبکه ملی اطلاعات نام دارد. شبکه‌ای که باید دارای زیرساخت مناسب برای ارائه کلیه سرویس‌های مورد نیاز فضای مجازی باشد و اینترنت پرسرعت و قابل حصولی را در اختیار شبکه دسترسی قرار دهد.

 

  • از این تحدید تا آن تهدید

باقری اصل با تاکید بر این که اینترنت سرویس اصلی و پایه، همراه شبکه ملی اطلاعات است و در اسناد مدون به آن توجه شده، در پاسخ به این سوال که آیا شبکه ملی باید مستقل باشد؟ گفت: بله باید به اندازه کافی مستقل باشد. در سند تبیین الزامات نیز به این نکته اشاره شده که سرویس‌ها کمترین وابستگی امنیتی، اجتماعی و اقتصادی را به جهان بیرون داشته باشند. دلیلش این است که تهدید خارجی منجر به عدم سرویس‌دهی در داخل شبکه نشود.

تهدیدی که دبیر شورای اجرایی فناوری اطلاعات به آن اشاره می‌کند صرفا تهدید از سوی کشورهای خارجی نیست. او به تحدید دیگری نیز اشاره می‌کند. «تحدیدی» که نه فقط املایش فرق می‌کند بلکه تاثیرش هم بر کسب و کارهای وطنی متفاوت است: هر نوع تحدید (محدود کردن) شبکه اینترنت به افزایش هزینه اقتصادی سرویس‌های حوزه خدمات منجر می‌شود که این مسئله با سیاست حوزه اقتصاد مقاومتی که روی اقتصاد درون‌زا و برون‌گرا اصرار دارد، نه در تناقض (ناسازگاری) بلکه در تنافر (دوری جستن) است.

باقری اصل اظهار داشت: اقتصاد خدمات در کشور ما حدود ۵۰ درصد است که این مقدار نیاز به رشد دارد. اکنون این میزان رشد در بسیاری از کشورها به ۸۵ درصد رسیده و الگوی مناسب برای کشور ما چیزی بین ۶۵ تا ۷۰درصد است. ما باید سرویس‌های خدماتی را به صورت درون‌زا (تولید داخلی) توسعه بدهیم اما باید به بحث «مقیاس‌‎پذیری اقتصادی» نیز توجه کنیم.

اگر یک سرویس را فقط برای داخل کشور تعریف کنیم، ممکن است ۱۰ هزار نفر ذینفع داشته باشد اما در بازار بزرگ‌تر ذینفعان به ۱۰۰ هزار نفر می‌رسند. این همان «برون‌زا» کردن تولید یا رونق تولید خدمت است.

وی خاطرنشان کرد: به طور مثال اگر ارائه سرویس و بازگشت سرمایه صاحب کسب و کار حداقل به ۵۰۰ هزار مشترک یا کاربر نیاز داشته باشد و این سرویس در اقتصاد ملی نتواند در بازه زمانی مناسب بر اساس نرخ سرمایه‌گذاری جذب مشترک نماید یا باید یارانه بگیرد یا اجازه استفاده از صادرات خدمت یا توسعه بازار منطقه‌ای و جهانی برای آن فراهم شود. این اجازه همان حق دسترسی به اینترنت به عنوان یک زیرساخت ارزان و توسعه‌پذیر است. نتیجه این می‌شود که قطع اینترنت به معنای افزایش هزینه ایجاد شغل در حوزه خدمات فضای مجازی است. حتی به واسطه عدم صرفه به مقیاس، منجر به حذف توانمندی داخلی می‌شود.

 

  • هزینه ایجاد شغل در فضای مجازی؛ ۱۱۰ میلیون تومان

در دهه ۸۰ هزینه ایجاد شغل در فضای مجازی، حدود ۳۰میلیون تومان بوده و در سال۱۳۹۶ این عدد حدوداً به ۱۱۰ میلیون تومان رسیده است. با سه برابر شدن هزینه‌های سرمایه‌گذاری زیرساختی ثابت، این رقم حتماً افزایش چشم‌گیری داشته است. از سوی دیگر فضای مجازی مملو از زیرساخت‌های نرم‌افزاری، سخت‌افزاری و منابع اشتراکی است که بسیاری از آن‌ها در دسترس کارآفرینان و کسب و کارهای الکترونیکی وجود دارد.

با قطع سراسری اینترنت، شرایطی ایجاد می‌شود که قسمتی زیرساخت‌هایی که قبلا با هزینه میلیاردی در دنیا ساخته شده را دوباره برای ۸۰ میلیون کاربر ایجاد کنند. این کار هزینه مضاعفی بر ایجاد شغل و اقتصاد ملی وارد می‌کند.

«تحدید اینترنت منجر به افزایش قیمت تمام شده ایجاد اشتغال در بخش خدمات می‌شود» رضا باقری اصل با تاکید بر این حقیقت عنوان کرد: این چالش بزرگی است که باید برای آن راهکاری بیندیشیم. چه این تهدید باشد چه آن تحدید، اقتصاد مقاومتی ما را مخدوش می‌کند. بر اثر تحریم‌های امریکا، کسب و کار برنامه‌نویس‌هایی که برای سیستم عامل ios برنامه و اپلیکیشن نوشتند، تهدید و مخدوش شد.

با قطع اینترنت از داخل کشور نیز با تحدید روبه‌رو شدیم. چون در این صورت مجبور می‌شویم زیرساخت‌های موجود در دنیا را دوباره ایجاد کنیم. اقتصاد حوزه فناوری اقتصاد «استفاده مجدد» است و ما با این حرکت آن را مخدوش می‌کنیم. آثار تهدید-تحدید اینترنت در اقتصاد خدمات کاملا مشهود است و آن را هر روز کوچک‌تر از قبل می‌کند.

 

  • ضرر ۱۴ میلیاردی یک کارخانه در زمان قطع اینترنت

دبیر شورای اجرایی فناوری اطلاعات با روایت یک اتفاق به عنوان نمونه، کوچک شدن اقتصاد خدمات بر اثر قطع اینترنت را نشان می‌دهد: خبر دارم کارخانه‌ای در یزد سیستمی مبتنی بر IOT (اینترنت اشیا) راه‌اندازی کرد. سیستمی که با  استفاده از شبکه اینترنت، کار  مدیریت خط تولید را اقتصادی‌تر می‌کرد. اما با قطع اینترنت ضرر ۱۴‌میلیاردی متوجه خط تولید او شد و صاحب کارخانه سیستم را به طور کامل جمع کرد.

با این کار اقتصاد IT کوچک شد. مدیر این کارخانه تصمیم داشت در فضای اقتصاد رقابتی، محصول خود را با قیمت کمتر و کیفیت و نظارت شبکه‌ای بیشتر به فروش برساند، اما با اتفاقی که رخ داد چطور حوزه صنعت می‌تواند به ثبات IT در ایران اعتماد کند؟

 

  • اینترنت، ملی و غیر ملی ندارد

برخی اعتقاد دارند، قطع اینترنت از جنس فناوری‌هراسی است اما باقری‌اصل به این مسئله اعتقادی ندارد: زمانی که قانون‌گذار قانون شبکه ملی اطلاعات و اینترنت را می‌نوشت حواسش به این بوده و می‌دانسته که شبکه ملی یک ضرورت برای مسائل اقتصادی، امنیتی و اجتماعی است و در کنار آن سرویس اینترنت و دسترسی به آن نیز همان‌قدر اهمیت دارد.

ما در کل جهان یک اینترنت بیشتر نداریم، تقسیم این فناوری جهانی به ملی و غیر ملی کار نادرستی است. چرخه تکامل سرویس‌های شبکه ملی اطلاعات یک تکامل پیش‌رونده است. این که همه سرویس‌ها را امروز در شبکه ملی ایجاد کنیم نه اینکه امکان‌پذیر نباشد، اما شاید صرفه به مقیاس نداشته باشد.

باقری اصل با یک مثال مقیاس‌پذیری و اهمیت آن‌ را توضیح می‌دهد: وقتی میزان تقاضای کاربران برای ارائه خدمت زیاد باشد، منطقی است که آن را روی شبکه ملی راه‌اندازی کنند. مانند VOD ها که بر حسب شنیده‌هایم برای «صرفه به مقیاس» در همان ابتدا نیاز به ۲۵۰ تا ۵۰۰ هزار کاربر دارد.

با دسترسی به اینترنت (همانی که جهانی است و ملی و غیر ملی ندارد) VODهای ایرانی می‌توانند در بازار افغانستان، تاجیکستان، عراق یا حتی کشورهای دیگر حضور پیدا کنند تا مسئله «صرفه به مقیاس» زودتر حاصل شود. با این روش، صاحبان چنین کسب و کارهایی با رشد اقتصادی مواجه می‌شوند و می‌توانند از سود حاصل از کارشان برای توسعه خدمتی دیگر استفاده کنند.

با شکل داخلی «تحدید» حتی سرویسی که باید در شبکه ملی ارائه شود هم به نتیجه نمی‌رسد چرا که به زمان بیشتر، یارانه دولت و کمک بخش عمومی نیاز پیدا می‌کند. در حالی که در یک فضای رقابتی و جهانی می‌توانیم سرویس‌های مورد نیاز کشور را رشد دهیم.

 

  • توسعه لایه خدمات وظیفه وزارت ارتباطات نبوده است

یکی از اتفاقاتی که به تازگی در خصوص شبکه ملی رخ داده، محول شدن توسعه لایه خدمات به وزارت ارتباطات است. وظیفه‌ای که به گفته رئیس مرکز ملی فضای مجازی به تازگی اتفاق نیفتاده و از گذشته برعهده وزارت ارتباطات بوده است. رضا باقری اصل درباره این اختلاف نظری که در این مورد وجود دارد گفت: در جلسه دور دوم شورای عالی فضای مجازی که مستندات و مصوبات آن منتشر شده است، مرکز ملی فضای مجازی به عنوان ستاد فرماندهی شبکه ملی، شورای عالی فضای مجازی به عنوان مسئول راهبری و سیاستگذاری و وزارت ارتباطات به عنوان مسوول فراهم آوردن زیرساخت معرفی شدند. در آن بین هم توسعه لایه محتوا و خدمات برعهده همه دستگاه‌های مسوول مانند وزارت فرهنگ و ارشاد، صدا و سیما و سایرین گذاشته شد و بقیه دستگاه‌ها نیز باید در آن راستا تلاش می‌کردند.

اکنون این موضوع مطرح است که اگر وزارت ارتباطات در تدوین لایه خدمات مشارکت داشت، حضورش موثر بود؟ پاسخ رضا باقری اصل به این سوال «بله» است: بخشی از لایه خدمات شبکه ملی اطلاعات به خدمات دولت الکترونیک برمی‌گردد. وزارت ارتباطات در کنار سایر دستگاه‌ها بازیگر این حوزه است. زمانی که وزیر ارتباطات می‌گوید ۸۰ درصد تکالیفی که برعهده وزارت بوده انجام شده است، منظور ۸۰ درصد حوزه  تکلیفی یعنی زیرساخت است.

بنا بر سند موجود، در حوزه خدمات بازیگر اصلی لایه خدمات و محتوا وزارت ارتباطات نیست. اگر قرار بود بازیگر اصلی باشد باید در آن زمان نقش موثرتری را برای مشارکت وزارت ارتباطات در نظر می‌گرفتند که نگرفتند. برداشت من از محول کردن این وظیفه به وزارت ارتباطات این است که ظاهرا بقیه دستگاه‌ها، همکاری لازم برای توسعه لایه خدمات را نداشتند و نتوانستند اهدافی که مدنظر شورای عالی فضای مجازی بوده را اجرا کنند به همین دلیل این نیاز حس شده تا نقش وزارت ارتباطات پررنگ‌تر شود.

 

  • مداخله اندک دولت، پیشرفت چشمگیر سرویس

دبیر اجرایی شورای فناوری اطلاعات خاطرنشان کرد: ایمیل، جستجوگر، مسیریاب جزو سرویس‌های پایه شبکه ملی اطلاعات است که در بطن برخی از آن‌ها چالش‌هایی وجود دارد. چالش‌هایی که به نظر می‌رسد منابع اعتباری لازم در کشور برای حمایت از آن‌ها وجود ندارد. از طرفی هم اگر دولت این خدمات را ایجاد کند، یا خدمت به هر طریقی وابسته به دولت باشد تجربه نشان داده به موفقیت نخواهد رسید. این واقعیتی است که مدتهاست آن را پذیرفته‌ایم.

ساز و کارهای سرمایه‌گذاری و هزینه‌کرد در دولت آنقدر کُند و غیر بهره‌ور هست که چنین پروژه‌هایی که نیازمند چابکی و تصمیم‌گیری‌های سریع در حوزه کسب و کار هستند را بتواند به چالش بکشاند.

پایداری و توسعه سرویس‌های حمل و نقل اینترنتی، نقشه و مسیریاب که توسط بخش خصوصی راه‌اندازی شده بر بستر زیرساخت‌هایی که وزارت ارتباطات در توسعه آن نقش اصلی سرمایه‌گذاری و رگولاتوری را دارد مهر تاییدی بر این مسئله است که دولت در هر سرویسی کم‌ترین مداخله اجرایی را داشته و تنها نقش رگولاتوری را برعهده گرفته، آن سرویس بهتر پیشرفت کرده است.

او افزود: اقتصاد یارانه‌ای برای ارائه سرویس مناسب نیست. سرویس باید در بازار اقتصاد رقابتی رشد کند. اکنون پلتفرمی مانند شبکه ملی اطلاعات برای اجرایی شدن این هدف فراهم شده است. برای حل چالش‌هایی که در این راه وجود دارد کل دستگاه‌های کشور باید برای ایجاد زمینه اعتماد برای جذب سرمایه‌گذاری در فضای مجازی تلاش کنند.

 

  • مصوبه شورای عالی فضای مجازی برای فراموشی اینترنت ملی

منتقدان و موافقان شبکه ملی اطلاعات، در زمان قطع اینترنت هر کدام صحبت‌هایی ارائه دادند اما هر دو طرف در این مفهوم که شبکه زیرساختی قوی با عنوان شبکه ملی اطلاعات داشته باشیم اتفاق نظر دارند. هر دو طرف اقناع هستند که اساسا ما پدیده‌ای به اسم اینترنت داریم که به دو شکل تهدید-تحدید می‌شود.

باقری اصل علاوه بر این موارد، معتقد به یک جریان سوم است. جریانی که این روزها خیلی زیاد به آن پرداخته می‌شود. جریانی با عنوان «اینترنت ملی». او در این باره خاطرنشان کرد: بعد از تصویب قانون برنامه پنجم توسعه و مصوبه  شورای عالی فضای مجازی باید به فراموشی سپرده می‌شد در حالی که این اتفاق رخ نداد.

 ما اکنون یک شبکه ملی اطلاعات و یک شبکه اینترنت داریم. باید بپذیریم زیرساخت‌های اینترنت جهانی زیرساخت‌های ارزان‌تری برای ارائه سرویس‌های داخلی را به بازار جهانی است. این اتفاقی است که باید در کشور رخ دهد.

باقری اصل اشاره کرد: اینترنت ملی مفهومی است که پس از قطع چند روزه اینترنت در فضای مجازی پر رنگ شد، مردم باید توجه کنند «شبکه ملی اطلاعات» هیچ ارتباطی به «اینترنت ملی» ندارد. شبکه ملی باید مستقل باشد، سرویس‌های پایه بر بستر آن فعالیت کنند و رفاه را برای عموم ذینفعان فراهم کند. در این‌ها شکی نیست. اما باید به این نکته توجه کرد «تهدید- تحدید» اینترنت از هر نوعی که باشد مانع اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی و توسعه اقتصاد خدمات است.

معماهای قطع برنامه‌ریزی شده اینترنت

دوشنبه, ۹ دی ۱۳۹۸، ۱۲:۴۸ ب.ظ | ۰ نظر

عباس پورخصالیان - اینکه فنسالاران ایرانی چگونه، در چه ابعادی، با چه آمادگی قبلی، طی چه فرصت زمانی، به چه سرعت و تا چه حد موثر توانستند اینترنت داخل را از اینترنت خارج از کشور قطع کنند؛

عضو شورای عالی فضای مجازی از وعده رئیس جمهور برای برگزاری جلسات فوق العاده شبکه ملی اطلاعات خبر داد و گفت: برداشت وزارت ارتباطات مبنی بر تحقق ۸۰ درصدی شبکه ملی اطلاعات اصلاح شد.

خبرگزاری مهر؛ معصومه بخشی پور: شبکه ملی اطلاعات به عنوان زیرساخت ارتباطی فضای مجازی کشور یکی از مهمترین پروژه‌های ملی محسوب می‌شود که تحقق آن بنا بر رویکردهای جهانی و ضرورت‌های ملی از جمله ارائه خدمات زیرساختی پیشرفته، مستقل و مطابق با نیازهای کشور و حفاظت از اطلاعات کاربران در برابر تهدیدات امنیتی الزام شده است.

در آبان ماه امسال و پس از قطع مقطعی شبکه اینترنت در کشور، موضوع تاب آوری شبکه ملی اطلاعات به عنوان زیرساختی مستقل از شبکه اینترنت، بار دیگر مورد توجه قرار گرفت و از آنجایی که این شبکه نتوانست به تمامی درخواست‌ها پاسخ دهد، با انتقادهای مختلفی در خصوص عدم اجرای کامل الزامات مرتبط با این شبکه و تأخیر در پیاده سازی و اجرا، روبرو شد.

به نحوی که حسن روحانی رئیس جمهور اواسط آذرماه و همزمان با جلسه ارائه لایحه بودجه ۹۹ در مجلس، اعلام کرد که مقام معظم رهبری اخیراً تاکیداتی درخصوص شبکه ملی اطلاعات داشته اند.

اهمیت شبکه ملی اطلاعات در حدی است که پیش از این نیز مقام معظم رهبری بارها بر لزوم ایجاد شبکه ملی اطلاعات تاکید داشته‌اند و کوتاهی در این خصوص را گوشزد کرده‌اند.

در این زمینه رضا تقی پور عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی و وزیر اسبق ارتباطات و فناوری اطلاعات در گفتگویی با خبرنگار مهر، جزئیات بیشتری از تأکیدات مقام معظم رهبری و برنامه‌های دولت برای تکمیل شبکه ملی اطلاعات را تشریح کرد.

متن این گفتگو به شرح زیر است.

 

* با وجود اینکه از زمان مسئولیت شما در وزارت ارتباطات به عنوان وزیر ارتباطات دولت دهم، موضوع شبکه ملی اطلاعات مطرح بوده، اما همچنان پیاده سازی کامل این شبکه با اما و اگرهایی مواجه است. به عنوان نخستین سوال، هدف از اجرای شبکه ملی اطلاعات چه بوده و روند اجرای این پروژه ملی چگونه پیش می‌رود؟

شبکه ملی اطلاعات از سال ۸۹ در برنامه پنجم توسعه به تصویب رسید و دو هدف اصلی را دنبال می‌کرد. این اهداف در مصوبه شورای عالی فضای مجازی تحت عنوان «سند ضرورت تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات» تعریف و مطرح شد. در این سند مهمترین بحثی که در تعریف شبکه ملی اطلاعات مطرح شد مربوط به موضوع «استقلال» این شبکه بود که در الزامات ۶ گانه مصوبه شورای عالی فضای مجازی در سال ۹۲ مورد تاکید قرار گرفته است.

به این معنی که از آنجایی که روز به روز خدمات شبکه ای و دولت الکترونیکی در کشور در حال شکل گیری است، مدیریت اینترنت به صورت یکجا و در اختیار آمریکا، تهدیدی راهبردی محسوب می‌شود. حتی کشورهای اروپایی نیز در مدیریت اینترنت دخالتی ندارند و اگر آمریکا بخواهد روزی ایران را از اینترنت محروم کند، کشور در حوزه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی آسیب جدی می بیند. براین اساس موضوع استقلال شبکه ملی اطلاعات تاکید شده است.

موضوع بعدی در زمینه پرداختن به بحث شبکه ملی اطلاعات در کشور، مربوط به تعرفه ارزان است. چرا که هم اکنون بابت خرید پهنای باند اینترنت، نرخ به صورت ارز پرداخت می‌شود و زمانی که اطلاعات در سرورهای خارجی ذخیره شده و مجدداً وارد کشور می‌شود، هزینه مازاد به مردم تحمیل می‌شود.

بنابر آمار کشورهایی که مدلی از شبکه ملی اطلاعات دارند اگر اطلاعات در داخل کشور تولید و ذخیره شود، می‌توان جلوی هزینه اضافی را گرفت. برای مثال در کره جنوبی، بیش از ۸۵ درصد اطلاعات در داخل کشور تولید می‌شود و در این کشور هیچ نیازی به پهنای باند اینترنت بین الملل نیست. براین اساس ما نیز در تعریف شبکه ملی اطلاعات، این بحث جدی و الزام آور را مطرح کرده ایم تا هزینه اضافی به مردم تحمیل نشود و در صورتی که بتوان اطلاعات داخل کشور را در داخل ذخیره و مبادله کرد، نیازی به پهنای باند اینترنت بین الملل نخواهیم داشت.

در این خصوص در مصوبه دی ماه سال ۹۲، موضوع ایجاد شبکه ای پرظرفیت و پهن باند با تعرفه رقابتی شامل مراکز داده، به وزارت ارتباطات الزام شد.

* علاوه بر موضوع تعرفه ارزان قیمت که به دنبال تبادل اطلاعات در داخل کشور مدنظر قرار گرفته است، به نظر می‌رسد موضوع امنیت اطلاعات نیز از دیگر دلایلی است که بر لزوم ترافیک داخلی در شبکه ملی اطلاعات، بر آن تاکید شده است؟

بله؛ در کنار این مباحث، بحث امنیت اطلاعات از موضوعات مربوط به شبکه ملی اطلاعات بوده است. به این معنی که اطلاعات زمانی که از کشور خارج می‌شود، موضوع امنیت آن همراه با نگرانی است.

چرا که طبق اطلاعات وزارت ارتباطات، روز به روز شاهد بروز حملات اینترنتی علیه کشورمان هستیم و البته روند دنیا نیز همین طور است. اطلاعات در فضای سایبری در معرض سرقت و بهره برداری است و هر چقدر مسیر تبادل اطلاعات طولانی‌تر باشد و اطلاعات در خارج از کشور ذخیره و رد و بدل شود، طی این مسیر تهدیدات بیشتری ایجاد می‌شود.

طبق آمار وزارت ارتباطات، سال گذشته چندین میلیون تهدید علیه درگاه‌های ورودی کشور صورت گرفت و باید توجه داشت که همراه با این اطلاعات، تهدیدات و حملات نیز وارد کشور می‌شود. براین اساس طبق الزامات شبکه ملی اطلاعات، نیازمند دژی مستحکم در برابر اینگونه حملات هستیم.

نکته آخری که در خصوص شبکه ملی اطلاعات در سند تبیین الزامات این شبکه مورد تاکید قرار گرفته مربوط به لزوم ارائه خدمات پایه کاربردی با کیفیت بالاتر است که در بند ۳ این سند با تاکید بر تضمین کیفیت و قابلیت تحرک، تعریف شده است.

 

* با این وجود آیا در این سند موضوع قطع دسترسی به اینترنت با داشتن شبکه ملی اطلاعات مطرح نشده است؟ چون با توجه به اینکه موضوع استقلال در شبکه ملی اطلاعات مطرح است، آیا این به معنای قطع دسترسی به اینترنت نیست؟

البته طبق این سند، دسترسی به سایر شبکه‌های خارج از کشور، جزو مأموریت شبکه ملی اطلاعات است و این شبهه و تهمتی که از ابتدا به شبکه ملی اطلاعات زده شد که «قصد قطع اینترنت را دارند»، به هیچ عنوان درست نیست. اگرچه برخی این تهمت را مطرح کردند، اما دقیقاً در سند تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات، باید دسترسی به اینترنت و اطلاعات در هر لحظه و مکان قطعاً تداوم داشته باشد.

در شبکه ملی اطلاعات، قطع ارتباط منظور نیست، اما با توجه به حجم زیاد تولید اطلاعات در داخل کشور، ضرورتی ندارد که این حجم از اطلاعات خارج از کشور شود.

به بیان دیگر کماکان یکی از خدماتی که در شبکه ملی اطلاعات تعریف شده، دسترسی به اینترنت است اما صلاح نیست زیرساختهای حیاتی کشور روی اینترنت باشد. تهدیدات اینترنت غیرقابل مهار است و نباید زیرساختها را رها کرد. این موضوع از سوی سازمان پدافند غیرعامل نیز ابلاغ شده و نباید زیرساختهای حیاتی مانند آب، برق و گاز روی شبکه اینترنت باشد.

مطالعات کشورهای دیگر هم روی این موضوع صحه می‌گذارد و اتفاقاتی که در دنیا رخ می‌دهد نیز این موضوع را نشان می‌دهد.

 

*در حوادث اخیر و قطع اینترنت در آبان ماه، آیا شبکه ملی اطلاعات از پس این الزامات برآمد؟ تاب آوری این شبکه را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

در حوادث اخیر قطع اینترنت، اگرچه محدود شدن دسترسی به اینترنت مطلوب نبود و کشور نیاز داشت که خدمات شبکه ای تداوم پیدا کند، اما این تمرین نشان داد که اقدامات خوبی در زمینه‌های بانکی و حمل و نقل صورت گرفته و این شبکه‌ها توانستند با کمترین مشکل خدمات رسانی کنند. در همین حال دسترسی به سایت‌های خبری و ایمیل‌های داخلی نیز از جمله نکات مثبتی بود که با توجه به اهداف شبکه ملی اطلاعات، محقق شد. اما به هر حال کم و کاستی‌های مشخصی نیز در ارائه خدمات شبکه ملی اطلاعات دیده شد.

برای مثال به رغم اینکه از ابتدا مأموریت این شبکه داشتن موتور جستجوی بومی بود، اما به دلیل آنکه در سالهای گذشته تمهیدات لازم اندیشیده نشده بود، متأسفانه در این حوزه با مشکل مواجه شدیم.

هم اکنون شاهد هستیم که به دلیل این کم کاری‌ها، گوگل در ایران در رتبه اول قرار دارد و با وجودی که بسیاری از مردم به گوگل نیاز ندارند اما به آن مراجعه می‌کنند. همه مردم به گوگل نیاز ندارند اما از آنجایی که آدرس مستقیم یک سایت را حفظ نیستند از گوگل استفاده می‌کنند. در حالی که این ساده‌ترین کاری است که یک موتور جستجو می‌تواند انجام دهد و ظرفیت شرکتهای داخلی ما نیز برای این ظرفیت، کافی است. اما متأسفانه در ۶ سال اخیر توجه خوبی به این بحث نشد و با وجودی که در ابتدا موتورهای جستجویی مانند یوز و پارسی جو ایجاد شد اما از سال ۹۲ فعالیت آنها راکد ماند و در حوادث اخیر ما از این قسمت آسیب دیدیم.

به نظر من نیاز به موتورجستجوی بومی ضروری است اما خیلی هم پیچیده نیست و توان داخلی بدون هزینه بالا، امکان فراهم کردن این بستر را دارد.

 

* پس به نظر شما مشکل از کجاست که ما نتوانسته ایم در این مدت، به یک جویشگر قوی که قابلیت ارائه خدمات اولیه به کاربران را داشته باشد، دست یابیم؟

به نظر می‌رسد مهمترین مشکل فعلی در بخش نرم افزارهای پایه داخلی به فقدان یک ابررایانش و یک مرکز ذخیره داده بازمی گردد. ما نیاز به یک CDN سراسری قوی (شبکه توزیع محتوا) در کشور داریم تا مشکل موتورجستجو و ایمیل داخلی را حل کنیم. مشکل فعلی مربوط به توانایی شرکتهای دانش بنیان نیست. بلکه زیرساختهای رایانش ابری در شبکه ملی اطلاعات ایجاد نشده است. والا با نرم افزارهای ایجاد شده از سوی شرکتهای دانش بنیان، آمادگی پوشش خدمات به کاربران در این زمینه وجود دارد.

از سوی دیگر، در زمینه پیام رسانها به رغم آنکه کارهای خوبی طی ۲ سال گذشته صورت گرفت اما هنوز هم زیرساخت اطلاعاتی قوی و شبکه توزیع محتوای خوبی نداریم. به همین دلیل پیام رسانها، در حوادث اخیر کارآمدی کاملی نداشتند و محدودیت سخت افزاری و منابع شبکه باعث شد آنطور که باید نتوانند نیاز کاربران را پاسخگو باشند. در این خصوص دولت باید مسئولیت بپذیرد و حمایت کند.

 

* با این حال این سوال به وجود می‌آید که چرا در کشورهای مختلف دنیا، شبکه‌های پیام رسان خودکفا هستند و دولتها نقشی در کارآمدی آنها ندارند؟

عمده اینها در شروع و راه اندازی با همت حاکمیت توانستند رشد کنند. پس از آن منابع درآمدی آنها به جایی می‌رسد که خودگردان خواهند شد. چرا که در حال حاضر برای رشد یک پیام رسان فقط حمایت‌های مادی مطرح نیست، باید حمایت‌های قانونی و حقوقی نیز صورت گیرد. برای مثال همانطور که ورود کالا به کشور، بدون پرداخت سود گمرکی ممکن نیست، نباید اجازه دهیم نرم افزارهای خارجی بدون پرداخت هزینه وارد کشور شوند. باید برای آنها مالیات و عوارض درنظر گرفت.

 

* وزارت ارتباطات مدعی شده که ۸۰ درصد الزامات شبکه ملی اطلاعات را محقق کرده است؟ آیا این میزان قابل تأیید است؟ و اگر این مهم، محقق شده، چرا نمود آن در زمان قطعی اینترنت در آبان ماه، آنطور که باید مشاهده نشد؟

برداشت وزارت ارتباطات مبنی بر تحقق ۸۰ درصدی شبکه ملی اطلاعات، در آخرین جلسه شورای عالی فضای مجازی، بحث و اصلاح شد. چرا که هم اکنون «شبکه ملی ارتباطات» محقق شده است؛ اما زمانی که در مورد «شبکه ملی اطلاعات» حرف می زنیم منظورمان زیرساختهای اطلاعاتی شامل مراکز داده، نرم افزارها و خدمات پایه‌ای مانند نقشه، پیام رسان، موتورجستجو و مسیریاب است. باید مراکزی باشد تا اطلاعات ملی در این جا تجمیع شود. از این منظر باید دولت، حمایت کند.

در این موارد تصدیق می‌کنم که درصد پیشرفت‌ها پایین است اما خوشبختانه وزارت ارتباطات در حال تهیه برنامه‌ای است که همه کسری‌ها و عقب ماندگی‌های مورد بحث در تکمیل شبکه ملی اطلاعات را جبران کند. ما تاکیدمان این است که این شبکه به خدمات ارزان، پهنای باند با کیفیت و امن و سالم دست یابیم. هم اکنون پهنای باند اینترنت توأم با هزینه زیاد است.

 

* رئیس جمهور در اواسط آذرماه و در جلسه ارائه لایحه بودجه ۹۹ به مجلس، بر تقویت شبکه ملی اطلاعات تاکید کرد و تلویحاً از توصیه‌های مقام معظم رهبری در این خصوص سخن گفت؛ این توصیه‌ها چه بوده و آیا در آخرین جلسه شورای عالی فضای مجازی در ۲۳ آذرماه، به این توصیه‌ها اشاره شد؟

رهبر انقلاب در حکم‌های شورای عالی فضای مجازی در سال ۹۰ و ۹۴ تسریع در روند شبکه ملی اطلاعات را تصریح کردند. پس از اتفاقات اخیر و مشکلاتی که قطع اینترنت برای کسب و کارهای داخل کشور ایجاد کرد نیز، مقام معظم رهبری بار دیگر بر تسریع در تکمیل شبکه ملی اطلاعات، تاکید کردند.

به گفته ایشان باید کم و کسری‌های مرتبط با شبکه ملی اطلاعات رفع شود چرا که اگر شرایط قطع اینترنت از طریق دشمن به ما تحمیل شد، ما در داخل کشور با مشکل مواجه نشویم.

البته موضوع تحریم اینترنت از سوی دشمن، بعید هم نیست که اتفاق بیافتد. اگرچه خیلی‌ها تحریم اینترنت را ناممکن می‌دانند اما بررسی‌های ما نشان می‌دهد که هم اکنون نیز ما در زمینه‌های علمی با تحریم‌های ظالمانه در اینترنت روبرو هستیم و دسترسی به سایت‌های علمی و مقالات بسیاری برای ما محدود است. این درحالی است که بسیاری فکر می‌کنند این سایت‌ها از سمت ایران و توسط صاحبان مراکز داده و سایت‌ها، فیلتر شده اما در واقع مسدود شدن سایت‌های علمی از سمت آمریکا برای ایرانیان صورت گرفته است.

به طور کلی ما در تجهیزات با تکنولوژی بالا تحریم هستیم و به همین دلیل مجبوریم که در شبکه استقلال داشته باشیم. از این رو در خصوص استقلال سخت افزار و نرم افزار گام برداشته ایم و یقین داریم که با اتکا به دانش جوانان، در آینده نزدیک، سختی‌ها مرتفع شده و دنیا به عظمت جوانان ایرانی اقرار خواهد کرد.

درهمین حال موضوع تکمیل و تسریع در روند پیگیری شبکه ملی اطلاعات در دستور کار شورای عالی فضای مجازی نیز قرار گرفته و رئیس جمهور نیز قول داد که جلسات فوق العاده برای بررسی نهایی شبکه ملی اطلاعات و اعتباراتش بگذارد.