دستاوردهای جهانی سرمایهگذاری در توسعه فیبر نوری

سعید میرشاهی - در سال 1976، هنری کراویس و جورج رابرتز، در کنار مربی خود جروم کولبرگ، شرکت سرمایهگذاری KKR را با 120 هزار دلار راهاندازی کردند. این مجموعه، در ابتدا تنها یک شرکت سهام خصوصی متمرکز در ایالات متحده بود اما امروز با سرمایههایی که در سراسر جهان به نمایندگی از مشتریان سرمایهگذاری میکند،
یک شرکت سرمایهگذاری پیشرو در جهان است که به رفع برخی چالشهای مهم بینالمللی کمک میکند. یکی از این چالشها، سرمایهگذاری در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات، بهویژه زیرساختهای فیبر نوری، برای دسترسی بهتر مردم به اینترنت است.
در این گزارش، جیمز گوردون و کریستینا گونزالس، دستاوردهای ناشی از سرمایهگذاری KKR، برای توسعه زیرساختهای فیبر نوری که موجب گسترش استفاده از اینترنت پهنباند و پرسرعت در دنیا بهویژه آمریکا، آمریکای لاتین و اروپا شده، بررسی کردهاند.
در این رابطه، همکاری با ایتالیا تلکام، به عنوان یکی از پیچیدهترین پروژههای سرمایهگذاری، به طور خاص مدنظر قرار گرفته است. طبق این گزارش، گسترش اتصالات از طریق زیرساختهای فیبر نوری، شکاف دیجیتالی را کاهش داده و آمریکای لاتین، در این عرصه، سرعت فزایندهای دارد.
نکات کلیدی گزارش عبارتند از:
- اتصالات اینترنت پرسرعت برای زندگی مدرن ضروری هستند. کابل فیبر نوری، سریعترین و قابلاعتمادترین اتصال را فراهم میکند.
- نصب فیبر نوری در حال افزایش است، زیرا مصرفکنندگان خواهان خدمات سریعتر هستند و دولتها در تلاشاند شکاف دیجیتالی را کاهش دهند.
- سرمایهگذاری در حوزه فیبر نوری پیچیده است. ما معتقدیم مدیریت ریسک ساختوساز و ریسک جذب مشتری، باید با رویکرد متناسب با هر جغرافیا انجام شود.
- در معامله اخیر با شرکت ایتالیا تلکام، ما از طریق تفکیک پیچیده دارایی شرکتی به یک دارایی پهنباند موجود دسترسی پیدا کردیم. این سرمایهگذاری، دارای یک پایگاه مشتریان بزرگ است که اکنون از طریق سیمهای مسی به اینترنت دسترسی دارند. ما معتقدیم این ویژگیها، همراه با امتیاز پیشرو بودن در این منطقه، نمونهای از مواردی هستند که در سرمایهگذاری در حوزه فیبر به دنبال آنها هستیم.
اتصالات اینترنت پرسرعت، امروزه به مثابه یک سرویس همگانی است و به مردم کمک میکند به آموزش، مراقبتهای بهداشتی، فرصتهای شغلی، سرگرمی و کسبوکارهای دیجیتالمحور دسترسی پیدا کنند.
بر اساس گزارش دیلویت (Deloitte)، مصرفکنندگان در ایالات متحده، به طور متوسط، ۲۱ دستگاه متصل به اینترنت در هر خانه دارند. با افزایش حجم دادههایی که از طریق شبکهها منتقل میشود، قدرت و پایداری این اتصالات، اهمیت بیشتری پیدا میکند. با این حال، زیرساختهایی که از این اتصالات پشتیبانی میکنند، تا حد زیادی از درک همگان فاصله دارد.
سریعترین و قابلاعتمادترین اتصال اینترنت، از طریق کابل فیبر نوری است که دادهها را با سرعت نور از طریق یک خط اختصاصی منحصربهفرد به هر مشتری منتقل میکند. هنگامی که در دهه ۲۰۱۰، علاقه به اتصالات فیبر افزایش یافت، برای جامعه در حال سرمایهگذاری، مشخص نبود این داراییها واقعا «زیرساخت» هستند. با این حال، ما یک دارایی ملموس دیدیم که خدمات ضروری ارائه میداد، همراه با فناوری برتر توسط قوانین فیزیک محافظت میشد و از یک تغییر ساختاری در تقاضای کاربران حمایت میکرد. ما از سرمایهگذاران اولیه بودیم و تا به امروز داراییهای زیرساختی که در آنها سرمایهگذاری کردهایم، بیش از ۲۵ میلیون خانه و کسبوکار را تحت پوشش قرار دادهاند؛ به این معنا که این کاربران در صورت تمایل میتوانند به فیبر متصل شوند.
داراییهای فیبر، نیازمند مقادیر زیادی سرمایهگذاری در زیرساخت هستند و پس از ساخت، بازتولید آنها دشوار است. ساخت چنین شبکههایی به تخصص فراوان در زمینه ساختوساز و مقررات نیاز دارد و اپراتورها باید اطمینان یابند مشتریان کافی برای این خدمات ثبتنام میکنند تا سرمایه خود را بازیابی و بازده مناسب کسب کنند. هر سرمایهگذاری با دیگری متفاوت است اما ما معتقدیم بررسی دقیق ریسکها و ساختاردهی سرمایهگذاریها، برای دستیابی به راههای مختلف موفقیت، بسیار حیاتی است.
- چه عواملی موجب رشد فیبر شدهاند؟
دو راه موجود برای دسترسی بسیاری از مردم به اینترنت، شامل سیمهای تلفن مسی که مجددا برای اینترنت استفاده شده و کابلهای هممحوری که هم تلویزیون کابلی و هم اینترنت را ارائه میدهند، با محدودیتهایی در ظرفیت (مقدار دادهای که ارسال و دریافت میکنند)، تاخیر (زمان تاخیر در انتقال اطلاعات) و پایداری (توانایی حفظ خدمات در طولانیمدت) مواجه هستند. هرچند ماهوارهها و برجهای مخابراتی نیز قادر به ارائه اینترنت پرسرعتاند اما به اندازه فیبر، سریع یا پایدار نیستند و ظرفیت کمتری دارند.
ما معتقدیم پتانسیل رشد بلندمدت فیبر، با توجه به محدودیتهای فناوریهای بیسیم و سیمی، بسیار قابلتوجه است. (نمودار) در ایالات متحده، زیرساختهای فیبر طی چند سال گذشته به سرعت رشد کردهاند، زیرا استفاده خانگی از دادهها همچنان در حال افزایش است و فناوریهای قدیمی سیم مسی و کابل را که به طور گسترده در سراسر کشور به کار رفتهاند، کنار میگذارد.
در اروپای غربی، انتقال به سمت فیبر به طور نابرابر پیش رفته است. در حالی که این موضوع، سالها پیش در کشورهایی مانند اسپانیا آغاز شده اما در کشورهایی مانند ایتالیا، تازه شروع شده است. با این حال، در ایتالیا برخلاف ایالات متحده، معمولا فیبر مستقیما جایگزین خطوط مسی میشود، زیرا ایتالیا هیچ زیرساخت کابلی ندارد.
در این میان، آمریکای لاتین سریعترین روند را دارد، زیرا دولتهای ملی با کمک سرمایه خصوصی در تلاشاند شکاف دیجیتال را پر کنند. ما بهطور قابلتوجهی به این روند کمک کرده و به عنوان مثال، در همکاری با شرکت مخابراتی اسپانیایی تلفونیکا برای توسعه شبکههای فیبر به خانه در کلمبیا و شیلی، به طور گسترده سرمایهگذاری کردهایم.
نمودار: پیشبینی رشد چشمگیر فیبر نوری
Sources: Analysys Mason, IDATE forFTTH Council Europe, GSMA as of December 31, 2022.
حمایتهای دولتی برای گسترش اینترنت پرسرعت، بهویژه در مناطق روستایی و کمتر تحت پوشش، در هر سه منطقه رایج است.
مطالعه بانک فدرال رزرو ریچموند در ایالات متحده نشان داد دسترسی بیشتر به پهنباند در مناطق روستایی، منجر به افزایش رشد شغلی و جمعیتی، نرخهای بالاتر ایجاد کسبوکارهای جدید و افزایش ارزش خانهها و کاهش نرخ بیکاری شده است. کودکان اغلب برای تکمیل تکالیف مدرسه یا دسترسی به منابع آموزشی، به اینترنت نیاز دارند، در حالی که بزرگسالانی که به اینترنت پرسرعت دسترسی ندارند، ممکن است در پیدا کردن شغل و برخورداری از ابزار لازم برای انجام مشاغل، در موقعیت نامساعد قرار گیرند. دسترسی به اینترنت پرسرعت، امکان ملاقاتهای پزشکی از راه دور را نیز فراهم میکند که در مناطق روستایی، اهمیت ویژه دارد.
یکی از سرمایهگذاریهای اخیر ما به رفع شکاف دیجیتالی «آخرین مایل» در ایالات متحده میپردازد. در ابتدا، در سال ۲۰۲۱، شرکت مترونت (Metronet)، سریعترین شرکت ارائهدهنده فیبر خالص در کشور، به صورت محدود سرمایهگذاری کردیم. از آن زمان تاکنون، مترونت زیرساختهای خود را بیش از دو برابر گسترش داده و ۲ میلیون خانه و کسبوکار را در ۱۷ ایالت تحت پوشش قرار داده است.
اوایل امسال، ما مالکیت کامل این شرکت را در قالب مشارکت شرکتی نوآورانه با T-Mobile USA، یکی از بزرگترین شرکتهای مخابراتی بیسیم در ایالات متحده، اعلام کردیم. با مشارکت و حمایت T-Mobile، بسیار هیجانزدهایم که به مترونت کمک کنیم ماموریت خود را برای دسترسی به اینترنت فیبر نوری به چند میلیون خانه دیگر در ایالات متحده تا پایان این دهه تسریع کند.
- آنچه به دنبال آن هستیم
ایجاد کسبوکار فیبر نوری دو بخش اصلی دارد: اول، ساخت شبکه زیرزمینی و دوم، بازاریابی فیبر برای ساکنان و کسبوکارها. هنگام سرمایهگذاری در این حوزه، تلاش میکنیم هر دو ریسک ساختوساز و پذیرش مشتریان را کاهش دهیم تا سرمایه سرمایهگذاران ما حفظ شود. اولین سرمایهگذاری فیبر ما در اروپا، شرکت Deutsche Glasfaser بود که روی ساخت و بهرهبرداری از فیبر در مناطق روستایی آلمان تمرکز داشت. ما ساخت شبکه فیبر را در یک منطقه شهری خاص شروع نکردیم، مگر اینکه ۴۰ درصدِ خانوارها و کسبوکارها متعهد میشدند به محض دسترسی و تجاری شدن خدمات فیبر، آن را دریافت کنند.
یکی دیگر از عوامل مدنظر ما قبل از هرگونه سرمایهگذاری، نحوه ارائه خدمات توسط یک اپراتور فیبر است. شرکتهای یکپارچه عمودی همهچیز را از راهاندازی و نگهداری شبکه فیبر گرفته تا فروش و خدمات مشتریان، مدیریت میکنند. برخی از اپراتورها مشتریان خردهفروشی خود را مدیریت میکنند اما دسترسی به سایر ارائهدهندگان را نیز میفروشند. در مدلهای عمدهفروشی، اپراتور، شبکه را میسازد و نگهداری میکند اما دسترسی به ارائهدهندگان را به کسانی اجاره میدهد که خدمات مشتری را مدیریت میکنند. در یک شبکه دسترسی باز، عمدهفروشان خدمات خود را به چندین ارائهدهنده عرضه مینمایند.
ما شبکههای دسترسی باز و عمدهفروشی را به عنوان یک مدل تجاری جذاب میبینیم و در سرمایهگذاریهای خود مانند Open Dutch Fiber در هلند و ONNET Chile در شیلی، این مدل را دنبال کردهایم. در این زمینه، ONNET Chile یک شبکه فیبر نوری عمدهفروشی است که تمام اپراتورهای اصلی بازار مانند Telefonica، Entel، Claro و VTR را شامل میشود. زیرساخت مشترک معمولا به نرخهای بالاتر پذیرش، بهرهوری بیشتر ظرفیت و افزایش سریعتر درآمدها برای بازیابی هزینههای ساختوساز میانجامد. هنگامی که اپراتورهای مخابراتی بدون نیاز به ایجاد زیرساختهای تکراری با یکدیگر رقابت میکنند، معمولا مشترکان از قیمتهای پایینتر و گزینههای بیشتر بهرهمند میشوند اما این امر، سبب افزایش قیمتها میشود زیرا نسخه تکراری نیز نیاز به جبران هزینههای سرمایه دارد.
- ایتالیا تلکام: گرایش به پیچیدگی
یکی از جدیدترین و پیچیدهترین سرمایهگذاریهای ما، خرید شبکه خط ثابت ایتالیا تلکام (Telecom Italia) است؛ اصطلاحی که برای تمام خطوط موجود در زمین که خدمات اینترنت ارائه میدهند، به کار میرود. این نمونه، بیانگر بسیاری از ویژگیهایی است که در سرمایهگذاری فیبر به دنبال آن هستیم و همچنین برخی از چالشها را به نمایش میگذارد.
ایتالیا به شدت نیازمند بهبود اتصال به اینترنت است. ساکنان و کسبوکارهای موجود، تقریبا به طور کامل به اینترنت مبتنی بر خطوط مسی DSL وابسته هستند. ایتالیا، سومین اقتصاد بزرگ اروپا و یکی از اعضای گروه G7 است اما در شاخص اقتصاد و جامعه دیجیتال کمیسیون اروپا در سال ۲۰۲۲، که شاخصهایی مانند اتصال، مهارتهای دیجیتال جمعیت و سایر معیارها را اندازهگیری میکند، در رتبه ۱۸ قرار گرفت. با این حال، میزان سرمایه موردنیاز برای بازسازی اساسی شبکه خط ثابت این کشور، حتی برای یک اقتصاد بزرگ، بسیار سنگین است.
از دیدگاه سرمایهگذاری، ایتالیا فرصتی برای ایجاد شرکت فیبر عمدهفروشی ملی فراهم میکند که برای ما جذاب است، زیرا موجب میشود زیرساختهای ملی که معمولا در اختیار اپراتور ثابت قرار دارد، برای تمام اپراتورهای مخابراتی با شرایط یکسان، باز باشد.
در سال ۲۰۲۱، ما بخشی از شبکه خط ثابت ایتالیا تلکام، اپراتور اصلی ملی را به شرکتی به نام FiberCop واگذار کردیم. از آن زمان تاکنون، ۲.۵ میلیارد یورو سرمایهگذاری کردهایم و FiberCop به ۴ میلیون خانه دیگر، امکان اتصال به فیبر را فراهم کرده است. این پیشرفت و نیز سابقه جهانی ما در سرمایهگذاری برای توسعه شبکههای فیبر در آلمان، نروژ، اسپانیا، هلند و بریتانیا، به ما کمک کرد تا اعتماد شرکا را جلب و نسبت به توانایی افزایش سرعت ساختوساز و عملیات شبکه، اطمینان بیشتری حاصل کنیم.
به همین دلیل، ما وارد مذاکره انحصاری با Telecom Italia شدیم تا بقیه داراییهای خط ثابت را به شرکتی به نام NetCo منتقل کنیم. ما به همراه شرکای سرمایهگذاریمان، که شامل دولت ایتالیا به عنوان سهامدار اقلیت بود، این واگذاری را تکمیل و سپس آن را با FiberCop ادغام کردیم.
شاید بتوان گفت این سرمایهگذاری چندساله، که اولین نمونه از این نوع در اروپاست، پیچیده است. در نهایت، ایتالیا تلکام و دولت ایتالیا به تجربه قبلی ما در سرمایهگذاریها و توانمندیهای عملیاتی در حوزه فیبر در اروپا و ایتالیا اعتماد کردند. ما در ژوئن ۲۰۲۴، معامله را تمام کردیم. این کسبوکار، اکنون شامل گستردهترین شبکه پهنباند ایتالیاست که به حدود ۱۶ میلیون خانوار خدمات میدهد و علاوه بر داشتن نیروی کار وسیع شامل مهندسان و دیگر متخصصان، ۲۴ میلیون کیلومتر کابل فیبر نوری را شامل میشود. با تکمیل تحول NetCo به شبکه فیبر عمدهفروشی، انتظار داریم اتصالات فعلی مسی DSL، جریانهای نقدی قوی و پایداری را فراهم کنند.
- نتیجهگیری
فیبر نوری، به طور فزاینده به یک دارایی حیاتی و تقریبا مشابه خدمات عمومی تبدیل شده و سرمایهگذاری در این حوزه، نیازمند کاهش ریسک است. با تکیه دقیق بر پیچیدگیها و جستجوی مدلهای کسبوکار مطمئن که توانایی اثباتشده در مقیاسپذیری، مزیت پیشگام بودن، محصول رقابتی یا ترکیبی از این عوامل و دیگر ویژگیها را دارند، معتقدیم امکان ایجاد کسبوکارهایی برای پر کردن شکاف دیجیتال وجود دارد؛ کسبوکارهایی که جریانهای نقدی قوی و قابل پیشبینی ایجاد میکنند و از یک روند رشد ساختاری قدرتمند بهرهمند میشوند. (منبع:عصرارتباط)