ITanalyze

تحلیل وضعیت فناوری اطلاعات در ایران :: Iran IT analysis and news

ITanalyze

تحلیل وضعیت فناوری اطلاعات در ایران :: Iran IT analysis and news

  عبارت مورد جستجو
تحلیل وضعیت فناوری اطلاعات در ایران

۳۶ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «سازمان فضایی ایران» ثبت شده است

تحلیل


رئیس سازمان فضایی ایران گفت: ماهواره‌های «پیام امیرکبیر» تا یکسال دیگر و «ظفر علم و صنعت» تا دو سال دیگر آماده پرتاب می‌شود؛ اما ماهواره «دوستی» در نوبت پرتاب قرار دارد.

به گزارش سازمان فضایی ایران، محسن بهرامی با اشاره به آخرین وضعیت ماهواره های دانشگاهی سنجش از دور در کشور گفت: در ساخت ماهواره های سنجشی با چند دانشگاه کشور همکاری می کنیم  و چند ماهواره نیز در حال ساخت است.

وی با بیان اینکه ماهواره «پیام امیرکبیر» یکی از این ماهواره ها است که در کمتر از یکسال آینده آماده پرتاب می شود، ادامه داد: ماهواره «ظفر» نیز در دو سال آینده آماده پرتاب می شود؛ همچنین ماهواره «دوستی» در نوبت پرتاب است که امیدواریم پرتاب آن نیز انجام شود.

معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در خصوص ماهواره های مخابراتی نیز گفت: مذاکرات بین المللی مفصلی انجام شده تابتوانیم با تامین ماهواره مخابراتی، نیازهای کشور را برآورده کنیم. از سوی دیگر برای ساخت ماهواره های مخابراتی داخلی نیز فعالیت هایی در پژوهشگاه فضایی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در دست اقدام است.

رئیس سازمان فضایی ایران با اشاره به اینکه در این پژوهشگاه ساخت ماهواره «ناهید ۱» انجام شده و در حال انجام آزمایش های نهایی است، افزود: در این پژوهشگاه طراحی مفهومی ماهواره «ناهید ۲»  شروع شده و گام های نخست آن در حال انجام است.

وی با تاکید براینکه همه فعالیت های فضایی جمهوری اسلامی ایران با اهداف صلح آمیز انجام می شود، اظهار امیدواری کرد که با فعالترشدن مرکز فضایی ماهدشت، بانک اطلاعات ماهواره های سنجشی تشکیل شود تا تمام اطلاعاتی که در سالیان طولانی فراهم شده به صورت دیجیتال آماده و در دسترس علاقمندان قرار گیرد.

یک "وعده" دیگر در سازمان فضایی

سه شنبه, ۲۰ تیر ۱۳۹۶، ۱۰:۴۶ ق.ظ | ۰ نظر

معاون سازمان فضایی ایران از تلاش برای دستیابی به دانش موقعیت یابی مکانی از طریق ماهواره های سنجش از دور خبر داد و گفت: این سیستم را روی ۵ ماهواره داخلی آزمایش خواهیم کرد.

محمدهمایون صدر در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به برنامه های سازمان فضایی ایران برای کاربردی کردن فناوری فضایی در کشور اظهار داشت: در حال حاضر ۲ ماموریت را به صورت موازی دنبال می کنیم که ماموریت نخست، مربوط به ساخت ماهواره های سنجشی و مخابراتی برای کشور به صورت بومی است که این مسیر در حال پیش روی است؛ از سوی دیگر ماموریتی برای تامین ماهواره های سنجشی و مخابراتی از طریق خرید خارجی داریم تا از بهره گیری از تکنولوژیهای روز دنیا عقب نمانیم و تا زمانی که بتوانیم نیاز خود را تامین کنیم فعلا از طریق خرید خارجی این نیاز تامین می شود.

وی با تاکید براینکه فضا تنها به این دو موضوع محدود نمی شود و زمینه های مختلف دیگری نیز درگیر آن است گفت: یکی از موضوعات این است که ما بتوانیم در مورد ابزار موقعیت یابی مکانی، حرفی برای گفتن داشته باشیم.

صدر در مورد اخبار مبنی بر راه اندازی سیستمی مشابه سیستم موقعیت یابی مکانی جهانی GPS در کشور، توضیح داد: ما وقتی که می گوییم می خواهیم ماهواره بومی بسازیم به فکر این نیستیم که جای شرکت تالس (شرکت هوافضای فرانسوی- ایتالیایی و بزرگترین تولید کننده ماهواره مخابراتی در اروپا ) و یا شرکت ایرباس دیفنس ( شرکت فناوری هوافضا و صنایع جنگ‌افزاری اروپایی) را بگیریم بلکه قصد داریم این مسیر را شروع کنیم تا این توانمندی در کشور ایجاد شود.

وی افزود: به طور قطع مسیری که ما طی خواهیم کرد نمی تواند جایگزین ماهواره تالس شود چرا که آن ماهواره به کل دنیا در حال سرویس دهی است؛ در مورد موضوع موقعیت یابی فضایی نیز همینطور است و اگر نام آن را GPS بگذاریم یک اشتباه لفظی است و حتی گفتن آنکه این سیستم مشابه GPS است نیز اشتباه است.

معاون سازمان فضایی ایران با توضیح اینکه بزرگترین سیستم های ناوبری بین المللی در اختیار امریکا، روسیه ، چین و اروپا قرار دارد، گفت: سیستم موقعیت یاب جهانی در آمریکا به نام  GPS، در اروپا به نام گالیله و در چین با نام بایدو شناخته می شود و یک زمینه از فناوری فضایی است که یکی از پروژه های مدنظر ما نیز هست تا بتوانیم هدایت و ناوبری فضایی انجام داده و موقعیت یابی کنیم.

وی در مورد آخرین وضعیت این طرح خاطرنشان کرد: سازمان فضایی ایران در حال دریافت ایده ها و طرح هایی در زمینه پروژه موقعیت یابی فضایی است و قصد داریم به صورت آزمایشی این سیستم را روی ماهواره هایی که در توانمان است و به صورت راحت می توان به آنها دسترسی داشت امتحان کنیم.

صدر با بیان اینکه در این زمینه سیستم موقعیت یابی مکانی را با ۵ ماهواره برای کسب دانش این تکنولوژی فعال کرده و پرتاب خواهیم کرد، افزود: هر کدام از این ماهواره های داخلی، طراحی خاصی دارند و می توانند ما را برای دستیابی به تکنولوژی موقعیت یابی مکانی از طریق ناوبری فضایی آماده کنند.

وی با تاکید براینکه نباید این پروژه تعریف شده را با GPS و گالیله مقایسه کرد، ادامه داد: در حال طراحی سامانه موقعیت یابی مکانی هستیم و زمانی که به این پروژه اعتبار مالی تعلق گیرد، آن را شروع می کنیم.

معاون سازمان فضایی ایران گفت: مسیر توسعه تکنولوژی را در بخش ناوبری فضایی دنبال می کنیم تا درصورت دستیابی به این دانش، بتوان از این سیستم در بخش های مختلف استفاده کرد.

ماهواره «مصباح» درگیر مشکلات سیاسی شد

چهارشنبه, ۱۴ تیر ۱۳۹۶، ۰۹:۵۵ ق.ظ | ۰ نظر

رئیس سازمان فضایی ایران از پرتاب ماهواره دوستی حداکثر تا دو ماه آینده خبر داد و گفت: این ماهواره حدود شش ماه است که در نوبت پرتاب قرار داد و پیش بینی می کنیم حداکثر تا هفته دولت پرتاب شود.

محسن بهرامی در پاسخ به سوال خبرنگار مهر در مورد وضعیت ماهواره های در نوبت پرتاب سازمان فضایی ایران گفت: هم اکنون شش ماه است که ماهواره سنجش از دور در نوبت پرتاب قرار دارد اما فرآیند پرتاب در اختیار سازمان فضایی نیست.

وی اظهار کرد: امیدواریم که قبل از هفته جهانی فضا که در مهرماه است و حتی زودتر از آن بتوانیم این ماهواره را به فضا پرتاب کنیم.

رئیس سازمان فضایی ایران تصریح کرد: مشکلات اجرایی در پرتاب این ماهواره وجود دارد و مشکل فنی خاصی برای آن نیست. به همین دلیل تا زمان پرتاب ما مجبوریم هر دو هفته یک بار این ماهواره را کنترل و آمادگی خود را همچنان حفظ کنیم.

بهرامی در مورد ماهواره مصباح که پیش از این گفته بود این ماهواره به موزه می رود و اظهارات جدید وزیر ارتباطات که این موضوع را نفی می کند تأکید کرد: هر ماهواره از زمان تصویب تا زمان پرتاب آن نیازمند تصمیم گیری های متفاوتی است و از آنجا که ماهواره مصباح از سال ۸۵ آماده پرتاب بود تصمیم برای پرتاب آن پس از ۱۱ سال نیازمند بررسی های بیشتری است.

وی با بیان اینکه به موزه فرستادن این ماهواره تصمیم نهایی نبوده گفت: ما معتقدیم ماهواره مصباح از نظر فنی ماهواره خوبی است و توانمندی دارد اما تصمیم نهایی برای پرتاب آن پس از جمع آوری اطلاعات و باز پس گیری این ماهواره بلوکه شده صورت می گیرد.

رئیس سازمان فضایی ایران ادامه داد: پرتاب این ماهواره از دستور کار خارج نشده اما برای پرتاب نهایی آن باید به یک جمع بندی نهایی برسیم.

به گفته وی اشکالات بین‌المللی و پیچیدگی های اجرایی و سیاسی مانع پرتاب این ماهواره و نیز بازپس گیری آن شده است.

معاون وزیر ارتباطات خاطرنشان کرد: در پرتاب مصباح مسئله فنی مطرح نیست و درگیر گرفتاری سیاسی بین‌المللی است و در صورتی که تصمیم به پرتاب آن گرفته شود می توانیم آن را با پرتابگر داخلی و یا پرتابگر خارجی پرتاب کنیم.

به گفته بهرامی هم اکنون مذاکراتی با دو پرتابگر خارجی انجام شده است که آنها به حرف آمادگی خود را برای پرتاب این ماهواره اعلام کرده اند.

نخستین ماهواره ساخت ایران قرار بود در سال ۸۴ توسط روسیه پرتاب شود که نشد و ایتالیا نیز از تحویل ماهواره به ایران خودداری کرد، پس از ۱۲ سال قرار است، سرنوشت ماهواره مصباح به موزه ختم شود و این در حالی است که همچنان برخی معتقدند مصباح هنوز شانس پرتاب دارد.

به گزارش فارس، صحبت ماهواره مصباح سالهاست با فعالیت‌های فضایی ایران گره خورده است، این ماهواره که 12 سال از زمان اعلامی برای پرتاب آن می‌گذرد گویا به سرنوشت چالش برانگیزی دچار شده است. 

بنابراعلام مسئولان سازمان فضایی ماجرای چندین ساله این ماهواره قرار است با انتقال به موزه فضایی به پایان برسد،تصمیمی که البته مخالفانی هم دارد.

ماهواره مخابراتی «مصباح» که نخستین ماهواره ساخت ایران است، با سرمایه‌گذاریی بالغ بر 10 میلیارد تومان با همکاری مرکز تحقیقات مخابرات و سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران به نمایندگی از وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری و ارتباطات و فناوری اطلاعات ساخته شده است. ساخت مدل مهندسی و فضایی ماهواره «مصباح» نیز با همکاری یک شرکت ایتالیایی توسط نیروهای متخصص داخلی انجام شده است.

ماهواره مصباح برای کاربردهای ارتباطی، ارسال و دریافت پیام طراحی و ساخته شد. ماموریت ماهواره مخابراتی مصباح شامل ذخیره و انتقال اطلاعات (Store and Forward)، جمع آوری و پخش داده ها روی مناطق وسیع و پراکنده (Data Collection System DCS)، سنجش از دور (Remote Sensing) و ناوبری (Navigation) است. ماهواره مصباح 2 با جرم 70 کیلوگرم و ابعاد 70*50*50سانتیمتر مکعب، دارای مداری از نوع خورشید آهنگ و ارتفاع 15+700 کیلومتر و زاویه میل 1/0 ± 2/98 درجه بوده و طول عمرمفید آن سه سال پیش‌بینی می‌شود. 

ساخت نمونه آزمایشگاهی این ماهواره طی سال‌های 1378 تا 1380 با همکاری سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران و مرکز تحقیقات مخابرات انجام شد که بنابر اعلام مسئولان فضایی ایران و روسیه قرار بود این ماهواره در اواخر سپتامبر (اوایل مهرماه 84) همراه با یک میکروماهواره روسی و هفت میکروماهواره‌ خارجی دیگر توسط موشک حامل روسی «Kosmos-3M» از پایگاه فضایی روسیه به فضا پرتاب شود که با کارشکنی‌ طرف‌های خارجی، این امر محقق نشد و ایتالیا هم به بهانه تحریم‌ها از تحویل ماهواره به ایران خودداری کرد.

 

*رئیس سازمان فضایی ایران: موزه فضایی تاسیس و مصباح به موزه می رود

محسن بهرامی رئیس سازمان فضایی ایران اخیرا با اشاره به آخرین وضعیت ماهواره «مصباح»، تاکید کرد: بررسی‌های ما نشان داده که از زمان ساخت این ماهواره مدت طولانی گذشته است؛ از این رو پرتاب و بازنگری سیستم‌های این ماهواره بسیار هزینه‌بر است. بر این اساس تصمیم ما بر آن است که با راه‌اندازی موزه فضایی، این ماهواره به این موزه منتقل خواهد شد. انتقال ماهواره «مصباح» به موزه فناوری یک تصمیم نهایی نیست؛ ولی این تصمیم بسیار نزدیک به تصمیم‌گیری‌های ما برای عدم پرتاب آن است.

بهرامی با تاکید بر اینکه این موزه به زودی راه‌اندازی می‌شود، خاطرنشان کرد: علی‌رغم اینکه ماهواره «مصباح» از لحاظ فنی و ساخت زیرسیستم‌ها در وضعیت خوبی قرار داشت، ولی به دلیل مشکلاتی که در حوزه بین‌المللی برای این ماهواره ایجاد شد، بازنگری آن هزینه‌بر است.

رئیس سازمان فضایی ایران با بیان اینکه در حال حاضر پرتاب ماهواره‌های «دوستی» دانشگاه شریف و «پیام» دانشگاه امیرکبیر در دستور کار قرار دارد، اظهار کرد: بر این اساس پرتاب ماهواره «مصباح» در دستور کار نیست.

 

*مدیر وقت پروژه مصباح: فناوری مصباح قدیمی نشده و هنوز قابلیت پرتاب دارد

اما محمد حسن انتظاری، مدیر وقت پروژه مصباح و معاون سازمان پژوهش های علمی و صنعتی ایران که پروژه مصباح در آنجا اجرا شد در خصوص توجیه اقتصادی ماهواره مصباح با توجه به گذشت چندین سال از ساخت آن معتقد است: فناوری ماهواره جزو فناوری‌هایی نیست که تغییرات شدیدی داشته باشد در واقع با همان سیستمی که طراحی و ساخته شده جزو فناوری‌های روز است و قابلیت استفاده داشته و با توجه به ساخته شدن توسط متخصصین داخلی امیدوارم به زودی مورد بهره برداری قرار گیرد.

انتظاری تاکید کرد: ماهواره مصباح تنها ماهواره‌ ساخت داخل کشورمان است که تأیید استاندارد ساخت بین‌المللی را کسب کرده است.

وی با بیان اینکه ساخت ماهواره مصباح سبب رشد و توسعه تکنولوژی فناوری فضایی در کشور شد، اظهارداشت: تمامی اطلاعات و تکنولوژی ساخت ماهوراه مصباح در داخل کشور ایجاد و به سایر ماهواره‌ها و قسمت‌هایی که کار فضایی می‌کردند وارد شد به طوریکه این پروژه هم اکنون به صورت یک پروژه ملی درآمده است.

انتظاری معتقد است که مسائل مربوط به پرتاب ماهواره باید از طریق وزارت خارجه و مسئولین مربوطه رفع و با کشورهای اروپایی از جمله ایتالیا مذاکراتی انجام شود. با توجه به اینکه ماهواره مصباح یک ماهواره مخابراتی، سنجش از دور و مکان‌یاب است و تمامی اطلاعات آ‌ن در اطلاعات جهانی مخابرات ثبت شده بنابراین پرتاب آن هیچ مشکل و منع قانونی ندارد.

معاون سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران آخرین وضعیت ماهواره مصباح را شرح داده و تصریح کرد:‌ امکان پرتاب ماهواره مصباح در داخل کشور با وزن 70 کیلوگرم وجود ندارد،بنابراین برای پرتاب آن با روسیه وارد مذاکرات شدیم و تست‌های  آن نیز در اروپا انجام شد.

در باره پرتاب‌هایی که به ویژه توسط وزارت دفاع انجام نشود همواره موضوع هزینه یک عامل تاثیرگذار بر تصمیم‌گیری ها است. بنابرگفته مسئولان سازمان فضایی هر پرتاب بسیار هزینه بر و به قدری است که پرتاب حتما باید توجیه‌پذیر باشد.

اکنون که به گفته برخی صاحب نظران حوزه فضایی، فناوری مصباح هنوز قدیمی نشده و ارزش پرتاب دارد این سوال مطرح می شود که آیا محاسن پرتاب اولین ماهواره ساخت داخل که نمودی از نتیجه هم‌افزازیی توان ملی را دارد با در نظر گرفتن تمام قابلیت‌ها و کاربردهای متصور برای آن از سنگینی هزینه‌های پرتاب آن بیشتر نیست؟

بر اساس این گزارش ایران نهمین کشور دنیا است که به طور مستقل موفق به پرتاب ماهواره شده‌ است.

ماهواره و کاوشگر فضایی سینا در روز پنجشنبه ۶ آبان ماه سال ۱۳۸۴روی یک موشک ماهواره‌بر روسی به فضا پرتاب شد و با موفقیت در مدار اختصاصی ایران قرار گرفت.

ماهواره رصد، دومین ماهواره ایرانی و نخستین ماهواره تصویربرداری ایران است که توسط موشک‌های حامل ایرانی به فضا فرستاده شده است. این ماهواره در تاریخ ۲۵ خرداد۱۳۹۰ به فضا پرتاب شده بود و روز ۱۵ تیرماه ۱۳۹۰ مجدد وارد جو شد و به عمر تقریباً سه هفته‌ای خود پایان داد.

ماهواره نوید سومین ماهواره پرتاب شده ایرانی با مأموریت تصویربرداری از زمین با وضوح تصویر ۷۵۰ متر در ساعت سه و نیم بامداد روز جمعه ۱۴ بهمن ۱۳۹۰ از پایگاه فضایی سمنان به فضا پرتاب شد.

ماهواره فجر به عنوان اولین ماهواره با مأموریت انتقال مداری کشور با قابلیت تغییر مدار ۲۵۰ تا ۴۵۰ کیلومتر بیضوی به مدار ۴۵۰ کیلومتر دایره‌ای ماهواره با کمک ماهواره‌بر سفیر در سیزدهم بهمن ۱۳۹۳ به فضا پرتاب شد و درحالی‌که اعلام شده بود ماهواره فجر ۱٫۵ سال در مدار باقی خواهد ماند در ۶ اسفند ۱۳۹۳ سقوط کرد.

 

ماجرای به موزه رفتن ماهواره مصباح از زبان وزیر ارتباطات

وزیرارتباطات و فناوری اطلاعات، اظهار نظر در باره انتقال ماهواره مصباح به موزه را نادرست عنوان کرد و گفت: هنوز تصمیمی در این مورد اتخاذ نشده است.

به گزارش ایرنا، محمود واعظی افزود: هنوز این ماهواره که در اثر سیاست های غلط دولت گذشته در کشور ایتالیا مانده به کشور باز نگشته تا بتوان برای آن تصمیم گرفت.
محسن بهرامی» رئیس سازمان فضایی ایران دیروز (یکشنبه) در یک مراسم گفته بود که به دلیل طولانی شدن زمان تحویل ماهواره مصباح، هزینه پرتاب آن دیگر برای کشور به صرفه نیست و احتمال دارد به موزه فرستاده شود.
عضو هیات دولت گفت: کسانی که مسئولیت تصمیم گیری در باره ماهواره مصباح را ندارند، نباید در این زمینه اظهار نظر کنند و در این زمینه تذکر لازم داده شد.
واعظی افزود: متخصصان ایرانی 14 سال پیش کار روی ماهواره مصباح را شروع کردند و 10سال پیش نیز کارآن به پایان رسید.
وزیرارتباطات ادامه داد:دولت گذشته متاسفانه بدون تحقیقات لازم و با توجه به شرایطی که کشور داشت بدون آنکه تضمین های لازم را از کشور ایتالیا دریافت کنند ،ماهواره مصباح را از کشورخارج کرده و برای پرتاب به ایتالیا فرستاد.
واعظی گفت:این ماهواره در کشور ایتالیا با مشکل هایی روبرو شد ودرعمل از دور پرتاب، خارج شد .
وزیر ارتباطات افزود:این نوع ماهواره ها که ماهواره ی سنجشی، آزمایشی است باید مراحلی را طی کنند تا اینکه بتوانند پرتاب شوند واطلاعات رابه زمین مخابره کند.
واعظی ادامه داد:پس از طی این مراحل متخصصان باید بروند مرحله بعدی آن را بسازند درحالی که این طول کشید و در همان دولت گذشته تصمیم گرفته شد ماهواره مصباح دو ساخته شود و ساخته شد و بعد اقدام های بعدی انجام شد و ماهوره دوم پرتاب شد.
به گفته وی حتی بعد از آن در همین دولت ماهواره سنجشی دیگری ساخته شد که بسیار پیشرفته تر از مصباح است و با ماهواره برهای ایرانی پرتاب شد.
واعظی گفت: در سه سال گذشته مذاکراتی وزارت امورخارجه و سفارت ایران در ایتالیا همواره پیگیری شده تا این ماهواره به کشور برگردد و در اینجا مورد بررسی قرار گیرد تا ببینیم از آن استفاده بیشتری می توانیم انجام دهیم یا خیر اماهنوز موفق نشده ایم، اما ناامید هم نیستیم و این کار را خواهیم کرد.
وزیر ارتباطات افزود:این که یکی از همکاران من گفته ماهواره به موزه می رود برای وقتی است که ماهواره به ایران برگردد و متخصصین ما و حتی سازندگان آن که هنوز حضوردارند، اینها بررسی کنند و از نظر فنی به ما بگویند که با توجه به اینکه ما بعد از این چند ماهواره سنجشی به فضا فرستادیم ، پرتاب دوباره آن به صرفه هست یا نه .
واعظی یادآورشد: ممکن است از قطعات آن و آن چیزی که هنوز مورد آزمایش قرار نگرفته آن را به علاوه ماهواره سنجشی که اکنون در حال کار داریم و حدود 80تا 90درصد کارش انجام شده اینها را باهم تلفیق کنیم و یکباره بفرستیم .
عضو هیات دولت ادامه داد: لذا به طور قطع سیاست ما این است که هرآنچه که در گذشته و در هر دولتی توسط متخصصان داخلی و دانشمندان انجام شده حداکثر بهره را ببریم تا انشاالله هدف گذاری که کردیم تا ماهواره بومی سنجشی داشته باشیم به آن برسیم .
واعظی گفت:ما چنین موزه ای نداریم و برای یک ماهواره هم موزه نمی سازیم اما اولین کاری که خواهیم کرد به محض رسیدن به ایران در پژوهشگاه ماهواره مان همه متخصصان جمع شده و بررسی روی آن انجام دهند و یک گزارش فنی جامع آماده کنند و سپس تصمیم می گیریم با نظر متخصصان از این ماهوراه چگونه استفاده کنیم.
عضو هیات دولت گفت: لذا هرکسی پیشداوری کرده و نسبت به ماهواره ای که هنوز به ایران نیامده تصمیمی گرفته به نظر من درست نیست و من به محض شنیدن خبر تماس گرفتم و گفتم فردی که مسئولیت ندارد، نباید اظهار نظر کند .
اکنون نمی توان در باره آن تصمیم گرفت که پرتاب شود یا کار دیگری شود این کار کار بسیار پیچیده ای است و کار فنی است و حتما متخصصان باید ما را از شرایط ماهواره مطلع کنند ماهواره ای که 10 سال از چشم ودست متخصصان ما خارج بوده و نمی دانیم در چه شرایطی است امروز نمی توان در باره آن تصمیم گرفت باید در آن زمان در این زمینه بهتر اقدام می کردند.
ما به جز راه های دیپلماتیک برای بازگشت ماهواره مصباح چیز دیگر در دست نداریم اما بعد از برجام مقداری فضا باز شده و امید است سرنوشت آن درست شود.

ماهواره «مصباح» به موزه می‌رود!

يكشنبه, ۱۱ تیر ۱۳۹۶، ۰۲:۲۴ ب.ظ | ۰ نظر

رئیس سازمان فضایی ایران گفت: آخرین تصمیمی که درمورد این ماهواره اخذ شده این است که در موزه ای نگهداری شود، زیرا این ماهواره هزینه های زیادی برای پرتاب دارد.

به گزارش خبرنگار مهر، محسن بهرامی در مراسم امضای تفاهمنامه بین سازمان فضایی ایران و سازمان جغرافیایی که صبح امروز در محل سازمان فضایی برگزار شد، در پاسخ به سوال خبرنگار مهر درباره آخرین وضعیت ماهواره مصباح اظهار داشت:  طبق بررسی های کارشناسانه در مورد ماهواره مصباح به این نتیجه رسیدیم که هزینه های پرتاب این ماهواره بسیار بالاست و ارزش ندارد که به این مرحله برسد.

وی با بیان اینکه البته لازم نیست که هر ماهواره ای به مرحله پرتاب برسد، خاطرنشان کرد: ما یک موزه فضایی تشکیل دادیم که همین تابستان امسال آماده خواهد شد و بنا داریم ماهواره مصباح را در این موزه نگهداری کنیم.

رئیس سازمان فضایی ایران تاکید کرد: ماهواره مصباح ماهواره خوبی بود، اما به دلیل طول کشیدن این پروژه و مشکلات بین المللی که برای آن به وجود آمد در مورد آن تصمیم گرفتیم که به مرحله پرتاب نرسد زیرا هزینه زیادی متحمل خواهد شد.

بهرامی افزود: طبق آخرین تصمیمات بناست که ماهواره مصباح در موزه نگهداری شود.

وی با بیان اینکه ماهواره های دوستی و پیام دانشگاه های شریف و امیرکبیر از پروژه ساخت ماهواره مصباح جلوتر هستند، اظهار داشت: لازم نیست که هر ماهواره ای پرتاب شود، چون پرتاب ماهواره هزینه زیاد و مراحل خاصی دارد.

رئیس سازمان فضایی ایران در پاسخ به سوال دیگر خبرنگار مهر درمورد پرتاب ماهواره ها بیان کرد: فعلا دو مورد ماهواره در نوبت پرتاب داریم که هفته آینده اعلام می کنیم کدام یک از ماهواره ها هستند.

به گفته وی ماهواره ها باید چندین مجوز اخذ کنند و آزمایش هایی در مورد آنها صورت گیرد تا در نهایت به مرحله پرتاب برسند.

ساخت GPS ملی در دستور کار قرار گرفت

چهارشنبه, ۷ تیر ۱۳۹۶، ۰۴:۲۶ ب.ظ | ۰ نظر

معاون سازمان فضایی ایران از برنامه ریزی برای تامین «منظومه ماهواره ناوبری مختص ایران» مشابه GPS (سامانه موقعیت‌یاب جهانی) خبر داد.

مجتبی سرادقی در مورد برنامه سازمان فضایی برای تامین «منظومه ماهواره ناوبری مختص ایران» گفت: طرح این پروژه بلند مدت است و امسال باید راهبرد آن به صورت دقیق تدوین و زیر پروژه های آن تعریف و اجرا شود.

معاون سازمان فضایی ایران همچنین با تاکید بر برنامه های سازمان فضایی ایران در زمینه ترویج علوم فضایی افزود: بخش بزرگی از برنامه‌های ترویج، در هفته فضا (مهرماه) صورت می گیرد البته در سال جاری، مسابقه تاسواره (cube sat) که در دنیا به شدت در حال رشد است، را در تمامی سطوح دانش آموزی تا دانشگاهی به تازگی شروع کردیم و به گردآوری ایده ها در زمینه استفاده از ماهواره های مکعبی (cube sat) در فضا می پردازیم.

وی با بیان اینکه تا کنون ایده های جالبی رسیده که می تواند تحولی در زمینه استفاده از ماهواره های کوچک و ارزان باشد، تصریح کرد : خروجی این مسابقه یک سری ایده است که در مسابقه تاسواره شرکت داده می شود ، البته باید روی ایده ها کار کرد و آن ها را به پروژه تبدیل کرد.

سرادقی هدف از این مسابقه را گردآوری ایده ها و آشنایی سطوح مختلف با توانمندی های موجود، عنوان کرد و گفت: این مسابقه طی تفاهم نامه ای با کمک دانشگاه کاشان انجام می شود.

به گزارش خبرگزاری مهر، وی با اشاره به برنامه سازمان فضایی برای تبدیل ایستگاههای فضایی غیر دائم به دائم در کشور، نیز گفت: به جز مرکز ماهدشت و قشم، برنامه ریزی جهت ایجاد مراکز دائم در شمال شرق و غرب کشور نیز در دست اجرا است.

معاون سازمان فضایی در مورد همکاری در پروژه سازمان همکاری‌های فضایی آسیا و اقیانوسیه (اپسکو) برای دانش آموزان دبیرستانی اظهار داشت: اپسکو در مسابقه ای از دانش آموزان خواسته تا ایده خود نسبت به زندگی در سال های بعد توسعه علوم فضایی را در قالب آثار نقاشی، عکس و ویدیو ارائه کنند که با توجه به زمان برگزاری امتحانات پایان سال، استقبال خوبی صورت گرفت و از ایران هم ۴ اثر پذیرفته شده که قرار است دانش آموزان به چین اعزام شوند.

سرادقی افزود : در چین هم از مجموع آثار، رقابتی بین نمایندگان دانش آموزی کشورهای عضو برگزار و چند طرح برتر معرفی می شوند که تمام هزینه های این پروژه هم به عهده اپسکو است.

کدپستی جایگزین آدرس اماکن می‌شود

سه شنبه, ۹ خرداد ۱۳۹۶، ۰۲:۱۲ ب.ظ | ۰ نظر

با تفاهم سازمان فضایی و شرکت پست کدپستی ۱۰ رقمی آدرس واحد اماکن می‌شود و دیگر نیازی به آدرس‌دهی از مسیرهای متعدد برای یک پلاک مشخص نخواهد بود.

به گزارش فارس، تفاهم‌نامه همکاری بین سازمان فضایی ایران و شرکت پست توسط محسن بهرامی رئیس سازمان فضایی و حسین مهری مدیرعامل شرکت پست به امضاء رسید.

این تفاهم‌نامه با رویکرد بهره‌برداری از فناوری‌های فضایی در حوزه‌های کاربردی منعقد شده است و دو سازمان برای تامین تصاویر با تفکیک‌پذیری بالا و تولید و به روز رسانی نقشه‌های مورد نیاز پست با یکدیگر همکاری می‌کنند.

در این تفاهم، سازمان فضایی ایران با توجه به نیاز و استانداردهای شرکت پست تصاویر ماهواره‌ای با تفکیک پذیری مکانی و تاریخ دریافت مناسب را تهیه می‌کند نسبت به تولید و به روز رسانی نقشه‌های پارسل‌بندی مناطق شهری اقدام خواهد کرد.

محمدرضا وارسته رئیس آزمایشگاه و استانداردسازی سازمان فضایی ایران با اشاره به جزئیات این برنامه اعلام کرد: در حال حاضر 51 میلیون رکورد پستی شامل 39 میلیون رکورد شهری و 11.5 میلیون رکورد روستایی در بانک اطلاعاتی شرکت پست موجود است.

وی گفت: طبق این تفاهم در سال 96 در حدود 71 هزار شهر بزرگ در مراکز استان‌ها و 1000 روستا در سراسر کشور نقشه‌ها به روز خواهد شد و کد پستی به آنها اختصاص پیدا می‌کند.

وی تأکید کرد: در این برنامه اجباری به استفاده از ماهواره خاصی نیست و هر تصاویری با رزولیشن بالا که قابل استفاده باشد به کار می‌آید.

وی خاطرنشان کرد: با این برنامه طبق پروژه GNAF کدهای پستی 10 رقمی روی نقشه پیدا می‌شوند و با این مکان‌یابی دیگر نیازی به آدرس فیزیکی برای اعلام آدرس اماکن نیست و تنها با ارائه کد پستی آدرس دقیق اماکن مشخص می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: این پروژه برای نخستین بار از استرالیا شروع شد و هم‌اکنون در کشورهای پیشرفته مورد استفاده قرار می‌گیرد که در نتیجه آن آدرس‌دهی متعدد از مسیرهای مختلف برای یک مکان حذف می‌شود.

پروژه اعزام انسان به فضا لغو شد

سه شنبه, ۹ خرداد ۱۳۹۶، ۱۰:۱۶ ق.ظ | ۰ نظر

معاون سازمان فضایی ایران، گفت: اعزام انسان به فضا 15 تا 20میلیارد دلار طی 15 سال هزینه دارد که چنین بودجه‌ای هیچگاه به چنین پروژه‌ای تخصیص داده نشد همچنان که در 4 سال قبل از دولت یازدهم نیز از 800 میلیارد تومان پروژه مصوب فضایی تنها 80 میلیارد تومان تخصیص داده شد.

به گزارش فارس، محمد همایون صدر در حاشیه مراسم تفاهم‌نامه همکاری سازمان فضایی ایران و شرکت ملی پست آخرین وضعیت ماهواره‌های بومی سنجشی و مخابراتی را تشریح کرد و اظهار داشت: طبق اهداف 1400ماهواره سنجشی پارس یک و در آینده پارس 2 و پارس 3 اجرا می‌شود.

وی گفت: مرحله نخست طراحی ماهواره سنجشی پارس یک به اتمام رسیده  و فاز دوم طراحی مفهومی ماهواره از شهریور آغاز می‌شود.

معاون سازمان فضایی ایران درباره چگونگی ساخت ماهواره پارس1 گفت: ماهواره پارس یک از طریق 5 پژوهشگاه و به صورت رقابتی در حال ساخت است و هدف از ساخت آن شکل‌گیری بخش خصوصی سازنده ماهواره در کشور است.

 

* آخرین وضعیت دو ماهواره مخابراتی ناهید 1 و ناهید 2

صدر درباره آخرین وضعیت ماهواره‌های بومی مخابراتی نیز تصریح کرد: قرارداد ماهواره مخابراتی ناهید1 منعقد شده و در 6 ماهه نخست سال 96 آماده پرتاب می‌شود.

وی ادامه داد: قرارداد ماهواره ناهید 2 با پژوهشگاه فضایی منعقد شده و ماهواره ظفر علم و صنعت نیز در حال اجرا است.

 

*آخرین وضعیت تمامی ماهواره‌های سازمان فضایی

معاون سازمان فضایی ایران با اعلام آخرین وضعیت تمامی ماهواره‌‌های در دست اجرای سازمان فضایی ایران توضیح داد: ماهواره دانشگاه شریف به نام شریف ست یا دوستی آماده پرتاب و منتظر مجوز مراجع ذی‌صلاح است.

وی ادامه داد: ماهواره دانشگاه امیرکبیر با نام پیام در 3 ماهه نخست سال 96 آماده پرتاب و تحویل داده می‌شود.

صدر ادامه داد: ماهواره مخابراتی ناهید1 در پژوهشگاه فضایی در 6 ماهه نخست سال 96 آماده پرتاب می‌شود و ماهواره پارس 1 در مرحله طراحی مفهومی است و شاید به  سال زمان نیاز داشته باشد.

 

* ماهواره تحقیقاتی سها خارج از اهداف 1400 است

صدر در پاسخ به سوالی درباره اینکه اخیراً خبری درباره ساخت ماهواره سها به عنوان ماهواره عملیاتی توسط پژوهشگاه فضایی منتشر شده آیا این ماهواره جزیی از برنامه فضایی 1400 است، گفت: برخی مجموعه‌ها ممکن است پروژه‌های داخلی داشته باشند و پروژه‌های مختلفی را خارج از ماهواره‌های اهداف 1400 اجرا کنند.

وی گفت: سازمان فضایی ایران وارد مباحث پژوهشی داخلی مجموعه‌های دیگر نمی‌شود اما ماهواره اعلام شده سها جزو ماهواره‌های سازمان فضایی طبق اهداف 1400 نیست.

وی در پاسخ به سوال فارس درباره اینکه آیا ماهواره سها شانس پرتاب دارد یا برنامه‌ پرتاب نخواهد داشت، گفت: متولی موضوع پرتاب سازمان فضایی نیست و زیرمجموعه‌ای از یکی از بخش‌های کشور تولی‌گری پرتاب را برعهده دارد اما در حالت کلی در پروژه‌های تحقیقاتی توانمندساز ممکن است از هر 10 پروژه یکی به مرحله پرتاب برسد زیرا هزینه پرتاب به قدری است که پرتاب حتما باید توجیه‌پذیر باشد.

وی خاطرنشان کرد: یکی از اقداماتی که در دوره جدید فعالیت سازمان فضایی انجام شده مدیریت جمع کردن پروژه است. در دوره قبل بسیاری از پروژه‌های توزیع شده جمع نشده بود و مدیریت جمع کردن پروژه هنوز شکل نگرفته بود که در دوره جدید بسیاری از پروژه‌های نیمه تمام برای رسیدن به مرحله نیمه نهایی پیگیری و مدیریت شد.

 

* اعزام انسان به فضا بودجه نگرفت

صدر همچنین درباره تعیین تکلیف پروژه اعزام به فضا، گفت: سابقه پروژه اعزام به فضا به زمان تدوین برنامه بلند مدت هواپیمایی و فضایی برمی‌گردد که در آن زمان برای تدوین برنامه نیاز به شاخص‌های کمی برای اندازه‌گیری تحقق برنامه بود که بر آن اساس در حوزه هوایی ساخت سه فروند هواپیمای مسافربری بالای 100 نفره و در حوزه فضایی قرار دادن انسان در مدار درنظر گرفته شد.

وی ادامه داد: قرار دادن انسان در مدار یک پروژه 15 تا 20 میلیارد دلاری طی 15 سال پیش‌بینی شد که البته هیچ متولی در کشور چنین بودجه‌ای به چنین پروژه‌ای اختصاص نداد و امکان اختصاص آن نیز وجود نداشت. از این رو پروژه متوقف نشد اما اهداف دستاوردهای تکنولوژی آن تغییر کرد.

صدر ادامه داد: تغییر اهداف به صورت ارسال محموله به مدار و بازگرداندن آن بود که پژوهشگاه هوا فضا در صورت تخصیص منابع مالی در این پروژه پیشرفت خواهد کرد.

معاون سازمان فضایی ایران گفت: پروژه اعزام انسان به مدار 15 تا 20 میلیون دلار هزینه دارد که در 4 سال قبل از دولت آقای روحانی نیز 800 میلیارد تومان پروژه فضایی تصویب شد اما 80 میلیارد تومان به اجرا رسید و یکی از این پروژه‌ها قرار دادن انسان در مدار بود که همان زمان نیز بودجه نگرفت.

وی خاطرنشان کرد: در بخش هواپیمایی نیز اهداف بدون توقف با تغییر دستاورد تکنولوژی همراه شد و برای مثال ساخت 3 فروند هواپیمای 100 نفره مسافربری به توانمندسازی تکنولوژی تغییر کرد.

آخرین وضعیت ماهواره‌های ناهید و پارس 1

سه شنبه, ۲ خرداد ۱۳۹۶، ۰۲:۲۱ ب.ظ | ۰ نظر

سرپرست معاونت فناوری فضایی سازمان فضایی ایران گفت: ساخت ماهواره‌های مخابراتی و سنجشی از برنامه های راهبردی در حوزه ماهواره ها است که در حوزه ماهواره های مخابراتی ناهید 1 در مرحله تحویل گیری قرار دارد و قرارداد ناهید 2 منعقد شده، طراحی مفهومی ماهواره سنجشی پارس 1 نیز تا پایان شهریور انجام می شود.

به گزارش خبرگزاری فارس مجتبی سرادقی سرپرست معاونت فناوری فضایی سازمان فضایی ایران با اشاره به برنامه های راهبری این سازمان در حوزه ماهواره ها، افزود : ساخت ماهواره های مخابراتی و سنجشی از برنامه های راهبردی در حوزه ماهواره ها است که در حوزه ماهواره های مخابراتی ناهید 1 در مرحله تحویل گیری قرار دارد و قرارداد ناهید 2 نیز منعقد شده است.

وی با اشاره به فعالیت سازمان فضایی ایران از سال 85 در حوزه ماهواره سنجشی، تاکید کرد: در سال های گذشته این سازمان ساخت ماهواره های سنجشی را به 3 دانشگاه علم و صنعت، شریف و امیر کبیر واگذار کرده بود که در سطح آزمایشگاهی کاربرد داشتند و عملیاتی نبودند.

سرادقی تصریح کرد: پروژه صنعتی شریف ماهواره دوستی بود که در مرحله پرتاب است و ماهواره ظفر در دانشگاه علم و صنعت تولید شد و محصول دانشگاه امیر کبیر ماهواره پیام بود که  رونمایی شده است و تمام این فعالیت ها تجربیات کشور در حوزه ماهواره های سنجشی در چند سال گذشته است.

 

* تغییر شکل همکاری با دانشگاه ها در بخش فضایی

وی اظهار کرد: هر ماهواره در مسیر قرار گرفتن در مدار خود دارای چندین محصول است که از طراحی آغاز می شود و نخستین مدلی که از ماهواره ساخته می شود، مدل مهندسی آن است که برای شرایط فضایی هنوز آماده نیست و در این مرحله یک رونمایی انجام می شود و مرحله بعد ساخت مدل کیفی است و در انتها نیز مدل پروازی آن ساخته می شود تا در مدار قرار گیرد.  

وی با اشاره به تجربیاتی که در حوزه ساخت ماهواره های سنجشی به دست آمده، تصریح کرد: با توجه به سوابقی که در این زمینه بود مقرر شد شکل کار با دانشگاه ها تغییر کند و هر کدام از دانشگاه ها در زمینه ای از ساخت ماهواره همکاری داشته باشند و نتیجه کار در جایی به صورت متمرکز تبدیل به محصول شود.

سرادقی افزود: در چند سال گذشته ماهواره ها با کاربرد تحقیقاتی ساخته می شدند در صورتی ما در حال حاضر نیاز به ساخت ماهواره های عملیاتی داریم؛ اما ظرفیت ها و زیرساخت های یک دانشگاه برای اینکار کافی نیست.

 

*مهمترین دستاورد پارس1، انجام آن توسط بخش خصوصی است

 وی به پروژه ماهواره پارس 1 اشاره کرد و گفت: مهمترین دستاورد این پروژه انجام آن توسط بخش خصوصی است بطوری که در این پروژه از کسانی که در کشور تجربیاتی در ساخت ماهواره داشتند، خواسته ایم که طراحی مفهومی این پروژه را انجام دهند و در ادامه برای ساخت آن در قالب یک شرکت خصوصی اقدام کنند.

سرپرست معاونت فناوری فضایی سازمان فضایی ایران افزود: در اسفند ماه سال گذشته این فرآیند با حضور 6 مجموعه دانشگاه های شریف، امیرکبیر، علم و صنعت، خواجه نصیر  و مراکز تحقیقاتی ICT  انجام شد و با 4 دانشگاه تا پایان سال گذشته قرار داد منعقد شد و کار بر روی طراحی مفهومی این پروژه آغاز شده است، بر اساس پیش بینی ها تا پایان شهریور ماه سال جاری فاز نخست این پروژه که طراحی مفهومی ساخت ماهواره پارس 1 نام دارد، انجام می شود.

 

* فعالیت 4 دانشگاه در پروژه پارس 1 و ایجاد فضای رقابتی

وی با اشاره به اینکه این 4 دانشگاه کارها را به صورت موازی انجام می دهند، خاطر نشان کرد: این شکل کار نوعی رقابت را برای شناسایی توانایی آنها برای مدیریت این پروژه ایجاد می کند و با مشخص شدن مدیریت پروژه بقیه دانشگاه ها هم در کنار آن پروژه را به عهده می گیرند.

سرادقی با اشاره به فعالیت های 10 ساله این دانشگاه ها در حوزه ساخت ماهواره، تاکید کرد: با شناختی که از فعالیت های گذشته این دانشگاه ها داریم هر کدام در قسمتی از فناوری فضایی تخصص دارند و به نظر می رسد تقسیم کار مناسبی بین آنها انجام شود.

وی در ادامه تصریح کرد: باید از دولتی کردن حوزه فضایی فاصله بگیریم و به سمت خصوصی کردن این فعالیت ها حرکت کنیم که این روش مزیت های فراوانی از جمله چابک کردن فعالیت ها کم کردن هزینه و برخورداری از نیروی انسانی مناسب دارد.

 

*الزام ثبت فعالیت شرکت های فضایی در قالب شرکت های دانش بنیان

سرپرست معاونت فناوری فضایی سازمان فضایی ایران به الزام ثبت فعالیت این شرکت ها در قالب شرکت های دانش بنیان اشاره کرد و افزود: بعد از تشکیل شرکت های دانش بنیان، این شرکت ها در قالب یک مجموعه می توانند به صورت مشترک این پروژه را انجام دهند.

 

* تشکیل شرکت مادر برای پروژه پارس 1 تا پایان سال

وی تصریح کرد: با انجام این اقدامات تا پایان سال جاری ما شرکت مادری داریم که محوریت انجام  پروژه پارس یک، از طراحی اولیه تا آخر کار را عهده دار می شود و طرحی را نیز برای استفاده از بقیه شرکت های دانش بنیان این حوزه برای همکاری در ساخت این ماهواره ارایه می کند.

 

* لازمه موفقیت پارس 1 ارایه سرویس است

سرادقی ویژگی های این ماهواره را سنجشی و عملیاتی بودن آن عنوان کرد و افزود: ماهواره های قبلی مانند دوستی، ظفر و پیام برای به دست آوردن فناوری های مورد نیاز در این حوزه طراحی، ساخته و پرتاب می شوند تا در پروژه های دیگر بتوانیم از تجربیات آن استفاده کنیم و به نوعی پروژه ها اثبات فناوری هستند اما لازمه موفقیت پارس 1 در آن است که بتواند به کاربران ارایه سرویس کند.

وی با اشاره به اینکه رزولیشین این ماهواره 15 متر است، تاکید کرد: به همین علت کاربردهای ماهواره پارس 1  بسیار گسترده و متنوع است مانند کشاورزی، پایش زمین های کشاورزی و نقشه برداری و کاربرد های دیگر که امکان دریافت سرویس های متنوعی را از ماهواره پارس 1 می دهد.

سرپرست معاونت فناوری فضایی سازمان فضایی ایران درباره میزان سرمایه گذاری در این پروژه نیز گفت: با توجه به سرمایه گذاری و حضور شرکت های دانش بنیان خصوصی هزینه های ساخت این ماهواره نسبت به دیگر ماهواره ها کاهش می یابد اما با توجه به ابعاد و بزرگی کار و عملیاتی بودن این ماهواره و کارکرد 2 تا 3 ساله در مدار زمین هزینه آن نسبت به پروژه های دانشگاهی بیشتر می شود.

 

* پروژه پارس 1 در راستای ایجاد اشتغال پایدار و تحقق اقتصاد مقاومتی است

وی به تعریف این پروژه در حوزه اقتصاد مقاومتی اشاره کرد و تصریح داشت: با این پروژه نیروی های دانشگاهی که قبلا در این حوزه فعال بودند پراکنده نمی شوند به طوری که در 3 پروژه گذشته دانشگاهی دوستی ، ظفر و پیام  در هرکدام به طور متوسط بیش از 60 دانشجو نخبه همکاری می کردند و با این پروژه از خارج  شدن این نیروها و مغزها جلوگیری می شود.

سرادقی در ادامه گفت: همچنین با تشکیل شرکت های دانش بنیان در این حوزه و فعالیت این شرکت ها اشتغال کوتاه مدت ناپایدار به اشتغال پایدار با هدف توسعه و صادر کردن این فناوری تبدیل می شود و این شرکت ها می توانند سفارش ساخت ماهواره را از دیگر شرکت ها دریافت کنند که البته تاکنون چند درخواست از کشورهای همسایه در حوزه ساخت و پرتاب ماهواره هم داشتیم.

ماهواره‌های دوستی، ظفر و پیام عملیاتی نبودند

يكشنبه, ۳۱ ارديبهشت ۱۳۹۶، ۰۵:۴۲ ب.ظ | ۰ نظر

سرپرست معاونت فناوری فضایی سازمان فضایی ایران گفت: بر‌اساس پیش‌بینی‌ها تا پایان شهریور ماه سال جاری طراحی مفهومی ماهواره پارس 1 انجام می‌شود.

وزارت ارتباطات - مجتبی سرادقی افزود: ساخت ماهواره‌های مخابراتی و سنجشی از برنامه‌های راهبردی ما در حوزه ماهواره‌هاست  که در حوزه ماهواره‌های مخابراتی ناهید 1 در مرحله تحویل‌گیری قرار دارد  و قرارداد ناهید 2 نیز منعقد شده است.

وی گفت: در سال‌های گذشته این سازمان ساخت ماهواره‌های سنجشی را به 3 دانشگاه علم و صنعت، شریف و امیر کبیر واگذار کرده بود  که در سطح آزمایشگاهی کاربرد داشتند و عملیاتی نبودند.

سرادقی ادامه داد: پروژه صنعتی شریف ماهواره دوستی بود که در مرحله پرتاب است و ماهواره ظفر در دانشگاه علم و صنعت تولید شد و محصول دانشگاه امیرکبیر ماهواره پیام بود که رونمایی شده است. تمام این فعالیت‌ها تجربیات کشور در حوزه ماهواره‌های سنجشی در چند سال گذشته است.

وی گفت: هر ماهواره در مسیر قرارگرفتن در مدار خود دارای چندین محصول است که از طراحی آغاز می‌شود و نخستین مدلی که از ماهواره ساخته می‌شود، مدل مهندسی آن است که برای شرایط فضایی هنوز آماده نیست و در این مرحله یک رونمایی انجام می‌شود و مرحله بعد ساخت مدل کیفی است و در انتها نیز مدل پروازی آن ساخته می‌شود تا در مدار قرار گیرد. 

وی با بیان تجربیاتی که در حوزه ساخت ماهواره‌های سنجشی به دست آمده است، گفت: با توجه به سوابقی که در این زمینه بود، مقرر شد شکل کار با دانشگاه‌ها تغییر کند و هر کدام از دانشگاه‌ها در زمینه‌ای از ساخت ماهواره همکاری داشته باشند و نتیجه کار در جایی به‌صورت متمرکز تبدیل به محصول شود.

سرادقی افزود: در چند سال گذشته ماهواره‌ها با کاربرد تحقیقاتی ساخته می‌شدند در صورتی ما در‌حال‌حاضر نیاز به ساخت ماهواره‌های عملیاتی داریم؛ اما ظرفیت‌ها و زیرساخت‌های یک دانشگاه برای این کار کافی نیست.

وی درباره پروژه ماهواره پارس 1 گفت: مهم‌ترین دستاورد این پروژه انجام آن ازطریق بخش خصوصی است.

وعده پس‌گیری ماهواره «مصباح» ناکام ماند

يكشنبه, ۱۷ ارديبهشت ۱۳۹۶، ۱۱:۲۰ ق.ظ | ۰ نظر

موضوع باز پس گیری ماهواره بلوکه شده مصباح در کشور ایتالیا یکی از وعده های وزارت ارتباطات در دولت یازدهم بود که محقق نشد و مسئولان نتوانستند این ماهواره را به کشور بازگردانند.
به گزارش مهر، «ماهواره مصباح» یکی از نخستین پروژه های ماهواره ای پس از انقلاب محسوب می شود که پس از تعریف اولیه در اوایل انقلاب، ساخت نمونه آزمایشگاهی آن در سال ۷۵ توسط سازمان‎ ‎پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران (وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) آغاز شد. پس از آن، موافقتنامه ای میان وزارت علوم و وزارت ارتباطات برای ساخت این ماهواره به امضا رسید و از سال ۷۷ نیز یک شرکت ایتالیایی با امضای قرارداد با وزارت ارتباطات، مشارکت در ساخت مدل مهندسی و فضایی این پروژه را آغاز کرد.
درنهایت ماهواره مصباح در ۱۲ مرداد سال ۸۴ توسط سیداحمد معتمدی، وزیر وقت ارتباطات، رونمایی شد و قرار بود به فضا فرستاده شود اما به دلیل عدم همکاری کشورهای روسیه و ایتالیا برای پرتاب آن، سرنوشت این ماهواره پس از ۱۶ سال همچنان در ابهام قرار دارد.
آن زمان هزینه راه اندازی این ماهواره ایرانی ۱۰ میلیارد تومان اعلام شده بود و با وجودی که نزدیک به ۱۶  سال از طراحی و ساخت آن می گذرد اما به دلیل مشکلات تحریم در مصادره کشور ایتالیا قرار دارد و این کشور از تحویل آن به ایران خودداری کرده است.
ماهواره «مصباح» از نوع ماهواره های مدار پایین بوده و برای فعالیتهای علمی تحقیقاتی و آموزشی کاربرد دارد. شناسایی منابع آبی، خاکی و معدنی و هواشناسی و نیز کنترل شبکه های آب، برق، گاز و کمک رسانی در حوادث غیرمترقبه از جمله اهداف اولیه ساخت و پرتاب این ماهواره عنوان شده بود.

قول وزارت ارتباطات برای بازپس گیری «مصباح»
در ابتدای دولت یازدهم، وزیر ارتباطات و مسئولان سازمان فضایی ایران، از برنامه ریزی برای مذاکره با کشور ایتالیا برای بازپس گیری ماهواره ایرانی «مصباح» خبر دادند و پس از شرایط برجام، گفته شد که این مذاکرات با سرعت بیشتری در دستور کار قرار گرفته است.
محسن بهرامی رئیس سازمان فضایی ایران آن زمان گفته بود که «ما به دنبال حل مشکل و پرتاب ماهواره «مصباح» هستیم و مشکلات بین المللی پرتاب ماهواره «مصباح» پیگیری می‌شود.»
معاون وزیر ارتباطات اظهار داشت که «روند مذاکرات برای بازپس گیری این ماهواره به خوبی پیش می رود و از ما دعوت شده که در قالب هیاتی از آخرین وضعیت این ماهواره در ایتالیا بازدید کنیم.»

وی با تاکید بر اینکه با وجود گذشت چند سال از ساخت این ماهواره، همچنان معتقدیم «مصباح» قابلیت پرتاب دارد، تاکید کرده بود: با این وجود باید برای پرتاب این ماهواره، بررسی های بیشتری صورت گیرد تا ببینیم آیا پرتاب آن مقرون به صرفه خواهد بود یا خیر.

پیچیدگیهای قوانین بین المللی سد راه «مصباح»
پیگیریها برای بازپس گیری ماهواره بلوکه شده «مصباح» در سالهای اخیر ادامه داشت به نحوی که در اردیبهشت ماه ۹۵ رئیس سازمان فضایی بار دیگر تاکید کرد که «مشکلات به وجود آمده در حوزه قوانین بین المللی برای پرتاب ماهواره مصباح، در حال پیگیری است.»
بهرامی با اشاره به اینکه پیچیدگی هایی در قانون بین المللی برای ماهواره مصباح ایجاد شده که در صدد رفع آن هستیم، افزود: «برای پرتاب این ماهواره زمان دقیقی در دست نیست اما اقدامات لازم در این حوزه در حال انجام است.»
رئیس سازمان فضایی ایران، ماهواره مصباح را آماده پرتاب عنوان کرد و گفت: این ماهواره به سبب تحریم در ایتالیا نگهداری می‌شود که امید است اقدامات لازم برای پرتاب آن به زودی انجام شود.

«مصباح» قابلیت پرتاب ندارد
سال گذشته و پس از آنکه مذاکرات برای بازپس گیری مصباح راه به جایی نبرد، وزیر ارتباطات، موضع خود را در خصوص کاربرد این ماهواره تغییر داد و اعلام کرد: «این ماهواره مربوط به دولت قبل بوده که به دلیل تحریم ها، در کشور ایتالیا بلوکه شده است. امروز ماهواره های پیشرفته تری از مصباح داریم که می توانیم روی آن تمرکز کنیم اما چنانچه مسئولان سازمان فضایی ایران به این نتیجه برسند که این ماهواره قابلیت استفاده دارد، می توانیم آن را به کشور برگردانیم.»
اگر چه گفته می شد که به دلیل گذشت زمان از تعریف اولیه ماهواره «مصباح» و کاربردهایی که برای این ماهواره تعریف شده است، این ماهواره قابلیت پرتاب به فضا را نخواهد داشت اما در خردادماه سال ۹۵ رئیس سازمان فضایی ایران باردیگر از ادامه تلاش برای بازپس گیری ماهواره بلوکه شده «مصباح» از کشور ایتالیا و برنامه ریزی برای پرتاب این ماهواره ایرانی به مدار زمین خبر داد.
وی با اشاره به پیچیدگی هایی که این ماهواره با آن روبه رو است، اضافه کرد: «ماهواره «مصباح» پس از چندین بار رفت و برگشت در کشور ایتالیا توقیف شده است و پس از شرایط برجام، مذاکرات برای بازپس‌گیری آن از سر گرفته شده است. اگرچه مذاکرات برای بازپس گیری «مصباح» کند پیش می رود اما این تلاش ادامه دارد و متوقف نشده است.به موازات این مذاکره، مذاکرات برای پرتاب ماهواره مصباح نیز آغاز شده است.»
رئیس سازمان فضایی ایران خاطرنشان کرد: «با وجودی که زمان طولانی از ساخت ماهواره «مصباح» می گذرد، در حال برآورد و تصمیم گیری برای شرایط پرتاب این ماهواره هستیم. بر این اساس برآورد هزینه و سایر تصمیم‌گیری های ستادی در دستور کار قرار دارد.

برجام مشکل تحریم «مصباح» را حل نکرد
با وجودی که طبق اظهارات رئیس سازمان فضایی ایران، پس از برجام پیگیری برای بازپس گیری ماهواره مصباح به صورت جدی تری صورت گرفته است اما محمدحسن انتظاری معاون سازمان پژوهشهای علمی صنعتی ایران، در گفتگو با خبرنگار مهر، موضوع تحریم را دلیل حل نشدن این مشکل عنوان کرده است.
وی با تاکید براینکه به دلیل برخی بلاتکلیفی ها، این کار جلو نرفته است، اضافه کرد: در بازپس گیری ماهواره مصباح، کماکان بحث تحریم مطرح است.
مدیر وقت پروژه ماهواره مصباح درخصوص اظهاراتی که برای قابلیتهای این ماهواره پس از گذشت ۱۶ سال مطرح شده است، تاکید کرد: ماهواره مصباح، مبنای خوبی برای ساخت ماهواره های بزرگتر به حساب می آید و از نظر ما واقعا کاربردی است.
انتظاری گفت: بررسی مجدد طرح تجاری پروژه ماهواره مصباح از سوی سازمان پژوهشهای علمی صنعتی ایران، به یک شرکت خصوصی سپرده شد و جالب اینجاست که طبق بررسی های صورت گرفته مشخص شد که این پروژه نه تنها از نظر کاربردی قابلیت سودآوری دارد، بلکه از نظر تکنولوژیکی نیز راهی به جلو است.
وی با اشاره به اینکه مدارک این گزارش برای ارائه به هیات امنای سازمان پژوهشهای علمی صنعتی ایران آماده است،  گفت: به دلیل کاربردی بودن این پروژه، بخش خصوصی آمادگی خرید و اجرای «ماهواره مصباح» را دارد اما به دلیل مباحث تحریم، این پروژه همچنان در اختیار کشور ایتالیا است.
معاون سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران افزود: ما فکر می کردیم پس از شرایط برجام، این مساله حل شود، اما ظاهرا این اتفاق نیافتاد.

سازمان فضایی قرارداد جدید امضا کرد

شنبه, ۱۶ ارديبهشت ۱۳۹۶، ۱۰:۲۵ ب.ظ | ۰ نظر

سرپرست معاونت فناوری فضایی سازمان فضایی ایران گفت: قرارداد پروژه مشترک منظومه ماهواره کوچک دانشجویی اپسکو با همکاری سازمان فضایی ایران و دانشگاه بیهانگ چین در چند روز آینده منعقد می شود.
وزارت ارتباطات- مجتبی سرادقی، سرپرست معاونت فناوری فضایی سازمان فضایی ایران گفت: با توجه به تصویب و آغاز رسمی پروژه، طراحی و ساخت ماهواره کوچک دانشجویی اپسکو با مدیریت و همکاری سه کشور ایران، چین و پاکستان در چند روز آینده، قرارداد طراحی و ساخت بخش هایی از این منظومه بین سازمان فضایی ایران و دانشگاه بیهانگ به عنوان نماینده چین منعقد می شود و  این قرارداد سه سال به طول خواهد انجامید. وی گفت: سازمان فضایی ایران این پروژه را در داخل کشور با همکاری نهاد های توانمند داخلی از جمله دانشگاه های دارای تجربه و زیرساخت های فضایی مناسب انجام می دهد.
معاون فناوری سازمان فضایی ایران افزود: این پروژه منظومه ماهواره ای با هدف آموزش و انتقال دانش فنی به صورت مشترک میان هشت کشور عضو اپسکو (ایران، چین، پاکستان، ترکیه، مغولستان، پرو، تایلند و بنگلادش) انجام می شود و هدف آن ساخت یک منظومه شامل یک میکروماهواره 30 کیلوگرمی و دو کیوبست 3U است.
 وی افزود: ماموریت این منظومه ماهواره ای تصویربرداری از زمین، دوزیمتری، کنترل ترافیک هوایی، کنترل ترافیک دریایی،Formation Flying  و لینک بین ماهواره ای  است.

شورای عالی فضایی تعطیل شد؟

يكشنبه, ۳ ارديبهشت ۱۳۹۶، ۰۲:۱۸ ب.ظ | ۰ نظر

فاطمه سامعی - طبق زمان بندی برنامه ۱۰ ساله فضایی کشور، در سال ۹۶ باید پروژه اعزام انسان به فضا و پروژه بلوک انتقال مداری GEO و پرتاب ماهواره مخابراتی تکمیل می شد. بازگشت به مسیر برنامه فضایی، ساده‌ترین دلیل احیای جلسات شورای عالی فضایی است.

با روی کار آمدن دولت یازدهم ساختار فعالیت‌های فضایی در ایران دچار تغییراتی شد که در ادامه مسیر این فعالیت‌ها در کشور تعیین کننده بود. از جمله این تغییرات تغییر ساختار و  جایگاه شورای عالی فضایی به عنوان مرجع تصمیم‌ساز فعالیت‌ های فضایی در ایران بوده است.

در ابتدای دولت یازدهم، حسن روحانی نماینده‌ای را برای تعیین تکلیف ساختار و جایگاه جدید سازمان فضایی و پژوهشگاه فضایی طی 2 ماه مامور کرد که پیشنهاد خروجی این بررسی ها به شکل گیری ساختار جدید سازمان فضایی در ایران منتج شد.

 

*تغییر ساختار در آغاز دولت و بهم‌ریختگی حوزه فضا

پس از بررسی های دولت یازدهم، با مصوبه شورای عالی اداری در دی ماه 1393، مجموعه سازمان فضایی و پژوهشگاه فضایی به وزارت ارتباطات ملحق شد، پژوهشکده فضانوردی از پژوهشگاه فضایی منتزع شده و به عنوان پژوهشگاه هوا و فضا به وزارت علوم منتقل شد. مرکزی نیز به نام مرکز ملی فضایی و با حکم ریاست جمهوری در معاونت علمی ریاست جمهوری تشکیل شده و دبیرخانه شورای عالی فضایی برای سیاستگذاری امور فضا به سازمان فضایی واگذار شد. 

شورای عالی فضایی، عالی ترین مرجع رسیدگی به مسائل فضایی ایران زیر نظر رئیس جمهوری است که اساسنامه آن در بهمن ماه سال 83 از سوی سازمان مدیریت و برنامه ریزی تصویب شده است.

در مدتی که این تغییرات تصویب و اجرا شود - که بیش از 18 ماه به طول انجامید -بلاتکلیفی و سردر گمی در کل مجموعه فضایی کشور مشهود بود. 

هم‌اکنون پژوهشگاه هوا و فضا در وزارت علوم برنامه چندان متمرکز و مشخصی برای فعالیت نداشته و عدم اختصاص بودجه مناسب و عدم واگذاری پروژه بزرگ و سیستمی باعث شده که فعالیت‌های این پژوهشکده به شدت کاهش یابد. پروژه اعزام انسان به فضا نیز با صفر شدن بودجه آن تعطیل شده است.

در وزارت ارتباطات نیز، بودجه قطع شده پژوهشگاه فضایی تاحدودی برقرار شده است، اما در پی تحولات اخیر و ادامه‌دار شدن وقفه در فعالیت ها، نیروهای متخصص و نخبه پراکنده شده‌اند و تعدادی مهاجرت کرده و بعضا جذب سازمان های فضایی کشورهای دیگر شده اند.

علاوه بر این سازمان فضایی به عنوان بازوی اجرایی حاکمیتی در کنار مرکز ملی فضایی به عنوان متولی برگزاری شورای عالی فضایی دچار دوگانگی شدیدی شده و اختلافات بین این دو تشکیلات فزونی یافته است به گونه ای که جلسه شورای عالی فضایی در دولت یازدهم حتی یکبار هم تشکیل نشده و در این  3 سال مصوبات شورای عالی فضایی بلاتکلیف بوده است.

بهم ریختگی تشکیلات فضایی و سردرگمی ها و اصطکاک های درون سازمانی ایجاد شده یکی از نتایج برگزار نشدن جلسات شورای عالی فضایی است که اثرات آن در توقف برنامه فضایی ایران و از هم گسستگی سیاست های فضایی در کشور قابل مشاهده است.

 

*تعطیلی شورای نیمه تعطیل فضایی

بها ندادن به شورای عالی فضایی در حالی است که قانون مسئولیت‌های مهمی را برای این شورا دیده است.

از جمله مهم ترین وظایف و اختیارات این شورا، سیاست‌گذاری برای استفاده از فناوری های فضایی در بخش های امنیتی و استفاده صلح‌ آمیز از فضای‌ ماورای جو در چارچوب سیاست های کلی نظام با رعایت قوانین و مقررات کشور است.

دیگر وظایف این شورا عبارتند از: سیاست‌گذاری ساخت‌، پرتاب و استفاده از ماهواره‌های ملی تحقیقاتی در چارچوب سیاست های کلی نظام‌ با رعایت قوانین و مقررات کشور؛ ایجاد هماهنگی لازم میان تمامی دستگاه‌ های ذی‌ربط‌؛ ارایه پیشنهاد و تدوین برنامه‌ های بلندمدت و میان‌مدت مربوط به امور فضایی به دستگاه ها و سازمان های ‌دولتی و غیردولتی برای طی مراحل قانونی‌؛ تصویب برنامه‌های بلندمدت و میان‌مدت در بخش فضایی کشور.

طبق ماده 11 نیز دبیر شورا موظف است گزارش فعالیت ها و اقدامات انجام شده درمورد تصمیمات شورا را هر شش‌ماه یک بار تهیه کند و به اطلاع اعضا برساند. دبیر شورا در چارچوب جدید رئیس سازمان فضایی ایران است.

در ماده 7 اساسنامه شورای عالی فضایی نیز بر تشکیل جلسات این شورا حداقل دوبار در سال تاکید شده است اما از سوی دیگر مسئولان معتقدند شاید این تعداد جلسات سالانه توجیه و ضرورت نداشته باشد.

در دولت یازدهم با تغییر دوباره ساختار فضایی کشور که منجر به بازگشت این سازمان از ریاست جمهوری به وزارت ارتباطات شد، احتمال احیای شورای عالی فضایی تقویت شد که با تفویض اختیار اداره شورا از سوی رئیس جمهوری به معاون وی احتمال توجه به جایگاه و اهمیت جلسات شورا در این دولت بار دیگر  کمرنگ شد.

حسن روحانی در اواخر آذرماه سال 94 مسئولیت اداره جلسات شورای عالی فضایی را به معاون علمی خود تفویض کرد. این در حالی است که طبق ماده 8 اساسنامه شورای عالی فضایی کشور، جلسات شورا با حضور اکثریت اعضا و حضور رئیس جمهور و در غیاب وی معاون اول رئیس جمهور، رسمیت می یابد؛ اما روحانی با استناد به اصل 124 قانون اساسی مسئولیت اداره جلسات شورا را به سورنا ستاری سپرده است. تفویض اختیاری که شاید یکی از دلایل اختلاف بر سر برگزاری جلسات شورای عالی بین سازمان فضایی ایران و مرکز ملی فضایی باشد. دولتمردان در مرکز ملی فضایی معتقدند قانون این مرکز را مرجع ملی فضایی در ایران اعلام کرده اما در مقابل سازمان فضایی نیز همین نظر را دارند.

در مجموع شورای عالی فضایی از زمان تاسیس در سال 83 تاکنون وضعیتی نیمه فعال دارد و در حالیکه طبق اساسنامه باید سالانه حداقل 2 جلسه این شورا تشکیل می‌شد اما از 20 جلسه ممکن تاکنون فقط سه بار جلسات آن شده است.

 

*اولویتی برای برگزاری شورای عالی فضایی نیست/ وعده‌های چند باره جلسات محقق نمی شود

مدت‌ ها است مسئولان برای برگزاری جلسه شورای عالی فضایی تاریخ تعیین می‌کنند اما هیچ یک از این تاریخ‌ها به تشکیل جلسه منجر نشده است.

از مهرماه سال 94 با ایجاد دبیرخانه شورای عالی فضایی در سازمان فضایی ایران، این دبیرخانه به دنبال برگزاری نخستین جلسه شورای عالی فضایی در دولت یازدهم بوده که تاکنون این مهم محقق نشده است.

محسن بهرامی رئیس سازمان فضایی ایران  در تیرماه 95 با اعلام تصویب دستور جلسه نخستین جلسه شورای عالی فضایی در دولت یازدهم، گفته بود: اولویت برنامه های مرتبط با حوزه فضایی به تصویب برنامه 5 ساله و 10 ساله فضایی کشور اختصاص دارد.

وی گفته بود: درخواست برگزاری جلسه شورای عالی فضایی با حضور رئیس جمهور در نوبت است و پس از تعیین وقت از سوی دفتر رئیس جمهور زمان آن مشخص خواهد شد.

بهرامی پیش بینی کرده بود که با توجه به شرایط فعلی، جلسه شورای عالی فضایی حتما تا 2 ماه دیگر تشکیل شود. اما صحبت های بهرامی تحقق پیدا نکرد.

همچنین منوچهر منطقی رییس مرکز ملی فضایی در آذرماه 95 تشکیل جلسه شورای عالی فضایی تا پایان سال جاری را وعده داده است.

وی گفته: شورای عالی فضایی تا پایان سال جاری برای اصلاح راهبردهای 10 ساله اول فضایی یا صحه گذاری بر راهبردهای 10 ساله دوم تشکیل خواهد شد. کار این شورا ترسیم راهبردها و مشخص کردن بودجه های مربوط به پروژه های حوزه فضا است. به این معنی که تصمیم گیری در زمینه سیاست های کلان فضایی کشور در این شورا گرفته می شود و ریزبرنامه ها در دیگر مراکز و دستگاه های اجرایی کشور انجام می شود.

برگزاری جلسه طبق وعده منطقی هم میسر نشد تا سرانجام تشکیل جلسه شورای عالی فضایی به سال آینده موکول شود.

در آخرین اظهار نظر محمود واعظی وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در روزهای پایانی سال 95 در پاسخ به سوال خبرنگار فارس درباره اینکه پیش از این تشکیل یک جلسه شورای عالی فضایی تا پیش از پایان سال وعده داده شده بود، آیا امکان برگزاری این جلسه هنوز وجود دارد؟ گفت: شورای عالی فضایی حدود 6 یا 7 سال پیش برنامه 10 ساله نقشه راه فضایی کشور را تدوین کرده بود. اکنون دبیرخانه بسیار فعال است و تا اسفند ماه برنامه فضایی 10 ساله دوم هم آماده شد که دو هفته پیش در جلسه‌ای آن را بررسی کردیم. اما به دلیل مشغله‌های آقای رئیس جمهور و آقای جهانگیری امیدواریم این جلسه اوایل سال جدید برگزار شود.

 

*چرا تشکیل جلسه شورای عالی فضایی ضروری است؟

از جمله وظایف شورای عالی فضایی ترسیم راهبردهای حوزه فضا است.

برنامه فضایی 10 ساله و سند جامع توسعه هوافضا مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی سند کاملی برای راهبرد فضا در کشور است که بهتر است حرکت طبق سند انجام شود و تخصیص بودجه مناسب براساس برنامه و پروژه های مصوب شورای عالی فضایی به ویژه برای تحقیقات فضایی می‌‌تواند حوزه فضایی را در مسیر بالندگی قرار دهد.

اما در حال حاضر فعالیت‌های فضایی در کشور طبق سند جامع توسعه هوافضا یا برنامه فضایی 10 ساله پیگیری نمی شود. سند جامع توسعه هوافضا که به طور کامل کنار گذاشته شده است و برنامه فضایی 10 ساله نیز نیمه کاره رها شده است.

این برنامه دارای 5 محور کلی ماهواره، ماهواره بر، کاربردهای فضایی، اعزام انسان به فضا و ایستگاه زمینی است.

طبق زمان بندی برنامه 10 ساله که تقریبا از سال 91 از مسیر خارج شده است؛ در سال 96 باید پروژه اعزام انسان به فضا محقق و پروژه بلوک انتقال مداری GEO و پرتاب ماهواره مخابراتی تکمیل می شد.

سازمان فضایی ایران فعلا اقداماتی روی کاربردهای فضایی در چارچوب برنامه 10 ساله اول انجام داده است و در سایر بخش ها پروژه ای مشاهده نمی شود. از نظر تخصیص بودجه نیز در سال 93 بودجه فعالیت‌های فضایی به شدت کاهش یافت، در سال 94 بودجه مقداری تخصیص یافت و در سال 95 سازمان فضایی به دنبال خرید ماهواره رفته است.

برنامه 10 ساله دوم نیز که چندی است مدیران دولت یازدهم از آماده شدن آن و انتظار برای طرح در شورای عالی فضایی خبر می‌دهند جابه‌جایی اولویت های برنامه 10 ساله اول است؛ این برنامه اواخر سال 92 بازبینی شد و اواخر سال 93 آماده شد؛ بنابراین این برنامه 3 سال است که آماده و در برزخ است.

بنابراین اساسی ترین اولویت و ضرورت تشکیل جلسه شورای عالی فضایی می‌تواند پیگیری اهداف و ارزیابی تحقق برنامه 10 ساله باشد که روزی با خرد جمعی کارشناسان تهیه شده تا فعالیت های فضایی کشور را از مسیر سردرگمی و سرگردانی به مسیر برنامه برگرداند. (منبع:خبرگزاری فارس)

ماهواره‌های ایران روی زمین ماندند

جمعه, ۱۱ فروردين ۱۳۹۶، ۰۳:۱۸ ب.ظ | ۰ نظر

با وجود قول های متعدد مسئولان هوافضای کشور برای پرتاب حداقل یک ماهواره در سال ۹۵، این وعده در سالی که گذشت محقق نشد و ماهواره های «دوستی» و «ناهید ۱» به فضا فرستاده نشدند.

به گزارش خبرنگار مهر، ایران با سابقه پرتاب حداقل ۴ ماهواره به مدار پایین زمین (لئو) در زمره ۱۰ کشور صاحب فناوری فضایی قرار دارد و آنطور که مسئولان بخش هوافضای کشور بر آن تاکید دارند هم اکنون کشورمان به دانش ساخت ماهواره دست یافته و درحال تکمیل کردن این دانش است.

براین اساس اگرچه مسئولان وزارت ارتباطات و سازمان فضایی کشور در آغاز به کار دولت یازدهم، بارها براین موضوع تاکید داشتند که نباید در مقوله‌ فناوری‌های فضایی، فقط روی پرتاب ماهواره تمرکز کرد اما در سالی که گذشت موضوع طراحی، ساخت و پرتاب ماهواره از جمله مهمترین موضوعاتی بود که از سوی مسئولان به طور متعدد عنوان و وعده هایی برای تعیین تکلیف ماهواره های روی زمین مانده دانشگاهی، نظام مند کردن ساخت ماهواره ها و نیز پرتاب ۲ ماهواره ساخته شده، داده شد.

با این وجود نگاهی به وضعیت این بخش در سال ۹۵ نشان می دهد که برخی از وعده های مسئولان عملیاتی نشد؛ اگرچه موفقیتهایی در خصوص رسیدن به هدف داشتن ماهواره بومی تا حدی تحقق یافته است.

 

ساخت ماهواره بومی «پارس ۱» کلید خورد

نهایی شدن قرارداد ساخت ماهواره بومی سنجش از دور «پارس ۱» با یک شرکت روسی و آغاز به کار این پروژه را شاید بتوان از جمله مهمترین اتفاقاتی دانست که در سال ۹۵ در حوزه فناوری فضایی رخ داد. این ماهواره قرار است مطابق با اهداف برنامه ششم توسعه تا ۵ سال آینده به عنوان نخستین ماهواره کاملا بومی و عملیاتی در مدار زمین قرار گیرد و تحت اختیار کامل ایران، مدیریت شود.

براین اساس طی مذاکرات صورت گرفته میان وزارت ارتباطات ایران و شرکت فضایی «کاسماس» روسیه ، قرارداد ساخت این ماهواره منعقد و مراحل ساخت آن با کسب مجوز از شورای اقتصاد و تدوین پیوست مربوطه، آغاز شد.

در این زمینه محمود واعظی وزیر ارتباطات گفته بود: «ساخت ماهواره عملیاتی سنجش از دور، زمان بر است و قابل قیاس با ماهواره های کوچک و دانشجویی که تاکنون ساخته ایم، نیست. روسها حتی تمایل دارند که مسئولیت پرتاب ماهواره های ساخته شده و کوچک ما را برعهده بگیرند و به محض آنکه ما بخواهیم، آن را انجام می دهند. اما در این پروژه ما چشم انداز بسیار وسیع تری را دیده ایم و همانطور که قول داده بودیم در آینده نزدیک ۲ ماهواره ملی سنجش از دور و مخابراتی را عملیاتی می کنیم.»

از سوی دیگر وی از طراحی و ساخت این ماهواره به عنوان نخستین ماهواره مشارکتی با همکاری تمامی دانشگاه ها و مراکز پژوهشی در حوزه هوافضا و طبق دستور رئیس جمهور نام برد و گفت: طبق تأکیدات رئیس‌جمهور در حوزه فناوری فضایی به جای پراکنده‌کاری و ساخت ماهواره‌های جداگانه در دانشگاه‌ها، مرکزیتی را تحت مدیریت سازمان فضایی ایران ایجاد کرده‌ایم تا سرعت فعالیت در بخش فضایی کشور افزایش یابد و این سیاست را در رابطه با ماهواره‌های آزمایشی سنجشی و مخابراتی به کار گرفته‌ایم.

محمود واعظی تاکید کرد: بر این اساس اول با تشکیل کنسرسیوم مشترک فضایی توسط سازمان فضایی ایران، ساخت اولین ماهواره مشارکتی با همکاری دانشگاه ها و مراکز پژوهشی در پروژه «پارس ۱»، آغاز شد.

درهمین حال برنامه ریزی برای ساخت ماهواره مخابراتی بومی نیز در سال ۹۵ صورت گرفت و مذاکرات متعددی با ۴ کشور فرانسه، روسیه، چین و کره جنوبی در این زمینه انجام شد تا همانند یک ماهواره بومی سنجشی، ایران تا ۱۰ سال آینده دارای یک ماهواره مخابراتی بومی کاملا عملیاتی شود؛ اما تاکنون این مذاکرات نهایی نشده است.

 

ماهواره «دوستی» به فضا نرفت

با وجودی که رئیس سازمان فضایی، وزیر ارتباطات و رئیس مرکز ملی فضایی بارها از برنامه ریزی برای پرتاب ماهواره دانشگاه شریف با نام «دوستی»، که در سال ۹۴ توسط رئیس جمهور رونمایی شده بود، سخن به میان آورده و حتی از انجام مذاکرات برای پرتاب با ماهواره بر بومی خبر داده بودند، اما پرتاب این ماهواره به سال ۹۵ نرسید.

در این زمینه گفته شده بود که ماهواره «دوستی» آماده پرتاب است و مذاکرات پرتاب آن نیز انجام شده و تا پایان سال ۹۵ این ماهواره به عنوان ماهواره سنجشی به فضا پرتاب خواهد شد اما این وعده محقق نشد.

 

ماهواره های «ناهید۱» و «پیام» رونمایی شدند

همزمان با روز ملی فناوری فضایی در بهمن ماه سال ۹۵ ماهواره مخابراتی «ناهید۱» ساخت پژوهشگاه فضایی ایران و ماهواره سنجشی «پیام» ساخت دانشگاه امیرکبیر که مراحل کیفی خود را گذراندند، با حضور رئیس جمهور رونمایی شدند.

طبق اظهارات مسئولان، قرار شد ماهواره مخابراتی «ناهید یک» با ماهواره بر بومی «سفیر» و در ارتفاع ۳۰۰ کیلومتری از سطح زمین، به فضا پرتاب شود. پرتاب این ماهواره نیز از دیگر وعده های مسئولان هوافضای کشور برای سال ۹۵ بود که به تحقق نرسید. درهمین حال ماهواره «پیام» که ماهواره سنجشی است قرار است با «ماهواره بر سیمرغ » تا حدود ۵۵۰ کیلومتر از سطح زمین برود.

درسالی که گذشت رئیس سازمان فضایی ایران با تاکید بر نظم به وجود آمده در اجرای پروژه های فضایی، اعلام کرد: بسیاری از ماهواره های دانشگاهی که تا پیش از این تعلل داشته و روی زمین مانده بودند فعال شدند و برای آنها قرارداد منعقد کرده‌ایم.

 

عملیات ساخت ماهواره مخابراتی «ناهید ۲» آغاز شد

پروژه ساخت ماهواره مخابراتی «ناهید ۲» پس از اتمام کار ماهواره مخابراتی «ناهید ۱» آغاز و مراحل طراحی و ساخت آن به پژوهشگاه فضایی ایران سپرده شد.

این پروژه از جمله برنامه‌های راهبردی کشور برای دستیابی به ماهواره‌های مخابراتی زمین‌آهنگ است که با اجرای این ماهواره تحقیقاتی، کشورمان یک گام دیگر به دستیابی به این فناوری فضایی نزدیک می‌شود.

مأموریت ماهواره مخابراتی «ناهید ۲»، تمرکز بر توسعه و آزمون فناوری‌های اساسی مورد نیاز برای رسیدن به ماهواره‌های مخابراتی زمین‌آهنگ است که با عمر عملیاتی دو سال می‌تواند ارتباط مخابراتی و اندازه‌گیری تشعشعات و آزمون ارتباط همزمان تلفنی را انجام دهد.

از جمله مشخصات این پروژه، طراحی و ساخت ماهواره‌ای در ابعاد ۶۴ در ۶۴ سانتیمتر و به وزن ۱۰۰ کیلوگرم است که در ارتفاع ۵۰۰ کیلومتری زمین و در زاویه ۵۵ درجه مداری قرار می‌گیرد.

قرار است این ماهواره مخابراتی طی ۴۸ ماه آینده طراحی و ساخته شود و از جمله اهداف آن، کسب دانش و فناوری انتقال مداری و توسعه و تثبیت بخشی از فناوری‌های ضروری در محموله‌های مخابراتی، توان الکتریکی و سیستم‌های پیشرانش عنوان شده است.

 

اتمام طراحی و ساخت ماهواره ظفر به سال ۹۶ موکول شد

درسال ۹۵ وضعیت طراحی و ساخت ماهواره ظفر نیز تعیین تکلیف نشد و منوچهر منطقی رئیس مرکز ملی فضایی ایران از اتمام طراحی و ساخت ماهواره ظفر در سال ۹۶ خبر داد.

وی با اشاره به پروژه های تعریف شده برای توسعه فناوری فضایی در کشور و با همکاری دانشگاهها و نیز کارهای انجام شده توسط شرکتهای دانش بنیان گفت: از جمله این پروژه ها می توان به ماهواره های دانشجویی دوستی (شریف ست)، ناهید، آت ست، ظفر و مصباح ۲ اشاره کرد که تمامی این ماهواره‌ها تعیین تکلیف شده‌اند.

وی گفت: ماهواره مصباح ۲ درمرحله طراحی و ماهواره امیرکبیر و ظفر از جمله ماهواره‌های در دست مطالعه محسوب می‌شود. درهمین حال قرارداد «ماهواره ظفر» نیز در حال بازنگری است.

از سوی دیگر محسن بهرامی نیز با بیان اینکه قرارداد پرتاب سه ماهواره به فضا منعقد شده است، گفته بود: ماهواره دوستی از دانشگاه شریف نخستین ماهواره ای است که نیمه دوم سال ۹۵ پرتاب می شود. همچنین تلاش می شود ماهواره طلوع از صاایران و ماهواره آت ست از دانشگاه امیرکبیر تا ظرف یک سال آینده به فضا پرتاب شوند.

 

طراحی مفهومی نانوماهواره مکعب ایرانی به اتمام رسید

در سال ۹۵ طراحی مفهمومی ساخت نانوماهواره مکعب ایرانی نیز به اتمام رسید و رئیس سازمان فضایی ایران اظهار امیدواری کرد که این ماهواره ها در آینده نزدیک، جایگزین ماهواره های سنگین می شوند.

به گفته بهرامی، ماهواره های مکعبی با نگاه به آینده طراحی و برنامه ریزی می شوند و کوچک بودن آنها دلیل بر ناتوان بودن این نوع ماهواره ها نیست بلکه با توجه به پیشرفت های علمی در آینده نزدیک، این ماهواره ها جایگزین ماهواره های سنگین خواهد شد.

معاون وزیر ارتباطات افزود: به منظور گسترش فناوری فضایی در میان قشر دانشگاهی، سازمان فضایی ایران در اواخر سال ۹۴ اقدام به برگزاری مسابقه دانشجویی طراحی و ساخت نانوماهواره مکعب ایرانی کرد. درهمین حال به سازمان همکاری های فضایی آسیا و اقیانوسیه (اپسکو) پیشنهاد شد که این مسابقات به صورت منطقه ای برگزار و ماهواره های برگزیده توسط این سازمان به فضا پرتاب شود که در صورت تصویب در شورای اپسکو که سال ۹۶ در تهران برگزار خواهد شد این مهم انجام می شود.

برنامه فضایی ایران بیش از 3 سال تعطیل است

دوشنبه, ۹ اسفند ۱۳۹۵، ۰۱:۵۰ ب.ظ | ۰ نظر

در شرایطی که سه سال است پروژ­ه­های فضایی مانند فرستادن موجود زنده به فضا متوقف شده است و دوسال است که ماهواره­ای پرتاب نشده است، برنامه ثریا میزبان دکتر محسن بهرامی رئیس سازمان فضایی ایران و معاون وزیر ارتباطات بود تا به ریشه یابی این وقفه سه ساله بپردازد. این در حالی است که رهبر انقلاب حدود چهار ماه پیش در دیدار با نخبگان علمی جوان از روند کند صنعت فضایی گلایه و ابراز نگرانی کردند و از مسئولین امر مطالبه کردند که این طرح­­های مهم نباید مطلقا تعطیل یا نیمه تعطیل باشد.

مهمترین محورهای این برنامه به شرح زیر است:

به برکت برجام، فناوری فضایی ایران هم مثل هسته ای مشرف به تعطیل است

 آیا عدم‌ پرتاب ماهواره ها هم از توافقات نانوشته برجام بوده است؟

چرا بعد از لوزان ماهواره­ای پرتاب نشده است؟

مذاکرات برجام روی برنامه پرتاب­های ما در حوزه فضایی تاثیر گذاشته است...

 خروج متخصصان فضایی کشور در پی رکود فناوری فضایی

 فاکس نیوز مدعی شد، پرتاب ماهواره ایران در دهه فجر از روی سکوی پرتاب متوقف شده؛ چرا هیچ‌مسوولی این خبر را تکذیب نمی‌کند؟!

 رییس پژوهشگاه هوافضا:طبق برنامه باید در این سه سال هفت کاوشگر پرتاب می شد اما هیچ کدام انجام نشد!

 این سوال که چرا دوسال است ما پرتاب ماهواره نداریم، مطالبه مردم است

رئیس سازمان فضایی: قبول داریم که پروژه فرستادن انسان به فضا روی زمین مانده است

برنامه فضایی ایران بیش از سه سال است که تعطیل است...

شورای عالی فضایی حتی یک بار هم در دولت یازدهم تشکیل نشده است

چهار ماه پیش رهبر انقلاب هشدار دادند که روند پروژ­ه­های فضایی کند شده است

محسن مقصودی در ابتدای برنامه از دکتر بهرامی پرسید: چرا برخی از پروژه‌های فضایی تعطیل و یا نیمه تعطیل است و قرار است چه اتفاقی برای این پروژه­های علمی رخ بدهد؟

دکتر محسن بهرامی، رئیس سازمان فضایی ایران و معاون وزیر ارتباطات در پاسخ اظهار داشت: این حرف شما درست است و زمانیکه ما کا را تحویل گرفتیم بسیاری از پروژه ها زمین‌­­گیر شده بودند؛ در این مدت همه پروژه­هایی که در حیطه عمل سازمان بوده است راه اندازی شده است بطور مثال پروژه "دوستی شریف" آماده پرتاب است و مدل کیفی ماهواره "امیر کبیر" و "ناهید" نیز تقریبا تمام شده است. "ظفر" علم و صنعت یک پیچیدگی قراردادی داشت که حل و فصل شد و همچنین قرارداد "ناهید 2" را بسته­ایم.

مقصودی افزود: شما قبول دارید که روند در این مدت کند شده است و رهبر انقلاب در چهار ماه قبل این هشدار را دادند که روند کند شده است و شما نیز دوسال است که رئیس سازمان فضایی هستید.

بهرامی تصریح کرد: شرایط به آن شکلی که به رهبری گزارش شده است، نیست؛ این پروژه ها در این دوسال دوباره تست شدند و در این چهار ماه جواب دادند.

به گزارش فارس رئیس سازمان فضایی افزود: فضا فقط ماهواره و پرتاب نیست و به همین دلیل ما حجم زیادی از کارهای دیگر را پیش می‌بریم بطور مثال مرکز ماهدشت ما راه اندازی شده است و یک مرکز داده خیلی مفصل خواهیم داشت که انشاالله شش ماه دیگر آماده خواهد شد.

وقتی نقشه جامع علمی کشور یک حرف کلیشه­ای می­شود

مقصودی تاکید کرد: اصل بحث پرتاب‌گرها و ماهواره هاست و چیزی است که مردم و کارشناسان از سازمان فضایی انتظار دارند و این مباحث نیز در سند سازمان شما و نقشه جامع علمی کشور هم آمده است.

بهرامی در پاسخ گفت: این حرف‌ها کلیشه­ای است! چراکه ما درباره این سند بحث داریم بالاخره ماهم یک کارشناسی هستیم که 35 سال است در این حوزه فعالیت می­کنیم!

چه کسی گفته پرتاب انسان به فضا راهبردی است؟!!

محسن مقصودی گفت: این نظر شخصی و کارشناسی شماست اما شما الان مسئول هستید و این سند پیش روی شماست؛ الان در نقشه جامع علمی کشور فناوری فضایی راهبرد الف و جزء اولین اولویت کشور است ولی ما نمی‌دانیم چرا پروژه پرتاب انسان به فضا خوابیده است؟

دکتر بهرامی در پاسخ خاطرنشان کرد: چه کسی گفته پرتاب انسان به فضا راهبردی است؟!

مجری ثریا گفت: بالاخره این پروژه جایگاه قانونی دارد یا خیر؟

رئیس سازمان فضایی تصریح کرد: بنده با این طرح مخالف هستم اما چون در سند سازمان فضایی آمده است بنده باید بعنوان مسئول سازمان فضایی این طرح را آماده کنم؛ شواریعالی عطف برای پروژه فرستادن انسان به فضا یک پولی گذاشته است که آن پول قطع شده است؛ چرا گذاشتند و چرا قطع شده؟ من در جریان این تصمیمات نیستم. اما ما برنامه هایی را آماده کرده‌ایم که اگر شورایعالی فضایی تشکیل شد این طرح را ببریم در برنامه­هایی که سازمان باید انجام بدهد.

وی در ادامه گفت: وظیفه شورای عطف نبوده که این پروژه را تعریف کند تا چنین مشکلاتی پیش بیاید اما اگر در شورایعالی فضایی این طرح تصویب شده بود الان جزء برنامه­های دیگر سازمان فضایی بود.

این سوال که چرا دوسال است ما پرتاب ماهواره نداریم، مطالبه مردم است

مقصودی گفت: بحث الان شورای عطف نیست بلکه اصل بحث این است که این طرح دستیابی ارسال انسان به فضا بخشی از سند جامع علمی کشور است و سندی است که رهبر انقلاب پیگیری کردند و شورایعالی فرهنگی این سند را تصویب کرده­اند.

دکتر مهدی بهرامی گفت: مسئول اجرای سند جامع علمی کیست؟­ فقط سازمان فضایی مسئول اجرا نیست و ما نیز برنامه­ای آماده کردیم که در شورایعالی فضایی این برنامه را مصوب کنیم که جزئی از برنامه­‌های سازمان فضایی بشود.

مقصودی پرسید: تا کی این روند طول خواهد کشید؟

رئیس سازمان فضایی گفت: این دیگر به من ربطی ندارد!

محسن مقصودی تصریح کرد: این سوال که چرا دوسال است ما پرتاب ماهواره نداریم، مطالبه مردم است. اینکه چرا سه سال است کاوشگران ما برای ارسال موجود زنده به فضا پرتاب شده­اند مطالبه به حقی است. دکتر امی به ما گفتند که طبق برنامه، ما در این سه سال باید هفت تا پرتاب انجام می­دادیم که هیچ کدام انجام نشده است.

رئیس سازمان فضایی تصریح کرد: قرار شده پرتاب­گر برای ما تامین بشود تا ما از سال بعد بتوانیم کاوشگر­ها را پرتاب کنیم. خیلی خوب است که بتوانی هرسال دوتا ماهواره پرتاب و تست کنیم اما اینقدر بودجه نداریم. انشاالله ماهواره­های "دوستی"، "پیام" و "ناهید 1" تا یک سال و نیم آینده باید پرتاب شوند. ما اصلا نمی‌خواهیم بخش فضا را که باید خدمات اجتماعی ایجاد کند و یک کار راهبردی است را به یک بخش ساخت و پرتاب ماهواره محدود کنم.

تغییرات ساختاری بیهوده در ساختار فضایی کشور باعث تلف شدن نیروی انسانی و بیت المال می‌­شود

در این بخش از برنامه نوید مقصودی، کارشناس ارشد هوافضا با ارائه اسلایدهایی اظهار داشت: در رابطه با تغییرات ساختاری سازمان فضایی باید بگوییم که وقتی شما برنامه­ای دارید و یک هدفی دارید نیاز به ابزار دارید و ساختار بخشی از این ابزار است؛ اینکه شما یک سازمانی را خوب یا بد درست می­کنید و در یک زمانی این ساختار را کاملا برهم می­زنید و کاملا به عقب برمی­گردید باید بدانید که از نیروی انسانی، وقت و پول بیت المال هزینه کرده­اید.

وی در ادامه گفت: در زمانی که بابت برنامه های فضایی هزینه می­شد تاثیر مستقیمی بر روی جذب دانشجوی و کیفیت آنها داشت؛ در دورانی که هزینه می­شد و پرتاب­ها بصورت منظم صورت می­گرفت کیفیت دانشجویان هوافضا بسیار بالاتر بود چون افق ترسیم کرده بودیم و دانشجویان و دبیرستانی­های ما با نگاه باز انتخاب کردند و در آن زمان در اوج پرتاب­های فضایی بودیم  اما اکنون این افق با شرایط نامطلوبی روبرو شده است.

وقتی شما به دانشجو و استاد کار ندهید بیکار نمی­نشینند و برای خارج کار می­‌کنند

نوید مقصودی تصریح کرد: در زمان اوج صنعت فضایی حدود 1346 تا مقالات علمی داشتیم که در این سه سال اخیر افت شدیدی کرده است اما نکته اساسی این است که رشد مقالات ایرانی­ها در مجلات isi افزایش پیدا کرده است چراکه وقتی شما به دانشجو و استاد کار ندهید بیکار نمی­نشینند و پروژه­های کاری­شان را به فضای بیرونی کشور می­دهند.

اماراتی­‌ها به دنبال جذب متخصصین صنعت فضایی ایران

این کارشناس ارشد فضایی اظهار داشت: ما در پرتاب­های فضایی چیزی به اسم شکست نداریم؛ در فناوری فضایی هر پرتاب معادل آزمایش و تجربه است بنابراین این نگرشی که فقط به دنبال موفقیت است یک نگرش کاملا تبلیغاتی است.

وی افزود: کشور مانند پاکستان که کشوری فقیر است و روابط خوبی با دنیا ندارد به موفقیت­های خوبی در این حوزه رسیده است؛ کشوری مانند ترکیه یک میلیارد دلار کنار گذاشته است و به دنبال ایستگاه پرتاب و مرکز کنترل است؛ امارات چندسال است وارد این صنعت شده است و افقی گذاشته است که بعنوان اولین کشور عربی و اسلامی می­خواهد کاوشگر به مریخ بفرستد که البته ممکن است نتواند چنین کاری بکند اما به هر حال برای صنعت خودش افق تعیین کرده است. نکته قابل توجه اینجاست که حتی اماراتی­ها به دنبال جذب متخصصین صنعت فضایی ما هستند.

رئیس سازمان فضایی: قبول داریم که پروژه فرستادن انسان به فضا روی زمین مانده است

دکتر بهرامی در ادامه افزود: ما قبول داریم که پروژه فرستادن انسان به فضا روی زمین مانده است.

محسن مقصودی اظهار داشت: اینکه اصل قضیه را می­پذیرید، خوب است اما باید علت یابی کنیم و ببینیم که چرا این پروژه­ها روی زمین مانده است.

دکتر بهرامی گفت: از طرفی هم باید بپذیریم که یک بخش زیادی از کاری که روی زمین مانده بود را همکاران ما انجام دادند و کارهای دیگری را هم پیش بردند.

مجری ثریا گفت: باید قبول کنیم که ساختار فضایی کشور ایراد دارد چرا که یک ساختار عریض و طویلی ایجاد کرده­ایم که چند تا وزارتخانه هرکدام با برنامه خاص خودشان کار می­کنند.

رئیس سازمان فضایی اظهار داشت: بهتر بود که مسئولین دیگر هم اینجا بودند و توضیح می­دادند که چرا چنین ساختاری ایجاد شده است؟ چون قانون اینگونه می­گوید که همه این کارها باید در شورایعالی فضایی تصویب شود و دبیرخانه آماده کند و درنهایت سازمان هم مسئول اجرایی است.

موازی کاری در ساختار فضایی

محسن مقصودی گفت: سوال اینجاست که چرا شورایعالی فضایی که همه این اقدامات باید ذیل آن تعریف بشود در دولت جدید سه سال و نیم است تشکیل نشده و دولت قبل هم فقط سه بار تشکیل شده است اما در دولت قبل برنامه ده ساله تصویب شده بود و رئیس سازمان فضایی به نوعی معاون رئیس جمهور بود بنابراین مشکل خاصی پیش نمی­آمد.  بالاخره باید این رکود صنعت فضایی را ریشه یابی بکنیم یا خیر؟ شما یک برنامه ده ساله برای خودتان دارید و آقای دکتر منطقی هم یک برنامه ده ساله در مرکز ملی فضایی زیر نظر معاونت علمی هم یک برنامه ده ساله دیگر دارد!

دکتر بهرامی درپاسخ گفت: همه می­توانند این برنامه را بنویسند.

مقصودی گفت: این ناهماهنگی است و همه این ناهماهنگی­ها باید در شورایعالی فضایی حل و فصل بشود که این شورا هم تشکیل نمی­شود. آیا شواریعالی فضایی اولویت دولت است یا خیر؟

کم کاری این دولت را هم با کم کاری های دولت­های دیگر در یک جدول حساب کنید!

دکتر بهرامی اظهار داشت: وقتی پنج تا دولت عوض شده و فقط چهار بار این شورا تشکیل شده است این عدم تشکیل جلسات در این دولت را هم در همان جدول حساب کنید! وظیفه ما این بوده که از اقای رئیس جمهور تقاضای نوبت کنیم که این شوراهم مانند خیلی دیگر از شوراها تشکیل نشد.

بعد از لوزان پرتابی نداشته­‌ایم

محسن مقصودی گفت: دوسال است که پرتابی نداریم، ارسال موجود زنده به فضا سه سال است روی زمین مانده است، بودجه­های پروژهس­ها 8درصد تخصیص پیدا کرده و و ضعیت دانشگاه ها را هم که می­بینیم مقالات علمی کاهشی 50، 60 درصدی داشته؛ مجموع این اتفاقات به ما هشدار می­دهد که ما باید این هشدار را بپذیریم و ریشه یابی کنیم که آیا این اتفاقات بخاطر این است که صنعت فضایی مسئله دولت هست یا خیر یا اینکه بخاطر مسائل سیاسی و فشارهای کشورهای خارجی است چراکه ما بعد از لوزان پرتابی نداشته­ایم. آیا بخاطر حساسیت­های 5+1 روی صنعت فضایی ما پرتاب های ما کاهش پیدا کرده است؟

وی گفت: باید بدانیم اینکه یکدفعه اتفاقاتی رخ می­دهد و پرتاب­هایی صورت می­گیرد به در یک مدت گوتاه عملیاتی نشده است بلکه پشت این اقدامات یک عقبه هفت، هشت ساله­ای خوابیده است مثلا ماهواره ناهید چهار سال به طول انجامیده و اکنون رو نمایی شده است.

مقصودی گفت: این ماهواره ناهید در دولت قبل هم رونمایی شد و در این دولت هم دوباره رونمایی شد.

بهرامی تصریح کرد: ما یکبار قرارداد را و یکبار هم پایان کار را اعلام ­می­کنیم.

برنامه فضایی ایران بیش از سه سال است که تعطیل است

در این بخش از برنامه دکتر محسن شاطرزاده قائم مقام سابق امور بین الملل سازمان فضایی روی خط تلفن آمد و در رابطه با رکود حاکم بر صنعت فضایی کشور اظهار داشت: باتوجه به اینکه دکتر بهرامی مسئولیت دارند و به همین دلیل محدودیت­هایی دارند بنده کار ایشان را راحت می­کنم و در یک کلام می­گویم که برنامه فضایی ایران بیش از سه سال است که تعطیل است.  حدود سی ماه طول کشید تا دولت به یک جمعبندی درباره این صنعت برسد که ابتدا شش ماه اقای ترکان بالای سر این سازمان بودند و بعد از آن هم اقای شریعتمدار مسئولیت را قبول کردند که متاسفانه در این سی ماه هیچ تصمیمی برای این مجموعه گرفته نشد.

در سی ماه اول این دولت یکپارچگی سازمان فضایی که نقطه قوت آن بود، هدف قرار گرفت

وی گفت: بعد از سی ماه یکپارچگی سازمان فضایی که نقطه قوت آن بود، هدف قرار گرفت و با یک حکمی این مجموعه یک پارچه به چهار پارچه تقسیم شد و با حکم ریاست جمهوری مرکز ملی فضایی هم تشکیل شد که متولی شورایعالی فضایی شد که همان زمان عده­ای گفتند که این حکم، خلاف قانون سازمان فضایی هست که توجهی به این انتقادات نشد. وظایف موازی مرکز ملی فضا و سازمان فضایی درخصوص شورایعالی فضایی و دبیرخانه باعث شد که کشمکش­های این دوتا مجموعه باهم به جایی برسد که ما نتوانیم در حوزه فضا به تصمیم گیری برسیم و این امر در جاهای مختلف اثر منفی خودش را گذاشت.

تمسخر مشاوران وزیر ارتباطات: اصلا توانایی ورود به فناوری فضایی را نداریم!

شاطرزاده تصریح کرد: از یکطرف در دولت اعتقادی به فناوری فضایی وجود نداشت و گاهی مشاورین وزیر ارتباطات با تمسخر مطرح می­کردند که ما اصلا توانایی ورود به فناوری فضایی را نداریم! و تصمیم گیران کشور عمدتا روی بخش اقتصادی فضا که بیشتر کاربردها و خدمات فضایی است تاکید داشتند و نهایتا بخش فناری فضایی به حاشیه رفت.

اولین دستور برای خرید یک ماهواره!!!

وی گفت: سازمان فضایی از آن وظیفه اصلی خودش که ساماندهی حوزه علم، دانش و فناوری فضایی بود، دور شد؛ وزیر ارتباطات بعد از انتساب دکتر بهرامی به ایشان ماموریت خرید ماهواره را دادند در صورتیکه این کار یک اقدام بازرگانی است و وظیفه سازمان فضایی نبود.

مذاکرات برجام روی برنامه پرتاب­های ما در حوزه فضایی تاثیر گذاشته است

شاطرزاده تصریح کرد: ما اخباری را از داخل هیئت دولت داشتیم که مذاکرات برجام روی برنامه پرتاب­های ما در حوزه فضایی تاثیر گذاشته بود.

دکتر بهرامی گفت: این مسئله را به من ابلاغ نکردند و از این موضوع اطلاعی ندارم.

شاطرزاده گفت: سی ماه از این شرایط مربوط به دوره اقای ترکان و شریعتمدار است؛ بنده بصورت قطعی می­گویم و از یکی از معاونین ریاست جمهوری شنیدم که برجام روی پرتاب­های ما تاثیر گذاشته است.

محسن مقصودی گفت: یک خبری هم fox news کار کرده که قرار بود در دهه فجر امسال یک ماهواره ایرانی پرتاب بشود که گفتند پرتاب منتفی شده است و در داخل هم کسی این خبر را تکذیب نکرد.

به برکت برجام، فناوری فضایی ایران هم مثل هسته ای مشرف به تعطیل است

مقصودی از میهمان برنامه پرسید: شما قضیه تغییر نام ماهواره "تدبیر" را نمی­دانید؟

بهرامی در پاسخ گفت: نمی­دانم!

مقصودی گفت: نگرانی ما این است که وقتی این اسامی تغییر می­کند، رونمایی­هایی که باید چهار، پنج ماه طول بکشد حدود سه یا چهار سال طول می­کشد که  شاهد مثال این حرف هم ماهواره ناهید در بهمن 91 و بهمن 95 است که بعد از چهارسال همان ماهواره را با تغییراتی رونمایی می­کنند و اسم آن را تغییر می­دهند و به گونه­ای القا می­کنند که این ماهواره جدید است.

رئیس سازمان فضای اظهار داشت: همه چیز یک تعلل چهارساله داشته است و الان در شرایطی هستیم که شرایط به روزرسانی شده است و قرار است که بعد از چهارسال رکود دوباره به اوج صنعت فضایی بازگردیم. انشالله سال بعد چنین زمانی می­توانیم بگوییم که ماهواره ها پرتاب شده است و یا حداقل زمان دقیق پرتابشان را یگوییم.

مجری برنامه ثریا در پایان اظهار داشت: نگرانی ما این است که صنعت فضایی مانند  مسئله هسته­ای که بخش زیادی از آن را متوقف کردیم به گونه­ای رسانه­ای نشود که همه چیز فعال است و چیزی متوقف نشده اما واقعیت این است که در صنعت هسته­ای هم بخش­های زیادی متوقه شده است و نباید در صنعت فضایی هم با نمایش کار را جلو ببریم؛ امیدواریم که به زودی شاهد پرتاب­های فضایی ایران باشیم.

مردم از پیشرفت صنعت فضایی راضی نیستند

سوال نظرسنجی برنامه به شرح زیر بود؛

به نظر شما سرعت پیشرفت پروژه­های فضایی کشور در سالهای اخیر راضی کننده بوده است؟

آری 14.60%

خیر 82.08%

نمی­دانم 3.35%

وعده ساخت ماهواره جدید

سه شنبه, ۳ اسفند ۱۳۹۵، ۰۴:۰۷ ق.ظ | ۰ نظر

وزیر ارتباطات از ساخت نخستین ماهواره مشارکتی با نام پارس ۱ با دستور رئیس جمهوری خبر داد و گفت: تا قبل از پایان عمر دولت یازدهم که هنوز ۶ ماه از آن باقی مانده قطعا یک جلسه شورای عالی فضایی برگزار خواهد شد.

به گزارش خبرگزاری فارس، محمود واعظی با اشاره به دستور رئیس جمهور برای متمرکز کردن فعالیت های پژوهشی در کشور و جلوگیری از موازی کاری پروژه های ماهواره ای در دانشگاه های مختلف اظهار داشت: بر این اساس اول اسفند ماه با تشکیل کنسرسیوم مشترک فضایی توسط سازمان فضایی ایران، ساخت اولین ماهواره مشارکتی با همکاری دانشگاه ها و مراکز پژوهشی آغاز شد.

وی گفت: این ماهواره «پارس 1» است و به صورت تخصصی تمامی دانشگاه ها، بخش های مختلف طراحی و ساخت آن را برعهده گرفته است.

واعظی تاکید کرد: قصد داریم به جای تعدد ساخت ماهواره در کشور و نیز برای سرعت بخشیدن به پروژه های فضایی یک پروژه اصلی را با جدیت دنبال کرده و عملیاتی کنیم.

وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات از نهایی شدن نقشه راه 10 ساله دوم فضایی کشور در کارگروه راهبری دبیرخانه شورای عالی فضایی خبر داد و گفت: این سند به زودی با تشکیل جلسه شورای عالی فضایی، به تصویب می رسد.

وی در خصوص تاخیر در برگزاری جلسه شورای عالی فضایی در دولت یازدهم تاکید کرد: به طور قطع این جلسه تا قبل از پایان عمر دولت یازدهم که هنوز 6 ماه باقی مانده برگزار خواهد شد.

وزیر ارتباطات با اشاره به اینکه در سیاست های کلی برنامه ششم توسعه ابلاغی مقام معظم رهبری، عنایت ویژه به بخش فضا شده است، تاکید کرد: در برنامه ششم توسعه نیز بخش قابل توجهی به امر ماهواره تخصیص داده شده و نگاه دولت این است که با همکاری دانشگاه ها، مراکز پژوهشی و شرکت های دانش بنیان حداکثر توان را برای تحقق این هدف گذاری به کار بندیم.

واعظی با بیان اینکه در گذشته برای فعالیت های فضایی در عرصه بین الملل با  محدودیت هایی مواجه بوده ایم، افزود: امروز روابط خارجی به ویژه با کشورهای همسایه، کشورهای آسیایی و حتی کشورهای اروپایی عادی و محدودیت های تحریمی برداشته و یا کم شده است. به بیان دیگر حساسیت ها در این حوزه کاهش پیدا کرده و ما می توانیم از این شرایط برای توسعه هوافضا استفاده کنیم و می توانیم به صورت موقت به سمت خرید برخی محصولات خارجی در این عرصه برویم.

وی ادامه داد: اما نگاه ویژه ما توسعه فناوری های بومی با استفاده از توانایی دانشگاه ها و مراکز پژوهشی است اما باید تاکید داشته باشیم که هیچ کشوری نمی‌تواند به تمامی علوم مورد نیاز خود دست پیدا کند و نیازمند تبادل اطلاعات و همکاری مشترک با کشورهای خارجی است.

معاون سازمان فضایی ایران از خرید محموله های مخابراتی ایران روی ماهواره های بدر ۵ و ۷ خبر داد و گفت: نیاز ایران تا سال ۲۰۳۱ میلادی تضمین شده است.

محمدهمایون صدر در گفتگو با خبرنگار مهر، اظهار داشت: ماهواره های مخابراتی بدر ۵ و بدر ۷ پروژه ای است که ایران با ماهواره «عرب ست» دارد و در یک مقطعی اجرا شده و بخشی از آن متعلق به ایران است. روی این ماهواره، امکانات مخابراتی قرار دارد و برنامه های صدا و سیما از طریق آن پخش می شود.

وی گفت: ماهواره بدر ۵ به شکل ماهواره ۱۰۰ درصدی متعلق به ایران نیست اما بخشی از آن متعلق به ایران است و طی یک چارچوب قراردادی و در تمدید آن، پروژه ماهواره ای بدر ۷ کلید خورده است. در این پروژه، بخش مخابراتی مربوط به ایران در این ماهواره تا سال ۲۰۳۱ تضمین شده است.

صدر تاکید کرد: اما ما به دنبال این هستیم که ماهواره مخابراتی را به صورت ۱۰۰ درصد متعلق به ایران داشته باشیم که این امکان وقتی تحقق پیدا می کند که هدف ما در کنترل کامل این ماهواره از خاک ایران، محقق شود که البته مذاکرات آن مقداری پیچیده است.

معاون سازمان فضایی ایران خاطرنشان کرد: مذاکرات خیلی زیادی با اپراتورهای بین المللی فضایی برای خرید ماهواره مخابراتی ایرانی انجام شده است که اگر شرایط تامین شود، می توانیم قرارداد این پروژه را امضا کنیم اما زمان برای آن مشخص نیست.

به گفته وی سیاست مجموعه فضایی کشور این است که همزمان با بومی سازی یک سری پروژه های فضایی، دو ماهواره ملی را برای ماموریت تامین نیازها تا فعال شدن پروژه های داخلی و سرانجام گرفتن آنها داشته باشد که در این زمینه ماهواره سنجشی خریداری شده و کارش رو به اتمام است و تا ۳ سال دیگر ما شاهد داشتن ماهواره سنجشی کاملا متعلق به ایران خواهیم بود. اما در خصوص خرید ماهواره مخابراتی متعلق به ایران، به زمان بیشتری نیاز است.

رئیس پژوهشگاه فضایی ایران از آغاز فاز تحقیقاتی و مطالعاتی استفاده از لایه استراتسفر زمین برای قراردادن بالن، پهپاد و کشتی فضایی در جهت عملیات تصویربرداری و حمل محموله های مخابراتی خبر داد.

حسن حدادپور در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به اینکه لایه استراتسفر یک لایه از جو زمین است که برخی کشورها در تلاشند برای عملیات فضایی از این لایه استفاده کنند، اظهار داشت: تاکنون فعالیتهایی برای استفاده از لایه استراتسفر جو، صورت گرفته است که از جمله آن می توان به بالن گوگل اشاره کرد.

وی با تاکید براینکه تاکنون تمامی اقدامات صورت گرفته از سوی کشورها در حد طرحهای تحقیقاتی و مطالعاتی بوده است و به صورت عملیاتی تاکنون هیچ کشوری نتوانسته از لایه استراتسفر استفاده کند، اضافه کرد: در زمینه این طرحهای تحقیقاتی، قصد اعزام پهپاد برای قرارگرفتن در لایه استراتسفر وجود دارد و شرکتهایی مانند فیس بوک و سازمان ناسا در حال انجام این پروژه برای دست یافتن به این هدف هستند.

حداد پور با بیان اینکه یک سری کشتی های فضایی نیز در این لایه از جو قرار می گیرند، گفت: شرکتهایی مانند تالس در حال انجام این پروژه هستند تا یک کشتی فضایی را در لایه استراتسفر قرار دهند.

وی گفت: پژوهشگاه فضایی ایران نیز به عنوان بخش پژوهشی کشور در حوزه فضا، به دنبال انجام یک سری پروژه در لایه استراتسفر است که در حال حاضر یک بالن استراتسفری را دنبال می کنیم و در ادامه به دنبال قراردادن کشتی فضایی و پهپاد در این لایه از جو زمین هستیم.

رئیس پژوهشگاه فضایی ایران با بیان اینکه این پروژه به طور کل در حوزه پروژه های پژوهشی قرار دارد و در دنیا نیز به مرحله عملیاتی نرسیده است، خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه لایه استراتسفر حول و حوش ۲۰ کیلومتری از سطح زمین قرار دارد، اگر شی پرنده ای در این ارتفاع قرار گیرد به علت رقیق بودن جو، انرژی کمتری برای حرکت نیاز دارد و شاید بتوان از طریق انرژی خورشیدی انرژی این پرنده را تامین کرد.

حدادپور گفت: از طرف دیگر اگر محموله های سنجشی و یا مخابراتی همراه با این پرنده اعزام شود، می تواند نقش موثری در رله مخابراتی و تهیه داده های سنجشی و عکسبرداری داشته باشد که به طور معمول، هزینه آن فوق العاده کمتر از ساخت و پرتاب یک ماهواره خواهد بود.

وی با اشاره به اینکه در صورت عملیاتی شدن بالن فضایی استراتسفری یکی از خدماتی که می تواند در لایه مخابراتی انجام شود، مربوط به اینترنت خواهد بود، ادامه داد: در لایه استراتسفر یک پرنده قرار می گیرد که می تواند کشتی، بالن و یا پهپاد باشد. اما در دنیا هنوز این پروژه به محصول تبدیل نشده و این نشان می دهد که در ایران پژوهش در این حوزه، پا به پای دنیا در حال حرکت است.

رئیس پژوهشگاه فضایی ایران خاطرنشان کرد: درصورتی که استفاده از پرنده های استراتسفری به عنوان یک فناوری تثبیت شود، به احتمال قوی می تواند جایگزینی برای ماهواره های فضایی باشد.

رییس سازمان فضایی ایران با اعلام تعیین تکلیف ۵ ماهواره دانشگاهی گفت: ماهواره مخابراتی «ناهید یک» با ماهواره‌بر بومی «سفیر» و در ارتفاع ۳۰۰ کیلومتری از سطح زمین به فضا پرتاب می‌شود.

مهر- محسن بهرامی گفت: ماهواره‌های ظفر، پیام امیر کبیر، ناهید یک و دو رونمایی یا قراردادهایش بسته شده است. ماهواره دوستی نیز در حال آماده‌شدن برای فاز نهایی پرتاپ است.

وی گفت: ما ۲ ماهواره‌‌بر داریم که یکی «ماهواره‌بر سفیر» است که تا ارتفاع ۳۰۰ کیلومتری مدار زمین برد دارد و دیگری «ماهواره‌بر سیمرغ» است که تا حدود ۵۵۰ کیلومتر برد دارد. مدار ۳۰۰ کیلومتری حدود یک ماه و مدار ۵۰۰ کیلومتری حدود سه سال عمر دارد؛ در‌نتیجه آخرین پرتاب سفیر با «ناهید یک» خواهد بود. بعد از آن همه پرتاب‌ها با «سیمرغ» صورت خواهد گرفت.

بهرامی با بیان اینکه هر ماهواره‌ای نباید پرتاب شود، افزود: هر ماهواره که ساخته می‌شود، لزوما نباید پرتاب شود. پرتاب زمان‌بر و هزینه‌بر است؛ درنتیجه ما یک گزینه‌ای برای خودمان می‌گذاریم که آیا پرتاب بشود یا خیر؛ درنتیجه پرتاب ماهواره نباید جزو مطالبات سازنده ماهواره یا جامعه باشد. این موضوع یک تصمیم فنی است.

رییس سازمان فضایی ایران ادامه داد: ما باید یک نقشه راه برای این کارها داشته باشیم. این نقشه راه شاید در ذهن کسی بود ولی روی کاغذ تدوین نشده بود، درنتیجه تعداد ماهواره‌ها زیاد شده بود ولی اکنون ما یک خط «ناهید» برای ماهواره‌های مخابراتی و یک خط «پارس» برای ماهواره‌های سنجشی داریم.

معاون وزیر ارتباطات درباره کم‌شدن اخبار پر‌سر‌و‌صدای فضایی طی دولت یازدهم در ایران گفت: نکته‌ای که باید بگویم، این است که چیزی مانند فناوری فضایی خیلی به یک دولت مربوط نیست، هر دولتی نقش خودش را ایفا می‌کند. یک نظام طولانی است که پس از انقلاب اسلامی آغاز شده و بیش از ۲۵ سال سابقه دارد. هر تیم سیاسی که آمده، نقش خودش را بازی و سرمایه‌گذاری کرده و بخشی از این کار را انجام داده است؛ در‌نتیجه موفقیت‌ یا عدم موفقیت آن را نمی‌توان به یک دولت محدود کرد.

ایران دو نقطه مداری در فضا را از دست داد

جمعه, ۱۵ بهمن ۱۳۹۵، ۰۷:۵۹ ب.ظ | ۰ نظر

عضو هیأت علمی پژوهشگاه فضایی با بیان اینکه وزیر ارتباطات و مشاوران ویژه فضایی او اعتقادی به برنامه فضایی ندارند و اقدامات قبلی در این حوزه را نمایش می‌دانند و به استهزا می‌گیرند، گفت: برنامه فضایی کشور نخستین قربانی برجام است.

به گزارش فارس سال‌‌های نه چندان دور صنعت فضایی ایران در مرکز توجهات اخبار داخلی و خارجی بود؛ مدتی است که  هیاهوی این صنعت فروکش کرده و اخبار فعالیت های آن با سر و صدای کمتری هر از گاهی منتشر می‌شود. یکی از خبرهایی که این روزها شنیده می‌شود تمایل نخبگان فعال در صنعت فضایی ایران برای مهاجرت به دیگر کشورها است. به گونه‌ای که حتی برخی کشورهای حاشیه خلیج‌فارس نیز برای جذب نخبگان فضایی ایران دندان تیز کرده و تلاش می‌کنند.

درباره وضعیت امروز صنعت فضایی کشور با یکی از کارشناسان و مدیران سابق این صنعت به گفت‌وگو نشسته‌ایم.

محسن شاطرزاده عضو هیات علمی پژوهشگاه فضایی، تا اول فروردین 95 مسئولیت معاونت پژوهشی این پژوهشگاه را عهده‌دار بوده است. وی مسئولیت‌هایی از جمله قائم مقام بین‌الملل سازمان فضایی، معاون اقتصادی و بین‌‌الملل وزارت صنایع و معادن و سفیر ایران در برزیل را در کارنامه دارد. معاونت گروه مپنا و مسئولیت انتقال فناوری از آلمان و ایتالیا در چندین پروژه مهم کشور از دیگر مسئولیت‌های پژوهشی و اجرایی او بوده است.

فارس: صنعت فضایی در ایران چگونه آغاز شد؟

شاطرزاده: سابقه ورود به حوزه هوا و فضا در ایران به دهه 60 برمی‌گردد. در جریان جنگ تحمیلی که بیش از 45 کشور به صدام کمک می‌کردند و انواع تجهیزات موشکی در اختیار عراق قرار داده بودند و امکان تامین موشک برای رزمندگان وجود نداشت، نیاز به ساخت موشک در ایران بیش از پیش احساس می شد.

بر اساس فراخوان دولت، 3 نهاد و دستگاه اجرایی کشور به حیطه ساخت موشک وارد شدند.

پس از مدتی از 3 مجموعه فعال در حوزه موشکی، یک از آن دستگاه‌های اجرایی از کار کنار کشید. یک نهاد عمدتا روی ساخت موشک سوخت مایع متمرکز شد و نهاد دیگر روی موشک سوخت جامد تمرکز کرد و در نهایت در سال 1368 و به هنگام پذیرش قطعنامه 598 اولین موشک بغداد زن تولید ملی کشور در ایستگاه سمنان تست شد و سربلند از آب بیرون آمد.

در سال 1368، با روی کار آمدن دولت سازندگی و ریاست جمهوری آقای هاشمی رفسنجانی، ایشان به یکی از وزرا ماموریت طرحی برای ساخت موشک ماهواره‌بر را داد. نخستین طرح برای این منظور موشک با برد 700 کیلومتر بود که به رییس جمهور ارائه شد. آقای هاشمی رفسنجانی در این زمان تصمیم به ایجاد مرکز فضایی کشور گرفته و گروهی را مأمور کرد تا درباره ساختار فضایی کشور و جایگاه تشکیلاتی آن طرحی تهیه و ارائه کنند.

مأموریت این تیم حدود 2 سال طول کشید و گزارش نهایی به رییس جمهور ارائه شد. بر اساس این طرح، سازمان فضایی در کشور باید تحت نظر بالاترین مقام اجرایی کشور و بدون محدودیت بودجه و مقررات جاری کشور ایجاد شود. بر اساس این بررسی‌ها مقرر شد سازمان فضایی زیرنظر ثروتمندترین دستگاه اجرایی و وزارت‌خانه قرار بگیرد و بر این اساس وزارت پست و تلگراف انتخاب شد و شورایی هم به نام شورای عالی فضایی به ریاست  رییس جمهور برنامه ها و سیاست ها و پروژه های آنرا تصویب کند. لایحه آن هم توسط دولت تهیه شده و به مجلس شورای اسلامی ارائه شد.

در سال 1380 لایحه تشکیل سازمان فضایی در قالب لایحه وظایف وزارت ارتباطات در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید و سازمان فضایی کشور رسماً شکل گرفت. شورای عالی فضایی هم با عضویت وزرای ارتباطات و دفاع و خارجه و راه و ترابری و صدا و سیما زیر نظر ریاست جمهوری تشکیل و دبیرخانه این شورا در سازمان فضایی مستقر شد . رئیس سازمان فضایی معاون وزیر ارتباطات و دبیر شورای عالی فضایی بود.

اما پس از سالیانی ملاحظه شد که سازمان فضایی خروجی قابل قبولی در حوزه فضایی نداشته و بیشتر در گیر امور تشریفاتی شده و بدون خروجی ملموسی ادامه حیات می دهد و کماکان کشور در حوزه فضایی خلأ داشت. وانگهی تشکیلات موازی متعددی در دیگر دستگاه ها از جمله وزارت علوم و وزارت جهاد و صدا و سیما هم راه اندازی شده بود و در عمل برآیند فعالیت ها گاهی نه تنها افزایش نمی یافت که خنثی هم می شد.

در ابتدای دولت دهم، رهبری از رئیس‌جمهور خواستند تا بخش فضایی را فعال کند. در آن زمان بخش‌های فضایی متعددی در کشور فعال بودند. سازمان فضایی در وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، مرکز تحقیقات فضایی در وزارت ارتباطات، پژوهشگاه هوا و فضا در وزارت علوم، سازمان هوا و فضا در وزارت دفاع و پزوهشکده مهندسی در وزارت جهاد کشاورزی در حوزه فضایی فعالیت‌هایی را به صورت پراکنده انجام می‌دادند.

آقای احمدی‌نژاد رئیس جمهور وقت، برای فعال کردن بخش فضایی در نخستین قدم پرتاب نخستین ماهواره در سال 1389 را تکلیف کرد که این ماهواره کوچک و تحقیقاتی بود.

در سال 1389 و پس از بررسی ها و مطالعات متعدد، برای ایجاد یکپارچگی امور فضایی و هم افزایی بیشتر در اجرای پروزه های فضایی، طرحی در شورای عالی اداری کشور به ریاست آقای احمدی نژاد رئیس جمهور به تصویب رسید که طبق آن سازمان فضایی از وزارت ارتباطات به ریاست جمهوری انتقال یافت. بر اساس این طرح پژوهشکده مهندسی جهاد شامل چهار مرکز در تهران و اصفهان و تبریز و شیراز از وزارت جهاد منتزع شده و به سازمان فضایی ملحق می شد؛ پژوهشگاه هوا و فضا از وزارت علوم و تحقیقات و فن آوری منتزع شده و به سازمان فضایی ملحق می شد و مرکز تحقیقات فضایی از وزارت ارتباطات منتزع شده و به سازمان فضایی ملحق می شد و سازمان فضایی هم از وزارت ارتباطات منتزع شده و به نهاد ریاست جمهوری منتقل می شد. حکم رئیس سازمان فضایی مستقیما توسط رئیس جمهور صادر شده و شورای عالی فضایی به ریاست رییس جمهور و عضویت چند وزیر و به دبیری رئیس سازمان فضایی تشکیل می شد.

سازمان فضایی در ترکیب جدید خود که بیش از 1500 نیروی متخصص و محقق و ستادی داشت، تجدید سازماندهی کرده و در تشکیلات جدید سازمان فضایی به عنوان جایگاه حاکمیتی و سیاست گذاری و تخصیص بودجه و نظارت بر اجرای پروژه ها تبیین وظیفه شد و در کنار آن پژوهشگاه جدید فضایی با تعداد بیش از 1200 نیروی متخصص و ستادی شامل هفت پژوهشکده سیستمی و تخصصی در تهران و شهرهای اصفهان و شیراز و تبریز و مازندران و یک گروه تخصصی حقوق فضا تشکیل شد. تصویب اساسنامه پژوهشگاه فضایی به مدت 2 سال از سال 89 تا 91 طول کشید تا در نهایت به تصویب شورای گسترش دانشگاه ها در وزارت علوم رسید. به این ترتیب، تعداد هفت پژوهشکده و یک گروه شامل پژوهشکده فضایی با  مأموریت ساخت و تولید ماهواره، پژوهشکده فضانوردی با ماموریت زیست فضا و اعزام انسان به فضا، پژوهشکده حمل و نقل فضایی با مأموریت انتقال وحمل ماهواره از مدار پایین به مدارات بالاتر، پژوهشکده مواد، پژوهشکده مکانیک و سازه‌های فضایی، پژوهشکده رانشگرهای فضایی، پژوهشکده کاربردها و خدمات فضایی به علاوه گروه حقوق فضا در قالب پژوهشگاه فضایی تشکیل شد.

سازمان فضایی علاوه بر پژوهشگاه فضایی، توان علمی و تحقیقاتی دانشگاه های معتبر کشور را نیز در قالب واگذاری پروژه های طراحی ماهواره به کار گرفت و تحرک خوبی در میان متخصصین و اساتید و دانشجویان رشته های هوا و فضا ایجاد شده و ده ها آزمایشگاه و کارگاه های فضایی در دانشگاه های کشور احداث شد.  چندین ماهواره تحقیقاتی شامل ماهواره شریف ست در دانشگاه صنعتی شریف، ماهواره آت ست در دانشگاه صنعتی امیرکبیر، ماهواره های نوید 1 و نوید 2 در دانشگاه علم و صنعت و ماهواره‌های پارس 1 و پارس 2 در پژوهشگاه فضایی نیز به اجرا در آمدند و هم‌اکنون این ماهواره‌ها علیرغم اتمام مراحل تکمیل  سالهاست که بر زمین مانده‌ و هنوز پرتاب نشده اند. البته چندین ماهواره نیز در صنایع دفاع ساخته و بعضی از آنها پرتاب شد.  متاسفانه در 3 سال گذشته ماهواره جدیدی در دولت یازدهم سفارش داده نشده و ماهواره های امید و تدبیر همان ماهواره هایی هستند که قبل از سال 1392 طراحی و ساخته شده و پس از روی کار آمدن دولت جدید صرفا نام آنها تغییر کرد.

فارس: چه اصراری برای توسعه دانش فضایی در شرایط فعلی کشور وجود دارد؟

شاطرزاده: فضا یک حوزه از فناوری‌های آتی بشر است و آینده بشر بسیار وابسته به فضا خواهد بود. تکنولوژی فضایی در مرزهای دانش حرکت می‌کند و کشوری که مسلط به دانش و تکنولوژی فضایی است سرریز آن را در سایر صنایع و علوم استفاده می کند. حوزه فضا یک حوزه اقتدار آفرین بوده و موجب غرور ملی می شود. در آینده هر اقدام صنعتی با فضا ارتباط خواهد داشت. همچنان که هم‌اکنون برای ناوبری هواپیماها و کشتی ها و قطارها و کامیون ها و سایر وسایل حمل و نقلی، برای مدیریت بحران مانند سیل و زلزله و طوفان، برای آموزش و پزشکی، برای جغرافیا و نقشه برداری و امثال آن نیاز به حضور در فضا داریم.

از نگاه امنیت ملی، ما نیاز به سیستم ناوبری بومی داریم . اکنون اروپایی ها و روس ها و چینی ها در کنار سیستم ناوبری آمریکایی GPS، سیستم های ناوبری اختصاصی خود شامل گالیلو و گلوناس و بایدو را به راه انداخته‌اند.

از نگاه اقتصادی نیز فضا فزاینده‌ترین نرخ تولید ثروت را دارد. در حال حاضر درآمدهای فضایی در جهان حدود 70 میلیارد دلار تا 80 میلیارد دلار در سال است که پیش‌بینی می‌شود تا سال 2020 به رقم سالانه 500 میلیارد دلار برسد.

از نظر فناوری، فضا در لبه و مرز تکنولوژی‌ است و  از سرریز تکنولوژی آن در سایر صنایع استفاده می شود. به این معنی که برای مثال یک تن سنگ آهن وقتی به یک تن فولاد تبدیل می‌شود، ارزش افزوده محدودی پیدا می‌کند، در حالی که اگر به محصول نانو تبدیل شود 15 تا 20 هزار دلار ارزش پیدا می‌کند و اگر به یک تن ماهواره تبدیل شود حداقل 300 میلیون دلار ارزش خواهد یافت و این رقم در یک ماهواره نظامی و با دقت بالا حدود 700 تا 800 میلیون دلار ارزش پیدا می کند.

اهمیت موضوع فناوری فضایی به حدی است که دفتری در سازمان ملل با عنوان دفتر همکاری‌های صلح‌آمیز فضای ماوراء جو UNCOPOUS با عضویت 75 کشور ایجاد شده و با تدوین مقررات حضور در فضای ماوراء جو بر برنامه های صلح آمیز فضایی کشورها نظارت دارد.

با توجه به اهمیت بارز حضور در فضا کشورها برای ثبت نقاط مداری در فضا بسیار تلاش می‌کنند؛ برای مثال هم‌اکنون فرانسه تعداد زیادی  نقطه مداری در فضا داشته و با قراردادن ماهواره در آن نقاط استفاده ملی و تجاری و نظامی از پتانسیل فضا می کند. ایران نیز 3 نقطه مداری در فضا داشته که به دلیل عدم استفاده 2 نقطه را از دست داده و هم‌اکنون برای حفظ یک نقطه باقی مانده در تلاش است. بنابراین اگر هم اکنون اقدام نکنیم فردا دیگر فرصتی برای اقدام نداریم.

فارس: تغییرات ساختاری سازمان فضایی در کشور چگونه بوده است؟

شاطرزاده: با روی کار آمدن دولت آقای دکتر روحانی، آقای مهندس ترکان از سوی ریاست‌ جمهوری ماموریت یافت که در مدت 2 ماه سازمان فضایی را تعیین تکلیف کرده و ساختار و جایگاه جدید سازمان فضایی و پژوهشگاه فضایی را پیشنهاد دهد.

جمع‌بندی بررسی‌های آقای ترکان این شد که یکپارچکی و تمرکز فعالیت‌های فضایی کشور باید حفظ شود. این موضوع مخالفانی در دولت داشت که خواستار تجزیه سازمان فضایی بودند. وزیر ارتباطات طبق وعده‌ای که قبل از وزارت داده بود خود را متعهد می دید که حتما سازمان فضایی و مرکز تحقیقات فضایی را به وزارت ارتباطات بازگرداند و بر این امر اصرار داشت ولی این خواسته به مفهوم انتقال حدود 250 تا 300 نفر از پرسنل موجود در سازمان و پژوهشگاه فضایی بود و لازم بود مابقی 1000 نفر پرسنل این مجموعه تعیین تکلیف شوند.

وزارت علوم نیز پژوهشگاه هوا و فضای سابق خود را طلب می‌کرد. در این میان تعداد کثیری از پرسنل پژوهشگاه فضایی که شامل پژوهشکده های حمل و نقل فضایی و پژوهشکده مواد و پژوهشکده مکانیک و پژوهشکده رانشگرهای فضایی بودند بلا تکلیف بودند تا نهایتا با دستور مقام معظم رهبری مبنی بر حفظ یکپارچگی مجموعه و علیرغم تمایل وزیر ارتباطات، تصمیم به انتقال کل پژوهشگاه فضایی به وزارت ارتباطات گرفته می‌شود.

در این مدت که بیش از 18 ماه به طول انجامید بلاتکلیفی و سردر گمی در کل مجموعه فضایی کشور مشهود بود. درنهایت با مصوبه جدید شورای عالی اداری در دیماه 1393، مجموعه سازمان فضایی و پژوهشگاه فضایی به وزارت ارتباطات و پژوهشکده فضانوردی از پژوهشگاه فضایی منتزع شده و به عنوان پژوهشگاه هوا و فضا به وزارت علوم منتقل شد. مرکزی هم به نام مرکز ملی امور فضا و با حکم ریاست جمهوری در معاونت علمی ریاست جمهوری تشکیل شده و شورای عالی فضایی و سیاستگذاری امور فضا به آن مرکز واگذار شد.

هم‌اکنون پژوهشگاه هوا و فضا در وزارت علوم برنامه چندان متمرکز و مشخصی برای فعالیت نداشته و عدم اختصاص بودجه مناسب و عدم واگذاری پروژه بزرگ و سیستمی باعث شده که فعالیت‌های این پژوهشکده به شدت کاهش یابد. پروژه اعزام انسان به فضا نیز با صفر شدن بودجه آن تعطیل شده است.

در وزارت ارتباطات نیز، بودجه قطع شده پژوهشگاه فضایی تاحدودی برقرار شده است، اما در پی تحولات اخیر و ادامه‌دار شدن وقفه در فعالیت ها، نیروهای متخصص و نخبه پراکنده شده‌اند و تعدادی مهاجرت کرده و بعضا جذب سازمان های فضایی کشورهای دیگر شده اند.

علاوه بر این سازمان فضایی به عنوان بازوی اجرایی حاکمیتی در کنار مرکز ملی امور فضا به عنوان متولی برگزاری شورای عالی فضایی دچار دوگانگی شدیدی شده و اختلافات بین این دو تشکیلات فزونی یافته است به گونه ای که جلسه شورای عالی فضایی در دولت یازدهم حتی یکبار هم تشکیل نشده و در این  3 سال مصوبات شورای عالی فضایی بلاتکلیف بوده است.

با نهایت تاسف باید گفت که این بهم ریختگی تشکیلات فضایی و سردرگمی ها و اصطکاک های درون سازمانی ایجاد شده باعث توقف برنامه فضایی ایران و از هم گسستگی سیاست های فضایی در کشور شده است. امری که بعضی از آن به عنوان یک حرکت خواسته و مطلوب دولت یاد می کنند زیرا در راس وزارت ارتباطات و مشاورین ویژه فضایی وزیر ارتباطات و در هرم تصمیم گیری در دولت یازدهم اعتقادی به برنامه فضایی وجود نداشته و از مجموعه اقدامات انجام شده قبلی به عنوان شو و نمایش یاد می شود و گاهی هم به استهزا گرفته می شود و در میان مطلعین از برنامه فضایی کشور به عنوان اولین قربانی در مذاکرات برجام یاد می شود.

فارس: آینده نزدیک فعالیت‌های فضایی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

شاطرزاده: سازمان فضایی از ابتدای دولت یازدهم به دنبال خرید ماهواره از فرانسوی‌ها رفت که بی‌نتیجه ماند و اکنون با روس‌ها برای خرید ماهواره مذاکره می‌کنند.

امسال رهبری از دولت خواستند که در حوزه فضایی گزارش دهند و در برنامه ششم توسعه نیز تاکید بر تقویت حوزه فضا کرده اند. از این رو به نظر می رسد جهشی دوباره در فعالیت‌های فضایی ایجاد شود.

از بین ماهواره های بر زمین مانده، آقای دکتر بهرامی رئیس سازمان فضایی ایران وعده دادند که تا پایان سال حتماً یک پرتاب خواهند داشت. هزینه بالای پرتاب ماهواره و بودجه محدود اختصاص یافته به برنامه فضایی عملا سازمان فضایی را با چالش مواجه کرده است.

به دلیل وقفه در فعالیت‌های فضایی، تعدادی از متخصصان فضایی کشور جذب برنامه های فضایی امارات، قطر شده و یا به امریکا و کانادا رفته‌اند. امارات برنامه گردشگری فضایی تا سال 2025 را در دستورکار دارد و با حقوق‌های کلان متخصصان فضایی ایرانی را دعوت به همکاری می‌کند.

فارس: توان فضایی ایران را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

شاطرزاده: هرچند ما تاکنون ماهواره عملیاتی مخابراتی یا سنجشی نساخته ایم اما در ساخت ماهواره های تحقیقاتی به توانمندی های خوبی دست پیدا کرده ایم. نیروی انسانی متخصص و جوان و نخبه ما یک مزیت است که موقعیت مارا نسبت به همسایگانی چون پاکستان و ترکیه متمایز کرده است و زیر ساخت ها و آزمایشگاه های خوبی در حوزه فضایی ایجاد شده است.

بنابراین اگر اراده ملی و اعتقادی در دولت به برنامه فضایی وجود داشته باشد حتما می توانیم در یک بازه زمانی کوتاه به ساخت ماهواره های عملیاتی از جمله سنجشی و مخابراتی دست پیدا کنیم. متاسفانه برنامه فضایی ایران حدود 3 سال عقب افتاده اما می تواند با شتاب مناسبی عقب افتادگی خود را جبران کند. امید به غربی ها و به طور خاص فرانسوی ها برای تامین ماهواره و مذاکرات بی حاصل با آنها بیش از 3 سال کشور را عقب انداخته و سازمان فضایی امروز در حال مذاکره با روسیه برای ساخت ماهواره ملی به صورت مشترک است . سازمان فضایی که طبق قانون متولی سیاستگذاری و برتامه ریزی برای توسعه دانش و فن آوری فضایی است امروز تبدیل به مسئول خرید ماهواره از غربی ها شده است هرچند که تاکنون حتی در امر خرید هم موفقیتی حاصل نشده است و این یعنی خسارت محض و عقب افتادگی از برنامه ملی. امروز همه به این نتیجه رسیده اند که باید توان فضایی کشور را یکپارچه کرد، عزم و اراده ملی را به کار گرفت، جوانان غیور و متخصص میهن را به کار گرفت و نیاز کشور در حوزه فضا را حل کرد. حتی ماهواره ای به نام مصباح که 10 سال پیش با مشارکت ایتالیایی‌ها ساخته شد تاکنون روی زمین مانده هنوز پرتاب نشده و اکنون دیگر فناوری آن قدیمی شده است.

فارس: صنعت فضایی چه صرفه اقتصادی برای ایران دارد؟

شاطرزاده: فقط ساخت ماهواره را اگر بخواهیم در نظر بگیریم با قیمت کمتر از یک پنجم جهانی امکان ساخت ماهواره های تحقیقاتی و سنجشی و حتی مخابراتی را داریم اما ارزش اصلی اقتصادی تکنولوژی فضایی در حوزه خدمات فضایی در کشاورزی، پزشکی، محیط زیست، ناوبری، مدیریت بحران و مخابرات و بانک و هزاران کاربرد دیگر است که به خوبی با تکیه بر خیل نیروهای تحصیلکرده و متخصص خودمان می توانیم به آن دست یابیم.  

فارس: ایراد اصلی در فعالیت‌های فضایی ایران را در کجا می‌بینید و پیشنهاد اصلاح چیست؟

شاطرزاده: بودجه تحقیقاتی پژوهشگاه فضایی عمدتا از محل درآمدها دیده شده که این درست نیست. باید بر اساس برنامه و پروژه های مصوب شورای عالی فضایی بودجه مناسب آنهم در اختیارحوزه تحقیقات فضایی قرار گیرد و دولت مشتری خدمات فضایی بشود تا حوزه فضایی به بالندگی برسد.

نگاه دولت به فعالیت های اقتصادی در بخش فضا نگاهی غیر منطبق بر واقعیات است. اگر در آمریکا و اروپا امروز شاهد فعالیت های اقتصادی در زمینه خدمات و کاربرد های فضایی هستیم حاصل 50 سال سرمایه گذاری دولت ها و تجربه در این مسیر است در صورتیکه ما هنوز در ابتدای راه هستیم و این بخش نیاز به مساعدت و اراده جدی دولت دارد.

سازمان فضایی باید یک آژانس ملی و بین قوایی، زیر نظر 2 قوه مجریه و مقننه باشد تا تغییر و تحولات سیاسی و تغییر دولت ها تاثیری بر برنامه های آن نداشته باشد. اگر بار دیگر ساختار سازمان فضایی در کشور منسجم شده و حداقل به مدل قبل از سال 92 برگردد و منابع لازم بار دیگر تخصیص داده شود، می‌توانیم به اهداف قبلی دست پیدا کنیم و البته علی‌رغم تأخیر چند ساله، این بار نرخ رشد سریع‌تر از قبل خواهد بود.

کارشناسان امر و گزارش مرکز پژوهش‌ها از وضعیت صنعت فضایی در کشور تایید می‌کنند که سند جامع توسعه هوافضا مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی سند کاملی برای راهبرد فضا در کشور است و بهتر است حرکت طبق سند انجام شود.