ITanalyze

تحلیل وضعیت فناوری اطلاعات در ایران :: Iran IT analysis and news

ITanalyze

تحلیل وضعیت فناوری اطلاعات در ایران :: Iran IT analysis and news

  عبارت مورد جستجو
تحلیل وضعیت فناوری اطلاعات در ایران

۳۶ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «اینترنت چیزها» ثبت شده است

تحلیل


«زیمنس ای جی» / Siemens AG به دنبال توسعه مفهوم اینترنت قطارها / Internet of Trains به‌جای اینترنت اشیاء در بخش حمل‌ونقل است.

به گزارش خبرآنلاین، مجموعه‌ای از دیتای بزرگ/ Big Data، سنسورها و آنالیزهای پیش‌بینی کننده توانسته است اطمینان سازی برای کاربر قطار را در زیمنس به 100 درصد برساند و «گرهارد کِرِس» مدیر سرویس‌های دیتای موبیلیتی در زیمنس معتقد است با توسعه و اتصال ابزارهای مختلف در سیستم حمل‌ونقل و ریلی می‌توان مفهوم «اینترنت قطارها» را در این بخش جایگزین اینترنت اشیاء کرد.
وی می‌گوید با اطمینان سازی می‌توان سیستم ریلی را جای سیستم حمل‌ونقل هوایی استفاده کرد و در این راه اطلاعات دریافتی از ابزارهای به هم متصل و تحلیل آنی دیتای به‌دست آمده از آنها می‌توان سرویس مطمئنی را به مشتری عرضه کرد.
هدف ایجاد ارتباط تمامی ابزارها و سنسورهای موجود در سیستم حمل‌ونقل ریلی باهم است و به گفته کرس با راه‌اندازی سیستم جدید در روسیه در سال گذشته تنها شاهد 9 تأخیر درحرکت قطار بین مسکو و سن‌پترزبورگ بودیم درحالی‌که روزانه در دو سوی ریل 16 قطار به‌سوی دو نقطه مذکور در رفت‌وآمد هستند که با ایجاد دیتای بزرگ و آنالیز پیش‌بینی کننده اینترنت قطارها را در این کشور راه انداختیم.
سنسورهای تعریف‌شده برای اینترنت قطارها بر همه‌چیز از جمله دمای موتور اصلی، باز یا بسته بودن درب قطار و ارتعاشات ریلی نظارت دارد و دوربین‌های مستقر در بیرون از قطار نیز به فرایند جمع‌آوری دیتای بزرگ کمک فراوانی می‌کنند.
سنسورهای نصب‌شده روی ریل در طول مسیر نیز عیب‌یابی خودکار انجام می‌دهند و زیرساخت طوری تعریف‌شده است که لاگ فایل‌ها در کل مسیر ذخیره‌شده و آنالیز می‌شوند.
پلتفرم مدیریت زیرساخت ریلی هوشمند زیمنس Railigent نام دارد که دیتابیس آن روی سرویس‌های Teradata مستقرشده و بحث آنالیز آن نیز روی کلودِ AWS  انجام می‌شود و توسط 70 نفر مهندس در آلمان، آمریکا و روسیه درحال‌توسعه است.

حمله بدافزار اینترنت چیزها به ایران

چهارشنبه, ۶ ارديبهشت ۱۳۹۶، ۰۱:۵۷ ب.ظ | ۰ نظر

با افزایش محصولات و ابزار متصل به اینترنت، احتمال گسترش آلودگی‌های بدافزاری هم بیشتر شده است و بدافزارهای متنوع‌تری به همین منظور طراحی شده است.

به گزارش خبرگزاری فارس به نقل از دیجیتال ترندز، موسسه امنیتی کاسپراسکی از شناسایی بدافزاری موسوم به Hajime خبر داده که بدافزاری مختص عصر اینترنت اشیا است و با ایجاد شبکه های بوت نت صدهزار ابزار و محصول متصل به اینترنت را آلوده کرده است.

بررسی‌های کاسپراسکی از شناسایی بیش از 300 هزار محصول و ابزار الکترونیک آلوده به Hajime خبر می دهد. بدافزار یاد شده به طور خاص برای آلوده کردن وبکم ها، دوربین های مداربسته و روترها طراحی شده، ولی می تواند به هر وسیله دیگری که به اینترنت متصل است هم حمله کند.

Hajime پس از سرقت کلمات عبور، داده‌های شخصی کاربران را سرقت کرده و خود را مخفی می کند. ابزار آلوده شده به طور مخفیانه و بدون اطلاع مالک آنها قابل سوءاستفاده خواهند بود.

بررسی های شرکت کاسپراسکی نشان می دهد بخش عمده ابزار و محصولات آلوده شده به Hajime در ایران، ویتنام و برزیل واقع هستند. این شرکت به کاربران توصیه کرده کلمات عبور وبکم ها، دوربین های مدار بسته و روترهای خود را تغییر دهند تا حدس زدن آنها توسط این بدافزار و نفوذ دشوارتر شود. همچنین کاربران باید در صورت لزوم میان افزارها و نرم افزارهای نصب شده بر روی این دستگاه ها را به روزرسانی کنند.

Hajime اولین بار در اکتبر سال 2016 از راه رسید و شبکه بوت نت ایجاد شده از طریق آن برای طراحی حملات DOS و ارسال هرزنامه قابل استفاده است. نکته جالب عدم حمله Hajime به شبکه های رایانه ای شرکت های آمریکایی مانند General Electric و  Hewlett-Packardو همین طور موسساتی مانند شرکت پست آمریکا، وزارت دفاع این کشور و ... است.

علاقمندان برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه می توانند به نشانی https://securelist.com/blog/research/78160/hajime-the-mysterious-evolving-botnet/ مراجعه کنند.

ایسنا- بهروز شاهقلی، دبیر کنفرانس اینترنت چیزها با بیان اینکه این کنفرانس 30 و 31 فروردین ماه در دانشگاه اصفهان برگزار می شود، گفت: فرصت های شغلی که این مبحث ایجاد می کند، آمریکا را با کمبود نیرو مواجه کرده و آنها مجبور شده اند نیروی متخصص از کشورهایی مثل ایران و هند وارد کنند.
 در آینده ای نزدیک این موضوع مشاغل زیادی ایجاد خواهد کرد و کشورهای مختلف با کمبود نیرو مواجه می شوند.

کمیسیون علمی و فناوری شورای عالی انقلاب فرهنگی ظرفیت ها و قابلیت های اینترنت چیزها را بررسی کرد.
شورای عالی انقلاب فرهنگی- در این جلسه گزارش پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات پیرامون ظرفیت ها و قابلیت های راه اندازی اینترنت چیزها عرضه شد.
در این گزارش با بیان تاثیرات مهم اینترنت چیزها در شکل گیری یک زیست بوم نوین در فضای کسب و کار و فعالیت های اقتصادی در کشور، توجه به ابعاد فرهنگی، اجتماعی و جامعه شناختی این فناوری مورد تاکید قرار گرفته است.

کایلا عروسک جاسوس

"کایلا" عروسک هوشمندی که قرار بود دوست کودکان باشد اکنون مظنون به جاسوسی و نقض‌کننده حریم خصوصی کودکان است.

به گزارش ایسنا، یک سازمان نظارتی در آلمان از والدین خواسته است عروسک سخنگوی موسوم به "کایلا" را نخرند و اگر خریده‌اند آن را از بین ببرند چرا که هکرها می توانند از این عروسک هوشمند برای سرقت اطلاعات استفاده کنند.

محققان می گویند هکرها می توانند با استفاده از بلوتوث ناامن جاسازی شده در این عروسک به سخنان کودکان گوش داده و با آنها صحبت کنند. "جنسیس"، شرکت تولیدکننده این عروسک هنوز به هشدار آلمان در این باره واکنشی نشان نداده است.

بنابر گزارش یورونیوز، توزیع کننده عروسک "دوست من کایلا" پیش‌تر گفته بود نمونه های اندکی از این عروسک توسط متخصصان هک شده اند و امکان هک آن توسط غیرمتخصصان وجود ندارد و شرکت تولید کننده قادر است نرم افزار آن را ارتقاء دهد.

عروسک کایلا می تواند با دسترسی به اینترنت به سوال یک کاربر پاسخ دهد. نقص امنیتی در نرم افزار این عروسک نخستین بار در ژانویه سال ۲۰۱۵ کشف شد.

شکایاتی از سوی انجمن های حامی مصرف کنندگان در آمریکا و اتحادیه اروپا از سازنده این عروسک به ثبت رسیده است. "کمیسر اتحادیه اروپا برای عدالت، مصرف کنندگان و برابری جنسیتی" گفته است که نگران تاثیر این عروسک هوشمند بر حریم خصوصی و ایمنی کودکان است.

بنابر این گزارش، پیش‌تر نقص ایمنی داده های بازی آنلاین "سلام کیتی" باعث فاش شدن اطلاعات خصوصی بیش از سه میلیون کاربر شده بود که حوزه خصوصی کودکان را به خطر انداخته است. همچنین حمله سایبری به اسباب بازی های دیجیتال VTech باعث فاش شدن اطلاعات شخصی ۶.۴ میلیون کودک شد.

تاکید بر جاسوسی تلویزیون‌های هوشمند

چهارشنبه, ۲۰ بهمن ۱۳۹۵، ۰۱:۵۷ ب.ظ | ۰ نظر

کمیسیون فدرال ارتباطات آمریکا برخوردی جدی با شرکت ویزیو داشته و آن را مجبور به پرداخت 2.2 میلیون دلار غرامت به علت جاسوسی از عادات کاربری مالکان تلویزیون‌های خود کرده است.

به گزارش فارس به نقل از ورج، این شرکت سازنده تلویزیون‌های هوشمند بدون جلب رضایت کاربران به مدت دو سال عادات کاربری این افراد را در زمان استفاده و مشاهده تلویزیون های ساخت خود زیر نظر داشته است.

این تخلف در مورد خریداران بیش از 11 میلیون تلویزیون ساخت این شرکت اتفاق افتاده است. قابلیت ردگیری عادات کاربران به طور خودکار و در زمان روشن کردن این تلویزیون فعال می شده و این در حالی است که اکثر شرکت های سازنده تصمیم گیری در این زمینه را به خود خریداران واگذار می کردند.

البته در مدل های جدیدتر تلویزیون های هوشمند ویزیو، قابلیت ردگیری خودکار کاربران به طور پیش فرض خاموش و قطع است. ظاهرا این موضوع از ماه ها پیش مورد اعتراض کاربران قرار داشته و حتی در سال 2016 شکایتی با همین موضوع تقدیم دادگاه شده است. اما تصمیم گیری قطعی در مورد آن تا به حال به تعویق افتاده بود.

کارشناسان می گویند این موضوع محدود به تلویزیون های ویزیو نیست و به احتمال زیاد دیگر شرکت های سازنده تلویزیون های هوشمند هم از روش های دیگری برای جاسوسی از بینندگان استفاده می کنند که ممکن است هنوز اطلاع دقیقی در این زمینه وجود نداشته باشد.

همراه اول و شرکت ملی گاز ایران جهت هوشمندسازی کنتورهای گاز کشور بر بستر اینترنت اشیا (IoT)، تفاهم نامه همکاری امضا کردند.

به گزارش اداره کل ارتباطات شرکت ارتباطات سیار ایران، همراه اول، به عنوان اپراتور پیشگام در صنعت اینترنت اشیا و شهر هوشمند، با امضای تفاهم نامه ای با شرکت ملی گاز ایران در خصوص هوشمندسازی کنتورهای گاز کشور بر بستر اینترنت اشیا (IoT)، گام بزرگی را در جهت مدیریت هرچه بهتر انرژی در کشور برداشته است.

در همین راستا، همراه اول به منظور فراهم‌ سازی بستر مناسب برای هوشمندسازی کشور، در حال توسعه بزرگترین زیرساخت نرم افزاری و همچنین پلتفرم لازم جهت پیاده ‌سازی اینترنت اشیا و شبکه‌‎ های کم‌ مصرف با پوشش گسترده (LPWAN) در کشور است.

یکی از این راهکارها استفاده از کنتورهایی است که به صورت روزافزون در سراسر دنیا مورد استفاده صنایع مربوط به انرژی قرار گرفته‌ است؛ این کنتورها با هزینه کاملأ به صرفه، امکان جمع آوری و انتقال داده های مربوط به مصرف هر واحد را بر بستر ارتباطات همراه فراهم آورده است.

با اجرای این طرح ملی و بهینه سازی الگوهای مصرف، کمک شایانی به امکان کاهش هزینه ‏های مصرفی و مدیریت هرچه‌ بهتر محیط پیرامون برای شرکت ها و خانوارها فراهم می شود.

مدیر عامل شرکت توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری تهران گفت: اینترنت اشیا (Internet of Things) به طور کلی اشاره دارد به بسیاری از اشیا و وسایل محیط پیرامون‌مان که به شبکه اینترنت متصل شده است.

به گزارش خبرگزاری فارس،علیرضا جعفری با اشاره به اینکه این دومین درگاه اتصال (Gateway) به عنوان بخشی از حرکت جهانی شبکه اشیاءThe Things Network ؛(TTN) راه‌اندازی شده است، گفت:  این شبکه دومین گیت‌وی فعال TTN در منطقه خاورمیانه  محسوب می شود.

وی با بیان اینکه نخستین درگاه اتصال نیز در محدوده نارمک از سوی پژوهشگران ایرانی پیاده سازی شده است، افزود: تفاوت ارائه خدمات بر روی این شبکه با سرویس‌هایی که از طریق شبکه‌های ارتباطی موبایل ارائه می‌شود توان مصرفی بسیار پایین و در مقابل پوشش گسترده آن است.

به گفته جعفری به هیچ عنوان هزینه این اتصال قابل قیاس با اتصال اشیاء از طریق سیم‌کارت موبایل نیست.

جعفری ادامه داد: این فناوری که در باندهای فرکانسی بدون نیاز به مجوز عمل می‌کند، امکان برقراری اتصال دوطرفه را برای اشیاء متصل فراهم می‌آورد.

به گفته مدیر عامل شرکت توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری تهران، ساختار «شبکه اشیاء» به دلیل باز بودن، نسبت به سایر شبکه‌ها شفا‌ف‌تر بوده و به دلیل رمزنگاری سطح بالا، از امنیت بسیار مناسبی برخوردار است.

وی افزود: خوشبختانه خیلی زود و با توجه به اقدامات انجام‌شده، تهران توانست در کنار شهرهای انتایرو، مونترآل، سن‌دیگو و کال‌گری به عنوان یکی از ۵ شاخه با سرعت رشد بالای شبکه اشیاء معرفی شود. و هم اکنون نیز نام تهران و ایران به عنوان یکی از مراکز فعال، در سایت TTN قرار دارد.

باغ کتاب یکی از بزرگترین پروژه‌ها در سطح ملی و حتی جهانی محسوب می‌شود که با بهره گیری از دانش داخلی، بومی و استفاده از متریال داخلی به همت شرکت توسعه فضاهای فرهنگی شهرداری تهران در حال ساخت است.

کاربران می‌گویند اسباب بازی‌های متصل به اینترنت بدون اجازه، صدای کودکانشان را جمع‌آوری و ذخیره می‌کنند.
 خبرآنلاین، 18 گروه مدافع حریم خصوصی در آمریکا با ارسال شکواییه ای به کمیسیون تجارت فدرال و اتحادیه اروپا اعلام کردند اسباب بازی‌های genesis Toys  و شریک آن Nuance، حریم خصوصی و قوانین موسوم به COPPA را نقض کرده و صدای کودکان را در خانه بدون اجازه ضبط می‌کنند.
از سوی دیگر دو محصول i-Que و My Friend Cayla نه تنها صدا را بدون اجازه ضبط می‌کنند، بلکه آن را برای کمپانی Nuance هم می‌فرستند و بیم آن می‌رود که این کمپانی صداها را به پلیس و یا سرویس‌های جاسوسی-اطلاعاتی بفروشد.
همچنین Genesis متهم شد که اجازه می‌دهد سایرین از طریق بلوتوث به اسباب بازی‌ها بدون مجوز قانونی-فنی وصل شوند و از این طریق جاسوسان می‌توانند به‌اصطلاح Eavesdrop کرده و صدای اطراف را شنود کنند.
به‌طورمعمول بلوتوث اجازه وصل شدن تا 33 فوت را می‌دهد اما این اسباب بازی‌ها رنج بالاتری داشته و اجازه می‌دهند سایرین در بیرون از خانه هم به‌طور غیرقانونی وصل شوند.
هنوز واکنش رسمی FTC و EU معلوم نیست و این 18 گروه از سازندگان خواسته‌اند پاسخ مناسب درباره این موضوع منتشر کنند.
کارشناسان علاوه بر این نوع وسایل، درباره دستیاران صوتی دیجیتال متصل به اینترنت در خانه‌ها نیز هشداری مشابه داده‌اند!!

همه چالش‌های اینترنت چیزها

دوشنبه, ۱۵ آذر ۱۳۹۵، ۰۱:۴۳ ب.ظ | ۰ نظر

از شهرها تا مزارع و از حمل و نقل تا حفاظت از سلامت، داده‌هایی که سنسورها جمع‌آوری می‌کنند و با انسان‌ها و با یکدیگر به اشتراک می‌گذارند، آینده بشر را تغییر خواهند داد.

امروزه با استفاده از تکنولوژی مینیمالیستی، سنسورهای گازی ساخته می‌شوند که می‌توانند در فرودگاه‌ها تهدیدهای بیوشیمیایی را تشخیص و از وقوع آن‌ها جلوگیری کنند، مشخص کنند استیکی که در یخچال شما هست خراب شده یا نه، یا حتی با تجزیه و تحلیل نحوه نفس کشیدن شما معلوم کنند به چه نوع بیماری مبتلا هستید.

سنسورهایی این چنین، نیروی رانشی یک تکنولوژی فراگیر هستند که اخیرا توجه بیشتری را به خود جلب کرده اما آن قدرها هم تازه نیست؛ نخستین توستر متصل به اینترنت سال ۱۹۸۹ تولید شد. این تکنولوژی اینترنت اشیا (Internet of Things) نام دارد.

اساسا، این «اشیا» در این اصطلاح عجیب به دستگاه‌هایی اشاره دارد که در خود سنسورهایی دارند و این سنسورها به جمع آوری، ذخیره و تحلیل داده می‌پردازند. از آنجایی که تمام این دستگاه‌ها به اینترنت متصل هستند، می‌توانند از این طریق با یکدیگر (و با انسان‌ها) ارتباط برقرار کنند، داده‌ها را برای پردازش بیشتر آپلود کنند، نرم افزارهای آپدیت شده را دانلود کنند و اغلب از فاصله دور کنترل شوند.

 

اتصال بیش از ۳ میلیارد دستگاه به اینترنت

شرکت تحقیقات اینترنتی گارتنر (Gartner) تخمین می‌زند که تا پایان سال میلادی گذشته، ۳.۸ میلیارد دستگاه به اینترنت و یکدیگر متصل شده‌اند؛ ماشین‌های هوشمند، دودسنج‌ها، قفل در، روبات‌های صنعتی، لامپ‌های خیابانی، مانیتورهای قلبی، قطارها، توربین‌های بادی، یخچال‌ها و حتی راکت‌های تنیس.

گارتنر تخمین می‌زند که تا سال ۲۰۲۰ حدود ۲۵ میلیارد دستگاه هوشمند این چنینی که به یکدیگر مرتبط هستند به وجود خواهند آمد که مقادیر کوچک داده را به ما، ابراینترنت و یکدیگر منتقل می‌کنند. البته این تنها تخمین یک شرکت است و دیگران عقاید متفاوتی دارند.

جان چیمبرز مدیر عامل کمپانی سیسکو (Cisco) می‌گوید تا پنج سال دیگر، ۵۰ میلیارد دستگاه آنلاین خواهند بود و ارزش بازار کلی شان چیزی معادل ۱۹ تریلیون دلار فعلی می‌شود. کارشناسان یک غول دیگر در این زمینه یعنی شرکت زیمنس (Siemens) هم اعلام کرده‌اند این اشیا هوشمند دارند زمینه چهارمین انقلاب صنعتی را (پس از بخار، الکتریسیته و کامپیوترها) فراهم می‌کنند.

 

موانع میان ما و دنیای جدید

مسلما بعضی از این اظهارات تنها حرف است و همیشه شایعه‌ها و حرف‌های هیجانی بسیاری حول محور جدیدترین الگوی صنعتی تکنولوژیکی مطرح می‌شود. بنابراین بله، موانع تکنولوژیکی بسیاری بین ما و یک دنیای زیبای جدید وجود دارد.

اول از همه، مانع زبان وجود دارد. دستگاه‌های هوشمند خانگی – که یکی از زمینه‌های اینترنت اشیا است و تا این لحظه بیشتر از بقیه توسعه یافته و پیشرفت کرده– در حال حاضر مجموعه ای بسیار بزرگ از زبان‌ها را بسته به کارخانه‌ای که آن‌ها را تولید کرده در بر می‌گیرند. ترموستات و سیستم تهویه هوای خانه ممکن است با بلوتوث با هم ارتباط برقرار کنند، فریزر و کافی ساز از زیگ بی (ZigBee) استفاده کنند، قفل‌ها و پرده‌ها در زی-ویو (Z-Wave) بهره ببرند و دودسنج از وای‌فای استفاده کند. البته این را هم باید گفت که هم آوردن سر و ته داده‌های جمع آوری شده توسط این دستگاه‌ها و همچنین ذخیره کردن گیگابایت‌ها، ترابایت‌ها، اگزابایت‌ها و حتی زتابایت‌های احتمالی چالشی بزرگ است.

هکرها در کمین هستند

نگرانی بزرگ و ادامه‌دار دیگر، امنیت است. یک متخصص آی‌تی اخیرا نشان داد که چقدر ساده می‌تواند یک پمپ انسولین که با استفاده از فرکانس رادیو کنترل می‌شود را هک کند و از راه دور مقادیر مرگبار انسولین را به یک بیمار دیابتی تزریق کند. دیگر متخصصان هم ادعا کرده‌اند که هکرها اگر انگیزه لازم را داشته باشند می‌توانند به نرم افزارهای داخل ماشین های هوشمند دسترسی پیدا کنند و کنترل سرعت، ترمز و فرمان ماشین را به دست بگیرند. پیامدهای مضر هک کردن اشیایی که از این تکنولوژی استفاده می کنند می تواند بی نهایت باشد.

اما چالش‌های تکنولوژیکی با وجود بزرگ بودن‌شان بیشتر از چالش‌های قانونی، اجتماعی و قانون‌گذاری مسئولان و متخصصان را نگران نمی‌کنند. چون این دستگاه‌های سنسوردار می‌توانند به شدت اطلاعاتی که ما از یکدیگر به دست می‌آوریم را افزایش دهند، می‌توانند به افراد خاصی قدرت بیشتر ببخشند و دیگران را در اقلیت قرار دهند.

 

چه کسی صاحب تمام این داده‌هاست؟

این یک سوال جدی است؛ چه کسی صاحب تمام این داده‌هاست؟ آیا اطلاعات به شدت شخصی که ردیاب تناسب اندام شما ضبط می‌کند به شما تعلق دارد یا به سازنده؟ آیا پلیس باید این اجازه را داشته باشد که در یک پرونده قضایی به اطلاعات به دست آمده از این طریق دسترسی پیدا کند؟ آیا صاحبان ماشین‌ها می‌خواهند بعد از هر تصادف رانندگی ماشین شان به صورت خودکار به پلیس اطلاع رسانی کند؟

در حال حاضر، سنسورهایی که توسط کمپانی سیسکو ساخته شده‌اند و معدن کاوها آن‌ها را حمل می‌کنند، می‌توانند وجود گازهای خطرناک را تشخیص دهند. دیگر سنسورها هم می‌توانند بگویند مثلا کارگری که در یک میدان نفتی کار می‌کند در حال حرکت است یا مدتی طولانی بی‌حرکت مانده و در نتیجه شاید مجروح شده است. اما از سوی دیگر، همین سنسورها می‌توانند به کارفرمایان کمک کنند تا متوجه شوند دقیقا چطور و کجا کارمندان شان تک تک لحظه‌های روزشان را پشت سر می‌گذارند.

حتی با وجود چنین مشکلات بزرگی، این دستگاه‌های هوشمند از همین حالا دارند بخش‌های تاثیرگذار و گوناگونی از جمله حفاظت از سلامت، تولید، برنامه‌ریزی شهری، حمل و نقل، تولید نیرو، کشاورزی و مدیریت خانگی را تحت تاثیر تغییرات بزرگی قرار می‌دهند. خود دستگاه‌ها ممکن است کوچک باشند، اما دارند تغییرات کلانی را در نحوه زندگی و کار روزانه ما ایجاد می کنند.

 

وعده‌های تجاری یا هرج و مرج کاذب؟

به مدت یک دهه یا بیشتر است که تولیدکنندگان محصولات خانگی به مشتریان شان قول آینده‌ای را داده‌اند که در آن مثلا وقتی شیر تمام می‌شود، یخچال به ما پیغام می‌دهد یا می‌توانیم قهوه جوش را در حالی که روی تخت مان لم داده‌ایم روشن کنیم. اما با وجود اینکه طی سال‌های اخیر، نمایشگاه بین‌المللی سی ای اس در لاس وگاس (Consumer Electronics Show) کاملا تحت تاثیر وسایل هوشمند بوده، هیچ محصول یا برند بزرگ منفردی نتوانسته خود را برتر از دیگران ثابت کند. افراد آگاه می گویند این بازار که سریع در حال رشد است و شرکت تحقیقات آر ان آر مارکت (RNR Market) درباره آن می‌گوید سال گذشته ارزشی معادل ۲۰ میلیارد دلار داشت، یک هرج و مرج کامل است.

شاید یکی از محصولاتی که تا امروز بیشتر از بقیه و مخصوصا در میان محصولاتی که می‌خواهند هزینه قبض برق مشتریان را کاهش دهند موفق بوده، ترموستات یادگیرنده نست (Nest) بوده است. با یک طراحی واضح، اینترفیسی راحت از ترموستات‌های فعلی و با حمایت گوگل (که در سال ۲۰۱۳ مبلغ ۳.۲ میلیارد دلار را برای خریداری این استارت آپ هزینه کرد)، «نست» توانسته به خوبی به کانادا، بریتانیا و ایالات متحده نفوذ کند. ترموستات‌ها بیشتر از وسایل خانه، چراغ‌ها، تلویزیون‌ها، کامپیوترها و سیستم‌های پخش صدا روی هم رفته انرژی بیشتری را کنترل می‌کنند. نست می‌گوید دستگاهش می‌تواند برنامه هفتگی شما را «یاد» بگیرد، خودش را برنامه‌ریزی کند، از تلفن همراه کنترل شود و روی هم رفته ۲۰ درصد در مصرف انرژی یک خانه صرفه جویی کند.

یکی دیگر از محصولات محبوب سی ای اس امسال تگ (Tagg) بود؛ راهی برای کنترل از راه دور موقعیت و اعضای حیاتی بدن حیوان خانگی شما. آمازون در ماه مارس خطی جدید از دکمه‌های برنددار را معرفی کرد که اطراف خانه به این ور و آن ور می‌چسبند و با استفاده از آن‌ها مشتری می‌تواند محصولات جزیی خانگی از جمله پودر ماشین لباس شویی و کاغذ توالت را با فشار دادن یک دکمه سفارش دهد. بعد هم برد (Brad) هست؛ یک توستر هوشمند که با توسترهای موجود دیگر در شبکه‌اش ارتباط برقرار می‌کند تا ببیند آن ها چقدر فعالیت می‌کنند و اگر حس کند شما او را نادیده گرفته اید، یکی از پیچ‌هایش را تکان می دهد.

دیگر کمپانی‌ها هم راه‌حل‌هایی برای مدیریت کلی خانه ارایه کردند. کمپانی کرستران(Crestron) واقع در نیوجرسی سیستم‌هایی طراحی کرده که با استفاده از آن‌ها مشتری می‌تواند امنیت خانگی، استفاده از انرژی، نور، تعبیه هوا و سیستم‌های سرگرمی خانه‌اش را از روی تبلت مدیریت کند. اینگرسول رند(Ingersoll Rand) هم اخیرا تحت برند نکسیا (Nexia) شروع به ارایه محصولات کنترل خانگی ارزان کرده است.

بعد هم اپل هست چون البته خبر ارایه هوم کیت(HomeKit) را داده که پلتفورمی است که سازندگانش امیدوارند مورد استفاده فعالان ساخت خانه های هوشمند قرار بگیرد تا با استفاده از آن بتوانند اپلیکیشن هایی بسازند که مخصوص کنترل دستگاه های مختلف هستند. هدف فراهم کردن یک دروازه و یک زبان واحد برای تمام این صنعت است. اپل معمولا فقط وارد بازارهایی که پتانسیل بسیار بالا دارند می شود و آر ان آر تخمین می‌زند که بازار خانه های هوشمند تا سال ۲۰۲۰ می‌تواند ارزشی معادل ۶۰ میلیارد دلار داشته باشد.

دفاتر کاری هم تغییراتی خواهند داشت. این تغییرات در سوی بهبود عملکرد و رضایت کاری خواهند بود. مثلا سیسکو کاربردهای کلیدی ۳۰۰ ساختمانی که در سراسر دنیا دارد از جمله تعبیه هوا، الکتریسیته و امنیت را از چهار لوکیشن مختلف کنترل می کند. این کمپانی پیش بینی روزی را می‌کند که در آن یکی از مدیران اجرایی وارد گاراژ می‌شود و اتوماتیک به آسانسور علامت می‌دهد تا پایین بیاید و او را سوار کند و در عین حال چراغ‌های دفترش را هم روشن کند.

ساختمان‌هایی که سیستم کنترل هوای داخلی پیشرفته‌ای دارند، بیشتر از همیشه مروج شده‌اند. مثلا آسمان خراش جدید مانیتوبا هایدرو در شهر وینیپگ کانادا یک مرطوب کننده طبیعی غول آسا شامل یک اتاق بخار چند طبقه که پر از گیاه‌های استوایی و یک آب‌نماست دارد و این مرطوب کننده به لوله‌هایی متصل است که هوای مرطوب را به سراسر ساختمان انتقال می‌دهند. سیستم می‌داند چه زمانی پره‌ها را باز و بسته کند تا نور خورشید داخل بیاید (و از گرمای رایگان خورشیدی سود ببرد) و یا از ورود نور جلوگیری کند.

 

شهرهای آینده و سیطره سنسورها

بیش از نیمی از مردم جهان حالا در مراکز شهری زندگی می کنند و این آمار تا سال ۲۰۵۰ به دو سوم می‌رسد که یعنی ۲.۵ میلیارد شهرنشین دیگر خواهند بود که نیازمند خانه، کار و حمل و نقل هستند. این برای بسیاری از شهرهای امروز که خیلی‌های شان تحت‌تاثیر ترافیک، دوده، جرم و جنایت، سطل آشغال‌های پر و نور ناکافی هستند، یک سناریوی کابوس وار خواهد بود. اما تکنولوژی هایی که در حال حاضر مورد تست قرار می‌گیرند به شهرهای آینده کمک می کنند بهتر با این مسئله کنار بیایند.

نورافکن‌هایی که در خود سنسور ویدیویی دارند می توانند نورهای سبز و قرمز خود را با توجه به موقعیت ماشین ها و اینکه چه ساعتی از روز است تنظیم کنند. آن ها می توانند تراکم ماشین و دوده را کم کنند، مخصوصا با توجه به اینکه ماشین هایی که پشت چراغ قرمز می ایستند تا ۱۷ درصد در مناطق شهری سوخت مصرف می کنند.

سنسورهایی که در مکان‌های پارک کردن ماشین‌ها قرار داده می‌شوند می توانند اطلاعات زنده از جای پارک‌های خالی را به اپلیکیشنی ارسال کنند که توسط کسانی که به‌دنبال جای پارک هستند، مورد استفاده قرار بگیرد. زیمنس اخیرا وامی به یک استارت آپ داد که کارش ساختن پهپادهای مخصوص پارک کردن است و می‌توانند ماشین‌ها را به سمت جاهای خالی پارک هدایت کنند. مسخره به نظر می‌رسد؟ اینطور نیست چون تا حدود ۳۰ درصد از ازدحام ماشین‌ها به خاطر راننده هایی به وجود می آید که در خیابان ها در جستجوی جای پارک می چرخند.

نورهای خیابانی هوشمند ال ای دی شهر سن دیگو هم فقط وقتی روشن می‌شوند که یک عابر پیاده یا ماشین نزدیک می‌شود؛ این شهر اخیرا سه هزار لامپ خیابانی قدیمی را با چراغ‌های سنسوردار عوض کرد تا بتواند سالی حدود ۲۵۰ هزار دلار سود کند. بریتانیایی‌ها هم در تلاش برای مبارزه با قلدربازی اراذل، در حال تست کردن لامپ هایی است که وقتی تشخیص می دهند کسی به چیزی ضربه می زند یا بیش از حد سر و صدا می کند نورش را بیش از حد معمول روشن می‌کند و دوربین‌هایی دارد که می توانند ویدیوی زنده را ضبط کنند و به ابر منتقل کنند.

در فیلادلفیا، روی سطل آشغال‌های چهار هزار دلاری به نام بیگ بلیز (Big Bellies) سرمایه گذاری شده که آشغال ها را له می‌کند و وقتی پر می‌شود پیغامی برای ماشین حمل زباله می فرستد. به این ترتیب فیلادلفیا توانسته تعداد جمع آوری هفتگی آشغال را از ۱۷ بار در هفته به تنها سه بار در هفته برساند و یک میلیون دلار در سال در زمینه سوخت، تعمیرات و کار صرفه جویی کند.

 

کارخانه‌های آینده و صرفه‌جویی در نیرو

کارخانه ساخت موتورسیکلت‌های هارلی دیویدسون در شهر یورک ایالت پنسیلوانیا سال ۱۹۷۳ به‌عنوان یک کارخانه سر هم بندی معمولی تاسیس شد. اما شش سال پیش، سیسکو آن را با تکنولوژی رده بالا آپدیت کرد. حالا مجموعه‌ای از سنسورها که به سیستم‌های اجرایی تولید متصل هستند، داده‌های خط تولید کارخانه را جمع آوری می‌کنند تا در صورت بروز مشکل متوجه آن بشوند.

در یکی از بخش‌ها سنسورهایی وجود دارند که می‌توانند وضعیت جریان هوا و رطوبت را طوری تنظیم کنند که در بهترین حالت برای پروسه رنگ آمیزی قرار داشته باشند. البته این سیستم ارزان نبود و یک تحلیلگر اخیرا به وال استریت ژورنال اعلام کرد که نصب کردن یک سیستم اجرایی تولیدی برای یک کارخانه می تواند چیزی حدود ۵۰۰ هزار تا یک میلیون دلار خرج بردارد. اما با استناد به اس ای پی (SAP) که نرم افزار کارخانه هارلی دیویدسون را تامین می‌کند، این کارخانه حالا می تواند با ۳۰ درصد کارگر کمتر ۲۵ درصد موتورهای بیشتر تولید کند. به جای تحویل دادن یکی از ۱۷۰۰ مدل موتور مختلفش در ۲۱ روز، این کمپانی می تواند در شش ساعت یک موتور تولید کند.

علاوه‌بر این، «دید» بهتر یعنی انتقال آنی اطلاعات از سنسورها به تلفن های هوشمند و تبلت‌ها هم می‌تواند به این معنی باشد که دستگاه‌ها مدت کمتری را بی کار می مانند چون مدیران می توانند مشکلات را زودتر مشاهده و حل کنند. کمپانی اکسنچر (Accenture) اخیرا گزارش داد که تکنولوژی اینترنت اشیا می‌تواند هزینه متوسط تعمیر را تا ۱۲ درصد، هزینه نگهداری را ۳۰ درصد و هزینه ناشی از بی کار بودن دستگاه‌ها را تا ۷۰ درصد کاهش دهد. همچنین از طریق سیستم های هوشمند مدیریت انرژی، هزینه الکتریسیته کمپانی که معمولا یکی از هزینه های اصلی است را به شدت کاهش دهد.

همانطور که جف ایملت مدیر هیات مدیره کمپانی جی ای (GE) قبلا گفته بود، «اگر دیشب در یک کمپانی صنعتی به خواب رفتید، امروز صبح در یک کمپانی نرم افزار و تحلیلی بیدار خواهید شد.»

 

وسایل نقلیه هم هوشمند می‌شوند

مدل جدید اتومبیل الکتریک تسلا اس به قیمت ۷۰ هزار دلار به فروش می‌رسد. علاوه بر اینکه این ماشین می‌تواند از صفر تا ۱۰۰ کیلومتر در ساعت را در کمتر از چهار ثانیه طی کند، می تواند با یک بار شارژ ۴۳۵ کیلومتر را پشت سر بگذارد. اگر شارژتان کم شود، سیستم جهت یابی ماشین می‌تواند شما را به نزدیک‌ترین ایستگاه شارژ هدایت کند. این ماشین نسل جدید ایلان ماسک سیستم خلبان خودکار هم دارد که از ترکیبی از دوربین‌ها، رادارها و سنسورهای خورشیدی ۳۶۰ درجه استفاده می‌کند تا به صورت اتوماتیک در جاده‌های باز رانندگی کند و نه تنها جای پارک خوب پیدا کند، بلکه خودش هم آنجا پارک کند. دوربین همچنین محدودیت‌های سرعت را تشخیص می‌دهد و می تواند به راننده هشدار کاهش سرعتش را بدهد. علاوه بر این، اگر از خطوط سفید جاده خارج بشوید، صندلی راننده می لرزد.

تسلا اس به خاطر یک نرم افزار داخلی متصل به اینترنت که مجموعه‌ای ثابت از داده‌ها را به مهندسان این کمپانی می‌فرستد دارد همیشه بهتر و بهتر می‌شود. از وقتی ماشین بیرون داده شده مهندسان نرم افزارهایش را چندبار بهبود بخشیده‌اند تا مسافتی که ماشین می‌تواند با یک بار شارژ طی کند بیشتر شود، بتواند وقتی ماشین‌های دیگر در نقطه کور راننده قرار می گیرند به او خبر بدهد و وقتی ماشینی دیگر نزدیک می شود، نور بالا را به صورت اتوماتیک کم نور کند.

تمام این‌ها یعنی روزهایی که ماشین‌تان وسایلی ثابت بودند و در حد اولیه کارخانه‌ای عمل می‌کردند، رو به پایان است! کمپانی‌های کارکشته از جمله مرسدس بنز هم می‌خواهند ماشین های هوشمند تولید کنند. در مرکز تحقیقات این کمپانی در سیلیکون ولی، تیمی از مهندسان و برنامه‌نویسان مشغول کامل کردن مدلی هستند که می تواند با تلفن‌های هوشمند ارتباط برقرار کند. در مورد قرارهای شما و مسیر رسیدن به آن‌ها اطلاعات جمع کند و اطلاعات ترافیکی را به صورت زنده به نمایش بگذارد. در ماه مه، کمپانی فریت لاینر (Freightliner) پروانه ساخت نخستین روبو کامیون دنیا را به دست آورد که پیش از آن ۱۵ هزار کیلومتر در جاده تست شده بود، البته راننده اش انسان بود.

گارتنر تخمین می‌زند که تا سال ۲۰۲۰ حدود ۲۵۰ میلیون ماشین متصل در جاده‌های دنیا وجود خواهند داشت که خیلی از آن‌ها می توانند خودشان را هدایت کنند. بخش «ماشین‌های متصل هوشمند» سیسکو می‌گوید ماشین های خودران می‌توانند حدود ۸۵ درصد تصادف‌های رانندگی سر به سر را از میان ببرند. همچنین از آنجایی که می‌توانند موقعیت شان را با یکدیگر در میان بگذارند و در نتیجه نسبت به ماشین هایی که توسط انسان‌ها رانده می شوند بسیار به هم نزدیک تر برانند، قابلیت کاهش شدید ترافیک را هم خواهند داشت. این امر همچنین باعث کاهش هزینه های سوخت به میزان حداقل یک تریلیون دلار خواهد شد.

 

حمل و نقل؛ از تجربه‌های دیروز تا وعده‌های آینده

صنعت هوانوردی همیشه به آرامی از تکنولوژی‌های جدید استفاده می کند؛ مثلا سیستم کنترل ترافیک هوایی آمریکا هنوز هم از زیرساخت‌های کامپیوتری ساخته شده در دهه ۱۹۷۰ استفاده می‌کند و تا حدودی هم قابل درک است چون وقتی آدم دارد درباره حمل و نقل دسته جمعی در ۳۰ هزار فوت بالای سطح زمین صحبت می‌کند، یک مشکل تکنولوژیکی می تواند پیامدهای ناگواری داشته باشد.

اما این حقیقت که تکنولوژی مورد نظر برای جلوگیری از تراژدی‌های خاص به وجود آمده، باعث می‌شود این مسئله کمتر با عقل جور در بیاید. هواپیماها مدت‌هاست سنسورهایی دارند که می توانند درباره کارآمدی سوخت، ارتفاع، موقعیت و مشکلات تعمیراتی داده جمع کنند، اما این داده ها معمولا وقتی پردازش می‌شوند که هواپیما فرود می آید. با پیشرفت هایی که در زمینه اتصال و پردازش داده به وجود آمده، دلیلی وجود ندارد که نتوان در حین پرواز هواپیما این داده ها را بررسی کرد.

تغییر به آرامی در راه است. سنسورهای موتور هواپیما حالا می توانند مشکلات را شناسایی و جداسازی کنند و در حالیکه هنوز هواپیما در هواست آن ها را با خلبانان و مسئولان روی زمین در میان بگذارند. از نظر کاربرد هر چه بهتر، جی ای توانسته دستگاهی تولید کند که مصرف سوخت در حین پرواز را اندازه می گیرد و تغییرات کوچکی در بال ها و دیگر بخش ها به وجود می آورد تا سوخت اضافی مصرف نشود. این تکنولوژی به کمپانی آلیتالیا (Alitalia) کمک کرد در یک سال یک درصد مصرف سوختش را کاهش دهد. با توجه به اینکه سالی ۳۰ میلیارد دلار صرف سوخت هواپیما می شود، حتی چنین مقادیر کوچکی هم می توانند در انتها قابل توجه باشند.

قطار هم دارد به آرامی به سمت مدرنیته حرکت می‌کند. شبکه تلکام ریل بریتانیا و سیسکو در پروسه نصب کردن سنسورهایی درون خطوط آهن و کنار آن‌ها هستند تا در صورت نیاز تعمیر یا رانش زمین یا سیل به مرکز اطلاع دهد. این باعث می‌شود زمان ۱.۳ میلیون ساعت تخمینی که در حال حاضر صرف بازبینی ریل های قطار می شود، به شدت کاهش یابد.

کسانی که در نیویورک قطار سوار می‌شوند می‌توانند از اینترنت اشیا به خاطر کاهش زمان سفرشان تشکر کنند. خط متروی کانارسی (Canarsie) این شهر هم اخیرا ریل‌های ساخت زیمنس و واگن هایی را نصب کرد که می‌توانند نسبت به سیستم قبلی با دقت بسیار بیشتری موقعیت را تشخیص دهند. چون ریل های هوشمند دقیقا می‌دانند قطارها کجا هستند، فاصله بین قطارها دیگر لازم نیست تا این حد بالا باشد که باعث می‌شود یک قطار بتواند حرکت آزادانه تری در خطوط شلوغ داشته باشند. به این ترتیب به جای تنها ۱۵ قطار در ساعت، حالا ۲۶ قطار می توانند در طی یک ساعت در این خط تردد کنند.

کشتی رانی هم وارد قضیه شده است. بندر اصلی آلمان یعنی هامبورگ که یکی از عاملان اصلی معجزه اقتصادی این کشور بعد از جنگ جهانی دوم بود، در سال های اخیر با مشکلات زیادی مواجه شده است. بسیاری از ۵۵۰ کامیونی که روزانه وارد این بندر می شوند ساعت های طولانی بیکار می مانند تا کشتی های شان از راه برسد یا به خاطر اینکه جای پارک کنار بندر کمیاب است، مجبور می شوند در محله های مسکونی نزدیک منطقه پارک کنند.

با توجه به اینکه ۱۰ هزار کشتی هر سال آنجا بارشان را خالی می‌کنند، اغلب این اتفاق رخ می‌داد که تعداد زیادی همزمان فرا می‌رسیدند و باعث می‌شدند این بندر نسبتا کوچک قفل شود. با توجه به اینکه این منطقه از نظر تاریخی هم همیشه جمعیت بالایی داشته، گسترش بندر قابل قبول نبود. حالا به خاطر پروژه ای محصول سیسکو و اس ای پی (SAP)، کشتی‌ها و بسیاری از ۹ میلیون کانتینری که از این بندر عبور می کنند زمان دقیق ورود خود را ثبت و به طور مداوم آپدیت می کنند تا کامیون‌ها هم بتوانند درست به موقع برسند و بارشان را خالی کنند. راننده های کامیون حتی می توانند از راه دور جای پارک رزرو کنند تا مجبور نشوند دنبال جا بگردند یا با صف بستن بخش هایی از شهر را ببندند.

 

سلامت با چکاپ اینترنتی

تکنولوژی‌ای که به این منظور طراحی شده تا اجازه بدهد کاربر بیشتر در خانه بماند به رونق رسیده است. با توجه به اینکه مثلا ۱۵% کل کانادایی‌ها در حال حاضر ۶۵ سال یا بیشتر دارند و گفته می‌شود در دو دهه آینده این رقم به ۲۳% می رسد، این مسئله به هیچ وجه سورپرایزکننده نیست.

نسلی جدید از سنسورها می‌تواند تشخیص بدهد وضعیت بیمارانی که در خانه هستند بدتر شده و آن را به تیم سلامت آن‌ها منتقل کند. کمپانی فیلیپس که بیشتر از همه به خاطر لامپ و مسواک برقی شناخته می شود، یک جعبه قرص خلق کرده که وقتی زمان قرص خوردن می‌شود در آن خود به خود باز می‌شود و پیغامی را برای یکی از اعضای خانواده یا مثلا پرستاری می‌فرستد که باید تایید کند بیمار قرصش را خورده است. این کمپانی هلندی اخیرا یک زیرمجموعه حفاظت از سلامت با عنوان فیلیپس هلت کر (Philips Healthcare) تاسیس کرده و تلاشش این است تا بتواند سیستمی را تولید کند که جوانانی که تلفن هوشمند به دست دارند و هشتاد ساله هایی که بیماری های مختلف و زوال عقل دارند به راحتی قابلیت استفاده از آن را داشته باشند.

سنسورهای آن‌ها را می‌توان به طور خاصی تنظیم کرد، مثل همان سنسورهایی که در بیبی مانیتورها به کار می‌روند. از آنجایی که نمی‌توان این سنسورها را مستقیم روی پوست ظریف قرار داد، به جای شان از دوربین های کیفیت بالا استفاده می‌شود که رنگ پوست، تنفس و دما را کنترل می کنند و وقتی تغییری به وجود بیاید به پرستار خبر می دهد. این دستگاه ها در نهایت می‌توانند به دکترها و پرستارها کمک کنند در خانه و در تخت‌های بیمارستان به بیماران بیشتری رسیدگی کنند. حالا تخت های هوشمندی که در بیمارستان پروتستان نیویورک نصب شده اند بلافاصله وقتی که یک بیمار از جایش بلند می شود متوجه می شوند و به پرستار بخش خبر می دهند.

بعد هم بازار پر رونق ردیاب‌های فیتنس مثل فیت بیت (FitBit)، اپل واچ (Apple Watch) و سونتو (Suunto) وجود دارد که ارزش آن از همین حالا از ۲ میلیارد دلار گذشته و بیش از ۸۴ میلیون از این دستگاه‌ها به فروش رسیده است. این مانیتورها ضربان قلب، الگوهای خواب، رژیم، تمرین و دیگر چیزها را کنترل می‌کنند و این داده ها را به اپلیکیشن های موبایلی ارسال می‌کنند. به زودی می‌توان این اطلاعات را مستقیما به تامین کننده یا بیمه کننده خدمات سلامت ارسال کرد که در حال حاضر هنوز هم روی حرف خود حساب بازمی کنند. بیمه گر آمریکایی جان هنکاک (John Hancock) که یکی از زیرمجموعه های منولایف (Manulife) است، می گوید اگر متقاضیان بیمه به صورت داوطلبانه اطلاعاتی از خودشان را با مدرک ارسال کنند که نشان از یک سبک زندگی سالم دارد، به آن ها تا ۱۵ درصد در حق بیمه شان تخفیف می دهد.

از دیگر کاربردهای اینترنت اشیا در حفاظت از سلامت می توان به ایمپلنت های زیرپوستی اشاره کرد. کمپانی مدترانیک (Medtronic) از همین حالا یک ایمپلنت گلوکز به فروش می رساند که به بیماران دیابتی کمک می کند قند خون خود را کنترل کنند.

 

حسگراهایی برای مدیریت انرژی

شبکه‌های برق اساسا به این منظور طراحی شده‌اند تا بتواند بر پایه نیاز، انرژی برق را توزیع و با دقت، عرضه و تقاضا را متعادل کنند. این کار بسیار چالش برانگیز است، مخصوصا با توجه به اینکه با توجه به فاکتورهای مختلف از جمله زمان، آب و هوا و فصل تقاضا تغییر می‌کند. یک موج گرمایی، یک طوفان یخ یا حتی پخش جوایز آکادمی اسکار در آمریکا می تواند به این زیرساخت قدیمی فشار وارد کند. برای واکنش نشان دادن به اوج های ناگهانی، ایستگاه های برق پشتیبان و ژنراتورهای دیزلی باید آماده باشند و منابع محدود را مصرف کنند. این سیستم به هیچ وجه کاربردی ترین سیستم ممکن نیست.

تئوری پایه‌ای پشت شبکه هوشمند (Smart Grid) ساده است: قیمت برق بر پایه تقاضا تعیین می‌شود و این اطلاعات به سرعت به مصرف سنج‌ها و ترموستات‌ها منتقل می‌شود تا بتوانند در ساعت هایی غیر از ساعات اوج برق مورد نظر را بکشند که در ارزان ترین حالت خود قرار دارد. این سیستم از نیروهای بازار برای تعادل بخشیدن به فشار وارده استفاده می‌کند و در تئوری می تواند کاری کند شبکه های برق کمتر دچار قطعی یا ضعف شوند.

برنامه های آزمایشی مخصوصا در ایتالیا و تگزاس نشان داده‌اند که این تئوری می‌تواند در دنیای واقعی هم عملی شود. ایالات متحده سال ۲۰۳۰ را به عنوان ضرب العجل غیررسمی برای اجرایی کردن بیشتر بخش‌های شبکه هوشمند انتخاب کرده است. از سوی دیگر، کمپانی هایدرو وان (Hydro One) اونتاریو یکی از کمپانی‌های منطقه‌ای بسیاری است که در حال حاضر مشغول هوشمند کردن شبکه خود است و با وجود اینکه از همین حالا بسیاری از مصرف  سنج های قدیمی را با ابزار جدید و هوشمند تعویض کرده، هدف خود را برای سال ۲۰۲۵ تعیین کرده است.

در حال حاضر، آن ها استفاده روزانه را مستقیما به مقصد ارسال می کنند، اما مصرف سنج ها در آینده می توانند اطلاعات مورد نیاز درباره قیمت برق و تقاضای کل سیستم را دریافت کنند و با توجه به آن خودشان را وفق دهند.

خطوط برق و لوله ها هم دارند به روز می‌شوند. داده‌هایی که توسط سنسورها در خطوط جمع آوری می‌شود را می‌توان تجزیه و تحلیل کرد تا مشکلات منفرد را شناسایی کرد. علاوه بر این، نرم افزارهای تخمینی از همین حالا در بازار وجود دارند که می‌توانند پیش بینی کنند احتمال سقوط کدام یک از درخت‌ها بیشتر از بقیه وجود دارد و در نتیجه خطوط برقی که ممکن است به خاطر سقوط درخت تحت تاثیر قرار بگیرد را پایین بیاورند. سیسکو لوله هایی می‌سازد که در خود سنسورهای فیبری دارد که می‌تواند هرگونه نشت را تشخیص داده و در جا درخواست کمک کند. برای خطوط لوله قدیمی، کمپانی جی ای نرم افزاری را به وجود آورده که داده‌های زمین‌شناسی، جزییات توپوگرافیک، تراکم جمعیت و موقعیت بیمارستان ها و مدارس را جمع آوری می کند تا به طور روزمره یا در مواقع اضطراری به تصمیم گیری در مورد آن ها کمک کند.

رشد منابع انرژی تجدیدپذیر هم تا حدود زیادی به شبکه هوشمند وابسته است. انرژی بادی و خورشیدی با سرعت بالایی رو به رشد است و با وجود اینکه ممکن است آن ها تاثیر بهتری روی محیطزیست داشته باشند، فشار زیادی بر شبکه برق وارد می کنند چون انرژی حاصل از مزارع خورشیدی و بادی با توجه به زمان سال و روز تغییر می کند و توازن را به هم می زند. در حال حاضر پنل های خورشیدی که می توانند مقدار برقی که تولید می کنند را دقیق حساب کنند وجود دارند. حالا باید زمین هایی پر از این پنل ها با شبکه کاملا متصل شوند و یک باتری تنظیم شدنی هم وجود داشته باشد که در صورت تامین انرژی بیش از حد آن را ذخیره کند.

انرژی بادی هم هنوز نتوانسته کامل خود را وفق دهد، اما توربین های بسیاری در حال حاضر از تکنولوژی اینترنت اشیا بهره می برند. جی ای توربین هایی ساخته که در حاشیه مزارع قرار می گیرند و وقتی تندبادی از راه می رسد به توربین های پشتی اطلاع می دهند تا آن ها بتوانند به سرعت جهت پره های خود را تغییر دهند تا آسیب نبینند و طول عمرشان افزایش یابد. یک نرم افزار دیگر هم داده های جمع آوری شده توسط سنسورهای توربین را پردازش می کند و بهترین زاویه را برای تولید بیشترین میزان برق و افزایش تولیدی مزرعه بادی پیشنهاد می کند.

 

کشاورزی هم اینترنتی می‌شود!

با وجود اینکه شاید بیشتر ما تصویری روستایی از یک مزرعه خانوادگی معمولی داشته باشیم، مزرعه داران اغلب کسانی هستند که زودتر از همه از تکنولوژی استفاده می کنند چون بالاخره هر چیزی که بتواند زندگی آن‌ها را بهبود بخشد چیز خوبی است.

خیلی از مزرعه‌داران این روزها در حالی در مزرعه‌های شان قدم می‌زنند که اسمارت فون‌های جی‌پی‌اس دار به دست دارند و از مجموعه‌ای از نرم افزارهای مربوط استفاده می‌کنند. با توجه به اینکه حجم مزرعه ها هم رو به رشد است، مزرعه داران (یا سازمان‌های بزرگی که عملیات آن‌ها را کنترل می‌کنند) به سرعت مشغول استفاده از دستگاه‌های جمع آوری داده مرتبط به اینترنت هستند. دستگاه‌های جان دیر (John Deere) نه تنها می‌توانند شخم بزنند و درو کنند، بلکه می‌توانند مجموعه‌ای عظیم از داده‌ها از جمله درجه هوا و خاک، رطوبت، سرعت باد، نم، تابش خورشیدی و بارش باران را جمع آوری و تجزیه و تحلیل کنند. سیستم های آب پاشی هوشمند می‌توانند به اندازه کافی آب را در نقاط مورد نظر پخش کنند و نشتی لوله‌های آب را تشخیص بدهند که چنین مسئله ای می‌تواند در مناطق خشکی زده بزرگ از جمله کالیفرنیا حیاتی باشد.

از سوی دیگر، یک کمپانی سنسوری ساخته که می‌تواند تراکم بالای آفت‌ها را تشخیص دهد و بعد فرمون‌هایی رها کند که از جفت گیری آن‌ها جلوگیری می‌کند و به این ترتیب نیاز به آفت‌کش‌ها را به شدت کاهش می‌دهد. حالا حتی گاوها هم می‌توانند به صورت زنده داده ارسال کنند؛ یک کمپانی هلندی سنسورهایی خلق کرده که وقتی به حیوانات وصل می‌شوند، می‌توانند به مزرعه داران خبر بدهند که حیوان مریض شده یا حامله است.

همه آنچه در این گزارش مرور شد تنها بخشی از تلاش‌ها برای تحقق یک رویا است؛ رویای دنیایی که همه چیز در آن به ظاهر دارای «شعور مجازی» است و دیگر در ارتباط اشیاء و انسان‌ها برتری مطلق با انسان نیست. آیا تحقق این آینده نزدیک است؟

ترجمه و تنظیم؛ مازیار معتمدی/ منبع:مهر

اینترنت چیزها؛ بلای جان بیمارستان‌ها

يكشنبه, ۷ آذر ۱۳۹۵، ۰۲:۴۶ ب.ظ | ۰ نظر

کارشناسان امنیتی هشدار می دهند که از راه رسیدن اینترنت اشیا اگر چه روند درمان بیماران تسریع می شود، اما خطرات امنیتی هم به دنبال خواهد آورد.

به گزارش فارس به نقل از زددی نت، با توجه به آسیب پذیری ابزار و وسایل مختلفی که به اینترنت اشیا متصل می شوند هکرها می توانند از طریق آنها به شبکه های بیمارستان ها نفوذ کنند و ضمن به سرقت بردن اطلاعات کاربران، عملکرد تجهیزات پزشکی را مختل کنند.

Enisa که یک آژانس امنیت سایبری فعال در اروپاست با انتشار گزارشی تصریح کرده که بدافزارها و حملات denial of service تنها بخشی از خطراتی است که اینترنت اشیا به بیمارستان ها تحمیل می کند.

در ادامه این گزارش آمده است: پزشکان با استفاده از تجهیزات پزشکی متصل به اینترنت می توانند به طور آنی و لحظه به لحظه از وضعیت مراجعان در هر زمان و مکان و از راه دور مطلع شوند و شرایط بالینی آنها را بررسی کنند، اما فناوری های یاد شده چالش هایی را نیز به همراه می آورند و برای کاهش دادن این مشکلات باید از سامانه های امنیتی هوشمند به منظور کنترل تجهیزات پزشکی سازگار با اینترنت اشیا و برطرف کردن آسیب پذیری های امنیتی آنها استفاده کرد.

کارشناسان Enisa معتقدند اگر حملات سایبری و هکری مبتنی بر اینترنت اشیا در همان لحظات اولیه وقوع مهار نشوند مقابله با آنها بسیار مشکل خواهد بود و اتصال هزاران ابزار و تجهیزات پزشکی به اینترنت، گسترش سریع دامنه حملات یاد شده را ممکن می کند.

به گفته این کارشناسان اطلاعات بیماران و مراجعان بیمارستان ها هدفی بسیار جذاب برای هکرها محسوب می شود، زیرا این اطلاعات نقاط ضعف و آسیب پذیری هر فرد را مشخص می سازد و حتی از سوابق جنایی و اطلاعات مالی اشخاص راحت تر می توان از آن بر ضد اشخاص استفاده کرد.

در مورد اینترنت چیزها اغراق شده است

سه شنبه, ۲۵ آبان ۱۳۹۵، ۰۲:۳۴ ب.ظ | ۰ نظر

یافته های موسسه تحقیقاتی IDTechEx نشان می دهد در مورد برخی ویژگی های اینترنت اشیا و میزان استقبال از آن اغراق شده و بعید است سرعت تحقق این پدیده آن طور باشد که قبلا اعلام شده بود.

به گزارش  فارس به نقل از سیلیکون آنجل، این گزارش نشان می دهد در مورد پدیده یاد شده ابهام های زیادی وجود دارد، زیرا هنوز مشخص نیست چه استانداردهایی در این زمینه وضع می شود و چه محصولاتی بر همین اساس طراحی می شود.

بر اساس گزارش IDTechEx اگر چه شرکت های تجاری و فناوری سالانه در حال صرف میلیاردها دلار هزینه در حوزه اینترنت اشیا هستند، اما مجموع هزینه های انجام شده در این مورد در جهان هنوز در حد متوسط است و به میزانی که قبلا اعلام شده بود بالا نیست.

پیش بینی های قبلی حاکی از صرف مخارج بی سابقه در حوزه اینترنت اشیا در سال های 2015 و 2016 بوده است. از سوی دیگر در زمینه تعداد وسایل و ابزار سازگار با اینترنت اشیا نیز تا حدی اغراق شده است. بر اساس پیش بینی های قبلی قرار بود تا سال 2020 حدود 50 میلیارد ابزار و وسیله مختلف با اینترنت اشیا سازگار شود. اما حالا مشخص نیست که رقم واقعی با این اعداد فاصله قابل توجهی خواهد داشت.

در بخشی از گزارش IDTechEx آمده است: بر اساس پیش بینی های ما قرار نیست دهها میلیارد وسیله به اینترنت اشیا متصل شوند و علت این مساله آن است که تا سال 2016 تعداد وسایل عرضه شده سازگار با این پدیده بسیار ناچیز بوده اند. به نظر می رسد پیش بینی های غیرواقعی حبابی شکلی در مورد آینده شکل گرفته است که با واقعیت های فیزیکی ناسازگار هستند و این پیروزی خیال بر واقعیت است.

بر اساس پیش بینی IDTechEx تعداد وسایل متصل به اینترنت اشیا در سال 2020 از مرز یک میلیارد وسیله فراتر نخواهد رفت. هزینه های انجام شده در مورد اینترنت اشیا هم امسال به یک میلیارد دلار رسیده و با رشدی انفجاری در سال 2018 به 73 میلیارد دلار و در سال 2027 به 322 میلیارد دلار خواهد رسید. بخش عمده این مبالغ برای هوشمندسازی لوازم خانگی و منازل و همین طور در بخش کشاورزی هزینه می شود و استفاده از حسگرهای اینترنت اشیا چندان متداول نخواهد شد.

برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه می توانید به آدرس www.idtechex.com/research/reports/internet-of-things-iot-2017-2027-000499.asp مراجعه کنید.

عباس پورخصالیان - آیا ترافیک حاصل از ارتباطات میلیاردها سامانه متصل به هم از طریق «چیزنت»، اینترنت را به زانو در می‌‌آورد؟ یا این حملات سایبری نسل جدید هستند که با ایجاد بات‌نت‌هایی عظیم و با در اختیار گرفتن فرمان این سامانه‌ها، از طریق چیزنت، اقدام به مسدودسازی خدمات الکترونیکی نهادها و شرکت‌ها می‌کنند؟  

حمایت دولت از اینترنت چیزها کمرنگ است

چهارشنبه, ۱۲ آبان ۱۳۹۵، ۰۲:۱۹ ب.ظ | ۰ نظر

 رییس آزمایشگاه اینترنت اشیای دانشکده پست و مخابرات می گوید، با وجود گذشت 2 سال از مطرح شدن نام اینترنت اشیا درکشور، حمایت کمرنگ دولت از این جدیدترین فناوری سبب شده است هنوز شاهد اجرا شدن پروژه ای در این زمینه نباشیم.

فرهاد پولادی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا ادامه داد: تکنولوژی های جدید به طور معمول برای آنکه بتوانند مورد استفاده وسیع قرار گیرند در ابتدای ورود به حمایت های دولتی نیاز دارند، زیرا شرکت های کوچک بخش خصوصی توانایی لازم را برای همه گیر کردن این فناوری های نوین ندارند.
وی تاکید کرد: ورود و حمایت دولت سبب خواهد شد شرکت های بخش خصوصی بتوانند در ابتدای راه از منابع خوبی بهره گرفته و سپس به توسعه این نوع تکنولوژی ها در کشور بپردازند.
پولادی ادامه داد: اینترنت اشیا نیز باید مشمول چنین رویه ای شده و در ابتدا مورد حمایت بخش دولت قرار گیرد و سپس بخش خصوصی وارد شده و به اجرای پروژه های بزرگ آن مبادرت کند.
اینترنت اشیا (Internet of Things یا به اختصار IOT) به بسیاری از اشیا و وسایل محیط پیرامون ما اشاره دارد که به شبکه اینترنت متصل شده اند و می توان با نرم افزارهای کاربردی موجود در تلفن های همراه هوشمند آنها را مدیریت کرد.
عبارت اینترنت اشیا را برای نخستین بار در سال ۱۹۹۹ «کوین اشتون» استفاده کرد.
وی معتقد بود همه وسایل حتی اشیای بی جان می توانند برای خود هویت دیجیتال داشته باشند و به رایانه ها باید اجازه دهند آنها را سازماندهی و مدیریت کنند.
اینترنت اکنون وسیله ارتباطی مردم به یکدیگر است اما با اینترنت اشیا، هر موجودی (انسان، حیوان یا اشیا) به هم متصل و قابلیت فرستادن داده از طریق شبکه های ارتباطی مانند اینترنت یا اینترانت فراهم می شود.
بستر اینترنت اشیا بر امواج رادیویی بی سیم قرار دارد و به دستگاه های مختلف این امکان را می دهد که از طریق اینترنت به برقراری ارتباط با یکدیگر بپردازند.
این استاد دانشگاه در ادامه این گفت وگو افزود: به رغم مطرح شدن نام اینترنت اشیاء از 2 سال پیش در کشور، نبود حمایت های دولتی سبب شده هنوز کشورمان از داشتن پروژه های مهم در این باره محروم بماند. این در حالی است که سایر کشورها در زمینه اینترنت اشیاء طرح های مهمی اجرا کرده اند.
پولادی تاکید کرد، هنوز گام جدی حمایتی در این باره برداشته نشده است و شرکت های کوچک بخش خصوصی هم به دلیل ناتوانی در تامین منابع مالی اقدام چشمگیری نداشته اند.
مسوول آزمایشگاه اینترنت اشیای دانشکده پست و مخابرات به طراحی و ساخت حسگر(سنسور) که توانایی تشخیص نوع دود حاصل از آتش سوزی را دارد، در این آزمایشگاه اشاره کرد و بیان داشت: مقرر بود این سنسورها و سامانه وابسته به آنها در اختیار سازمان آتش نشانی تهران به عنوان نمونه آزمایشگاهی قرارگیرد که به دلایلی مورد بی اعتنایی قرار گرفت.
به گفته پولادی ، سامانه گفته شده این توانایی را دارد که بانصب حسگرهای مربوط نوع دودی که در هنگام آتش سوزی منتشر می شود را تشخیص دهد و براساس آن آتش نشانی مواد لازم را برای خاموش کردن آن نوع آتش استفاده کند.
این استاد دانشگاه معتقد است، حمایت های جدی و عملی دولت این امکان را در اختیار بخش خصوصی قرار می دهد تا پروژه های خود را در این بخش راحت تر و با خیال آسوده تری به سرانجام برسانند.
به گزارش ایرنا، «محمود واعظی» وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، اینترنت اشیا را مفهومی نوین در دنیای فناوری و ارتباطات می داند.
وی دی ماه پارسال در پست اینستاگرام خود نوشت: فرایند فرستادن داده ها در فناوری اینترنت اشیا بدین ترتیب است که به سوژه مورد نظر یک شناسه یکتا و یک پروتکل اینترنتی تعلق می گیرد که داده های لازم را برای پایگاه داده مرتبط می فرستد. این داده ها با ابزارهای مختلف مانند گوشی های همراه، انواع رایانه ها و تبلت ها قابل دیدن است.
واعظی افزود: بر پایه روند پیشرفت اینترنت و ابزارهای آن، فراگیر شدن اینترنت اشیا امری اجتناب ناپذیر است و بزودی کشورهای دنیا برای عقب نماندن از شتاب توسعه جهانی و رفع نیازهای مرتبط با این بخش و ایجاد زمینه های رفاه و آسایش به این فناوری روی می آورند.

یک تفاهم دیگر در حوزه اینترنت چیزها

جمعه, ۷ آبان ۱۳۹۵، ۰۴:۲۰ ب.ظ | ۰ نظر

مرکز تحقیقات مخابرات و پژوهشگاه نیرو با هدف تحقیق و توسعه در مورد فناوری اینترنت اشیاء تفاهم‌نامه همکاری امضا کردند.

به گزارش خبرگزاری مهر، پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات اعلام کرد: این تفاهمنامه با پژوهشگاه نیرو به منظور ارتقاء دانش و توسعه همکاری‌های مشترک علمی، تحقیقاتی و آزمایشگاهی در خصوص کاربرد فناوری‌های نوین ارتباطات، اطلاعات و امنیت در صنعت برق به امضاء رسید.

براین اساس محمدصادق قاضی‌زاده رئیس پژوهشگاه نیرو و محمد خوانساری رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات (مرکز تحقیقات مخابرات) برای همکاری پژوهشی در زمینه فناوریهای نوین تفاهم کردند.

سرمایه‌گذاری و تحقیق و توسعه دو پژوهشگاه در قالب «فناوری اینترنت اشیاء» و سایر فناوری‌های نوین مرتبط با آن در جهت ارتقاء دانش و بومی‌سازی فناوری اینترنت اشیاء در حوزه‌های اولویت‌دار صنعت برق کشور، در این سند همکاری مورد تاکید قرار گرفته است.

در همین حال سرمایه‌گذاری و تحقیق و توسعه مشترک دو پژوهشگاه در حوزه فناوری امنیت ارتباطات و اطلاعات در صنعت برق، همکاری مشترک در خصوص توسعه آزمایشگاه‌ها و امکان استفاده و بهره‌برداری از امکانات آزمایشگاهی طرفین و نیز سرمایه‌گذاری و تحقیق و توسعه مشترک دو پژوهشگاه در خصوص بومی‌سازی فناوری نوین حوزه ارتباطات و اطلاعات با هدف توسعه کارآفرینی و حمایت شرکتهای دانش بنیان از جمله محورهای اولویت‌دار این تفاهم‌نامه است.

این تفاهم‌نامه در ۱۲ ماده، یک تبصره و دو نسخه واحد و با ارزش و اعتبار یکسان به امضای طرفین رسید و از تاریخ امضاء و مبادله معتبر و لازم‌الاجرا خواهد بود.برای اجرای مفاد این تفاهم نامه، کمیته اجرایی مشترک با عضویت دو نفر از نمایندگان پژوهشگاه فاوا و دو نفر از نمایندگان پژوهشگاه نیرو تشکیل می‌شود.

6 پروژه ایران در حوزه اینترنت چیزها

چهارشنبه, ۱۴ مهر ۱۳۹۵، ۰۲:۰۵ ب.ظ | ۰ نظر

ایران بیستمین کشور استفاده‌کننده از فناوری پیشرفته اینترنت اشیا است؛ دستبند الکترونیکی زندانیان، پرونده الکترونیک سلامت، سامانه‌ هوشمند حمل‌و‌نقل و ترافیک و رفع بحران آلودگی‌ هوا، پروژه‌های مطرح در حوزه اینترنت اشیا در ایران هستند.

به گزارش فارس،‌ در سال‌های اخیر، پیشرفت فناوری‌های شبکه و ارتباطات بی‌سیم، بهبود توان محاسباتی وکوچکسازی ادوات الکترونیکی، منجر به از راه رسیدن موج بعدی نوآوری‌های وابسته به اینترنت با عنوان اینترنت اشیا شده است.

اینترنت اشیا در زندگی روزمره، به مجموعه‌ای از اشیای متصل، از لوازم خانگی و اتومبیل‌ها گرفته تا دستگاه‌های پزشکی اشاره دارد که می‌توانند داده‌هایشان را با یکدیگر به اشتراک بگذارند .این داده‌ها با حداقل مداخله انسان، مورد پردازش و تحلیل قرار می‌گیرند تا در نهایت خدمات ارزش‌افزوده را برای کاربران نهایی  ارائه‌ کنند.

 

*اینترنت اشیا در ایران

در ایران در بهمن 1394، نخستین سکوی آموزشی و پژوهشی اینترنت اشیا در دانشگاه علم و صنعت به مناسبت دهه فجر راه‌اندازی شد. این دانشگاه با راه اندازی این فناوری، نام خدود را به عنوان پنجمین دانشگاه دنیا که اینترنت اشیا را تدریس و پژوهش می‌کند، ثبت کرد.

در حال حاضر ایران بیستمین کشوری است که از این فناوری پیشرفته و مدرن استفاده کرده و با استفاده از این فناوری تمام اشیا از طریق شبکه‌های اینترانت و اینترنت به هم متصل شده و قابلیت فرمانپذیری اشیا از طریق شبکه‌های مخابراتی فراهم شده است. این فناوری پس از بومی سازی، اکنون به محصولی ایرانی تبدیل شده است.

اینترنت اشیا در کشورهای پیشرفته دارای استاندارد جهانی است و سعی شده در ایران نیز این استانداردها رعایت شود. همچنین این سکو با شبکه مخابرات کشور کاملاً مطابقت دارد.

 

*سامانه اطلاعات سلامت

سامانه اطلاعات سلامت؛ HIS یا سامانه اطلاعات بیمارستانی (Health Information System)، سامانه‌ای یکپارچه به منظور تولید اطلاعات لازم برای مدیریت تمامی فعالیت‌های مربوط به سلامت، از قبیل برنامه‌ریزی، نظارت، هماهنگی و تصمیم‌گیری است. 

راه‌اندازی سامانه اطلاعات بیمارستانی با دیدگاه مدیریتی از سال 1376 در بیمارستان تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی آغاز شد و برای اولین‌بار در بیمارستان امام حسین(ع) شاهرود اجرا شد. 

در نیمه اول سال 1379 بستر سخت‌افزاری شامل کابل‌کشی، تعیین موقعیت ایستگاه‌های کاری، نصب هاب و سوئیچ‌ها، سرور و کامپیوترهای مورد نیاز تأمین گشت و پیشنهاد پایلوت شدن این مرکز به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ارائه شد که مورد تصویب قرار گرفت. 

امروزه در بسیاری از بیمارستان‌های کشورمان سامانه‌های کامپیوتری مختلفی برای اداره امور مربوط به پذیرش، ترخیص، آزمایشگاه، رادیولوژی، داروخانه، حسابداری و غیره راه‌اندازی شده است که هریک توسط تولیدکننده‌ای از بیرون و یا مهندسین شاغل در بیمارستان تهیه شده است. هریک از این سامانه‌ها، قالب اطلاعات مخصوص به خود دارد و به همین جهت در حال حاضر سامانه‌های بیمارستانی اجراشده در کشور عملاً قابلیت تبادل اطلاعات را با یکدیگر ندارند، در حالی که نیاز روزافزونی برای به اشتراک گذاشتن اطلاعات کلینیکی، پاراکلینیکی و اداری بیمارستان‌ها احساس می‌شود. 

یکپارچه‌سازی اطلاعات بهداشتی و درمانی و الکترونیکی شدن سامانه ارجاع بیمار (EHR) مخفف Electronic Health Record، در حال حاضر در کشور ما یک ایده آرمانی است. یکی از سامانه‌های پیاده‌سازی شده در این زمینه طرح سپاس است، اما یک نرم‌افزار HIS کامل و جامع براساس استانداردهای جهانی هنوز هم در سطح کشور پیاده‌سازی نشده است. 

 

*سامانه پرونده الکترونیک سلامت

سامانه پرونده الکترونیک سلامت (طرح سپاس)؛ طبق تعریف، این پرونده «تمامی اطلاعات مرتبط با سلامت شهروندان، از پیش از تولد (شامل اطلاعات دوران جنینی و ماقبل آن مانند اطلاعات مربوط به لقاح آزمایشگاهی و سابقه مصرف داروهای باروری و ضدباروری در والدین) تا پس از مرگ (مانند اطلاعات به دست آمده از اتوپسی، پیوند اعضا، محل دفن و...) که به صورت مداوم و با گذشت زمان به شکل الکترونیکی ذخیره می‌شود و در صورت نیاز، بدون محدودیت مکانی یا زمانی، تمام یا بخشی از آن در دسترس افراد مجاز قرار خواهد گرفت.» در پروژه توسعه نرم‌افزار پرونده الکترونیکی سلامت در ایران که از آن با عنوان سپاس نام برده می‌شود، تمامی ابعاد سخت‌افزاری، نرم‌افزاری، زیرساخت شبکه ارتباطی، استانداردها، قوانین و مقررات، آموزش، فرهنگ‌سازی، تحقیقات بنیادین، توسعه‌های کاربردی و توسعه مراکز انفورماتیک پزشکی و زیستی درنظر گرفته شده است. 

پرونده الکترونیکی سلامت برای هر شخص، یک پرونده پزشکی اختصاصی و امن بوده که همه رویدادهای پزشکی و مراقبت‌های انجام گرفته برای فرد را در حوزه سلامت شامل می‌شود. این پرونده ابزاری قابل حمل برای نگهداری خلاصه اطلاعات مهم سلامت افراد مانند اطلاعات ضروری و شناسایی فرد، بیماری‌های مهم او، حساسیت‌ها، واکسیناسیون، گروه خونی و سوابق اهدای خون و نسخه الکترونیکی است. با استفاده از این سامانه، سلامت احراز هویت بیمه شده و درمانگر ساده خواهد بود و امکان جعل اسناد وجود نخواهد داشت. بدین ترتیب با استفاده از EHR، کنترل عملیات بیمه‌ای و حذف تخلفات امکان‌پذیر شده و کنترل تجویز به خصوص تداخل دارویی به امری ساده مبدل خواهد شد. 

 

*شبکه ملی سلامت

شبکه ملی سلامت (شمس): این شبکه یکی از زیرمجموعه‌های اصلی شبکه ملی اطلاعات است که وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی وظیفه اجرای آن را برعهده دارد. این شبکه زیرساخت اصلی ارتباطی بین همه مراکز بهداشتی، تشخیصی و درمانی کشور است که مستقل از اینترنت و بر بستر مستقل ارتباطی کشور با امنیت و سرعت بسیار بالا ایجاد شده است. این شبکه ملی، امکان تبادل اطلاعات و داده‌ها را بین مراکز بهداشتی و درمانی دولتی، داروخانه‌ها و همه مراکز ستادی و خدمات حوزه سلامت فراهم می‌کند و در حال حاضر پخش دولتی را پوشش می‌دهد و زیرساخت اصلی ارائه خدمات سلامت و خدمات آموزشی و پژوهشی وزارت بهداشت است. این شبکه یکی از زیرساخت‌های مهم سلامت کشور است که براساس استانداردهای سازمان بهداشت جهانی، که شاخص مهم توسعه‌یافتگی حوزه سلامت کشورهاست به سرعت پیشرفت کرده است. 

 

*سامانه‌های هوشمند حمل و نقل و ترافیک

سامانه‌های هوشمند حمل و نقل و ترافیک؛ اساسی‌ترین زیرساخت‌های لازم برای توسعه صنایع و افزایش سطح رفاه اجتماعی هر کشور، وجود حمل و نقل روان و ایمن در آن کشور است. امروزه مشکلات ناشی از حمل و نقل، نظیر تراکم، تصادف، آلودگی‌های زیست‌محیطی باعث شده تا تأمین حمل و نقل ایمن و کارآ یکی از مهمترین مسائل پیش روی اغلب کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه باشد. در کشور ایران نیز مانند سایر کشورها مشکل ترافیک به خصوص در ابعاد تراکم و تصادفات، نگران‌کننده است. تاکنون در برنامه‌های مختلف ارگان‌های درگیر با حمل و نقل، طرح‌های مختلفی که به نوعی جزو زیرپروژه‌های حمل و نقل هوشمند هستند برای رفع مشکلات این حوزه به اجرا درآمده است. 

تشکل ITS یا سیستم حمل  و نقل هوشمند (Intelligent Transportation System) با حضور جمعی از متخصصین و نمایندگان دستگاه‌ها و سازمان‌ها نظیر وزارت کشور، شهرداری تهران، شهرداری کرمانشاه، وزارت راه و شهرسازی، شرکت راه‌آهن، سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای، شرکت کنترل ترافیک تهران، جهاد دانشگاهی، مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران، اتاق فکر ریلی و نمایندگی از بخش خصوصی، از تابستان 1392 شروع به فعالیت کرده است. از اهداف این تشکل می‌توان به مواردی نظیر گسترش و به کارگیری ITS در کشور، ارتقای سطح علمی، توجه بیشتر به ابعاد علمی و آکادمیک IT، توسعه یکپارچه نظام بهره‌برداری از ITS، اشاعه ITS انسان‌محور، ITS حمل و نقل همگانی و ایجاد بانک اطلاعات منابع ITS کشور اشاره کرد. 

بحث تأمین نیازمندی‌های مخابراتی ITS از پرچالش‌ترین مباحث ITS و در حال حاضر از موانع اساسی توسعه ITS در ایران است. بار مضاعف مالی در راه‌اندازی بسیاری از پروژه‌های ITS، معلول فقدان بستر مخابراتی مورد نیاز است. به همین دلیل شرکت کنترل ترافیک شهرداری تهران بخش قابل‌توجهی از بودجه خود را صرف ایجاد بستر مخابراتی اختصاصی مبتنی بر فیبر نوری کرده است که اگرچه از دیدگاه صاحبان پروژه امری اجتناب ناپذیر است، اما روشن است که در مقیاس ملی و کلان، ایجاد زیرساخت‌های اختصاصی به مفهوم اتلاف و یا حداقل عدم استفاده بهینه از منابع بوده و نشان‌دهنده گوشه‌ای از زیان‌های پنهان انحصار بخش دولتی و عدم توانایی در ارائه خدمات به موقع و مورد نیاز به متقاضیان است. 

امروزه نظارت تصویری در اغلب نقاط دنیا مورد توجه قرار گرفته است، زیرا یکی از اصلی‌ترین اجزای نظارت و کنترل هوشمند حمل و نقل و ترافیک را تشکیل می‌دهد و در سیستم‌های حمل و نقلی متعدد و متنوعی از آن استفاده میشود. سامانه‌های نظارت تصویری از ابزار اصلی مدیریت ترافیک هستند و مزیت آنها فراهم کردن اطلاعات تصویری برای تصمیم‌گیری است. در سال 1392 رصد ترافیک جاده‌ها از طریق 397 دوربین نظارت تصویری و اطلاع‌رسانی آنلاین ترافیک توسط 170 دستگاه تابلو VMS L مخفف Video Management Software  انجام شده است. کنترل وضعیت جوی، کنترل و اطمینان از ایمنی حین انجام کار در کارگاه‌های جاده‌ای، مشاهده تصادف و اقدام سریع و به موقع و کنترل عادی بودن تردد و ارسال گشت راهداری در صورت وجود مشکل نیز از سایر ویژگی‌های این دوربین‌ها است. 

 

*حفاظت از محیط زیست و رفع بحران آلودگی‌ هوا

حفاظت از محیط زیست و رفع بحران آلودگی‌ هوا؛ در سال‌های گذشته، میزان آلودگی هوای تهران به ویژه در پاییز و زمستان همواره خبرساز بوده است، به طوری که در سال 1394 آمار مرگ و میر ناشی از آلودگی در شهر تهران به قدری بالا رفت که 107 نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی در تذکری به رئیس‌جمهوری اقدام برای نجات جان مردم در برابر آلودگی هوا را خواستار شدند. این در حالی است که استفاده از فناوری‌های نوین می‌تواند نقش مهمی در کاهش ترددهای درون‌شهری و در نتیجه افت میزان الودگی‌های ناشی از مصرف سوخت ایفا کند. به عنوان بسیاری از ترددها در شهر برای جابجا کردن کالا یا خرید است. در صورتی که اگر این کالا دارای کد شناسایی بوده و به اینترنت متصل باشند می‌توان از طریق فرستادن کد، آنها را جابجا یا خریداری کرد، بدون آنکه به تردد در سطح شهرها نیازی باشد. 

 

*دستبند الکترونیکی برای زندانیان

دستبند الکترونیکی برای زندانیان؛ در سال 1392 سازمان زندان‌ها طرح دستبند الکترونیکی برای زندانیان را براساس تجربیات موجود در کشورهای دیگر مطرح کرد. با کمک دستبند الکترونیکی می‌توان به راحتی تشخیص داد که در هر زمان زندانی در کجای کشور قرار دارد و مانع فرار وی از مرزهای کشور شد. در این طرح یک قطعه الکترونیکی تحت عنوان دستبند به محکوم متصل شده و از طریق سامانه موقعیت‌یابی کنترل می‌شود و بدین ترتیب فرد بدون حضور در زندان حق خارج شدن از یک منطقه مشخص را نخواهد داشت. این طرح توسط سازمان زندان‌ها به منظور کاهش جمعیت کیفری ارائه شده است. همچنین این دستبندها برای جلوگیری از تکرار جرم نیز بسیار مثبت ارزیابی شده، زیرا کسانی که مجرم بالفطره هستند ممکن است در زمان مرخصی از زندان هم دست به کارهای خلاف قانون بزنند. 

طرح دستبند الکترونیک در مجلس و دولت برای تطبیق با قانون مجازات اسلامی و تخصیص اعتبارات بررسی و با تأیید آنها و تخصیص بودجه لازم درنهایت عملی شد. طبق توضیحات رئیس سازمان زندان‌ها، مراقبت الکترونیکی در داخل زندان از طریق دوربین‌های مداربسته و در خارج از زندان با اجرای طرح دستبند الکترونیک محقق خواهد شد. هر چند هزینه تهیه دستبند الکترونیک بسیار بالاست، ولی این هزینه باید توسط زندانی تقبل شود، زیرا زندانی به آغوش خانواده برمی‌گردد و می‌تواند مشغول به کار شود و در کنار خانواده باشد. در نتیجه بهتر است فرد زندانی برای آزاد بودن هزینه دستبند الکترونیک را پرداخت کند. قانونگذار 10 هزار تومان را بابت هر روز استفاده پیش‌بینی کرده است و اگر زندانی قادر به تأمین هزینه استفاده از این سامانه نباشد باید مدت حبس خود را در زندان سپری کند. واقعیت این است که این عمل باعث کاهش جمعیت کیفری خواهد شد و در واقع وقتی با این دستبند می‌توان متوجه شد زندانی در کجای کشور قرار دارد و زندانی را رصد کرد، دیگر به پر کردن زندان‌ها احتیاج نیست، ضمن اینکه زندانی باید هراز چندگاهی خود را به زندان معرفی کند. 

در فاز نخست این طرح در بهمن‌ماه 1393، تعداد 10 هزار دستبند و پابند الکترونیک برای اعطای مرخصی به زندانیان یا اعزام آنها با کارگاه‌ها استفاده شد. این طرح تاکنون به صورت آزمایشی در دو شهر اجرا شده است که دارای اشکالاتی بود که با رفع آنها مرکز فناوری قوه قضائیه اعلام کرده که آمادگی اجرای آن را دارد و امیدواریم در ایام دهه فجر عملیاتی شود.

بی توجهی به هشدار مکرر محققان امنیتی درباره ایمنی ضعیف ابزار مورد استفاده در خدمات اینترنت چیزها سرانجام موجب سوء استفاده هکرها شد.

به گزارش فارس به نقل از نتورک آسیا، هکرها با سوء استفاده از میلیون‌ها دوربین متصل به اینترنت توانسته اند حملات DOS موثری را بر ضد سایت ها و سرویس های اینترنتی اجرا کنند.

Octave Klaba مدیر شرکت میزبانی وب OVH به تازگی اعلام کرده که هفته قبل دو مورد حمله DDoS بر ضد رایانه ها و شبکه های این شرکت فرانسوی صورت گرفته است. وی مجموع پهنای باند مورد استفاده برای این حملات را یک ترابیت در ثانیه دانسته است. حجم ترافیک ایجاد شده در جریان یکی از این حملات از رفم 799 گیگابیت در ثانیه هم فراتر رفته است. ایجاد چنین ترافیک کاذبی بر روی وب سایت‌ها برای از کار انداختن و از دسترس خارج کردن اکثر آنها کافیست.

حملات یاد شده سرورهای بازی ماین کرافت را هدف قرار دادند که در شبکه OVH میزبانی می شد. برای اجرای این حملات یک شبکه بوت نت متشکل از 145 هزارو 607 دستگاه ضبط ویدئوی دیجیتال و دوربین های قابل اتصال به اینترنت به کار گرفته شده‌اند.

Octave Klaba هشدار داده که با توجه به قابلیت ایجاد ترافیکی در حجم یک تا 30 مگابیت در ثانیه توسط هر یک از این ابزار شبکه بوت نت متشکل از آنها می تواند برای انجام حملات دی او اس با ظرفیت بی سابقه 1.5 ترابیت در ثانیه به کار گرفته شود.

این حمله بی سابقه پس از حمله به وب سایت برایان کربز روزنامه نگار فعال در حوزه امنیت سایبری صورت می گیرد. در جریان این حمله ترافیک به اندازه 620 گیگابیت در ثانیه بر روی سایت وی ایجاد شد. ترافیک یاد شده چنان پرحجم بود که باعث شد Akamai از ارائه خدمات به این روزنامه نگار منصرف شود و سایت وی به مدت چند روز آفلاین باقی بماند.

ترافیک انجام شده از طریق این حمله دو برابر بزرگترین حمله DOS تاکنون بوده و تداوم آن می توانست هزینه ای چندمیلیون دلاری به Akamai تحمیل کند.

چالش‌ جدید ثبت‌نام اشیاء دیجیتالی در ایران

چهارشنبه, ۱۰ شهریور ۱۳۹۵، ۰۹:۱۹ ق.ظ | ۰ نظر

در حالی که عضویت ایران در نظام بین المللی شناسه اشیاء دیجیتالی ممکن نیست، پژوهشگران ایرانی، یک نظام ملی برای مدیریت حقوق دیجیتال اشیاء دیجیتالی فارسی زبان داخل کشور، منطبق با شبکه ملی اطلاعات طراحی کرده‌اند.

شناسگر دیجیتال (DOI) مخفف Digital Object Identifier است و اکنون جایگاه ویژه در تولید و دسترس پذیری محتوا در محیط مجازی پیدا کرده است.

در واقع، همه مقالات، و محتواها و اشیا دیجیتال برای مدیریت فرآیندها و عرضه و دسترسی بهتر است این شماره را داشته باشند اما ایران به خاطر تحریم ها امکان پیوستن به این نظام را ندارد.
در طرح جدیدی که به دست محققان بومی ارائه شده، امکان تولید DOI ملی فراهم است و البته با این پیش فرض هر زمان مشکلات تحریم حل شد امکان وصل به DOI جهانی نیز وجود دارد.
بنابراین این طرح یکی از مهم ترین طرح هایی است که راستای بیانات مقام معظم رهبری در خصوص مدیریت محتوای ملی است و می تواند در صورت حمایت شدن از سوی نهادها و اجرا بسیار مفید باشد.
این شناسه، یکی از زیرساخت های شبکه ملی اطلاعات نیز محسوب می شود.
شناسگر شئ دیجیتال (DOI)، یکی از مفاهیم اصلی در شناسایی یک شئ یا موجودیت در محیط دیجیتال (مانند یک مقاله، یک آهنگ، یک سند رسمی و یا یک عکس)، شناسگر دیجیتال است. سیستم‌های شناسگر دیجیتال به دنبال بروز مشکلات زیادی از جمله عدم ثبات و یکتایی نظام‌های شناسگر فیزیکی و مکانیاب یکدست منابع (URL) در محیط دیجیتالی، شکل گرفتند. این شناسگرها با  استفاده از نام‌های غیر‌مستقیم برای سیستم نام دامنه (DNS)، ثبات و یکتایی نام‌های میزبان را تضمین می‌کنند.

در حوزه عمل کاربرد اصلی شناسایی شده شناسگرهای دیجیتال اشیاء اطلاعاتی به طور عام در شناسایی منحصربه فرد اشیاء در مراحل ذخیره­ سازی، بازیابی و مبادله در محیط دیجیتال و به طور خاص در تحلیل استنادی، علم‌سنجی، کتاب­سنجی، اطلاع­­سنجی و ارجاع­ تقاطعی؛ مدیریت زنجیره عرضه محتوای دیجیتال و تجارت الکترونیک؛ یکپارچه­ سازی سامانه ­های مدیریت حقوق دیجیتال، مدیریت دارایی­ های دیجیتال و وسایل خواندن الکترونیک؛ سامانه مدیریت پایان­ نامه ­ها و رساله­ های الکترونیکی و کتابخانه ­های شبکه­ ای است. در دنیا نظام‌های شناسگر محدودی اقدام به شناسایی دیجیتال موجودیت‌ها و اشیاء بر اساس مکانیزم تعریف شده برای این شناسگرها می‌کنند که از مهمترین آنها می‌توان به شناسگر شئ دیجیتال (Digital Object Identifier-DOI) اشاره کرد.

نیازهای موجود در ایران به این سیستم در حوزه‌هایی مانند نظام‌های استنادی، انتشارات علمی، آرشیو وب و تجارت الکترونیکی و مشخصه‌های متمایزکننده کشور ایران در حوزه‌هایی مانند وجود زیرساخت شبکه ملی اطلاعات و نبود مکانیزم اجرای حقوق مالکیت معنوی در محیط دیجیتالی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در ایران بر اساس بررسی­ های انجام شده، هیچ­ سیستمی در سطح ملی، که به منظور شناسایی منحصر به فرد و پایدار اشیاء اطلاعاتی در محیط دیجیتال طراحی و پیاده­سازی باشد، یافت نشده و استانداردی ملی نیز در این خصوص در کشور وجود ندارد.

از طرف دیگر با مروری بر سیستم­ های شناسگر دیجیتال اشیاء اطلاعاتی که دارای ساختار مدیریتی مشخص در سطح بین‌المللی هستند، می ­توان به این نکته پی برد که سطح مدیریتی و راهبردی اغلب این سیستم ­ها در ایالات متحده آمریکا مستقر است. در ایران تلاش‌هایی جهت عضویت در این سیستم­ های بین‌المللی انجام شده است که از نمونه‌های مشخص آن می ­توان به تلاش‌های نهادهای رسمی مانند سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، مرکز منطقه‌ای علم و فناوری و پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران به عضویت در سیستم DOI اشاره کرد. اما علیرغم این تلاش ­ها، به علل مختلف از جمله تحریم علمی، عضویت ایران و حتی ناشران داخل کشور در این سیستم بین‌المللی محقق نشده است. لازم به ذکر است که تحریم علمی در حوزه دانش‌های راهبردی فراتر از تحریم اقتصادی بوده و محدود به تحریم‌های اخیر مربوط به مسائل هسته‌ای نبوده و نیست.

در مواجهه با این نوع تحریم برای کشور ایران از سال 1998، دو نوع دیدگاه در بین مسئولین و پژوهشگران این حوزه شکل گرفت. دیدگاه اول بیان می‌کرد که باید تا زمان رفع تحریم ها برای عضویت در این نظام بین المللی (به طور مشخص DOI) صبر کرد تا پس از آن امکان عضویت نهاد رسمی یا خصوصی از ایران در این نظام فراهم شود و بتوان از مزایای آن بهره‌مند شد. اما دیدگاه دوم مبتنی بر تفکر ایجاد قدرت درونی کشور در این حوزه، معتقد بود که باید بر اساس الگوبرداری از نظام موجود، اقدام به طراحی و پیاده سازی نظامی ملی در داخل کشور کرد که ضمن ایجاد امکان شناسایی اشیاء دیجیتالی داخل کشور و فارسی زبان به عنوان یک نظام ملی، به طور همزمان و در صورت رفع تحریم نیز بتواند به عنوان یک نظام وابسته به نظام جهانی این حوزه عمل کند.  

اکنون با توافق برجام و امید به رفع تحریم های موجود، طرفداران دیدگاه اول اقدام به برقراری ارتباط با بنیاد بین المللی DOI (IDF) به عنوان نهاد مدیریتی DOI کردند تا بتوانند نمایندگی نهادی در ایران را برای این نظام اخذ کنند. اما آنها با این پاسخ تکراری مواجه شده‌اند: ارائه  این سرویس در قالب نمایندگی برای کشور شما به علت تحریم امکان پذیر نیست. طرفداران این دیدگاه پس از مواجه با این پاسخ، با پا فشاری بر دیدگاه خود به سمت نمایندگی‌های ثبت نام رسمی DOI در سطح جهان (10 نمایندگی) رفته‌اند تا به نوعی بتوانند به طور غیرمستقیم و با واسطه، امکان ثبت نام اشیاء دیجیتالی داخلی را فراهم کنند. در واقع آنها سعی کردند تا با عناوین مختلف مانند یک شرکت خصوصی اقدام به ایفای نقش واسطه‌گری تجاری بین مالکان و صاحبان اشیاء دیجیتالی در ایران و نمایندگی‌های رسمی DOI کنند. هرچند برخی از نمایندگی‌های رسمی DOI (از جمله Crossref به عنوان اولین و قدرتمندترین نمایندگی DOI در جهان) با استناد به راهبردهای اصلی IDF به عنوان راهبر اصلی این سیستم از پذیرفتن این شرکت‌های واسط سر باز زدند، اما چند نمایندگی (از جمله medra) اقدام به انعقاد تفاهم‌نامه مستقل با این شرکت‌ها کرده اند. اخیرا نیز یکی از این شرکت‌های داخلی که در قالب دانش بنیان و وابسته به یکی از دانشگاه های معتبر کشور فعالیت می‌کند، با ایفای نقش واسطه‌گری خود را نماینده رسمی DOI در ایران معرفی کرده است.

این شیوه کار از ابعادی قابل بررسی است که از مشخصات این تفاهم‌نامه‌ها و مکانیزم اصلی اجرایی ثبت نام از طریق این شرکت‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

در فرآیند ثبت نام اشیاء دیجیتالی هیچ کجا نامی از این شرکت‌ها برده نمی شود، بنابراین شرکت واسط مسئولیتی در خصوص ثبت نام شئ دیجیتالی و حفظ ثبات و یکتایی آن ندارد.
یک مالک شئ دیجیتال، باید مبلغ زیادی را به عنوان آبونمان سالیانه و ثبت‌نام هر شئ دیجیتال خود به دلار پرداخت کند. شرکت نیز با دریافت کارمزد خود، درخواست ثبت نام را به همراه مبلغ آن به دلار برای نمایندگی رسمی ارسال و در ازای آن شناسه ثبت شده را برای شما ارسال می‌کند. البته در حال حاضر این شرکت‌ها برای جذب مالکان اشیاء دیجیتالی و ایجاد وابستگی آنها مزایا و تخفیف‌های مقطعی را نیز ارائه داده‌اند.
برای ثبت‌نام هر موجودیت یا شئ دیجیتالی، اطلاعاتی در خصوص آن دریافت می‌شود که بدون هیچ نظارت یا کنترلی از طرف شرکت به نمایندگی رسمی واگذار می‌شود و اطلاعات آن در هیچ پایگاه داده داخلی ثبت و نگهداری نمی‌شود.
در کل این فرآیند هیچ نهاد رسمی ایرانی، نظارتی بر اجرای این فرآیند ندارد و مشکلات ناشی از آن بر عهده ثبت‌نام کننده است.
در این ساختار، در هیچ کجای فرآیند آن زبان فارسی به عنوان زبان رسمی ایران به رسمیت شناسایی نمی‌شود و حتی اشیاء دیجیتالی نیز به انگلیسی ثبت‌نام می‌شوند.

این شیوه سوالاتی را مطرح می‌کند.

آیا این واسطه گری منافاتی با دانش بنیانی دارد؟

چه نهاد رسمی کشور بر این فعالیت نظارت دارند؟
بهتر نیست مانند نظام‌های شناسگر دیگری مانند ISSN و ISBN، موسساتی تحت نظارت نهادهای رسمی کشور اقدام به ایفای این نقش (چه مجری چه ناظر) در دیدگاه اول کنند؟
آیا این فرآیند با سیاست اقتصاد مقاومتی برای ایجاد قدرت درونی کشور سازگار است؟
در این فرآیند اطلاعات مربوط به اشیاء دیجیتالی خود به همراه ارز داخلی کشور را، به زبان انگلیسی به خارجی‌ها می‌دهیم آیا راه بهتری وجود ندارد؟

از سوی دیگر بر اساس دیدگاه دوم اشاره شده، همزمان با تحریم‌های بین المللی، گروهی از پژوهشگران کشورمان با تعریف پروژه‌ای در قالب یک رساله دکتری در رشته مدیریت فناوری اطلاعات، با نظارت شورای راهبری فناوری اطلاعات وزارت علوم، ضمن مطالعه دقیق نظام‌های شناسگر دیجیتالی موجود در جهان، اقدام به طراحی مفهومی نظام ملی شناسگر دیجیتالی کرده‌اند. از مشخصه‌های اصلی این نظام طراحی شده می‌توان به الگوبرداری آن از نظام‌های برتر شناسگر دیجیتالی موجود در سطح جهان،  نوآوری در شناسایی دقیق‌تر اشیاء دیجیتالی، ایجاد مکانیزم پیشنهادی استفاده از این نظام در مدیریت حقوق دیجیتال اشیاء دیجیتالی فارسی زبان تولید شده در داخل کشور و انطباق کامل آن با مؤلفه‌های ملی مانند ساختار نظام اطلاعاتی و شبکه ملی اطلاعات اشاره کرد. این پژوهشگران حتی در سال 1394 نمونه اولیه آزمایشی از این نظام تهیه و ارائه کرده‌اند. این نظام ملی بر اساس طراحی انجام شده قادر خواهد بود تا ضمن عملکرد مستقل، به طور همزمان به عنوان یکی از نمایندگی‌های رسمی مستقیم DOI نیز عمل کند. اما متاسفانه این نظام ملی طراحی شده، جز در مرحله طراحی، به منظور پیاده‌سازی در مقیاس واقعی تاکنون تحت حمایت هیچ نهاد رسمی کشور قرار نگرفته است.

نمونه‌های دیگری از تقابل دیدگاه‌هایی همانند این دو دیدگاه را می‌توانیم در حوزه‌های دیگری همانند شبکه‌های اجتماعی، شبکه ملی اطلاعات، بازی‌های رایانه‌ای و... مشاهده کرد. تنها تفاوت اصلی موضوع شناسگرهای دیجیتالی تاکنون آن بود که تاکنون هیچ شئ دیجیتالی داخلی کشور به خواست این کشورها مورد شناسایی قرار نمی‌گرفت و  این فرصتی است تا با ایجاد زیرساختی منسجم جلوی وابستگی محض کشور خود را در این خصوص بگیریم، کاری که کشورهای روسیه، چین، ژاپن و کره جنوبی با ایجاد نمایندگی رسمی مستقل برای خود در حوزه شناسگر دیجیتالی انجام داده‌اند.

تا کجا باید اجازه داد تا کشوری مانند ایالات متحد آمریکا از ابزارهای قدرتی مانند اینترنت، دلار و زبان علیه منافع کشور ما استفاده کند؟

این نوشتار هشداری است برای انجام اقدامات پیشگیرانه برای جلوگیری از اقدامات منفعت‌طلبانه و سودجویانه خلاف مصالح کشور در این حوزه و از دست ندادن یک فرصت.

حمید رضا خدمتگزار، دکتری مدیریت فناوری اطلاعات

سرنوشت پروژه اینترنت چیزها در ایران

دوشنبه, ۲۵ مرداد ۱۳۹۵، ۱۰:۰۰ ق.ظ | ۰ نظر

رئیس مرکز تحقیقات مخابرات ایران از انجام پروژه مطالعاتی رصد فناوری «اینترنت اشیاء» خبر داد و گفت: مطابق پیش بینی ها تا ۵ سال آینده ۵۰ میلیارد شیء در دنیا به اینترنت متصل می شوند.

محمد خوانساری در گفتگو با خبرنگار مهر، آخرین اقدامات انجام شده برای عملیاتی کردن پروژه راهبردی «اینترنت همه چیز» را تشریح کرد و گفت: این پروژه با توجه به راهبردی بودن آن، در یک اکوسیستم منسجم مطرح و عملیاتی خواهد شد.

 

۵۰ میلیارد شی ء به اینترنت متصل می شوند

وی با اشاره به پیش بینی های صورت گرفته برای اتصال تمامی اشیاء به شبکه اینترنت، اظهار داشت: براساس این برآوردها که زمانهای متفاوتی را شامل می شود شاید فراگیری فناوری اینترنت اشیاء (IOT ) که نشانه اولیه آن هم اکنون وجود دارد، به ۵ سال آینده، سال ۲۰۲۰ و نهایتا به سال ۲۰۲۵ بر گردد و گفته می شود حداقل ۵۰ میلیارد شی در این بازه زمانی به شبکه اینترنت متصل خواهند شد.

خوانساری ادامه داد: از این رو، موضوعات مربوط به مباحث پژوهشی این پروژه را مانند سایر موضوعاتی که از نظر عملیاتی برای آینده مهم است، در دستور کار قرار داده ایم و با هماهنگی معاونت فناوری و نوآوری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات آن را اجرایی خواهیم کرد.

رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران با اشاره به اینکه سیاستهای کلان این پروژه از سوی معاونت نوآوری و فناوری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تعیین می شود، تاکید کرد: با هماهنگی شورای راهبری پروژه های راهبردی بخش ICT ، هر بخش سهمی از این پروژه خواهد داشت.

 

اکوسیستم اینترنت اشیا در کشور ایجاد می شود

وی اضافه کرد: پژوهشگاه ICT طی دوسال اخیر در خصوص موضوعات مطالعاتی این طرح اقدامات خوبی داشته است و هم اکنون نیز پروژه مطالعاتی رصد IOT را در دستور کار دارد. این پروژه زمینه لازم را برای داشتن اکوسیستم منسجم «اینترنت اشیاء» از فعالیتهای پژوهشی گرفته تا ورود به بازار توسط شرکتهای خصوصی دانش بنیان و نیز موضوعات حمایتی، سیاستگذاری و پژوهش و فناوری در مورد این طرح، فراهم می کند.

خوانساری با تاکید براینکه تحلیل ها و رصدهای بین المللی نشان می دهد که موضوع اینترنت اشیاء، در دنیا موجب تحول اقتصادی و رفتاری بر عادات زندگی مردم می شود ادامه داد: با استفاده از این فناوری، زندگی مردم به معنای واقعی دیجیتالی می‌شود. چرا که اشیایی که در اختیار مردم است همه به نوعی به شبکه وصل می شوند. اتصال این اشیاء، تغییر در رفتارها و تغییر در تبادل اطلاعات را به همراه خواهد داشت.

وی گفت: با توجه به تحولی که اینترنت اشیاء در سالهای آتی در دنیا ایجاد می کند ما در ایران در حوزه پژوهش، کسب وکار، زیرساختهای مخابراتی، پردازشی و فناوری اطلاعات و نیز لایه اتصال به مردم، نیازمند انجام پروژه های مطالعاتی هستیم.

 

تمام اشیاء هوشمند می شوند

به گفته خوانساری در آینده نزدیک هر خدمتی که مردم با آن روبه رو هستند، از لباس پوشیدنی تا لوازم آشپرخانه و محل کار، به شبکه وصل می شوند و هوشمند خواهند شد.

رئیس مرکز تحقیقات مخابرات ایران تاکید کرد: هوشمندی فضایی را به وجود آورده که احساس فرد در فضای دیجیتال درک می شود و انعکاس این احساس به حرکات در محیط دیجیتال تبدیل خواهد شد.

وی با بیان اینکه کار مطالعاتی برای پیاده سازی اینترنت اشیاء از دو سال پیش در قالب ۳ پروژه مطالعاتی آغاز شد که هدف از این مطالعات، رصد فناوری، شناخت چالش های کسب و کار، حوزه امنیت اینترنت اشیا، ارتباطات و زیرساخت اینترنت اشیا است. هم اکنون نیز پروژه مطالعاتی رصد IOT را در دستور کار داریم .

خوانساری خاطرنشان کرد: در این پروژه سازمانهای مختلفی محورهای مرتبط را در اختیار دارند؛ به نحوی که سازمان فناری اطلاعات در تعیین نقشه راه اینترنت اشیاء سهیم خواهد بود. رگولاتوری هم در حال تدوین قوانین و مقررات درخصوص موضوعات امنیتی و محرمانگی اطلاعات و مسائل حقوقی این فناوری است. در همین حال معاونت نوآوری و فناوری وزارت ICT نیز موضوعات مرتبط با نوآوری را در این طرح برای ایجاد اکوسیستم هوشمندسازی اشیاء به عنوان هدف نهایی آن، به کار خواهد گرفت.

عضو هیئت موسس انجمن مدیریت استراتژیک ایران گفت: در حال حاضر اینترنت چیزها (اشیاء) در حال راه‌اندازی است یعنی دشمن در آینده می‌تواند درب منزل شما را از طریق فضای مجازی قفل کند یا گاز منزل را باز کند و خانه را منفجر کند.

سعید رستگار در نشست جبهه انقلاب اسلامی در فضای مجازی با موضوع مدیریت بحران در فضای مجازی با بیان اینکه باید در زمینه خط سیر بحران به مواردی همچون سوءمدیریت، خرابی، حادثه و فاجعه توجه شود، اظهار کرد: سوء‌مدیریت  خرابی به بار آورده و توجه نکردن به آن موجب ایجاد حادثه خواهد شد و اگر حادثه نیز مدیریت نشود بحران پدید می‌آید.

وی ادامه داد: بحران به معنی حادثه توسعه‌یافته و شدید شده است که به‌گونه‌ای نظم زندگی را بر هم زده و فاجعه را به دنبال خواهد داشت و در نهایت در صورت عدم مدیریت درست مخاطرات جانی و مالی پدید می‌آید.

عضو هیئت موسس انجمن مدیریت استراتژیک ایران تصریح کرد: در خط سیر بحران که در نهایت، سوءمدیریت و ایجاد خرابی فاجعه را به دنبال خواهد داشت، به براندازی منجر خواهد شد و نمونه‌ای از آن را در حادثه سیل پاکستان در سالهای گذشته مشاهده کردیم؛ بنابراین باید هر لحظه به خط سیر بحران و مدیریت آن توجه شود.

رستگار، بحران و نوع مدیریتت در آن را به سه دسته تقسیم کرد و گفت: در نوع اول بحران به صورت کوچک و محلی اتفاق می‌افتد که کنترل آن با امکانات محدود ساده است اما در نوع دوم، بحران منطقه‌ای شکل می‌گیرد که در یک استان و یک محدوده وسیع‌تر است که باید کمک منطقه‌ای واقع شود؛ در نوع سوم، بحران حد ملی و فراملی پیدا می‌کند که حتی کشورهای دیگر نیز به کمک می‌آیند مثل حوادثی نظیر زلزله یا سیل که باید به کمک تمام امکانات و کشورهای دیگر رفع و رجوع شود.

وی به مراحل کنترل بحران نیز اشاره کرد و افزود: نخستین و مهمترین اقدام در مدیریت بحران موضوع پیش‌بینی است چرا که پیش‌بینی و پیشگیری که قبل از بحران باید انجام گیرد، بسیار حائز اهمیت است و در این باره باید برنامه‌ریزی، تمرین، رزمایش و اقدامات عملی انجام گیرد.

عضو هیئت موسس انجمن مدیریت استراتژیک ایران تصریح کرد: در حدود 85 درصد راه کنترل بحران قبل از اتفاق افتادن آن است و به همین منظور باید تمامی دستگاههای مرتبط با هر بحران به راههای پیشگیری و پیش‌بینی توجه لازم را داشته باشند.

رستگار اظهار کرد: بخش دیگری از کنترل بحران در حین اتفاق افتادن آن است که باید راههای مقابله در زمان بحران را مدنظر قرار دهیم که این نیز 10 درصد راهکار مدیریت بحران خواهد بود.

وی افزود: راه دیگر مدیریت بحران بعد از روی دادن آن است که مربوط به بازسازی و بازتوانی بحران می‌شود و پنج درصد مدیریت یک بحران را تشکیل می‌دهد که در این موضوع نیز باید کارهای مستندسازی انجام گیرد.

به گزارش تسنیم؛ عضو هیئت موسس انجمن مدیریت استراتژیک ایران به مدیریت بحران در فضای مجازی اشاره کرد و گفت: تمامی راهکارهای مدیریت بحران که ذکر شد باید در فضای مجازی نیز مورد توجه قرار گیرد؛ اگر شبکه‌های اجتماعی را از قبل مورد توجه قرار داده بودیم و برای آنها فکری داشتیم که پیوست فرهنگی را داشته باشد، بسیار حائز اهمیت بود.

رستگار افزود: در حال حاضر سرورهای شبکه‌های اجتماعی و مجازی در خارج از کشور است و ما نمی‌توانیم به نقل و انتقالات آن ورود پیدا کنیم؛ بنابراین ما تسلیم در برابر این فضا هستیم و باید به نحوه مدیریت بحران توجه کنیم.

وی با بیان اینکه در فضای مجازی باید به مراحل مدیریت بحران نیز توجه داشت، گفت: سه مرحله، قبل، حین و بعد از بحران باید در مدیریت فضای مجازی هم مدنظر قرار گیرد و به آنها توجه ویژه شود.

عضو هیئت موسس انجمن مدیریت استراتژیک ایران متذکر شد: باید برای تهدیدات آینده فضای مجازی آماده باشیم؛ در حال حاضر اینترنت چیزها (اشیاء) در حال راه‌اندازی است یعنی دشمن در آینده می‌تواند درب منزل شما را از طریق فضای مجازی قفل کند یا گاز منزل را باز کند و خانه را منفجر کند یا ماشین شما را که به سیستم کامپیوتر وصل است، قفل کند.

رستگار یکی دیگر از بحرانهای حال حاضر را بحران زیست محیطی بخصوص در شمال کشور دانست و گفت: باید موضوع تخلیه زباله در شهرهای شمالی و به‌ویژه در گیلان مدنظر قرار گیرد، چرا که تخلیه زباله در این منطقه در کنار رودخانه‌های آب شیرین‌کن انجام می‌گیرد.

وی تصریح کرد: باید همانند سایر کشورها از دستگاه‌های زباله‌سوز که کاربردهای بسیار مناسبی برای بهینه‌سازی مصرف آب دارند، استفاده کنیم و این می‌تواند مثمر ثمر واقع شود.

عضو هیئت موسس انجمن مدیریت استراتژیک ایران بحران زلزله را نیز یکی از خطرهای کشورمان عنوان کرد و گفت: بسیار قریب‌الوقوع است که در تهران زلزله‌ای بسیار سنگین اتفاق بیفتد و با وجود آن پلهای هوایی سقوط خواهد کرد و تیرهای برق نیز به وسط خیابانها می‌‌افتد چرا که هیچ طراحی برای سازه آنها دیده نشده است.